RV 045 Actualiseren verordening leerlingenvervoer Helmond

Raadsvoorstel Raadsvergadering Onderwerp Portefeuillehouder College besluit Zaaknummer

61 23 mei 2024

Actualiseren verordening leerlingenvervoer Helmond C.J.M. Dortmans 7 mei 2024 51997119

Gemeenteraad

Aan de gemeenteraad, Het college stelt u voor: 1. De Verordening leerlingenvervoer Helmond 2015 in te trekken; 2. De Verordening leerlingenvervoer Helmond 2024 vast te stellen. Samenvatting Gemeenten zijn verplicht een regeling vast te stellen op basis waarvan ouders van leerlingen - onder bepaalde voorwaarden - aanspraak kunnen maken op bekostiging van de vervoerkosten van en naar school. De huidige verordening leerlingenvervoer dateert uit 2015, is verouderd en lastig leesbaar. Mede ter voorbereiding op de nieuwe aanbesteding is de wens nadrukkelijk geuit om de verordening te actualiseren en aan te laten sluiten bij de huidige VNG modelverordening leerlingenvervoer. De voorbereidingen op het aanbestedingstraject gaan voor de zomer 2024 starten. Op hoofdlijnen komen de huidige verordening bekostiging leerlingenvervoer Helmond 2015 en de VNG modelverordening 2024 overeen. Het betreft de basis en het wettelijk kader voor het leerlingenvervoer. De VNG modelverordening is actueler, heeft aanscherpingen doorgevoerd, benadrukt meer de zelfstandigheid van leerlingen en is over het algemeen beter leesbaar. Voorgaande besluitvorming De gemeenteraad stelde op 31 maart 2015 de huidige verordening leerlingenvervoer formeel vast. Opiniërend sprak de commissie Inwoners op 16 april over de conceptverordening leerlingenvervoer Helmond 2024.

Waarom Uw raad is het bevoegd orgaan om de verordening vast te stellen. Met het voorstel verordening leerlingenvervoer Helmond 2024 is het beleid aangepast conform de meest recente modelverordening van de VNG. De nieuwe verordening sluit beter aan bij de ontwikkelingen in het sociaal domein. In de nieuwe verordening krijgt de ontwikkeling van de leerling meer een centrale rol toebedeeld. Tevens stimuleert het op alle mogelijke wijzen de zelfstandigheid en zelfredzaamheid van de leerling. Hierbij is het standpunt van gemeente Helmond: ruimhartig en burgergericht, waarbij het leerlingenvervoer is bedoeld voor de meest kwetsbare leerlingen en indien mogelijk toewerken naar zelfstandigheid het uitgangspunt is. De landelijke regelgeving rondom het leerlingenvervoer is niet veranderd. De bekostiging van het leerlingenvervoer kent haar wettelijke grondslag in de volgende drie wetten: • De wet op het primair onderwijs; • De wet op het voortgezet onderwijs; • De wet op de expertisecentra. Argumenten 1.1 De Verordening Bekostiging Leerlingenvervoer Helmond 2024 is gebaseerd op de huidige modelverordening leerlingenvervoer van de VNG Bij het tot stand komen van de geactualiseerde verordening leerlingenvervoer is de VNG modelverordening als uitgangspunt genomen.

Hiermee sluit de gemeente aan bij de standpunten en adviezen van de VNG en bevindt zich daarmee in lijn met andere gemeenten in de regio en landelijk. Er zijn enkele wijzigingen aangebracht t.o.v. de huidige verordening leerlingenvervoer Helmond 2015. Het betreft toevoeging van enkele artikelen, het versterken van de samenwerking en het maken van afspraken met het samenwerkingsverband Helmond-Peelland PO en VO over leerlingenvervoer, actualisering van bedragen en voornamelijk tekstuele veranderingen en aanscherpingen. In de verordening is geen sprake van wezenlijke wijzigingen. Voor de gemeente Helmond gaat het met name over de uitvoering van de bepalingen in de verordening en de omslag in denkwijze.

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 1 van 4

1.2 De huidige situatie in het leerlingenvervoer is niet langer houdbaar Over afgelopen jaren (vanaf 2020) is er een forse toename zichtbaar in het aantal leerlingen in het Helmondse leerlingenvervoer. We spreken hierbij over een toename van ca. 100 leerlingen. Daarmee komt het totaal aantal indicaties in 2024 uit op 445. Van dit totaal maakt het overgrote deel gebruik van aangepast vervoer (taxi), ook in situaties waarbij de afstand tot de school minder dan 6 kilometer is. Sinds corona is er sprake van een landelijk chauffeurstekort. De toename in leerlingenvervoer zorgt voor steeds grotere druk op het leerlingenvervoer. Deze situatie is niet langer houdbaar en vraagt om scherper en creatiever om te gaan met het leerlingenvervoer. Het leerlingenvervoer dient beschikbaar te blijven voor de meest kwetsbare leerlingen die op het leerlingenvervoer aangewezen zijn. 1.3 Het voorstel past in het ingezette beleid. De verordening sluit aan bij de uitgangspunten van de Kadernota Sociaal Domein. Door een actuele verordening bekostiging leerlingenvervoer te hebben, waarin ook wordt ingezet op zelfredzaamheid, zullen er meer jongeren zelfredzaam zijn in het verkeer. 1.4 In de eindversie van de verordening is de inbreng van de raad verwerkt. Op 16 april jl. sprak de raad opiniërend over de concept verordening. Op de inhoud van de conceptverordening kwamen niet zozeer veel reacties.

Meer reacties waren er over de huidige uitvoering van het leerlingenvervoer en werd er door 2 insprekers het aanbod gedaan om mee te denken over de verdere uitwerking van de verordening in beleidsregels en bij het formuleren van uitgangspunten ten behoeve van de aanbesteding. Ook werden er suggesties gedaan door commissieleden die we niet kunnen verwerken in de verordening maar mee kunnen nemen in de uitwerking van het programma van eisen voor de aanbesteding van leerlingenvervoer vanaf augustus 2025. Bijvoorbeeld over het werven van chauffeurs onder gepensioneerden tot aan de logistieke organisatie van taxi's bij de scholen. De door 2 commissieleden aangeboden eigen versie van de verordening hebben we gebruikt om te bezien waar de conceptversie nog aangescherpt of verduidelijkt kon worden. Daarbij blijven we wel zo dicht mogelijk bij de modelverordening van de VNG, herhalen we niet wat al geregeld is in de algemene wet bestuursrecht en werken we in de nader op te stellen beleidsregels leerlingenvervoer verder de HOE vraag uit. In de verordening is bijvoorbeeld opgenomen dat we als college met het Samenwerkingsverband OGOO (op overeenstemming gericht overleg) voeren. Maar hoe we dit overleg verder vormgeven leggen we samen met het Samenwerkingsverband PO en VO vast in de beleidsregels.

Hetzelfde geldt voor de vorm hoe we met de aanvragers van leerlingenvervoer het gesprek voeren over welke vorm van vervoer het meest passend is. Kanttekeningen en risico’s 1.1 Verordening gaat niet over de uitvoering van leerlingenvervoer. We zien dat er verschillende beelden zijn over wat leerlingenvervoer nu precies is en wat de strekking van de verordening zou moeten zijn. De gemeente is afhankelijk van een derde partij als vervoerder. De kwaliteit van vervoer heeft de gemeente niet direct zelf in de hand. We ontvangen soms klachten over leerlingenvervoer van ouders. Ritten die te laat zijn, kinderen die op een wachtlijst staan omdat er nog geen rit beschikbaar is, andere verwachtingen van ouders, etc. Dit vraagt om duidelijkheid en goede communicatie. Om de kwaliteit te borgen zijn er afspraken met de vervoerder gemaakt en vindt er periodiek overleg plaats met de vervoerder. Na afloop van het schooljaar meet de vervoerder de klanttevredenheid. 1.2 Verbetering van het aanbod van speciaal onderwijs binnen onze gemeentegrenzen. In overleg met het Samenwerkingsverband Helmond-Peelland PO, VO en de schoolbesturen willen we bekijken of we kunnen komen tot een verbetering van het aanbod van het speciaal onderwijs waardoor er minder kinderen gebruik hoeven maken van leerlingenvervoer omdat er dan meer voorzieningen binnen onze gemeentegrenzen aanwezig zijn.

Financiën We voeren de nieuwe verordening uit binnen de bestaande financiële kaders. Leerlingenvervoer is een open eind financiering: aan leerlingen die recht hebben op bekostiging van het leerlingenvervoer moet dit op basis van de onderwijswetten worden verstrekt. Wisselingen in het aantal in- en uitstromers in het aangepast vervoer en aanmeldingen voor verder weg gelegen scholen kan leiden tot afwijkingen in de begroting. Participatie In januari heeft er een klankbordgesprek leerlingenvervoer plaatsgevonden. Het doel van dit klankbordgesprek was om input op te halen over het leerlingenvervoer, gezamenlijk te bespreken hoe verbeteringen kunnen worden aangebracht en hoe het leerlingenvervoer beter georganiseerd kan worden. Ouders, vertegenwoordiging van de

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 2 van 4

huidige vervoerder en een afvaardiging van de gemeente waren aanwezig. De gegeven input gaat met name over de organisatie van het leerlingenvervoer en niet zozeer over de verordening. Met het samenwerkingsverband Helmond-Peelland PO is de verordening doorgenomen. Dit gesprek heeft niet geleid tot aanpassing van het voorstel. De Adviesraad Sociaal Domein heeft aangegeven geen advies uit te brengen over de verordening. Dit omdat de verordening bekostiging leerlingenvervoer op de modelverordening van de VNG is gebaseerd. Na vaststelling van de verordening door de raad wil de ASD de verordening ter informatie ontvangen. In het bestuurlijk overleg tussen de gemeente en alle bestuurders in het onderwijs is op 17 april de verordening besproken. Hieruit kwamen voor de verordening ook geen aanpassingen. Wel is commitment ontvangen om mee te denken over de uitwerking van de verordening in de beleidsregels. Communicatie De verordening wordt gepubliceerd op overheid.nl en op onze gemeentelijke website. Schoolbesturen, de Samenwerkingsverbanden en ouders worden geïnformeerd over de nieuwe verordening. We vernieuwen en verbeteren de informatie voor ouders, het aanvraagformulier en maken een nieuwe flyer voor op school. Leesbaarheid is daarbij een belangrijk uitgangspunt.

In de beschikking die aan ouders wordt gestuurd na een aanvraag leerlingenvervoer wordt eveneens gewezen op de nieuwe verordening. Uitvoering en tijdspad De verordening gaat formeel in na besluitvorming door uw raad. Nieuwe aanvragen zullen vanaf dat moment in behandeling genomen worden aan de hand van de nieuwe verordening. De nadere uitvoering van de verordening wordt omschreven in nadere regels. Deze nadere regels zullen vastgesteld worden door het college. De verordening zal als bijlage worden toegevoegd bij het nog op te stellen programma van eisen voor het aanbestedingstraject om te komen tot een potentiële (nieuwe) vervoerder. Het aanbestedingstraject zal lopen vanaf juni 2024. Procesinformatie en overige raadsinformatie . Burgemeester en wethouders van Helmond mevr. P.J.M.G. Blanksma–van den Heuvel burgemeester

mr. A.S. Meijer gemeentesecretaris

Bijlagen Bijlage 1. Verordening leerlingenvervoer Helmond 2024 (52010154) Bijlage 2. Verordening leerlingenvervoer Helmond 2024 met wijzigingen t.o.v. opiniecommissie 16 april (52010178)

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 3 van 4

Raadsbesluit Vergadering

61 23 mei 2024

Gemeenteraad

De raad van de gemeente Helmond; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 7 mei 2024; gelet op de bepalingen van de Gemeentewet; besluit: 1. De Verordening leerlingenvervoer Helmond 2015 in te trekken; 2. De Verordening leerlingenvervoer Helmond 2024 vast te stellen.

Aldus besloten in zijn openbare vergadering van 23 mei 2024. De raad voornoemd, de voorzitter,

Gemeenteraad van Helmond

de griffier,

Blz. 4 van 4