RV 020 Meerjarenplanning en financiering Hoogspanningsmasten

Raadsvoorstel Vergadering

20 12 juli 2022

Onderwerp Portefeuillehouder Afdeling College besluit Commissie Zaaknummer

Meerjarenplanning en financiering Hoogspanningsmasten G.L.C.C. van den Waardenburg AOG, BJO, COM, FIN en IVA 15 februari 2022 Adviescommissie 5 juli 2022 50885147

Gemeenteraad

Aan de gemeenteraad,

Voorstel 1. Een bestemmingsreserve Hoogspanningsmasten van € 3,1 miljoen te vormen ten laste van de reserve grondbedrijf voor het onder de grond brengen (verkabelen) van de 150 kV hoogspanningsmasten in Brandevoort, het pilot meetsysteem elektromagnetische straling en bijkomende kosten. 2. In de begroting een post op te nemen van € 200.000 voor de kosten van 2022, te dekken uit de nieuwe bestemmingsreserve Hoogspanningsmasten. 3. In de periode 2023-2026 een krediet te vormen van in totaal € 2,9 miljoen, in 4 termijnen van € 725.000. Inleiding Sinds januari 2019 is het onderdeel verkabeling (het onder de grond brengen van hoogspanningsmasten) van de wet Voortgang Energietransitie (Wet VET) in werking getreden. Dat wil zeggen dat we als gemeente de mogelijkheid hebben om in Brandevoort een deel van de 150 kV hoogspanningsmasten onder de grond te kunnen laten brengen. Hierbij vergoedt de rijksoverheid het grootste deel en is er voor de gemeente een gemaximeerde eigen bijdrage. Het verkabelen is een lang proces door de nodige onderzoeken, juridische regelingen en uitvoering. Daarnaast zijn er landelijke ontwikkelingen die invloed kunnen hebben op de voortgang. Het project bestaat uit verschillende fasen van ontwerp tot uitvoering.

Bij elke nieuwe fase beoordeelt de gemeente op basis van de gegevens die dan bekend zijn, of het project de gewenste resultaten oplevert en of het vervolgd wordt. Inwoners hebben vragen gesteld of het mogelijk is dat de gemeente op locatie meet wat de magnetische straling is van de hoogspanningsmasten door Brandevoort. Om hier antwoord op te kunnen geven heeft de gemeente aan Petersburg Consultants gevraagd om te onderzoeken of het mogelijk is om de straling ten gevolge van de hoogspanningsmasten op locatie te meten. Het rapport daarover is afgerond en biedt mogelijkheden om een pilot meetsysteem op te zetten. Gezien de complexiteit van het rapport heeft ingenieursbureau Sweco een samenvatting opgesteld. Beide rapporten staan op: https://www.helmond.nl/hoogspanningslijnen. Dit is een voorstel aan uw raad om een meerjarige reservering te maken voor de gemeentelijke bijdrage aan de verkabeling van de 150 kV Hoogspanningsmasten in Brandevoort, een pilot meerjarig meetsysteem elektromagnetische straling en bijkomende kosten. Beoogd effect De vorming van een nieuwe bestemmingsreserve Hoogspanningsmasten om verkabeling van de kV 150 hoogspanningsmasten in Brandevoort en een meetsysteem elektromagnetische straling mogelijk te maken.

Argumenten 1.1 Er bestaat niet langer een relatie tussen hoogspanningsmasten en de reserve grondexploitatie Brandevoort 2 die ook in de toekomst dekking kosten hoogspanningsmasten uit de reserve grondbedrijf rechtvaardigt Dit is geconstateerd in het accountantsverslag over de jaarrekening 2020. En derhalve mogen deze kosten in de toekomst niet meer gedekt worden uit de reserve grondbedrijf. Daarom stellen wij een nieuwe bestemmingsreserve voor, met nog wel eenmalige dekking uit de reserve grondbedrijf. Zie voor gedetailleerde uitleg onder kopje Financiën. 2.1 De geplande uitgaven 2022 uit de nieuwe bestemmingsreserve moeten we ook nog als begrotingswijziging 2022 verwerken

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 1 van 4

3.1 De geplande uitgaven 2023-2026 uit de nieuwe bestemmingsreserve worden jaarlijks tot het totaal benodigde krediet van € 2,9 miljoen gevormd Kanttekeningen 1.1 De onderliggende juridische regelgeving voor elektromagnetische zones kan komen te vervallen De huidige handreiking van het RIVM voor het meten van magneetvelden wordt namelijk waarschijnlijk in 2022/2023 vervangen door nieuw landelijk voorzorgsbeleid. De kans is echter groot dat voor masten in stedelijk gebied zoals Helmond de rekenmethodiek gebruikt blijft worden. 1.2 De doorlooptijd van het project is waarschijnlijk lang De reden is dat de prioriteit van TenneT gericht is op projecten in het kader van de energietransitie. Ook zijn er meerdere verkabelingsprojecten die uitgevoerd gaan worden. Doordat de looptijd lang is, kunnen we de uitvoering van het project beter aansluiten op het nieuwe landelijke voorzorgsbeleid en het toekomstige advies van de gezondheidsraad. 1.3 Onvoorziene zaken kunnen leiden tot vertraging of zelfs stopzetten van het experiment meetsysteem elektromagnetische straling Er zijn namelijk nog geen voorbeelden van een vergelijkend meetsysteem. Door dit risico nu al goed te communiceren aan alle belanghebbenden en gedurende het experiment transparant te blijven communiceren over de voortgang, worden de verwachtingen hierover goed gemanaged.

1.4 We moeten nog afspraken maken over de te gebruiken meetgegevens van TenneT Het meetsysteem maakt voor de ijking namelijk eenmalig gebruik van de meetgegevens van TenneT. Dit is waarschijnlijk geen probleem omdat de gegevens in principe vrij opvraagbaar zijn. Er is ook nog een mogelijkheid om zonder de gegevens van TenneT de ijking uit te voeren. Er zijn dan wel meer meetpunten nodig en de kosten zijn dan hoger. 1.5 De rekenmethodiek voor de elektromagnetische zone kan komen te vervallen Er wordt op dit moment nieuw landelijk voorzorgsbeleid vastgesteld. Zie ook onder kanttekening 1.1. Het meetsysteem meet echter direct in het veld wat de elektromagnetische straling is en gaat niet uit van de berekende gemiddelde waarde over een jaar. Dit blijft een heel goede manier om een vinger aan de pols te houden. Financiën Bij de accountantscontrole van de jaarrekening 2020 is bepaald dat er geen directe relatie meer is tussen de nog te realiseren grondverkopen op Brandevoort 2 en de hoogspanningsmasten in Brandevoort. In de grondexploitatie mag dus geen rekening meer worden gehouden met de nog te maken kosten voor de hoogspanningsmasten. Dit heeft een positieve invloed gehad op het verwacht eindresultaat van deze grondexploitatie waardoor de voorziening voor het verwacht verlies op de grondexploitatie naar beneden kon worden bijgesteld.

Deze bijstelling bedroeg circa 6,7 miljoen euro en is, conform de vigerende gedragslijn van een gesloten circuit bij grondexploitatie, verrekend met de reserve grondbedrijf. De reserve grondbedrijf dient om onvoorziene risico's te dekken die, op basis van de beste schatting, niet in de grondexploitatie zelf mogen worden meegenomen. Aangezien de directe relatie tussen de hoogspanningsmasten en de grondexploitatie niet meer bestaat is het wenselijk om ook de relatie van de hoogspanningsmasten met de reserve grondexploitatie in de toekomst te verbreken. Dat kan door middel van het vormen van een aparte bestemmingsreserve hoogspanningsmasten en de benodigde middelen daarvoor nu nog eenmalig te dekken uit de reserve grondbedrijf. De kosten voor de komende 5 jaar zijn geraamd op € 3,1 miljoen. In deze raming is rekening gehouden met kosten van verkabelen van de 150 kV hoogspanningsmasten ad € 2,5 miljoen, kosten meetsysteem ad € 210.000 en zijn personele kosten, zowel intern als extern en advieskosten meegenomen. Ook de contributie van het Platform Hoogspanningen is hierin meegenomen. De raming van € 2,5 miljoen voor de verkabeling is gebaseerd op het landelijke wetsvoorstel Voortgang energietransitie (Wet Vet). Dat wil zeggen dat de eigen bijdrage van de gemeente (€ 2,5 miljoen) maar een deel van de daadwerkelijke kosten bedraagt.

Het merendeel van de kosten wordt door de rijksoverheid betaald. Dit totaalbedrag van € 3,1 miljoen zal na het raadsbesluit hierover, gestort worden in een nieuw te vormen bestemmingsreserve Hoogspanningsmasten ten laste van de reserve grondbedrijf.

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 2 van 4

In 2022 wordt rekening gehouden met uitgaven ad € 200.000 ten laste van deze nieuwe reserve. Middels een begrotingswijziging zal hiervoor in de begroting van 2022 een budget worden opgenomen. Voor de jaren 2023-2026 gaan we vooralsnog uit van een jaarlijkse uitgave van € 725.000. Hiervoor zal in 2023 en verder een krediet worden gevormd, gedekt uit de nieuwe reserve. Communicatie De gemeenteraad, de wijkraad Brandevoort en de inwoners informeren wij over de ontwikkelingen in dit voorstel met de Nieuwsbrief Hoogspanningsmasten Brandevoort – Februari 2022. Vervolg 1. Vaststelling bestemmingsreserve in de gemeenteraad. 2. Aanvraag bij TenneT Verkabeling 150 kV masten Brandevoort 3. Aanvraag Experiment stralingsmeting Brandevoort bij WSP Adviseurs

Burgemeester en wethouders van Helmond burgemeester mevr. P.J.M.G. Blanksma – van den Heuvel

secretaris H.J. de Ruiter

Bijlagen 1. Rapport verkenning meetmethoden (16 maart 2021, Petersburg Consultants) 2. Samenvatting van het rapport meetmethoden (25 juni 2021, ingenieursadviesbureau Sweco) 3. Offerte metingen magneetvelden (1 december 2021, WSP) 4. Haalbaarheidsstudie Helmond – Het verkabelen 150 kV Eindhoven Oost – Helmond Zuid 115 t/m 121 en het reduceren van het magneetveld in de 380 kV hoogspanningsverbinding MaasbrachtEindhoven mast 117 t/m 120 (17 januari 2020) 5. Variantenstudie ter reductie van het magneetveld 380 kV verbinding Eindhoven-Maasbracht tussen mast 115-121 (21 april 2021)

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 3 van 4

Raadsbesluit Vergadering

20 12 juli 2022

Gemeenteraad

De raad van de gemeente Helmond; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 15 februari 2022; gelet op de bepalingen van de Gemeentewet;

besluit: . 1. Een bestemmingsreserve Hoogspanningsmasten van € 3,1 miljoen te vormen ten laste van de reserve grondbedrijf voor het onder de grond brengen (verkabelen) van de 150 kV hoogspanningsmasten in Brandevoort, het experiment meetsysteem elektromagnetische straling en bijkomende kosten. 2. In de begroting een post op te nemen van € 200.000 voor de kosten van 2022, te dekken uit de nieuwe bestemmingsreserve Hoogspanningsmasten. 3. In de periode 2023-2026 een krediet te vormen van in totaal € 2,9 miljoen, in 4 termijnen van € 725.000.

Aldus besloten in zijn openbare vergadering van 12 juli 2022. De raad voornoemd, de voorzitter,

Gemeenteraad van Helmond

de griffier,

Blz. 4 van 4