RV 023 Huisvestingsverordening gemeente Helmond 2025-2029

Raadsvoorstel Raadsvergadering Onderwerp Portefeuillehouder College besluit Zaaknummer

23 20 mei 2025 Gemeenteraad Huisvestingsverordening gemeente Helmond 2025-2029 G.L.C.C. van den Waardenburg 11 maart 2025 52272837

Aan de gemeenteraad, Het college stelt u voor: 1. De Huisvestingsverordening gemeente Helmond 2025-2029 vast te stellen. Samenvatting Vanaf 2016 hebben de gemeenten in het Stedelijk Gebied Eindhoven (SGE) een gezamenlijke urgentieregeling. In deze gezamenlijke urgentieregeling staat opgenomen welke kwetsbare groepen, onder welke voorwaarden, met voorrang een sociale huurwoning krijgen toegewezen. De urgentieregeling is bedoeld als laatste vangnet voor schrijnende gevallen. De regeling wordt vastgesteld in de Huisvestingsverordening. Voorgaande besluitvorming Eind 2023 heeft u de ‘Huisvestingsverordening gemeente Helmond 2024-2027’ vastgesteld. Dit omdat de op dat moment vigerende Huisvestingsverordening per 1 januari 2024 van rechtswege kwam te vervallen. Inhoudelijk was deze nieuwe Huisvestingsverordening ongewijzigd ten opzichte van de eerdere Huisvestingsverordening. Dit mede omdat de inhoud en inwerkingtreding van de Wet Regie op de Volkshuisvesting destijds onduidelijk was door de landelijke politieke ontwikkelingen. Er bleef vanuit de gemeenten, woningcorporaties en andere betrokkenen wel de wens om de Huisvestingsverordening inhoudelijk aan te passen.

Hiervoor waren een aantal redenen: - de verbeterpunten die kwamen uit de evaluatie van Companen uit 2022; - de toenemende druk van het aantal urgent woningzoekenden op het totaal aantal woningzoekenden; - de veranderende woningmarkt. Met verschillende belanghebbenden, zoals u kunt lezen onder argument 1.2, is afgestemd over hoe deze verschillende suggesties in de Huisvestingsverordening kunnen worden verwerkt. De Huisvestingsverordening gemeente Helmond 2025-2029 (hierna: Huisvestingsverordening 2025-2029) die nu voor u ligt heeft draagvlak onder de verschillende betrokken partijen. Als raad heeft u op 25 november 2024 de mogelijkheid gehad om tijdens een regionaal webinar vragen te stellen over de aanpassingen aan de Huisvestingsverordening 2025-2029. Dit webinar is terug te kijken via de link die u van de griffie heeft ontvangen. Daarnaast is ook de Q&A die volgde uit het webinar toegevoegd aan de bijlagen bij dit raadsvoorstel. Waarom We willen borgen dat mensen die zich in een acute noodsituatie bevinden en dreigen dakloos te raken binnen de daarvoor geldende regels worden geholpen. Hierbij is het van belang dat het duidelijke, begrijpelijke en transparante regels zijn. Deze dienen te worden vastgelegd in de Huisvestingsverordening. Hierbij is het van belang inhoudelijk en qua planning (voor 1 juli 2025) hetzelfde te doen als de andere gemeenten in het SGE.

Argumenten 1.1 De definities en afbakeningen in de Huisvestingsverordening 2025-2029 zijn verduidelijkt Eén van de uitkomsten uit de evaluatie van het urgentieproces door adviesbureau Companen uit 2022 was dat de Huisvestingsverordening kon worden verbeterd m.b.t. de definities en afbakeningen. Samen met verschillende betrokkenen zijn op basis van intensieve afstemming (zie argument 1.3) aanpassingen gedaan om de definities en afbakeningen te verduidelijken en de Huisvestingsverordening beter leesbaar te maken. Hierbij is het wel van belang om in het achterhoofd te houden dat het een juridisch document is, dus dat in sommige gevallen juridisch taalgebruik niet te voorkomen is. Wel is voor de aanvragers van een urgentiebeschikking verduidelijkt wanneer zij in aanmerking komen. Via wooniezie.nl kunnen zij een beslisboom in begrijpelijke taal invullen die hun antwoord geeft op de vraag

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 1 van 4

of zij in aanmerking komen voor een urgentiebeschikking. Daarnaast kunnen zij ook altijd contact opnemen met een woningcorporatie om te vragen of zij in hun situatie in aanmerking komen voor een urgentiebeschikking. 1.2 Meer focus op de regio door regiobinding voor sommige groepen urgenten Nieuw in de Huisvestingsverordening 2025-2029 is dat er een regiobinding is opgenomen voor de urgentiecategorieën ‘maatschappelijk’ en ‘medisch, niet Wmo’. Dit betekent dat het woonprobleem binnen het SGE moet zijn ontstaan en daarom wordt opgelost binnen het SGE. Hiermee wordt voorkomen dat urgent woningzoekenden buiten de regio zich in onze regio melden voor een urgentiebeschikking, omdat zij in hun eigen regio niet in aanmerking komen voor een beschikking. We bemerkten namelijk dat in onze regio urgenten van elders werden geholpen, terwijl dat andersom vaak niet het geval is. Voor een overzicht van de wijzigingen zie bijlagen 2, 3 en 4. 1.3 De Huisvestingsverordening 2025-2029 kan rekenen op draagvlak Bij het aanpassen van de Huisvestingsverordening 2025-2029 zijn veel belanghebbenden bevraagd. Vanuit de woningcorporaties uit het SGE hebben verschillende mensen input geleverd n.a.v. hun ervaringen in de praktijk.

Ook hebben de leden van de bezwaarschriftencommissie en de urgentiecommissie aangegeven waar volgens hen onduidelijkheden zaten in de verordening en hoe dit kon worden verduidelijkt. Bij de gemeenten is bij het Sociaal Domein en het beleidsveld Wonen opgehaald wat belangrijke zaken zijn om rekening mee te houden in de Huisvestingsverordening 2025-2029. Tot slot zijn ook de huurdersorganisaties van de woningcorporaties uit het SGE op verschillende momenten meegenomen. In april 2023 zijn zij geïnformeerd over het traject voor de nieuwe Huisvestingsverordening en zijn de eerste signalen opgehaald en verwerkt. In mei 2024 zijn de huurdersorganisaties tussentijds geïnformeerd over de ontwikkelingen m.b.t. de Huisvestingsverordening 2025-2029. In november 2024 zijn alle grote wijzigingen aan de verordening aan hem gepresenteerd en kregen zij nog een laatste mogelijkheid om te reageren. 1.4 Een gemeenschappelijke, identieke Huisvestingsverordening heeft grote uitvoeringsvoordelen Een gemeenschappelijke, identieke Huisvestingsverordening maakt een gezamenlijke uitvoeringsorganisatie mogelijk. De organisatie van het uitvoeringsproces van de Huisvestingsverordening is complex. Denk hierbij aan het registreren en beoordelen van de urgentieverzoeken, het nemen van besluiten, het behandelen van bezwaren etc. Dit gaat gepaard met een aanzienlijke inzet qua middelen en capaciteit.

Door dit gezamenlijk op te pakken wordt een efficiëntieslag gemaakt qua kosten, capaciteit en kennis. Daarnaast is het zoekgebied om de urgent woningzoekende te huisvesten door onze samenwerking groter, waardoor we de urgent woningzoekende sneller kunnen helpen. Wanneer gemeenten een inhoudelijk andere Huisvestingsverordening zouden vaststellen en dit uitvoeringsproces individueel zouden moeten oppakken, dan verliezen we voorgenoemde voordelen. Kanttekeningen en risico’s 1.1 Wet ‘Versterking regie op Volkshuisvesting’ leidt mogelijk tot wijzigingen Er ligt inmiddels een nieuw wetsvoorstel ‘Versterking regie op Volkshuisvesting’. Deze wet brengt wijzigingen met zich mee die een plek moeten krijgen in de Huisvestingsverordening. Het is nog onduidelijk wanneer deze wet in werking treedt, want hij moet nog voor besluitvorming langs de Tweede en Eerste Kamer. Wanneer de nieuwe wet in werking treedt, dan worden deze wijzigingen indien nodig verwerkt in een nieuwe Huisvestingsverordening. Deze wijzigingen zullen u te zijner tijd ter besluitvorming worden voorgelegd. Vooralsnog zien wij geen grote wijzigingen hieruit voortvloeien. Een andere ontwikkeling is het voornemen van het kabinet om voorrang voor vergunninghouders onmogelijk te maken. In de voorliggende verordening heeft deze groep wel recht op urgentie. Voorstel van het kabinet is om dit van rechtswege te laten vervallen.

1.2 Geen voorrangsregeling voor eigen inwoners opgenomen De voorgelegde regeling betreft de urgentieregeling. Dit is iets anders dan een voorrangsregeling voor lokale inwoners of bepaalde beroepsgroepen. De huidige wetgeving biedt de mogelijkheid om 50% van de sociale huurwoningen en betaalbare koopwoningen toe te wijzen aan lokale inwoners. Zoals toegelicht in de raadsinformatiebrief 2024-157 geven de lokale cijfers geen aanleiding tot het opzetten van een vergunningensysteem om voorrang te kunnen geven aan eigen inwoners. Een voorrangsregeling verstoort daarnaast de werking van onze woningbouwmarkt (zgn. roltrapregio). Het doorstromen van een woningzoekende naar een andere gemeente wordt immers lastiger. Ook andere gemeenten in het SGE voeren dit soort regelingen niet. We zetten daarom in op alternatieven zoals: • een lokale bindingseis voor de Helmondse starterslening; • voor urgenten woningzoekenden gaat wel een regionale bindingseis gelden (argument 1.3). Gemeenteraad van Helmond

Blz. 2 van 4

•

corporaties en beleggers kunnen op kleinere schaal maatwerk toepassen op lokale woningzoekenden voorrang te geven, bijvoorbeeld bij nieuwbouw.

1.3 Aansluiten MRE gemeenten buiten het SGE bij de Huisvestingsverordening 2025-2029 mogelijk gemaakt. De MRE-gemeenten buiten het SGE kunnen aansluiten door dezelfde verordening vast te laten stellen door hun gemeenteraden en zich te melden bij het portefeuillehoudersoverleg Wonen van het SGE. Er wordt dan aangegeven wat er praktisch nog meer nodig is met betrekking tot de uitvoering om de geïnteresseerde gemeenten te laten aansluiten. Dit is voor Helmond gunstig, omdat urgent woningzoekenden dan meer regionaal kunnen worden gehuisvest. Financiën Er zijn jaarlijks kosten verbonden aan het uitvoeren van de regionale urgentieregeling. Deze kosten worden verdeeld onder de aangesloten woningcorporaties en de aangesloten gemeenten. Deze kosten zijn al opgenomen in de Programmabegroting. Participatie Zie argument 1.3. Communicatie • De Huisvestingsverordening 2025-2029 wordt na vaststelling gepubliceerd. • De huurdersorganisaties van de woningcorporaties uit het SGE worden na besluitvorming door de 9 SGE gemeenten geïnformeerd. • De teksten op de websites van de gemeente en woningcorporaties worden aangepast op de nieuwe Huisvestingsverordening.

Uitvoering en tijdspad • Mei 2025: besluitvorming gemeenteraad over de Huisvestingsverordening 2025-2029 • Mei/juni 2025: publicatie Huisvestingsverordening 2025-2029 • Per 1 juli 2025: de Huisvestingsverordening 2025-2029 treedt in werking. Er wordt jaarlijks door het portefeuillehoudersoverleg SGE Wonen geëvalueerd of de cijfers m.b.t. het aantal verleende urgentiebeschikkingen en ontwikkelingen op de woningmarkt (of wettelijke ontwikkelingen zie kanttekening 1.1) aanleiding geven tot wijzigingen aan de Huisvestingsverordening 2025-2029 en het uitvoeringsproces. Procesinformatie en overige raadsinformatie Met dit voorstel is toezegging d.d. 19 december 2023 ‘Uiterlijk in 2025 krijgt de gemeenteraad een nieuwe Huisvestingsverordening ter vaststelling aangeboden’ ingevuld.

mr. S.C.C.M. Potters Burgemeester

Bijlagen 1. 2. 3. 4.

drs. P.J. Buijtels gemeentesecretaris

Huisvestingsverordening gemeente Helmond 2025-2029 inclusief toelichting (52375495) Memo van wijzigingen Huisvestingsverordening (52375506) Presentatie Webinar Urgentieregeling 25 november 2024 (52375505) Q&A Webinar Urgentieregeling 25 november 2024 (52375504)

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 3 van 4

Raadsbesluit Vergadering

22 20 mei 2025

Gemeenteraad

De raad van de gemeente Helmond; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 11 maart 2025; gelet op de bepalingen van de Huisvestingswet en Gemeentewet;

besluit: de Huisvestingsverordening gemeente Helmond 2025-2029 vast te stellen.

Aldus besloten in zijn openbare vergadering van 20 mei 2025. De raad voornoemd, de voorzitter,

Gemeenteraad van Helmond

de griffier,

Blz. 4 van 4