RV 024 Zienswijze programmabegroting GGD 2023

Raadsvoorstel Vergadering

24 10 mei 2022

Onderwerp Portefeuillehouder Afdeling College besluit Commissie Zaaknummer

Zienswijze programmabegroting GGD Brabant-Zuidoost 2023 C.J.M. Dortmans FIN / SD 29 maart 2022 Adviescommissie 19 april 2022 50931098

Gemeenteraad

Aan de gemeenteraad, Beslispunten 1. Kennis te nemen van de conceptprogrammabegroting 2023 GGD Brabant-Zuidoost 2. Een positieve zienswijze in te dienen op de conceptprogrammabegroting 2023 3. Het bestuur van de GGD Brabant-Zuidoost in kennis te stellen van de zienswijze en besluit middels bijgevoegde concept brief. Inleiding Op 22 maart 2022 heeft de GGD Brabant Zuidoost (hierna: GGD) de concept programmabegroting 2023 aan u aangeboden. Op de conceptprogrammabegroting is de zienswijzeprocedure van toepassing conform de wet Gemeenschappelijke Regelingen. Het Algemeen Bestuur (AB) van de GGD Brabant-Zuidoost is voornemens om op 7 juli 2022 de programmabegroting 2023 van te stellen. Het GGD bestuur is volgens de wet op de gemeenschappelijke regelingen verplicht om de begroting voor 1 augustus vast te stellen. Hieraan voorafgaand heeft uw raad de gelegenheid om een zienswijze kenbaar te maken. Het GGD-bestuur kan dan rekening houden met uw zienswijze bij de besluitvorming. Conform de Wet Gemeenschappelijke Regelingen dient de GGD haar begroting 2023 voor 15 juli 2022 aan de Provincie Noord-Brabant te doen toekomen. Beoogd effect Met het indienen van een zienswijze op de begroting 2023 van de GGD maakt het gemeentebestuur gebruik van zijn sturingsbevoegdheid en draagt de gemeente bij tot het goed functioneren van de GGD t.b.v. de inwoners van Helmond.

Argumenten 1.1, 2.1 en 3.1 Actualisering van de begroting 2022 Financieel gezien is de begroting 2023 een actualisering van de begroting 2022 met een verwerking van majeure ontwikkelingen en het vastgestelde percentage voor algemene kostenstijgingen voor 2023. De MRE, ODZOB, VRBZO en GGD hebben hun P&C-cycli gesynchroniseerd zodat voor het indienen van zienswijzen dezelfde termijnen gelden. Ook is met deze partijen een afspraak gemaakt over de toe te passen indexering. Voor de indexering wordt de Macro Economisch Verkenning van het Centraal Plan Bureau van september gehanteerd. Voor 2023 betekent dit voor de GGD dat gerekend wordt met de volgende indexering: Loon 75% * 2,3% = 1,725% Prijs 25% * 1,6% = 0,40 % Totaal index 2023: 2,125% 1.2, 2.2 en 3.2 Majeure ontwikkelingen zijn verwerkt in de concept programmabegroting 2023 De majeure ontwikkelingen waar de GGD mee te maken heeft zijn:  Bestuursopdracht: naar een wendbare en financieel gezonde GGD Het algemeen bestuur van de GGD heeft in 2018 aan de directeur van de GGD een bestuursopdracht

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 1 van 5

gegeven om te komen tot een stabiele en wendbare organisatie. Aanleiding waren de zorgen bij de GGD en haar regiogemeenten over de financiën en de bedrijfsvoering van de GGD Brabant-Zuidoost na hierop jarenlang bezuinigd te hebben. Belangrijkste onderdelen van de bestuursopdracht zijn de integratie van JGZ 0-4 binnen de GGD, van een drielagen naar een tweelagen structuur, implementatie van Lean principes en zelforganisatie en het verbeteren van de bedrijfsvoering van de GGD. Verder gaat de GGD aan de slag met het uitbreiden van het aantal taken die ze als contracttaak kan aanbieden. Dit veranderingsproces is een meerjarig proces wat eind 2023 afgerond moet zijn. Door de Coronacrisis is er vertraging opgetreden in onderdelen van het veranderingsproces, met name in de verbetering van de bedrijfsvoering, implementatie van Lean en de transformatie naar een tweelagenstructuur en zelforganisatie. De integratie van JGZ 0-4 binnen de GGD is wel volledig afgerond. M.b.t. de (financiële) harmonisatie JGZ wordt voorgesteld door de GGD om deze integrale inhoudelijke en financiële harmonisatie in 2022 verder voor te bereiden met als resultaat een begrotingswijziging 2023 en deze nu nog niet op te nemen in deze programmabegroting.

 Aanvullingen rijksvaccinatieprogramma In de loop van 2022 zullen er op uitvoeringsniveau naar verwachting nog enkele veranderingen gaan plaats vinden, die effect kunnen/zullen hebben op de gemeentelijke bijdrage. Het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) zal worden uitgebreid en verder gedecentraliseerd en er komt een uitbreiding van het takenpakket vanwege prenatale screening. Voor beide activiteiten zullen budgetten worden toegevoegd aan het gemeentefonds. Voor de aanpassing van het RVP is reeds een eerste begrotingswijziging per januari 2022 aangeboden. Voor prenatale screening gebeurt dat zodra exacte bedragen en datum ingang (waarschijnlijk 1 juli 2022) inzichtelijk zijn. Beide begrotingswijzigingen, met aanpassing van de inwonerbijdrage, zijn/worden voor zienswijze aan gemeenten voorgelegd. Verder is de verwachting dat er met ingang van 2023 een vergelijkbare uitbreiding en decentralisatie plaats zal vinden met betrekking tot Maternale Kinkhoest. Ook dan zal daarvoor een begrotingswijziging worden aangeboden.  Verbetering van de bedrijfsvoering van de GGD De afgelopen jaren was onder druk van bezuinigingen bij gemeenten de begroting van de GGD op een minimum niveau uitgekomen. Dit betekende dat alleen bestaande operationele zorgactiviteiten konden blijven uitgevoerd.

De financiële situatie van de GGD is inmiddels verbeterd, maar nog steeds kwetsbaar voor wat betreft het weerstandsvermogen bij het programma Publieke Gezondheid. Om verbetering te brengen in de financiële positie van de GGD heeft de directeur samen het Dagelijks Bestuur een aantal maatregelen opgesteld. Met de eenmalige financiële impuls die onze gemeenten aan de GGD in 2020 hebben gegeven, gaat de GGD het HRM instrumentarium en begeleiding naar zelforganisatie financieren en de informatie huishouding optimaliseren, LEAN prestatiedoorbraken faciliteren en operationele en bestuurlijke management rapportages opleveren.  Gevolgen van de Covid-19 crisis Inmiddels is een groot deel van de bevolking in onze regio gevaccineerd tegen Covid 19, maar dat neemt niet weg dat nog steeds veel mensen besmet kunnen raken met Covid-19 en in het ziekenhuis belanden of eraan sterven. Ca. 6% van de mensen die met Corona besmet zijn geraakt heeft long-Covid opgelopen. We zullen eraan moeten wennen dat Covid-19 een ziekte is die onder ons blijft. Ook nu er een werkend vaccin en medicijnen voor behandeling beschikbaar zijn. Naar verwachting zal de Coronacrisis nog een stuk in 2022 doorlopen en zal het traceren, testen en vaccineren van de bevolking nog veel inzet van de GGD blijven vragen.

Hoe de situatie in 2023 wat betreft Covid 19 er in epidemiologische zin uit zal zien, is nauwelijks te voorspellen. Veel hangt af van de komst van eventuele nieuwe varianten, de werking van het vaccin, de vaccinatiegraad en het gedrag in de wereldbevolking. De kosten/baten i.v.m. Covid-19 bestrijding zijn in deze begroting nog buiten beschouwing gelaten omdat deze momenteel niet betrouwbaar te ramen zijn. Covid-19 kent een apart verantwoordingstraject en we verwachten dat ook in 2023 de eventuele directe kosten voor de bestrijding van Covid-19 door het Rijk vergoed zullen worden. Inkomstenderving wordt sinds 2022 niet meer vergoed door VWS. 2.3 De conceptprogrammabegroting voldoet aan de eisen en wensen van de gemeenten

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 2 van 5

De programmabegroting is actualisering van de begroting 2022. In de begroting wordt geen extra bijdrage van gemeente gevraagd, behalve het toepassen van de indexering. De begroting van de GGD is sluitend en de voorgestelde inwonerbijdrage past binnen de begroting van gemeente Helmond. Om deze redenen wordt geadviseerd om een positieve zienswijze gegeven op de conceptprogrammabegroting 2023 van de GGD. 3.3 Hiermee komen tegemoet aan het verzoek van de GGD Middels bijgevoegd concept-zienswijze wordt de GGD geïnformeerd over zienswijze van uw Raad. Kanttekeningen 1.1 t/m 3.1 De programmabegroting is opgesteld gedurende de coronacrisis De Kadernota van de GGD die in december 2020 met u is gedeeld is de opmaat geweest naar de voorliggende concept programmabegroting. In het eerste kwartaal van 2021 is de begroting nader uitgewerkt. In de conceptbegroting 2022 van de GGD is geen rekening gehouden met de financiële gevolgen van de coronacrisis. Wat de financiële gevolgen van de coronacrisis in 2022 zullen zijn voor de GGD is op dit moment niet bekend. Daarbij is de toezegging gedaan door het Rijk dat de GGD-en hiervoor zullen worden gecompenseerd. Wanneer hier duidelijkheid over is, zult u hierover geïnformeerd worden.

Kanttekeningen 1.1 t/m 3.1 De programmabegroting is opgesteld gedurende de coronacrisis De Kadernota van de GGD is de opmaat geweest naar de voorliggende concept programmabegroting. In het eerste kwartaal van 2022 is de begroting nader uitgewerkt. In de conceptbegroting 2023 van de GGD is geen rekening gehouden met de financiële gevolgen van de coronacrisis. Wat de financiële gevolgen van de coronacrisis in 2023 zullen zijn voor de GGD is op dit moment niet bekend. Daarbij is de toezegging gedaan door het Rijk dat de GGD-en hiervoor zullen worden gecompenseerd. Wanneer hier duidelijkheid over is, zult u hierover geïnformeerd worden. De GGD is momenteel bezig met het ontwikkelen van een nieuw Meerjarig Beleidsplan voor de periode 2022 – 2026. Het huidige GGD bestuur zal dat plan meegeven aan het nieuwe GGD bestuur, gelet op de gemeenteraadsverkiezingen. Samen met het nieuwe GGD bestuur zullen we het MJB plan vertalen in een meerjarig uitvoeringsprogramma. De gevolgen van het MJB plan zijn in deze fase nog niet vertaald in een financieel meerjarig perspectief. Financiën Voor 2023 bedraagt de algemene inwonersbijdrage € 3.372.662. Deze is daarmee € 148.669 hoger dan de huidige bijdrage voor het jaar 2022. Dit betreft een actualisering van de begroting 2022 waarin de vastgestelde percentage voor algemene kostenstijgingen, e.e.a.

zoals afgesproken tussen de vier gemeenschappelijke regelingen en gemeenten en de majeure ontwikkelingen, zoals aangegeven in de Kadernota 2023 van de GGD, zijn verwerkt. Deze ontwikkelingen zijn:  Bestrijden en preventie van Covid-19: De crisis heeft laten zien hoe kwetsbaar onze gezondheidszorg in het algemeen en de publieke gezondheidszorg in het bijzonder is. We zullen in Nederland moeten gaan vaststellen hoe we met elkaar de hele medische zorgketen (GGD, huisartsen, VVT-sector, ziekenhuizen, ambulances) duurzaam kunnen inrichten en faciliteren, zodat we in de toekomst beter voorbereid zijn op een gezondheidscrisis van deze omvang.  Verkleinen van gezondheidsverschillen: De GGD heeft de ambitie om samen met gemeenten en ketenpartners de gezondheidsverschillen binnen onze regio te verkleinen zodat in 2030 de gezondheidsverschillen met 20 % zijn afgenomen.  Bevorderen van een gezonde leefstijl: We willen de impact op de gezondheid van de burgers van Zuidoost Brabant vergroten door (naast de lokale inspanningen) ook regionaal samen te gaan werken op het gebied van een gezonde leefstijl. GGD en gemeenten brengen hun inspanningen voor een gezonde leefstijl samen binnen de regionale beweging Vitaal in Brainport.

 Bevorderen van een mentaal gezonde samenleving: Ambitie om de mentale gezondheid bij de bron/oorzaken aan te pakken (geen symptoombestrijding) en de focus te leggen op de groepen die het meest kwetsbaar zijn of waar de kans op ontwrichting of uitval groot is.  Een sluitende aanpak voor mensen met verward of onbegrepen gedrag: De GGD kan als brugfunctie en regievoerder optreden om de verschillende partijen uit het zorg- en veiligheidsdomein, met elk hun eigen

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 3 van 5



belangen, culturen en werkwijzen met elkaar te verbinden. Zodat er grip komt op de prestaties van het netwerk in plaats van enkel op de organisatieprestaties. Versterken van de acute zorgketen. De GGD wil komende jaren meer prioriteit geven aan verbeterprojecten die leiden tot een efficiëntere inzet van personeel binnen de organisatie of keten.

De inwonersbijdrage is opgebouwd uit: 1. Algemene inwonerbijdrage 2. Inwonerbijdrage pubercontactmoment 3. Bijdrage onderzoekslocaties JGZ 4. Inwonerbijdrage per kind JGZ 0-4 jaar Totaal

€ 1.718.693 € 99.203 € 26.146 € 1.528.621 € 3.372.662

Communicatie Op 13 en 19 april worden er speciale digitale raadsinformatiebijeenkomsten georganiseerd over de concept programmabegrotingen 2023 van de vier grote gemeenschappelijke regelingen in onze regio. Na de raadsvergadering zal de GGD BZO schriftelijk worden geïnformeerd over de zienswijze van de raad

Burgemeester en wethouders van Helmond burgemeester mevr. P.J.M.G. Blanksma – van den Heuvel

secretaris H.J. de Ruiter

Bijlagen 1. Aanbiedingsbrief college en gemeenteraad conceptprogrammabegroting 2023 2. Concept programmabegroting 2023 GGD Brabant-Zuidoost 3. Zienswijze gemeente Helmond op programmabegroting 2023 GGD Brabant-Zuidoost

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 4 van 5

Raadsbesluit Vergadering

24 10 mei 2022

Gemeenteraad

De raad van de gemeente Helmond; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 29 maart 2022; gelet op de bepalingen van de Gemeentewet;

besluit: 1. Kennis te nemen van de conceptprogrammabegroting 2023 GGD Brabant-Zuidoost 2. Een positieve zienswijze in te dienen op de conceptprogrammabegroting 2023 3. Het bestuur van de GGD Brabant-Zuidoost in kennis te stellen van de zienswijze en besluit middels bijgevoegde concept brief.

Aldus besloten in zijn openbare vergadering van 10 mei 2022. De raad voornoemd, de voorzitter,

Gemeenteraad van Helmond

de griffier,

Blz. 5 van 5