RV 041 Toekomststrategie Stedelijk Gebied Eindhoven Voorzieningen & Evenementen - Groots!

Raadsvoorstel Vergadering

41 13 juli 2021

Onderwerp Portefeuillehouder Afdeling College besluit Commissie Zaaknummer

Toekomststrategie Stedelijk Gebied Eindhoven Voorzieningen & Evenementen M.J.A. Maas O&O 18 mei 2021 Adviescommissie 22 juni 2021 50554145

Gemeenteraad

Aan de gemeenteraad,

Beslispunten In te stemmen met bijgevoegde gezamenlijke strategie ‘Groots! Een hoogwaardig en toegankelijk voorzieningenaanbod in het SGE’. Inleiding Samenwerkingsagenda Stedelijk Gebied Eindhoven Samen met de gemeenten Best, Eindhoven, Geldrop-Mierlo, Nuenen, Oirschot, Son en Breugel, Veldhoven en Waalre is Helmond onderdeel van het Stedelijk Gebied Eindhoven (SGE). Eind 2017 is in de door alle gemeenteraden vastgestelde ‘Samenwerkingsagenda 2018-2025’ vastgelegd op welke thema's de gemeenten samenwerken. Eén van deze thema’s is ‘Voorzieningen & Evenementen’. In de samenwerkingsagenda is de opdracht opgenomen om te komen tot een gezamenlijke toekomststrategie voor dit thema: “Het Stedelijk Gebied Eindhoven (SGE) wenst te kunnen beschikken over een gezamenlijke toekomststrategie voor het creëren van een blijvend en kwalitatief hoogstaand niveau van regionale voorzieningen en evenementen op het gebied van sport, cultuur en recreatie.” Toekomststrategie Voorzieningen & Evenementen De opdracht van de raden om een gezamenlijke toekomststrategie te ontwikkelen is medio 2020 opgepakt door de portefeuillehouders Voorzieningen & Evenementen van de SGE gemeenten. Het resultaat hiervan is bijgevoegde toekomststrategie ‘Groots! Een hoogwaardig en toegankelijk voorzieningenaanbod in het SGE’.

Het document omvat een vergezicht over wat samenwerking op het gebied van voorzieningen en evenementen kan opleveren en schetst een aantal strategische lijnen om dit vergezicht te realiseren. Het ijkpunt is daarbij niet de gemeentegrens, maar het perspectief van de inwoners en het realiseren van maatschappelijke en economische meerwaarde voor het stedelijk gebied als geheel. Samenwerken als één gemeente De negen samenwerkende gemeenten in het SGE staan voor de opgave om een hoogstaand voorzieningenaanbod te realiseren als onderdeel van een concurrerend woon-, werk- en leefklimaat. Dit moet niet alleen leiden tot een sterkere internationale concurrentiepositie, maar ook tot het verhogen van de levenskwaliteit van de (toekomstige) inwoners van de gemeenten in stedelijk gebied. De gemeenten willen daarom het regionale en bovenlokale voorzieningenaanbod versterken ‘als waren ze één gemeente’. Focus samenwerking De focus van de samenwerking ligt op bestaande én mogelijk nieuwe voorzieningen met een bovenlokale en regionale aantrekkingskracht. (In het strategiedocument vindt u hiervoor de criteria. Helmondse voorbeelden zijn Museum Helmond, het Speelhuis en de Cacaofabriek, maar ook evenementen als de Kasteeltuinconcerten en het Kasteel van Sinterklaas). Voor lokale voorzieningen blijven de gemeenten primair zelf aan de lat staan.

Bovenregionale voorzieningen kennen een eigen dynamiek. Hiervoor geldt dat de SGE gemeenten zich samen kunnen inzetten om deze mogelijk te maken, bijvoorbeeld door ondersteunende lobby. Drie leidende doelen De gemeenten hebben drie leidende doelen geformuleerd: 1. sociale samenhang: het bevorderen van ontmoeting en thuisgevoel; 2. ruimtelijke kwaliteit: het benutten van stedelijkheid, omringende omgevingskwaliteit en erfgoed;

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 1 van 4

3. economisch vestigingsklimaat: het versterken (inter)nationale concurrentiepositie. Drie strategische lijnen Om deze doelen te bereiken hebben de gemeenten drie strategische lijnen uitgezet: 1. versterken van het aanbod: door gezamenlijke planvorming voor uitbreiding of versterking van voorzieningen die van toegevoegde waarde zijn voor de regio, door het gebruik van voorzieningen te stimuleren en door voorzieningen gezamenlijk te ondersteunen (bijvoorbeeld inzet expertise); 2. werken aan financiële kaders en financiering: door te onderzoeken op welke manier er middelen kunnen worden gegenereerd om het voorzieningenaanbod te versterken (bijvoorbeeld verkenning subsidies en fondsen, structurele verhoging rijksmiddelen en inzet toeristenbelasting); 3. opstarten van de samenwerking: door op korte termijn aan de slag te gaan met het oppakken van concrete, gezamenlijke actiepunten (het document noemt een aantal voorbeelden van mogelijke projecten). Concrete voorbeelden van samenwerking De SGE-gemeenten werken inmiddels sinds ca. drie jaar samen op het thema Voorzieningen & Evenementen. Voorbeelden van samenwerking die in deze periode zijn ontstaan zijn onder meer het bid voor de Regiodeal, waarin de gemeenten namens het stedelijk gebied drie projecten (waaronder Sport- en Beleefcampus De Braak) hebben voorgedragen die in aanmerking zijn gekomen voor een financiële bijdrage.

Andere voorbeelden zijn de gezamenlijke online presentatie van de agenda van de theaters in de regio, waarin ook het Speelhuis participeert (www.ontdektheaters.nl) en de aankomende online regioportal waarop het algehele culturele, toeristische en recreatieve aanbod van de regio te vinden zal zijn (in ons geval gekoppeld aan het subregionale portal www.landvandepeel.nl; daarnaast werkt Helmond Marketing aan een lokale satelliet-website). Andere concrete voorbeelden zijn er nog niet, maar het is denkbaar om bijvoorbeeld in de toekomst de locatie of het programma van bepaalde voorzieningen op elkaar af te stemmen, opdat deze voor de regio als geheel de grootste meerwaarde heeft. Of om samenwerking te zoeken op het vlak van back-offices, waardoor schaalvoordelen kunnen worden behaald. Beoogd effect Een kwalitatief en inclusief hoogstaand regionaal voorzieningen- en evenementenaanbod op het gebied van sport, cultuur en recreatie in het Stedelijk Gebied Eindhoven. Dit ondersteunt zowel onze internationale concurrentiepositie en daarmee ons toekomstig economisch verdienvermogen, als de levenskwaliteit van onze (toekomstige) inwoners. Argumenten 1.1. De strategie past binnen de door de raden gestelde kaders van de Samenwerkingsagenda 2018-2025 In de Samenwerkingsagenda 2018-2025 is het thema Voorzieningen & Evenementen opgenomen als een nieuw thema binnen de samenwerking.

Gemeenteraden hebben de afspraak gemaakt om een strategie te maken voor het creëren van een blijvend en kwalitatief hoogstaand niveau van regionale voorzieningen en evenementen op het gebied van sport, cultuur en recreatie. De strategie die nu voorligt past binnen de afspraken die door de raden in de agenda zijn gemaakt. 1.2. De strategie draagt bij het versterken van het woon-, werk-, en leefklimaat in onze regio Onze regio, het stedelijk gebied voorop, staat voor de opdracht om een schaalsprong te maken op het gebied van wonen, werken en bijbehorende voorzieningen. Een sterkere agglomeratie is nodig om onze concurrentiepositie op het gebied van hightech te kunnen behouden en verder versterken. Een hoogstaand aanbod op het gebied van voorzieningen en evenementen vergroot de economische ontwikkeling van onze regio en de aantrekkingskracht op (nieuwe) bedrijven en (nieuwe) inwoners. Het draagt bij aan het thuisgevoel van (internationaal) talent, zowel doeners als denkers, voor bedrijven die het economisch verdienvermogen van de regio dragen. 1.3. De strategie draagt bij aan het versterken van sociale samenhang en aan levenskwaliteit voor (toekomstig) inwoners. Kwalitatief hoogstaande voorzieningen en evenementen op het gebied van sport, cultuur en recreatie bevorderen de levenskwaliteit (Brede Welvaart) van bestaande en nieuwe inwoners.

Recreatieve, sport- en cultuurvoorzieningen hebben een sterk positief effect op lichamelijke en geestelijke gezondheid en bieden daarmee antwoorden op maatschappelijke uitdagingen op het gebied van vitaliteit (gezonde verstedelijking) en participatie (sociale en arbeidsparticipatie). Zo versterken ze de onderlinge verbinding tussen inwoners. 1.4. Samenwerking op het gebied van Voorzieningen & Evenementen vergroot zowel de slagkracht van de regio als van individuele gemeenten.

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 2 van 4

Door samenwerking kan er efficiënter gewerkt worden, kan er mogelijk gebruik gemaakt worden van subsidiemogelijkheden en fondsen en kunnen we de gezamenlijke lobby ondersteunen voor een structureel hogere bijdrage vanuit het Rijk. Samen staan partners hierin sterker. 1.5. Bij de totstandkoming van de strategie zijn diverse bronnen, partners uit het veld en de raden geraadpleegd. Naast een uitgebreid deskresearch is er input opgehaald middels diepte-interviews met bijna dertig externe partijen uit het werkveld. Ook zijn de gemeenteraden geconsulteerd tijdens de regioconferentie op 30 september en middels een enquête onder alle raadsleden van het stedelijk gebied. Voorts hebben de gemeenteraadsleden tijdens een gezamenlijke, opiniërende raadsbijeenkomst op 31 maart 2021 nog de mogelijkheid gekregen om feedback te geven. Tenslotte zijn de portefeuillehouders en ambtenaren van alle gemeenten op diverse momenten geconsulteerd. Kanttekeningen 1.1. De in de strategie genoemde vervolgstappen zijn nog onder voorbehoud. Het strategiedocument bevat een flink aantal voorbeelden van vervolgactiviteiten die de gemeenten mogelijk met elkaar willen oppakken. Met het vaststellen van de strategie spreken de gemeenten hiertoe met elkaar de intentie uit. De genoemde voornemens hebben echter nog geenszins een definitieve status.

Voor alle voorgenomen activiteiten geldt dat eerst de haalbaarheid zal worden onderzocht. Allereerst krijgt het strategiedocument een vertaling in een uitvoeringsprogramma. Zoals ook hierna verwoord onder Financiën, wordt er voor projecten die geld kosten eerst instemming gevraagd aan de colleges en zo nodig aan de raden. Financiën De waarde van een goede strategie komt pas echt tot uitdrukking als ook de uitvoering is geborgd. Voor de uitvoering zijn middelen nodig. Op basis van het nog op te stellen uitvoeringsprogramma (zie ook onder ‘Vervolg’) maken de gemeenten nadere afspraken met elkaar over de benodigde omvang, inzet en aanwending van middelen. Voor projecten met financiële consequenties geldt dat deze ter instemming worden voorgelegd aan de colleges, voordat de uitvoering ter hand wordt genomen. Indien projecten niet kunnen worden uitgevoerd binnen de bestaande financiële kaders, zal aan de raden om instemming worden gevraagd. Communicatie Na vaststelling door de gemeenteraden plaatst het secretariaat van het SGE een bericht en het strategiedocument op de website www.stedelijkgebiedeindhoven.nl. Daarnaast verzendt het secretariaat een persbericht. Vervolg De volgende stap in de samenwerking is het maken van een uitvoeringsprogramma.

Hierin maken de gemeenten afspraken over hoe handen en voeten te geven aan de strategie, inclusief de prioritering en de financiering van de projecten (zie ook onder ‘Financiering’). Het uitvoeringsprogramma wordt (na bespreking in de colleges) vastgesteld door het Portefeuillehoudersoverleg Voorzieningen & Evenementen. Het uitvoeringsprogramma is niet in beton gegoten. Nieuwe kansen en inzichten kunnen doorlopend een plek krijgen. Gemeenteraadsleden worden via de regioconferenties betrokken bij het uitvoeringsprogramma, zodat zij blijvend hun input kunnen leveren. Ook blijven we in de toekomst in verbinding met stakeholders uit het werkveld.

Burgemeester en wethouders van Helmond burgemeester mevr. P.J.M.G. Blanksma – van den Heuvel

secretaris H.J. de Ruiter

Bijlagen  Toekomststrategie 'Groots! Een hoogwaardig en toegankelijk voorzieningenaanbod in het SGE’

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 3 van 4

Raadsbesluit Vergadering

41 13 juli 2021

Gemeenteraad

De raad van de gemeente Helmond; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 18 mei 2021; gelet op de bepalingen van de Gemeentewet;

besluit:

1. In te stemmen met bijgevoegde gezamenlijke strategie ‘Groots! Een hoogwaardig en toegankelijk voorzieningenaanbod in het SGE’.

Aldus besloten in zijn openbare vergadering van 13 juli 2021. De raad voornoemd, de voorzitter,

Gemeenteraad van Helmond

de griffier,

Blz. 4 van 4