RV 023 Toetsingscriteria aanwijzing lokale publieke omroep voor Helmond

Raadsvoorstel Raadsvergadering Onderwerp Portefeuillehouder College besluit Zaaknummer

23 11 april 2024 Vaststellen toetsingscriteria aanwijzing lokale publieke omroep M.M.E.L. van Lierop 20 februari 2024 51862586

Gemeenteraad

Aan de gemeenteraad, Het college stelt u voor: 1. De aanvullende toetsingscriteria, zoals genoemd in bijgevoegde bijlage, voor het aanwijzen van een lokale omroep vast te stellen Samenvatting Op 11 januari 2025 vervalt de vijfjarige aanwijzing van DitisHelmond (DiH) als lokale omroep voor onze gemeente. Inmiddels heeft het Commissariaat voor de Media (CvdM) de wettelijke procedure opengesteld om voor de vijfjarige periode na 11 januari 2025 een lokale omroep voor de gemeente Helmond aan te wijzen. Bij de aanwijzing betrekt het CvdM het advies van uw gemeenteraad. Om te komen tot een goed onderbouwd (voorkeurs)advies kunt u aanvullende (naast de bestaande wettelijke) toetsingscriteria vaststellen. Deze helpen u om tot een zorgvuldige voordracht te komen, in het geval dat meerdere partijen meedingen naar de aanwijzing. In dit voorstel vragen wij u om de aanvullende toetsingscriteria vast te stellen op basis waarvan de aanvragen beoordeeld kunnen worden. Voorgaande besluitvorming Op 22 oktober 2019 heeft uw raad besloten om Stichting Lokale Omroep en Televisie Helmond (SLOT) voor te dragen als lokale publieke media-instelling voor Helmond voor de periode 2020-2024. Het CvdM heeft dit advies overgenomen. U heeft op 22 oktober 2019 daarnaast besloten om de fusiepartners Omroep Helmond en DitIsOnzeWijk de kans te bieden om samen verder te gaan als lokale omroep voor Helmond.

Hieruit is Stichting DitIsHelmond ontstaan. DitisHelmond fungeerde daarmee gedurende de afgelopen vijf jaren als lokale publieke media-instelling voor Helmond. Aan deze vijfjarige aanwijzing komt binnenkort een einde. Het CvdM vraagt u nu om voor de periode 2025-2029 een lokale publieke media-instelling voor aanwijzing voor te dragen. Waarom Wettelijke toegangscriteria Uw gemeenteraad moet aan het Commissariaat voor de Media advies uitbrengen over ingediende aanvragen tot aanwijzing als lokale publieke media-instelling. U moet in de eerste plaats advies uitbrengen over de vraag of aanvragers voldoen aan de wettelijke toegangscriteria. De genoemde criteria betreffen vaste wettelijke criteria, zoals genoemd in artikel 2.61 lid 2 Mediawet 2008. Daartoe dient de gemeenteraad de volgende vragen per aanvrager gemotiveerd met een ja of nee te beantwoorden : • Is de aanvrager een rechtspersoon met volledige rechtsbevoegdheid?

• •

Heeft de aanvrager tot doel het uitvoeren van de lokale publieke mediaopdracht, gericht op de gemeente(n) waarvoor de aanvraag is ingediend? Heeft de aanvrager een programmabeleidsbepalend orgaan (pbo) dat representatief is voor de belangrijkste maatschappelijke, culturele, geestelijke en godsdienstige stromingen die voorkomen in de gemeente?

Bevorderen samengaan meerdere aanvragers Als er meerdere aanvragers zijn om aangewezen te worden als lokale omroep voor dezelfde gemeente, is het op grond van de Mediawet de taak van het college van burgemeester en wethouders om het samengaan van de aanvragers te bevorderen, voor zover dat redelijkerwijs mogelijk is. In het advies aan het CvdM dient uw raad inzichtelijk te maken op welke wijze het college zich heeft ingespannen om het samengaan te bevorderen en wat hiervan de uitkomst is. Gemeenteraad van Helmond

Blz. 1 van 5

Aanvullende criteria Wanneer aanvragers niet samengaan, dan dient u te beoordelen of de aanvragers voldoen aan de wettelijke voorwaarden. Als dat het geval is, moet u een gemotiveerd voorkeursadvies uitbrengen over de vraag welke aanvrager het meest geschikt is om de functie van lokale publieke omroep in de komende vijf jaar uit te oefenen. Om op zorgvuldige wijze en onderbouwd tot dit voorkeursadvies te komen, kunt u aanvullende toetsingscriteria vaststellen op grond waarvan u de aanvragen toetst en beoordeelt. Door tijdige bekendmaking van de aanvullende toetsingscriteria worden geïnteresseerde partijen in de gelegenheid gesteld om hun aanvragen op deze criteria af te stemmen. Uw gemeenteraad dient de aanvragen afzonderlijk aan de aanvullende toetsingscriteria te toetsen. Wij stellen voor dat u dit doet door de aanvragen per (sub)criterium een puntenscore te geven op de volgende manier: Onvoldoende (1) Matig (2) Voldoende (3) Goed (4) Uitstekend (5)

Item is niet benoemd/uitgewerkt Item is wel benoemd maar slechts summier uitgewerkt Item is wel benoemd en in de breedte tekstueel uitgewerkt (de “Wat vraag”) Idem zie voldoende, maar nu ook uitgewerkt in concrete acties/to do’s/cases (de “Hoe vraag”) Idem zie goed, maar nu bezien vanuit een integrale kijk

De criteria zijn gecategoriseerd op de categorieën “aanbod”, “governance en bedrijfsvoering” en “toekomstvisie”. Aan de geïnteresseerde aanvragers zal gevraagd worden om een jaarplan en begroting voor 2025 met een doorkijk naar de periode tot en met 2029 op te stellen waaruit afgelezen kan worden in hoeverre voldaan wordt aan de gestelde eisen, zowel de wettelijke als de aanvullende. Op basis van suggesties van het CvdM en de genoemde punten uit het “Vernieuwingsconvenant gemeenten, lokale omroepen 2015-2018” (opgesteld door de Nederlands Lokale Publieke Omroepen (NLPO) en de VNG) is een aantal aanvullende toetsingscriteria benoemd die u terugvindt in de bijlage. Door het aanwijzen van een lokale omroep bevorderen we dat onze inwoners weten wat er speelt in Helmond. Een lokale omroep voorziet in de behoefte van inwoners op het gebeid van nieuws en informatie uit de gemeente. Uiterste indieningsdatum voor geïnteresseerde partijen bij het CvdM is 11 juli 2024. Het Commissariaat wijst uiteindelijk één omroep aan en laat zich hierbij leiden door het advies van uw gemeenteraad. Argumenten 1.1 Er wordt voldaan aan artikel 2.61, derde lid van de Mediawet 2008. Uw gemeenteraad heeft in de aanwijzingsprocedure een adviserende taak. Ze moet adviseren of de aanvrager(s) voor de aanwijzing lokale publieke media-instelling voldoet/voldoen aan de wettelijke toegangscriteria.

1.2 Er wordt voldaan aan artikel 3.2 van de Algemene wet bestuursrecht (het zorgvuldigheidsbeginsel) Het Commissariaat voor de Media vraagt de gemeenteraad bij meerdere aanvragen voor de aanwijzing lokale publieke media-instelling om een voorkeursadvies uit te brengen. In dit voorkeursadvies adviseert de gemeenteraad over de vraag welke aanvrager het meest geschikt is om de functie van lokale publieke media- instelling voor de gemeente Helmond in de komende vijf jaar uit te oefenen. In het kader van een zorgvuldige voorbereiding op dat scenario (artikel 3.2 van de Algemene wet bestuursrecht) is het van belang dat de gemeenteraad aanvullende toetsingscriteria vaststelt. Bij meerdere aanvragers heeft het college op grond van de Mediawet de taak, om voor zover dat redelijkerwijs mogelijk is, het samengaan tussen aanvragers te bevorderen. Als de aanvragers niet samengaan, dan maakt de gemeente een gemotiveerde vergelijking tussen de aanvragers op basis van de voorkeurscriteria die zijn vastgesteld.

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 2 van 5

1.3 De gemeenteraad in staat stellen een omroep te kiezen die het best past bij de gemeente Helmond. Op deze manier wordt de gemeenteraad in staat gesteld een omroep te kiezen die past bij de wensen van de inwoners van Helmond. Het vaststellen van aanvullende criteria geeft de gemeenteraad houvast bij de beoordeling van de aanvragen en bevordert een transparante procedure en het gelijke speelveld. Kanttekeningen en risico’s 1.1 Het verzoek van het CvdM was om in februari 2024 aanvullende criteria te laten vaststellen Het CvdM heeft per brief van 14 november 2023 gevraagd om in februari 2024 aanvullende voorwaarden vast te laten stellen door de gemeenteraad. Dit was in de tijd niet haalbaar. Daarover is contact geweest met het CvdM waarbij is aangegeven dat op 11 april een voorstel aan de gemeenteraad kan worden voorgelegd. Het commissariaat heeft aangegeven dat ook die datum nog voldoende tijd biedt aan geïnteresseerde partijen. 1.2 Het vaststellen van aanvullende toetsingscriteria is niet verplicht Het CvdM vraagt aan de gemeenteraad om aanvullende criteria vast te stellen, waaraan getoetst wordt als er meerdere aanvragen worden ingediend. Het is echter niet verplicht om dit te doen. Het CvdM beveelt dit echter wel aan omdat de raad op deze manier tot een zorgvuldig en onderbouwd voorkeursadvies kan komen.

1.3 Er komt (waarschijnlijk) een nieuwe Mediawet per 1 januari 2026 Een lokale omroep wordt volgens de Mediawet voor 5 jaar aangewezen. Echter, momenteel wordt er gewerkt aan een nieuwe Mediawet die volgens planning op 1 januari 2026 in zal gaan. Tot die tijd blijft de oude wet onverkort van kracht. Dit betekent dat in 2024 en 2025 de laatste aanwijzingen volgens de “oude stijl” plaatsvinden. Vanaf 2026 zullen er maximaal 80 streekomroepen worden gevormd. Dit betekent dat er in de loop van 2026 en 2027 waarschijnlijk een overgangsregeling zal gelden voor de overstap naar deze streekomroepen. Een en ander betekent dus ook dat de aanwijzing voor de lokale omroep die nu plaats moet vinden waarschijnlijk niet voor de volledige 5 jaar zal gelden. Hierbij moet nadrukkelijk het voorbehoud worden gemaakt dat er een nieuwe Tweede Kamer is gekozen. Er is daarom nog geen duidelijkheid of de plannen in de huidige vorm blijven bestaan en of deze planning gehaald wordt. Financiën Het voorstel heeft geen financiële gevolgen. Er is in de programmabegroting een structureel budget beschikbaar van € 165.000 voor subsidie aan de lokale omroep. Participatie Op 11 januari is in De Loop en op onze website aangekondigd dat de procedure gestart is. Daarbij is aangegeven dat we in april aanvullende criteria bekend zullen maken.

Communicatie Na vaststelling van de aanvullende criteria zullen deze worden geplaatst op de gemeentepagina in De Loop en op onze eigen website. Uitvoering en tijdspad Aanvragen die tijdig bij het Commissariaat zijn ingediend en compleet zijn, stuurt het Commissariaat binnen twee weken na het verstrijken van de uiterlijke indieningsdatum van 11 juli 2024 ter advisering door naar onze gemeente. De gemeenteraad moet binnen 18 weken na ontvangst van de aanvraag/aanvragen advies uitbrengen aan het Commissariaat. De gemeente kan eenmalig en gemotiveerd verzoeken om een uitstel van vier weken voor het uitbrengen van het advies. Wettelijk advies Is sprake van één aanvrager, dan kan de gemeenteraad volstaan met het uitbrengen van een advies aan het Commissariaat over de vraag of de ingediende aanvraag aan de wettelijke voorwaarden voldoet. Deze vraag moet de gemeenteraad in het advies per wettelijke voorwaarde met een duidelijk en gemotiveerd ja of nee beantwoorden.

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 3 van 5

Voorkeursadvies Wanneer aanvragers niet samengaan, dan dient de gemeente te beoordelen of de aanvragers voldoen aan de wettelijke voorwaarden. Als dat het geval is, dient de gemeente een gemotiveerd voorkeursadvies over de aanvragen uit te brengen. Uitgangspunt daarbij is dat de gemeente de aanvragen toetst op basis van de eerder vastgestelde aanvullende toetsingscriteria. Indien de gemeente geen voorkeur uitspreekt voor een van de partijen, en de aanvragers voldoen wel aan de wettelijke voorwaarden, dan zal het Commissariaat overgaan tot aanwijzing van een van de partijen via loting bij de notaris. Procesinformatie en overige raadsinformatie Meer informatie over de procedure is terug te vinden op de website van het CvdM. Burgemeester en wethouders van Helmond mevr. P.J.M.G. Blanksma–van den Heuvel burgemeester

mr. A.S. Meijer gemeentesecretaris

Bijlagen 1. Bijlage Wettelijke en aanvullende toetsingscriteria (51884958) 2. Brief CvdM Openstelling aanwijzingsprocedure lokale omroep (51885050)

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 4 van 5

Raadsbesluit Vergadering

23 11 april 2024

Gemeenteraad

De raad van de gemeente Helmond; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 20 februari 2024; gelet op de bepalingen van de Gemeentewet, Mediawet; besluit: De aanvullende toetsingscriteria, zoals genoemd in bijgevoegde bijlage, voor het aanwijzen van een lokale omroep vast te stellen

Aldus besloten in zijn openbare vergadering van 11 april 2024. De raad voornoemd, de voorzitter,

Gemeenteraad van Helmond

de griffier,

Blz. 5 van 5