RV 046 Verduurzaaming bedrijventerreinen en Grote Oogst BZOB - Hoogeind

Raadsvoorstel Vergadering

046 20 juni 2023

Onderwerp Portefeuillehouder Afdeling College besluit Commissie Zaaknummer

Verduurzaming bedrijventerreinen: Grote Oogst BZOB / Hoogeind A. Bonte AOG, JT, COM, FIN en IVA 11 april 2023 6 juni 2023 51365376

Gemeenteraad

Aan de gemeenteraad, Voorstel 1. De provinciale bijdrage ad €250.000 aan het project Grote Oogst te bestemmen voor het project Grote Oogst BZOB / Hoogeind; 2. Het beschikbaar maken van €500.000, afkomstig uit de Crisis- en Herstelnota, voor de verduurzaming van bedrijventerreinen middels de actualisatie van het Actieplan Bedrijventerreinen. Inleiding Gemeente Helmond staat samen met Eindhoven voor de klimaatmissie een enorme uitdaging om in 2030 klimaatneutraal te zijn. Het past binnen de stad en de Brainport-regio om daarbij samen te werken en aanwezige kennis en techniek te benutten. Een uitdaging die zeker ook voor de bestaande bedrijventerreinen voor Helmond geldt. Gemeente Helmond gaat ervoor om duurzame stappen te versnellen door gedragsverandering van inwoners en de markt te stimuleren en verder in te zetten op vergroening en innovatie. Daarbij is het van belang dat de bestaande samenwerking rondom duurzaamheid op de bedrijventerreinen met bedrijven en Stichting bedrijventerreinen Helmond wordt benut en mogelijk uitgebreid. Provincie Noord-Brabant heeft de ambitie en intentie om de verduurzaming van bedrijventerreinen te versnellen. Enerzijds omdat de verduurzaming een belangrijke bijdrage kan leveren aan het behalen van de klimaatdoelstellingen. Anderzijds omdat duurzame bedrijventerreinen een voorwaarde zijn voor een toekomstbestendige economie.

Vanuit het project ‘Grote Oogst’ geven ze aan dertien bedrijventerreinen steun op de thema’s Energie, Circulaire Economie, Klimaatadaptatie en Stikstof. Drie van de vier provinciale prioritaire thema’s moeten op deze bedrijventerreinen opgepakt worden. Dit mag worden aangevuld met lokaal relevante thema’s. Een verplicht onderdeel is ‘de verkenning naar een manier om te komen tot een systeem waarin de opwek, opslag, conversie en het gebruik van elektriciteit/energie zoveel mogelijk lokaal georganiseerd wordt’. In Helmond zal gewerkt worden aan de thema’s Energie, Circulaire Economie en Klimaatadaptatie. Die inzet sluit aan op de activiteiten die al in uitvoer zijn op het gebied van warmte-uitwisselingen, watergebruik en circulaire economie. Deze worden tot 1 oktober 2023 gesubsidieerd middels de OP Zuid-subsidie. De voortgezette begeleiding van de projecten op BZOB en Hoogeind brengen we onder in het programma Grote Oogst. Beoogd effect voor gemeenteraad Voortzetten van de vergroening en verduurzaming BZOB en Hoogeind door warmte-uitwisseling, duurzamer watergebruik en circulariteit van grondstoffen, al gestart middels het traject Smart Synergie Helmond vanuit OP Zuid. Tevens geeft de verduurzaming van onze bedrijventerreinen en grote bijdrage aan de doelstellingen die wij als gemeente hebben om in 2035 klimaatneutraal te zijn.

Ook is de vergroening en verduurzaming van bedrijventerreinen een prioriteit binnen de activiteiten van Stichting Bedrijventerreinen Helmond. Argumenten 1.1 We zijn al op weg met Smart Synergy Helmond, maar nog niet klaar Smart Synergy Helmond is een uniek en ambitieus programma waarin ondernemers intensief met elkaar én met de gemeente samenwerken. De projecten dragen bij aan het versterken van de concurrentiepositie; minder CO2uitstoot, minder CO2-belasting. Met elkaar leveren we een grote bijdrage aan energiebesparing, CO2-reductie en hergebruik van kostbare grondstoffen én we zijn een voorbeeld voor andere bedrijven en bedrijventerreinen, zowel qua aanpak als qua oplossing. Projectmatig onderscheiden we de onderstaande projecten. • Warmterotonde Groot Schooten: Met de Warmterotonde op Groot Schooten zetten we in op het optimaal benutten van beschikbare, lokale, duurzame warmtebronnen. Door met andere bedrijven aan te sluiten op Gemeenteraad van Helmond

Blz. 1 van 4

•

•

•

een lokale warmtebron ben je als individuele ondernemer minder afhankelijk van fossiele brandstoffen en versterk je je concurrentiepositie. Minder CO2-uitstoot, minder CO2-belasting. We zetten met elkaar de stap naar een haalbare businesscase voor de energiebehoefte. Warmterotonde BZOB: Met de Warmterotonde op BZOB zetten we in op de realisatie van een duurzaam en betrouwbaar warmtenet. Bij productieprocessen van bedrijven moet soms gekoeld worden, wat energie kost, óf komt warmte vrij, die nu vaak verdwijnt. Op BZOB winnen en verdelen we samen warmte. Wat het ene bedrijf overheeft, kan de ander gebruiken. Zo maken we slim gebruik van elkaars energieoverschot: minder afhankelijk van fossiele brandstoffen, minder CO2-uitstoot, minder CO2-belasting. Goed voor de concurrentiepositie, goed voor de wereld. Ondernemers zetten met elkaar én met de leverancier de stap naar een haalbare businesscase voor hun energiebehoefte. De omgeving, waaronder Rijpelberg en Brouwhuis, profiteert mee: de warmte die overblijft, is beschikbaar voor deze wijken. Waterrotonde BZOB: Met de Waterrotonde anticiperen we op toekomstige (drink)waterschaarste. Met de Waterrotonde op BZOB wordt een netwerk gecreëerd gericht op het zuiveren en hergebruiken van afvalen proceswater.

Verduurzaming van watergebruik, in combinatie met efficiënter energiegebruik, leidt tot kostenbesparingen, onder meer door lagere energiebelasting. Met de eerste Waterrotonde zetten we een stevige basis neer, waar andere bedrijven eenvoudig op kunnen meeliften; de businesscase wordt gunstiger als er meer bedrijven meedoen. En, wie instapt, bepaalt mee. Grondstoffenrotonde: Grondstoffen worden schaars en steeds duurder. Met de Grondstoffenrotonde zetten we in op de slimme uitwisseling van rest- en afvalstromen. Afval van het ene bedrijf wordt een waardevolle grondstof voor de ander. Het uitwisselen van afval-, neven- en reststromen is economisch voordelig, gaat verspilling tegen en is duurzaam. Bovendien zorgt een efficiënter gebruik van grondstoffen voor minder CO2-uitstoot en daarmee voor minder CO2-belasting. Ondernemers brengen met ons in kaart waar de potentie zit: we zien kansen vanuit data. Zo zetten we met elkaar de stap naar een haalbare businesscase. Delen levert op!

1.2 Er is behoefte aan een vervolg op de projecten onder Smart Synergy De projecten van Smart Synergy Helmond zijn gezamenlijk gefinancierd door gemeente Helmond en SBH. Ten behoeve van een voortzetting van SSH maken we gebruik van het provinciale subsidieprogramma Grote Oogst, om zo te komen tot een voortzetting, verbreding of verdieping van de projecten en activiteiten die vanuit dit programma zijn ingezet. Dit sluit aan bij de ambitie en intentie van de Provincie om met Grote Oogst de verduurzaming van bedrijventerreinen te versnellen. De projecten die vanuit Smart Synergy komen sluiten 1 op 1 aan op de thema's Energie en Circulaire economie. Daar komt bij dat er vraag is ook aanpalend aan de lopende trajecten naar opwek, opslag en conversie van energie. Deze vullen we aan met de langjarige ambities op het gebied van Klimaatadaptatie waar ook al langjarig wordt samengewerkt tussen gemeente en SBH. 1.3 Grote Oogst biedt ons de mogelijkheid om ook nieuwe zaken op te pakken Aanvullend op bovenstaande doelen zetten we onder de vlag van Grote Oogst ook in op de doorontwikkeling en uitrol van InduSym: We gebruiken het instrument InduSym om kansen op het gebied van circulaire economie inzichtelijk te maken en aanbieders en afnemers van reststromen met elkaar in contact te brengen.

We verbeteren de software, werken samen met bedrijven aan het vullen van de database (materialenscan op locatie) en communiceren over het aanbod aan secundaire materialen en circulair ondernemen in zijn algemeenheid. Ook verkennen we de uitwerkingsmogelijkheden van circulaire kansen. In overleg met Helmonds ondernemers en aansluitend op de InduSym-database onderzoeken we of er kansen zijn die, met onze ondersteuning kunnen worden uitgewerkt tot een businesscase. Het kan ook gaan om reeds bestaande kansrijke initiatieven. We sluiten hierbij waar mogelijk aan op de Brabantse agenda en initiatieven in de regio (o.a. Eindhoven). Mogelijke ideeën zijn: het stimuleren van circulair bouwen (modulair en flexibel), deelname aan ‘Dutch circular textile valley’ en de mogelijke ontwikkeling van een proceswaterfabriek. Eveneens in het verlengde van de grondstoffenrotonde ligt het project Circlelab van het Innovatiehuis De Peel. Het Innovatiehuis wil binnen haar duurzaamheidsprogramma, circulariteit in de regio versterken door middel van samenwerkingen van de supply chain en gelijkgestemden. Circlelab gaat daarbij concreet om het circulair maken van de reststroom kunststof in laboratoriumomgevingen, die nu vaak nog als chemisch afval wordt verbrand, terwijl er veel kansen zijn voor het recyclen of hergebruiken van deze reststromen.

Om het project behapbaar/overzichtelijk te maken is er gekozen om te beginnen met het onderzoeken van het hergebruik van pipetpuntjes. Pipetpuntjes zijn een wegwerpproduct, terwijl ze in grote hoeveelheden gebruikt worden. Er is gekozen voor dit voorwerp aangezien dit goed in grote volumes bewaard en vervoerd kan worden zonder ook lucht te vervoeren, en er naar waarschijnlijkheid weinig handelingen nodig zijn om het te hergebruiken. Bij dit product wordt eraan gedacht om het schoon te maken en te desinfecteren zodat ze vervolgens 1 op 1 weer als pipetpuntjes gebruikt worden. De kosten voor desinfecteren zullen vanwege de geringe handelingen naar Gemeenteraad van Helmond

Blz. 2 van 4

waarschijnlijkheid laag zijn. Hierdoor maakt dit een haalbare eerste case studie. Zodra er een blauwdruk uit deze casus ontstaat, kan die ook toegepast worden op andere voorwerpen in een laboratorium. 1.4 Bekostigen vanuit Provincie, bedrijfsleven en provincie De provincie stelt € 250.000 beschikbaar voor Grote Oogst BZOB / Hoogeind, onder de voorwaarde dat de provinciale bijdrage geëvenaard wordt door ieder van de overige partijen (te weten bedrijfsleven en gemeente). Aan Helmond dus de vraag om eveneens 250.000 euro (eventueel in uren) vrij te maken voor de activiteiten zoals deze benoemd zijn in het Plan van Aanpak Grote Oogst. De bestaande middelen Economie bieden voldoende soelaas om de uitrol van het Plan van Aanpak Grote Oogst BZOB / Hoogeind mogelijk te maken. Wel dient de gemeenteraad nog te besluiten dat de provinciale bijdrage ad € 250.000 bestemt wordt voor het project Grote Oogst. 2.1 Actualisatie Actieplan Bedrijventerreinen Om invulling te geven aan de wens van het college van de gemeente Helmond om optimaal ruimte te geven voor ondernemers, zal in nauwe samenspraak met het bedrijfsleven het actieplan bedrijventerreinen Helmond geactualiseerd worden. Doel is om een impuls te geven aan de bestaande bedrijventerreinen om deze beter te benutten, vitaler, duurzamer en toekomstbestendiger te maken.

Hiertoe bezien wij nogmaals knelpunten en uitdagingen van de verschillende bedrijventerrein in Helmond om vervolgens met elkaar te komen tot een gedragen gevarieerde actieagenda met een mix van verschillende projecten en maatregelen. Om te komen tot een snelle uitrol zal op korte termijn een realistisch plan met een beperkt aantal projecten opgesteld worden, die dit jaar al opgepakt kunnen worden, waarbij wel een aanzet en een processchets wordt gemaakt van de volgende stap (visie/ structurele samenwerking). 2.2 Middelen beschikbaar vanuit crisis- en herstelnota Om de effecten van de coronacrisis het hoofd te bieden heeft de gemeente Helmond met de crisis-en herstelnota middelen gereserveerd tot 2024. Ondanks dat er investeringen in gang waren gezet, resteert van de oorspronkelijke € 500.000,- nog het volledige bedrag,-. Corona is inmiddels naar de achtergrond geweken, maar de uitdagingen zoals destijds beschreven zijn nog steeds en wellicht inzake de energiecrisis nog meer actueel. Daarmee is de aandacht voor met name op het vlak van duurzame bedrijvigheid en circulaire economie nog altijd voor onze bedrijven een belangrijke opgave. Het college wil de raad voorstellen om de € 500.000,- van de middelen uit de crisis-en herstelnota in te zetten t.b.v. verduurzaming van bedrijventerreinen middels de actualisatie van het actieplan bedrijventerreinen.

Kanttekeningen 2.1. Evenredige financiële inbreng is het uitgangspunt De provincie stelt onder voorwaarden 250.000,- beschikbaar voor het project Grote Oogst BZOB / Hoogeind. Voorwaarde is onder meer dat zowel bedrijfsleven als gemeentelijke overheid ieder met een even hoog bedrag komen. Het uitblijven van voldoende financieel commitment vanuit bedrijfsleven kan maken dat er ook minder middelen vanuit de provincie beschikbaar zullen zijn c.q middelen terugbetaald moeten worden. Financiën 1. We hebben van de Provincie een subsidie van 250.000,- ontvangen voor de uitvoering van het projectplan Grote Oogst. Deze middelen ad € 250.000 worden bestemd voor het project Grote Oogst traject. 2. Om de effecten van de coronacrisis het hoofd te bieden heeft de gemeente Helmond met de crisis-en herstelnota middelen gereserveerd tot 2024. Deze middelen zijn nog steeds beschikbaar. Voorgesteld wordt om € 500.000,- van de middelen uit de crisis-en herstelnota beschikbaar stellen t.b.v. het verduurzamen van bedrijventerreinen middels de actualisatie van het actieplan bedrijventerreinen. Bijlagen Plan Grote Oogst BZOB / Hoogeind Adviescommissievoorstel

Raadsbesluit Gemeenteraad van Helmond

Blz. 3 van 4

Vergadering

20 juni 2023

Gemeenteraad

De raad van de gemeente Helmond; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 11 april 2023; gelet op de bepalingen van de Gemeentewet;

besluit: 1.

De provinciale bijdrage ad €250.000 aan het project Grote Oogst te bestemmen voor het project Grote Oogst BZOB / Hoogeind;

2.

Het beschikbaar maken van €500.000, afkomstig uit de Crisis- en Herstelnota, voor de verduurzaming van bedrijventerreinen middels de actualisatie van het Actieplan Bedrijventerreinen.

Aldus besloten in zijn openbare vergadering van 20 juni 2023. De raad voornoemd, de voorzitter,

Gemeenteraad van Helmond

de griffier,

Blz. 4 van 4