RV 025 Zienswijze Ontwerpbegroting 2023 Veiligheidsregio Brabant Zuidoost

Raadsvoorstel Vergadering

25 10 mei 2022

Onderwerp Portefeuillehouder Afdeling College besluit Commissie Zaaknummer

Ontwerp begroting 2023 Veiligheidsregio Brabant Zuidoost (VRBZO) P.J.M.G. Blanksma - van den Heuvel Veiligheid en Naleving 29 maart 2022 Adviescommissie 19 april 2022 50925356

Gemeenteraad

Aan de gemeenteraad,

Voorstel 1. Kennis nemen van de brief van 15 maart 2022 van de Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost (VRBZO) en bijbehorende Ontwerpbegroting 2023. 2. In te stemmen met: • De concept zienswijze bij de concept begroting 2023 van de Veiligheidsregio Brabant Zuidoost (VRBZO); • De voorgestelde, aanvullende gemeentelijke bijdrage van incidenteel € 123.000 in 2023 en 2024 en structureel € 59.000 vanaf 2025; • Het bekostigen van de aanvullende bijdrage uit het gemeentefonds voor € 32.000 (S), de algemene reserve (coronamiddelen) voor € 64.000 (I) en € 27.000 (S) uit het regulier, beschikbare budget voor Veiligheid en Naleving in programma 1; • Het verwerken van de budgettaire gevolgen voor de begroting bij het opstellen van de begroting 2023; 3. Middels bijgevoegde ontwerp-brief de zienswijze bij de Ontwerpbegroting 2023 aan de Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost kenbaar maken. Inleiding Op 15 maart 2022 heeft de Veiligheidsregio Brabant Zuidoost de begroting 2023 aangeboden voor een zienswijze aan de gemeenten. De VRBZO voert op grond van de Wet Veiligheidsregio’s namens de deelnemende gemeenten taken uit ten aanzien van het voorkomen en bestrijden van branden, rampen en crises. Termijnen Het Dagelijks Bestuur VBRZO (DB) verzoekt de gemeenteraden om voor 9 juni 2022 te reageren, zodat de zienswijze kan worden meegenomen in de bespreking van de zienswijzen met conceptreactie in het DB.

De begroting VRBZO 2023 en de zienswijzen van de gemeenteraden worden daarna behandeld in het Algemeen Bestuur (AB) van 7 juli 2022. De gestelde termijn van 9 juni 2022 is binnen Helmond haalbaar wat betreft behandeling in de adviescommissie (gepland 19 april 2022) en vaststelling door de Raad (gepland 10 mei 2022). VRBZO organiseert een tweetal informatiebijeenkomsten over de ontwerpbegroting 2023 voor de gemeenteraden op 13 en 19 april 2022. Wettelijke termijnen en alternatief behandelscenario In het kader van de wettelijke toezichttaak van de provincie dienen gemeenschappelijke regelingen vóór 1 augustus hun begroting bij de provincie aan te leveren. Om te kunnen voldoen aan deze wettelijke termijn is door de gemeenschappelijke regelingen in de regio onderling 20 mei afgestemd voor het aanbieden van zienswijzen. Dit met het oog op vaststelling van de begroting eind juni/ begin juli in de onderscheidenlijke Algemene Besturen. Zienswijzen voor de begrotingen van de 6 GR-en waar Helmond aan deelneemt worden separaat, maar wel zoveel mogelijk gelijktijdig bij uw college aangeboden. Vooralsnog is er geen aanwijzing dat de wettelijke aanleverdatum van de begrotingen bij de provincie, noch de daarvan afgeleide aanleverdatum voor zienswijzen wordt aangepast. Dit maakt het noodzakelijk behandeling van de zienswijze Gemeenteraad van Helmond

Blz. 1 van 5

bij de concept begroting is voorzien in de adviescommissie van 19 april 2022 en door de gemeenteraad op 10 mei 2022. Daardoor kan de zienswijze tijdig worden doorgeleid naar de Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost. Indien deze vergaderingen geen doorgang kunnen vinden kan een alternatief scenario overwogen worden, bijvoorbeeld dat de concept zienswijze naar de raadsfracties wordt doorgestuurd wordt voor schriftelijke inbreng. Ook indien wordt afgezien van een zienswijze, dient de raad daarmee in te kunnen stemmen. Beoogd effect De Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost levert een belangrijke bijdrage aan de veiligheid van de inwoners in de regio Brabant-Zuidoost. De financiële bijdragen van de deelnemende gemeenten zijn mede bepalend voor het in stand houden van een professionele organisatie die tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten bijdraagt aan een veilige leefomgeving. Argumenten 1.1 Vastellen van een zienswijze op de begroting is een bevoegdheid van de raad. Volgens artikel 35 lid 1 van de wet Gemeenschappelijke Regelingen (WGR) wordt de concept begroting van een Gemeenschappelijke Regeling toegezonden aan de raden van de deelnemende gemeenten. Volgens artikel 35 lid 3 WGR kunnen de raden bij het dagelijks bestuur hun zienswijze over de ontwerp begroting naar voren brengen.

Op grond van de Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost (VRBZO) worden de raden van de 21 deelnemende gemeenten in de gelegenheid gesteld hun zienswijze op de ontwerpbegroting 2023 kenbaar te maken voordat het AB de begroting vaststelt. Het geven van een zienswijze is een middel van de raad om invloed uit te oefenen op het beleid van VRBZO. 1.2 De uitgangspunten ontwerpbegroting 2023 zijn opgenomen in de Kadernota 2023 die is vastgesteld door het AB Het proces om te komen tot vaststelling van de Begroting 2023 is gestart met het vaststellen van de Kadernota 2023 in het AB. De Kadernota is een informatief instrument dat niet wordt vastgesteld door de raden, en waarbij niet om zienswijzen wordt gevraagd. In de Kadernota zijn de uitgangspunten voor de begroting 2023 opgenomen. In de Kadernota 2023 werd een extra verhoging voorgesteld voor de gemeentelijke bijdrage naast de reguliere loon- en prijsindexering. Voor Helmond zou de extra bijdrage uitkomen op € 123.000 incidenteel in 2023 en 2024 en € 59.000 structureel vanaf 2025. Het AB heeft na bespreking op 16 december 2021, middels een schriftelijke ronde, op 10 januari 2022 ingestemd met de Kadernota 2023. De Kadernota 2023 is door VRBZO ter informatie, via de raadsgriffies, aan de gemeenteraden gezonden. Op de Conceptbegroting 2023 die nu voorligt kunnen gemeenten een zienswijze indienen.

Op 7 juli 2022 zal de Begroting 2023 ter besluitvorming worden voorgelegd aan het AB VRBZO. 1.3. Realisatie Visie VRBZO 2025 ten behoeve van verhoging veiligheid en vertraging in uitvoering door Corona De corona-periode heeft vooral voor het domein crisisbeheersing bij VRBZO veel inzet geëist. Omdat de doorontwikkeling van crisisbeheersing zo’n cruciaal onderdeel is van de totale visie VRBZO 2025, is grote vertraging opgelopen. Een vertraging die VRBZO –als het gaat om veiligheid– zich niet kan en wil veroorloven. VRBZO geeft aan dan onvoldoende in staat te zijn om proactief te reageren op crises die nog op ons afkomen en dit is ongewenst. Veiligheidsregio’s staan voor de uitdagende taak om samen met al hun partners de samenleving veiliger te maken. Een samenleving met steeds grotere veiligheidsvraagstukken door technologische, maatschappelijke en politieke ontwikkelingen. VRBZO heeft deze ambitie vastgelegd in de “Visie 2025: zorg voor veiligheid”. Een doorontwikkeling op het domein van crisisbeheersing binnen VRBZO, naar meer dynamische, flexibele ‘samenwerkingsverbanden’, het versterken van brandweerzorg en zorgen dat de organisatie ook klaar is voor deze toekomst. Bij het vaststellen van de Visie 2025 was het uitgangspunt dat de Visie 2025 zou worden gerealiseerd met de huidige middelen (met een voorbehoud voor exogene ontwikkelingen).

Hiervoor is een omslag in de organisatie nodig, die ten gunste komt van het domein crisisbeheersing. Momenteel wordt door VRBZO geconstateerd dat de coronacrisis de hierboven vermelde noodzakelijke verbeteringen teveel heeft vertraagd en dat VRBZO te maken heeft met grote financiële uitdagingen. Deze worden hieronder nader toegelicht.

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 2 van 5

A. Forse vertraging door bestrijden coronacrisis De corona-periode heeft vooral voor het domein crisisbeheersing bij VRBZO veel inzet geëist. Alle capaciteit van dit domein gaat naar ondersteuning van de crisisbestrijding en ontwikkelingen kwamen hierdoor stil te liggen. De geplande doorontwikkeling op het domein crisisbeheersing is daardoor niet gerealiseerd. In de komende maanden zal dat niet anders zijn en de planning voor 2022 is hierop aangepast. Omdat de doorontwikkeling van crisisbeheersing zo’n cruciaal onderdeel is van de totale visie VRBZO 2025, is grote vertraging opgelopen. Een vertraging die VRBZO –als het gaat om veiligheid– zich niet kan en wil veroorloven. VRBZO geeft aan dan onvoldoende in staat te zijn om proactief te reageren op crises die nog op ons afkomen (nadere toelichting hoofdstuk 1 Begroting 2023). Daarom wordt in deze Begroting 2023 door VRBZO voor 2 jaar incidenteel €600.000 per jaar gevraagd om de opgelopen vertraging in te lopen. In 2023 en 2024 kan VRBZO dan alsnog met deze extra middelen de benodigde omslag realiseren en elders in de organisatie structureel ruimte creëren. Als er zicht is op extra middelen voor 2023 en 2024 kan bij VRBZO in 2022 al deels gestart worden met voorbereidende activiteiten.

B. Krappe begroting VRBZO geeft aan dat de begroting lean is, ook in vergelijking met andere veiligheidsregio’s Gemeenten in onze regio betalen een lagere inwonerbijdrage dan in andere veiligheidsregio’s. De afgelopen jaren realiseerde de VRBZO een positief jaarresultaat. Deze waren voornamelijk incidenteel. In 2021 zal het jaarrekeningresultaat van VRBZO naar verwachting op € 0 uitkomen. De algemene reserve laat geen ruimte omdat deze op het afgesproken minimum niveau staat. Kortom, de VRBZO ziet binnen haar begroting geen ruimte om de extra kosten op te vangen. C. Exogene ontwikkeling De Visie 2025 heeft als een uitgangspunt een gezonde begroting die structureel in balans is. Door ontwikkelingen waar VRBZO zelf geen invloed op heeft is een onbalans ontstaan. Er is sprake van forse kostenstijgingen van loonkosten en wettelijke verplichtingen zoals met betrekking tot informatiebeveiliging. Een deel hiervan wordt door VRBZO binnen de bestaande begroting opgevangen en zonder bijstelling van de ambities. Deels wordt in de begroting 2023 een beroep gedaan op extra middelen van gemeenten. 1.4 Indexering is conform vastgesteld beleid Jaarlijks wordt de gemeentelijke bijdrage in de begroting geïndexeerd.

De vier gemeenschappelijke regelingen die voor alle 21 gemeenten in Zuidoost-Brabant werken (VRBZO, GGD, ODZOB, MRE) gebruiken dezelfde systematiek om de voorgestelde indexering te bepalen. Hierbij is de hoogte van de indexeringen gebaseerd op de ramingen uit de nieuwste Macro Economische Verkenning van het Centraal Planbureau. Hierbij wordt steeds de Macro Economische Verkenning gehanteerd die betrekking heeft op het jaar voorafgaand op het begrotingsjaar. Bij vaststelling van de Kadernota 2023 heeft het AB ingestemd met een indexering van de gemeentelijke bijdrage van 2,04% voor 2023. Kanttekeningen De VRBZO stelt in haar begroting 2023 een verhoging van de gemeentelijke bijdrage voor. Financiën De begroting 2023 is opgesteld conform de kaders die door het Algemeen Bestuur van de VRBZO zijn vastgesteld in de Kadernota 2023. De Helmondse bijdrage voor 2023 komt uit op een bedrag van € 4.937.495. Naast de reguliere indexering voor loon- en prijs (€ 96.000) stelt de VRBZO in haar begroting 2023 een aanvullende verhoging voor van de gemeentelijke bijdrage van € 123.000 incidenteel in 2023 en 2024 en € 59.000 structureel vanaf 2025. De ontwikkelingen die als oorzaak worden aangegeven voor de voorgestelde verhoging inclusief een dekkingsvoorstel staan hieronder:

•

Een stijging van het cao-loon in 2022. Deze werkt structureel door in de begroting: € 32.000 (S). De afspraak met de VRBZO is dat zij de extra kosten in 2022 zelf opvangt. Vanaf 2023 stellen wij voor om deze extra kosten te dekken uit het accres van het gemeentefonds. Hierin worden we gecompenseerd voor loon- en prijsstijgingen. • Een optimalisatie van bureau bevolkingszorg door uitbreiding met 2,1 fte: € 27.000 (S).

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 3 van 5

In juli 2021 heeft het algemeen bestuur ingestemd met een uitbreiding van het bureau bevolkingszorg. Hiermee is opvolging gegeven aan de bestuurlijke visie Crisisbeheersing en de opdracht bij de regionalisering om bevolkingszorg als collectieve taak te organiseren en de regie te beleggen bij VRBZO. Dit heeft voordelen voor de interne crisisorganisatie van gemeenten. Wij stellen voor om deze extra kosten uit de regulier, beschikbare budgetten van de afdeling Veiligheid en Naleving in programma 1 te dekken omdat de voordelen binnen het team merkbaar zouden moeten zijn door de extra ondersteuning van VRBZO. • Extra inzet om vertraging als gevolg van bestrijden coronacrisis in te halen: € 64.000 (I). Door de tijd en capaciteit die nodig was voor het bestrijden van de coronacrisis zijn ontwikkelingen op het domein crisisbeheersing bijna stil komen te vallen (als onderdeel van het realiseren van de visie 2025). VRBZO stelt dat deze ontwikkelingen van belang zijn voor het bestrijden van eventuele toekomstige crises. Wij stellen voor om de extra kosten die hiermee gemoeid zijn af te dekken uit de algemene reserve (coronagelden). De afgelopen 2 jaar hebben wij steunpakketten ontvangen van het Rijk ter compensatie van de financiële gevolgen van de coronacrisis. De middelen storten we, volgens afspraak met de raad, na aftrek van werkelijk, gemaakte kosten in de algemene reserve.

De budgettaire gevolgen van dit voorstel voor de gemeentelijke begroting worden bij het opstellen van de begroting 2023 verwerkt. In de begroting 2023 van de VRBZO worden daarnaast ook een aantal ontwikkelingen genoemd die in de toekomst mogelijk financiële consequenties kunnen hebben. Deze zijn echter te onzeker om nu al op te anticiperen. Deze worden gemonitord. Wanneer deze concrete worden, worden we hierover geïnformeerd. Deze onderwerpen zijn opgenomen in de risicoparagraaf. Communicatie Communicatie over de begroting Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost 2023 wordt verzorgd door de Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost. Vervolg Op 7 juli 2022 zal de ontwerp begroting worden voorgelegd aan het AB VRBZO ter vaststelling. Burgemeester en wethouders van Helmond burgemeester mevr. P.J.M.G. Blanksma – van den Heuvel

secretaris H.J. de Ruiter

Bijlagen 1. Aanbiedingsbrief Begroting 2023 Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost 2. Begroting (voor zienswijze) 2023 Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost 3. Concept zienswijze

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 4 van 5

Raadsbesluit Vergadering

25 10 mei 2022

Gemeenteraad

De raad van de gemeente Helmond; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 29 maart 2022; gelet op de bepalingen van artikel 35 lid 1 Wet Gemeenschappelijke Regelingen (WGR) juncto artikel 35 lid 3 WGR;

besluit: 1.

Kennis nemen van de brief van 15 maart 2022 van de Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost (VRBZO) en bijbehorende Ontwerpbegroting 2023. 2. In te stemmen met: • De concept zienswijze bij de concept begroting 2023 van de Veiligheidsregio Brabant Zuidoost (VRBZO); • De voorgestelde, aanvullende gemeentelijke bijdrage van incidenteel € 123.000 in 2023 en 2024 en structureel € 59.000 vanaf 2025;

•

Het bekostigen van de aanvullende bijdrage uit het gemeentefonds voor € 32.000 (S), de algemene reserve (coronamiddelen) voor € 64.000 (I) en € 27.000 (S) uit het regulier, beschikbare budget voor Veiligheid en Naleving in programma 1; • Het verwerken van de budgettaire gevolgen voor de begroting bij het opstellen van de begroting 2023; 3. Middels bijgevoegde ontwerp-brief de zienswijze bij de Ontwerpbegroting 2023 aan de Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost kenbaar maken.

Aldus besloten in zijn openbare vergadering van 10 mei 2022. De raad voornoemd, de voorzitter,

Gemeenteraad van Helmond

de griffier,

Blz. 5 van 5