RV 048 Ontwerpbegroting GGD Brabant Zuidoost 2024

Raadsvoorstel Vergadering Onderwerp Portefeuillehouder Afdeling College besluit Commissie Zaaknummer

48 23 mei 2023 Zienswijze ontwerpbegroting GGD Brabant Zuidoost 2024 C.J.M. Dortmans FIN 18 april 2023 Adviescommissie 16 mei 2023 51442425

Gemeenteraad

Aan de gemeenteraad, Voorstel 1. Een positieve zienswijze in te dienen op de ontwerp programmabegroting 2024 2. Het bestuur van de GGD Brabant-Zuidoost in kennis te stellen van de zienswijze en besluit middels bijgevoegde concept brief. Inleiding Op 24 maart 2023 heeft de GGD Brabant Zuidoost (hierna: GGD) de ontwerp programmabegroting 2024 aan u aangeboden. Op de ontwerp programmabegroting is de zienswijzeprocedure van toepassing conform de wet Gemeenschappelijke Regelingen. Het Algemeen Bestuur (AB) van de GGD Brabant-Zuidoost is voornemens om op 12 juli 2023 de programmabegroting 2024 van te stellen. Het GGD bestuur is volgens de wet op de gemeenschappelijke regelingen verplicht om de begroting voor 1 augustus vast te stellen. Hieraan voorafgaand heeft uw raad de gelegenheid om een zienswijze kenbaar te maken. Het GGD-bestuur kan dan rekening houden met uw zienswijze bij de besluitvorming. Conform de Wet Gemeenschappelijke Regelingen dient de GGD haar begroting 2023 voor 15 juli 2022 aan de Provincie Noord-Brabant te doen toekomen. Beoogd effect voor gemeenteraad Met het indienen van een zienswijze op de begroting 2024 van de GGD maakt het gemeentebestuur gebruik van zijn sturingsbevoegdheid en draagt de gemeente bij tot het goed functioneren van de GGD t.b.v. de inwoners van Helmond.

Argumenten 1.1, 2.1 Actualisering van de begroting 2023 Financieel gezien is de begroting 2024 een actualisering van de begroting 2023 met een verwerking van majeure ontwikkelingen en het vastgestelde percentage voor algemene kostenstijgingen voor 2024. De MRE, ODZOB, VRBZO en GGD hebben hun P&C-cycli gesynchroniseerd zodat voor het indienen van zienswijzen dezelfde termijnen gelden. Ook is met deze partijen een afspraak gemaakt over de toe te passen indexering. Voor de indexering wordt de Macro Economisch Verkenning van het Centraal Plan Bureau van september gehanteerd. Voor 2024 betekent dit voor de GGD dat gerekend wordt met de volgende indexering: Loon 75% * 3,3% = 2,475% Prijs 25% * 5,9% = 1,475% Totaal index 2024: 3,95% 1.2, 2.2 Majeure ontwikkelingen zijn verwerkt in ontwerpbegroting 2024 De majeure ontwikkelingen waar de GGD mee te maken heeft zijn:  Het Meerjarig Beleidsplan 2022 – 2026: Het GGD-bestuur heeft in 2022 een nieuw Meerjarig Beleidsplan voor de periode 2022–2026 vastgesteld. Dat plan is tot stand gekomen in overleg met gemeenten en ketenpartners. De GGD ziet voor de komende jaren de volgende maatschappelijke uitdagingen: - Effecten van Covid-19 op de volksgezondheid - Het verkleinen van gezondheidsverschillen - Bevorderen van een gezonde leefstijl in een gezonde leefomgeving - Bevorderen van een mentaal gezonde samenleving Gemeenteraad van Helmond

Blz. 1 van 5

- Een signalerende regionale functie in de openbare geestelijke gezondheidszorg - De juiste ambulancezorg als onderdeel van de acute zorgketen Het Meerjarig Beleidsplan plan wordt momenteel uitgewerkt in uitvoeringsprogramma's inclusief een financieel meerjarig perspectief.  Zorgcoördinatie bij spoedeisende hulp (waaronder Ambulancezorg) Met zorgcoördinatie wordt bedoeld dat alle ketenpartners binnen de regio werken vanuit 1 zorgloket. De inwoner met een zorgvraag kan bij dit loket terecht en het loket bepaalt uiteindelijk welke zorg nodig is. Zodoende krijgt de inwoner direct de zorg die hij of zij nodig heeft, zonder eerst (onnodig) de gang naar de Spoedeisende Hulp te maken.  Vernieuwing van de Jeugdgezondheidszorg Vanaf 1.1.2021 is de Jeugdgezondheidszorg (JGZ) voor 0–4 jarigen bij de GGD ondergebracht, zodat er sprake is van een doorlopende lijn JGZ voor 0–18 jarigen. De JGZ staat voor grote maatschappelijke opgaven en ziet twee belangrijke uitdagingen die het noodzakelijk maken om de dienstverlening te herzien: - Veranderende behoeftes van de klanten/inwoners - Krapte op de arbeidsmarkt Het Algemeen Bestuur van de GGD erkent het belang van bovenstaande vernieuwing van JGZ en de noodzaak om ruimte voor vernieuwing te maken en heeft in december 2022 het besluit genomen om de komende 4 jaren het wendbaarheidsbudget van de GGD te bestemmen voor deze vernieuwing.

 Nu Niet Zwanger Het eerder landelijk in gang gezette programma Nu Niet Zwanger krijgt de komende jaren zijn vervolg. Nu Niet Zwanger (NNZ) maakt de kinderwens bespreekbaar bij kwetsbare vrouwen én mannen met een opeenstapeling van complexe problemen en beperkingen. In 2020 is in Helmond als voorloper gestart met een pilot en deze is positief geëvalueerd. Inmiddels is besloten dit programma binnen onze regio uit te rollen. In 2023 sluiten veertien gemeenten aan en in 2024 volgen de overige zes gemeenten.  Versterking Infectieziektebestrijding en Pandemische Paraatheid (VIPP) Landelijk komen in 2023 en 2024 extra middelen beschikbaar om de infectieziektebestrijding en de pandemische paraatheid van de GGD’en te versterken. Dit betekent dat de GGD Brabant Zuidoost haar capaciteit bij infectieziektebestrijding en voor de pandemische paraatheid kan gaan uitbreiden.  Rijksvaccinatieprogramma Momenteel wordt landelijk onderzocht of de uitvoering van het rijksvaccinatieprogramma (RVP) voor volwassenen bij de GGD’en kan worden ondergebracht. Het kabinet heeft deze intentie reeds uitgesproken en er wordt momenteel een uitvoeringstoets uitgevoerd. De resultaten van deze toets zijn medio 2023 beschikbaar. Naar verwachting gaat de GGD vanaf 2024 de griepvaccinatie voor volwassenen uitvoeren. Aan het RVP voor zuigelingen wordt waarschijnlijk de vaccinatie tegen het Rotavirus toegevoegd.

De (mogelijke) uitbreiding van het RVP is (m.u.v. de 22 wekenprik) in deze ontwerpbegroting nog niet verwerkt, zodra daarover meer bekend is zullen de financiële gevolgen via een begrotingswijziging worden aangeboden.  Zorgakkoorden en een regionale preventie infrastructuur In het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond & Actief Leven Akkoord (GALA) maken gemeenten en verschillende zorgpartijen afspraken over te bereiken gezondheidsdoelen voor de komende jaren. De thema's die in GALA centraal staan, komen sterk overeen met de thema's die opgenomen zijn in het Meerjarig Beleidsplan van de GGD Brabant Zuidoost. In deze fase zijn de financiële gevolgen voor de GGD nog niet te overzien. Later zullen begrotingswijzigingen worden aangeboden.  Informatieveiligheid/privacy, verbetering van de informatiehuishouding en risicomanagement. De maatschappij en wetgeving stelt steeds hogere eisen aan informatieveiligheid. Elke GGD-klant mag ervan uitgaan dat zijn/haar gegevens bij de GGD in veilige handen zijn. De provincie heeft als toezichthouder op het archiefbeheer door gemeenschappelijke regelingen het huidige niveau van archiefbeheer bij de GGD als onvoldoende gekwalificeerd en een verbeterplan geëist. Het verbeterplan is eind 2022 door het GGD-bestuur vastgesteld en wordt de komende jaren uitgevoerd.

Een onderdeel van het plan is het op orde brengen van de formatie en het budget voor de informatiehuishouding/ het archiefbeheer. De GGD heeft de financiële gevolgen van het op orde brengen van informatieveiligheid, informatiehuishouding en risicomanagement in beeld gebracht en verwerkt in deze ontwerpbegroting.

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 2 van 5

 Forensische geneeskunde De GGD werkt bij Forensische Geneeskunde in toenemende mate samen met de GGD Hart voor Brabant. Het feit dat de politie-eenheid Oost-Brabant als opdrachtgever fungeert voor arrestantenzorg en forensisch medisch onderzoek, speelt hierbij een rol. Ook de schaarste aan personeel speelt hierbij een rol. Deze samenwerking is in de praktijk jaren geleden al ingezet en wordt in 2023 doorontwikkeld en geformaliseerd in een samenwerkingsovereenkomst waarbij de GGD Brabant Zuidoost wil gaan fungeren als centrum-GGD voor Forensische Geneeskunde in Oost-Brabant. De financiële gevolgen hiervan zijn nog niet verwerkt in de ontwerpbegroting 2024.  Nieuwkomers in onze regio Onze regio heeft de afgelopen jaren te maken met een groeiende instroom van nieuwkomers/immigranten. Immigranten brengen extra inspanningen voor de GGD met zich mee. Deels tellen deze nieuwkomers mee bij de inwoners- en kindbijdrage aan de GGD. Verwacht wordt dat de instroom van nieuwkomers de komende jaren, gelet ook op de groeiambitie van onze regio, zal aanhouden en doorgroeien en dat ook de vluchtelingen uit de Oekraïne in 2024 nog extra aandacht zullen vragen. De GGD analyseert momenteel de impact van de groeiende instroom van nieuwkomers op de GGD en komen zo nodig met een financieringsvoorstel.  Omgevingswet De Omgevingswet treedt per 1 januari 2024 in werking.

De GGD bereidt zich samen met gemeenten, Veiligheidsregio, Omgevingsdienst en Waterschappen voor op deze wet. In de Kadernota 2024 heeft de GGD reeds aangekondigd dat de Omgevingswet een taakuitbreiding voor de GGD met zich meebrengt. De GGD verwacht door gemeenten betrokken te worden bij omgevingsvisies, omgevingsplannen en omgevingsvergunningen. Later in 2023 zal de GGD de taakuitbreiding en de financiële gevolgen ervan inzichtelijk maken en verwerken in de begroting 2024. 1.3, 2.3 De programmabegroting geeft financieel geen aanleiding tot het indienen van een negatieve zienswijze. De bijdragen vanuit de gemeenten zijn conform de gemaakte afspraken met de Gemeenschappelijke Regelingen geïndexeerd. In de ontwerp programmabegroting is voor zover mogelijk rekening gehouden met de kosten van de majeure ontwikkelingen. 1.4, 2.4 Financiële risico's zijn uiteindelijk voor rekening van de gemeenten die onderdeel uítmaken van de gemeenschappelijke regeling met de GGD. Gemeenten hebben een wettelijke verantwoordelijkheid voor het realiseren van een kwalitatief goede en toegankelijke gezondheidszorg voor haar burgers (Wet publieke gezondheidszorg). De GGD is een belangrijke partij bij het realiseren hiervan. Tussen de gemeente en de GGD is een gemeenschappelijke regeling van kracht. De gemeente betaalt een inwonersbijdrage aan de GGD om de publieke gezondheidzorg te borgen.

De GGD is een vorm van verlengd lokaal bestuur. Dit betekent dat gemeentebesturen bestuurlijke verantwoordelijkheid dragen voor het presteren en functioneren van "hun" GGD. Vandaar dat het belangrijk is dat de gemeente goed op de hoogte is van de financiële status van de GGD. Kanttekeningen 1.1 Niet alle majeure ontwikkelingen zijn financieel meegenomen in de ontwerpbegroting 2024 De financiële gevolgen van een aantal majeure ontwikkelingen zoals de uitbreiding rijksvaccinatieprogramma, omgevingswet en gevolgen zorgakkoorden zijn niet meegenomen in de begroting. Reden hiervoor is dat de gevolgen nog niet te overzien zijn dan wel inzichtelijk gemaakt kunnen worden. Wanneer hier meer duidelijkheid over is zal dit middels een begrotingswijziging aan u worden aangeboden. Op een aantal onderdelen zullen we hier door het Rijk voor worden gecompenseerd en voor andere onderdelen zullen we in onze eigen begroting dekking moeten vinden. Financiën De inwonerbijdrage wordt gedekt uit de middelen die vanuit de algemene uitkering van het Rijk beschikbaar worden gesteld. In deze algemene uitkering wordt rekening gehouden met het effect van indexeringen. Daarin is ook inbegrepen de indexering van de personele kosten van de GGD. Met name de stijging van deze personele kosten heeft geleid tot een hogere inwonersbijdrage in de programmabegroting.

Indien de hogere inwonerbijdrage niet volledig wordt gecompenseerd door de mutatie van de algemene uitkering, dan zal in de 1 e bestuursrapportage 2024 het verzoek aan de Raad worden gedaan om het budget bij te ramen. Voor 2024 bedraagt de algemene inwonersbijdrage € 3.897.137. Dit betreft een actualisering van de begroting 2023, na de 1e begrotingswijziging 2023. Hierbij zijn de majeure ontwikkelingen, zoals aangegeven in de Kadernota 2024 Gemeenteraad van Helmond

Blz. 3 van 5

van de GGD, verwerkt. Tevens de vastgestelde percentage voor algemene kostenstijgingen zoals afgesproken tussen de vier gemeenschappelijke regelingen en gemeenten. De inwonersbijdrage is opgebouwd uit: 1. Algemene inwonerbijdrage 2. Inwonerbijdrage pubercontactmoment 3. Bijdrage onderzoekslocaties JGZ 4. Inwonerbijdrage per kind JGZ 0-4 jaar Totaal

€ 1.993.549 € 109.685 € 28.908 € 1.764.995 € 3.897.137

Communicatie  De gemeenteraden zijn uitgenodigd voor digitale informatiebijeenkomst over de ontwerp programmabegrotingen 2024 van de regionale gemeenschappelijke regelingen op 13 en 19 april 2023.  Na de raadsvergadering zal de GGD BZO schriftelijk worden geïnformeerd over de zienswijze van de raad

Burgemeester en wethouders van Helmond burgemeester mevr. P.J.M.G. Blanksma – van den Heuvel

secretaris H.J. de Ruiter

Bijlagen 1. Aanbiedingsbrief college en gemeenteraad ontwerp programmabegroting 2024 2. Concept ontwerp programmabegroting 2024 GGD Brabant-Zuidoost 3. Concept zienswijze gemeente Helmond

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 4 van 5

Raadsbesluit Vergadering

48 23 mei 2023

Gemeenteraad

De raad van de gemeente Helmond; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van Maak een keuze; gelet op de bepalingen van de Gemeentewet; besluit: 1. 2.

Een positieve zienswijze in te dienen op de ontwerp programmabegroting 2024 Het bestuur van de GGD Brabant-Zuidoost in kennis te stellen van de zienswijze en besluit middels bijgevoegde concept brief.

Aldus besloten in zijn openbare vergadering van 23 mei 2023. De raad voornoemd, de voorzitter,

Gemeenteraad van Helmond

de griffier,

Blz. 5 van 5