RV 019 Masterplan Beeldkwaliteitsplan en financiële Impact Brainport Smart District (2e verbeterd exemplaar)

Raadsvoorstel Vergadering

19 (2e verbeterd exemplaar) 22 februari 2022

Onderwerp Portefeuillehouder Afdeling College besluit Commissie Zaaknummer

Masterplan, Beeldkwaliteitsplan en financiële Impact Brainport Smart District C.J.M. Dortmans AOG, BJO, COM, FIN en IVA 25 januari 2022 15 februari 2022 50865591

Gemeenteraad

Aan de gemeenteraad,

Voorstel 1. In te stemmen met het Masterplan – Beeldkwaliteitsplan Brainport Smart District, d.d. december 2021, en op basis daarvan het bestemmingsplan plus bijbehorend exploitatieplan uit werken; 2. In te stemmen met de nadelige financiële impact van de wijziging ten opzichte van de grondexploitatie Brandevoort II, ter hoogte van circa € 3,8 netto contante waarde (was € 9,0 mln. bij presentatie in opiniecommissie), prijspeil 1-1-2022. 3. Het tekort van de toekomstige grondexploitatie BSD te dekken uit het verwachte rekeningresultaat 2021 plan Brandevoort II van € 12,7 mln. en het restant van € 3,8 mln. miljoen (was € 9 miljoen) uit de algemene reserve grondbedrijf. 4. Het memo d.d. 7 februari (bijlage 4) en alle hierin beschreven wijzigingen ten opzichte van het Masterplan en Beeldkwaliteitsplan deel laten uitmaken van de besluitvorming. Inleiding In 2017 is gestart met de eerste gedachten over Brainport Smart District. In 2018 is de Stichting Brainport Smart District opgericht door u, tezamen met een plan van aanpak, inspiratiedocument en nota van randvoorwaarden. Deze zijn unaniem door u vastgesteld. Middels deze basisdocumenten heeft u de Stichting BSD opdracht gegeven een innovatief project te starten met een uitdaging van formaat. In een wereld waarin alles wat we doen snel, goedkoop en zonder risico moet worden gerealiseerd.

Dat was gedurfd, maar toonde ook dat u zag dat de ontwikkelingen om Helmond heen (klimaat, energie, inclusiviteit) ook een opgave op het bordje van Helmond legt, van ons allemaal. Meer rekening houden met Planet en People, wat minder met Profit. Daarom in het bijzonder moeten niet alleen de lasten (grondexploitatie) worden beschouwd, maar ook de baten. Denk aan kennisontwikkeling, nieuwe technieken, producten en groene economische verdienmodellen, nieuwe manieren van samen werken, duurzamere en slimmere woningen, een inclusieve sociale, veilige en gezonde omgeving, CO2-reductie, slimme mobiliteitsoplossingen. En last but not least een wijk die sterk inzet op community building en participatie. Een bijkomend voordeel daarvan is het tegengaan van eenzaamheid. Daar hebben vele burgers last van – zowel jongeren als ouderen. Dit soort baten zijn niet altijd in geld uit te drukken. Voor alle innovaties geldt dat je het oude en vertrouwde moet loslaten en met vallen en opstaan keihard moet werken om de vernieuwing te realiseren die er echt toe doet. Dat geldt ook voor Brainport Smart District, maar wel binnen verantwoorde financiële kaders. De ratiocijfers tonen dit aan. Dat wordt verder toegelicht bij de financiële paragraaf. 4 jaar later staat het plan aan de vooravond werkelijkheid te worden.

In de afgelopen 4 jaar zijn kennis, lobby en samenwerkingsnetwerken aangelegd, beleidsdoelstellingen verder uitgewerkt en vastgesteld in de gemeenteraad (9 februari 2021 – Q Book, unaniem). Deze zijn vertaald naar concrete plannen zoals het Masterplan en Beeldkwaliteitsplan. En diverse concrete bouwprojecten van initiatiefnemers staan stevig in de stijgers. Tot slot zijn de eerste 52 tijdelijke woningen in hoog tempo ontwikkeld dit jaar. Nu is besluitvorming nodig over het Masterplan - Beeldkwaliteitsplan zodat de basis wordt gelegd voor het opstellen van het bestemmingsplan en exploitatieplan BSD en deze in procedure kan worden gebracht richting de gemeenteraad.

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 1 van 8

De voorliggende informatie is niet helemaal nieuw voor u. Raadsleden zijn de afgelopen maanden diverse keren in verschillende werk- en vergadervormen meegenomen en gevraagd een bijdrage te leveren. De nu voorliggende financiële cijfers zijn gepresenteerd op 7 oktober 2021. Tijdens de (digitale) raadsbijeenkomst van zaterdagochtend 11 december 2021 is tot slot inzicht gegeven op de actuele stand van zaken van de projecten en het enthousiasme van deelnemers; samenwerkingspartners, toekomstige bewoners en gebruikers van BSD. Tijdens de opiniërende commissievergadering van 18 januari 2022 zijn door de raadscommissie aandachtspunten benoemd. Middels een memo, verzonden op 7 februari 2022, is nadrukkelijk en met zorg ingegaan op geadresseerde aandachtspunten. Samengevat zijn deze: 1. Een nadere toelichting is gewenst op de samenhang en stedenbouwkundige inpassing in relatie tot bestaand Brandevoort, meer specifiek de Veste. 2. Hoe kan een transitie eruit zien ten aanzien van Mobiliteit en Infrastructuur, aangezien vooral op dat vlak een uitdaging bestaat tussen ambitie en realiteit? 3. Hoe ziet de marktvraag voor BSD eruit, oftewel: willen er straks voldoende mensen wonen? 4. Een definitieve financiële doorrekening met prijspeil 1-1-2022.

Beoogd effect Op het moment dat u positief besluit over dit raadsvoorstel is het mogelijk op korte termijn tot een raadsbesluit inzake het bestemmingsplan en exploitatieplan BSD te komen. Met als doel slim, groen, sociaal en snel woningen en werkruimten te bouwen en de ontwikkeling van deze bijzondere Helmondse wijk verder vorm te geven.

Argumenten 1.1 De uitgangspunten en ambities uit het Q-book, de acht programmalijnen en het hoofdstuk gebouwde omgeving, zijn vertaald en worden vastgelegd in ruimtelijk relevante kaders, principes en spelregels. Denk dan onder andere aan spelregels als maximale bouwhoogte, situering van gebouwen, verschijningsvorm en materiaalgebruik, principes ten aanzien van mate van overheidssturing op ontwerp & beeldkwaliteit en regels in kader van toepassing water- en mobiliteitssysteem. 1.2 Besluitvorming over het Masterplan en de financiële impact de basis legt voor het bestemmingsplan en exploitatieplan Om tot realisatie van het Masterplan over te kunnen gaan zal door gemeenteraad een bestemmingsplan en exploitatieplan moeten worden vastgesteld incl. economische uitvoeringsparagraaf. Het Masterplan & Beeldkwaliteitsplan is daarvoor de inhoudelijke basis. Dit is de snelste route naar start bouw van woningen. 1.3 Een kwantitatief en kwalitatief inclusief woningbouwprogramma wordt vastgesteld dat richtinggevend is voor de ontwikkeling BSD Het beoogde woningbouwprogramma voorziet in zowel appartementen als grondgebonden woningen, divers in grootte, prijsklasse en uitingsvorm. Daarmee bereikbaar voor iedereen. Daarnaast is er meer ruimte (stedenbouwkundig en beeldkwaliteit) voor individuele invulling in samenwerking met andere bewoners.

Het concept spreekt niet alleen Helmonders aan maar is ook gericht op het aantrekken en huisvesten van bewoners uit de regio die nodig zijn om de Brainporteconomie draaiende te houden. Deze regionale opgave is een verantwoordelijkheid van alle 21 gemeenten binnen de Brainport-/MRE-regio, waarbij zeker ook naar de steden wordt gekeken. In die zin draagt ook Brainport Smart District bij aan de schaalsprong die we als stad richting 2040 willen doormaken. Om Brainport de voorlopersrol te laten houden die de regio nu heeft, zullen we moeten blijven groeien, zowel kwalitatief (aantal woningen en arbeidsplaatsen) als kwantitatief (qua sociale samenhang en voorzieningenniveau). Heel concreet kan BSD ook voorzien in de vraag van bijvoorbeeld ASML: een belangrijke speler die talent aan zich moet blijven binden om ook richting toekomst een mondiale voorloper te kunnen blijven. Zo wordt BSD een wijk voor Helmonders, zowel voor de bestaande als ook voor nieuwe. Juist door meer ruimte te bieden voor ontwikkelaars, bouwers maar vooral voor de consument (koper / huurder) om invloed uit te oefenen op de realisatie van Brainport Smart District is gekozen voor een stedenbouwkundig plan en beeldkwaliteitsplan dat ruimte laat voor participatie. Daarmee zijn de uiteindelijke bewoners in staat hun woonomgeving en woning te creëren die zij beogen, binnen de kaders die er wel zijn.

De paradox is: dat “ruimte” laten aan de voorkant van een ontwikkelproces (door een globaal beeldkwaliteitsplan) zorgt voor onzekerheid Gemeenteraad van Helmond

Blz. 2 van 8

over hoe de wijk / woning eruit komt te zien. Maar dat levert juist zekerheid op dat toekomstige bewoners veel invloed kunnen uitoefenen zodat de wijk/woningen uiteindelijk goed past bij de woonwensen van jong en oud. Denk bijvoorbeeld aan gelijkvloerse woningen voor ouderen en andere woonvormen die inspelen op de behoefte van ouderen nu van hen verwacht wordt langer thuis te wonen. Dat maakt BSD uniek en maakt het tevens mogelijk dat naast mensen uit de directe omgeving ook mensen van buiten Helmond interesse zullen hebben in deze wijk als woonplek. Omdat het iets anders biedt dan de omliggende (nieuwbouw) woonwijken. Net als ooit met Brandevoort het geval was. Aanvullend is geborgd dat 25% voor de sociale doelgroep zal zijn. Hiermee voldoet het plan niet geheel aan de doelstelling van het vastgestelde gemeentelijke beleid (30%), maar is het een flinke stap in de goede richting, kijkende naar de 15% sociale woningbouw die tot nu toe is gerealiseerd in Brandevoort. Via de programmalijnen Sociale en Veilige wijk en Participatie wordt maximaal ingezet op het tegengaan van eenzaamheid.

Zie bijvoorbeeld de ontwikkeling van het 40Kavellab (ouderen die gezamenlijk een woningbouwproject realiseren) of de realisatie van eerste tijdelijke woningen waarin ORO-klanten gehuisvest worden, in combinatie met sociale woningen en vrije sector huur in één hofje met een gezamenlijk binnenterrein. De aandacht voor deze sociale innovaties maakt BSD ook uniek. 1.4 Bepaald wordt hoe ruimtelijk het gewenste programma te realiseren Hiermee doelen we op de 2073 permanente woningen, 500 tijdelijke woningen, 4 ha bedrijventerrein, 4 ha woonwerkmilieus, productielandschap, water, mobiliteit en natuur; een goede ruimtelijke ordening. 1.5 Het reeds aangelegde Natuur Netwerk Brabant (NNB) wordt behouden als bepalend element voor de verdere inrichting van het hele park. Het biedt de bewoners de mogelijkheid om in de directe woonomgeving met natuur - in de breedste zin van het woord - kennis te maken. 1.6 BSD wordt gerealiseerd als eenheid, maar niet eenvormig. Het plan biedt maximale ontwerpvrijheid met behoud van samenhang tussen de verschillende bouwvelden en de omgeving. Het Masterplan en Beeldkwaliteitsplan daagt uit, inspireert, reguleert en biedt tegelijkertijd voldoende ruimte voor innovatie en co-creatie processen. Maar ook voor samenhang binnen een breed kleuren- en vormpalet. De look en feel van BSD wordt gestuurd middels vier ontwerpprincipes.

Deze ontwerpprincipes zijn voortgekomen uit een participatietraject: behoud en vernieuw lokale elementen, stedelijkheid met natuur, toekomstgerichte look en feel en verbonden sociale ruimtes. Daarbij is het gebruik van bijvoorbeeld een materiaal als baksteen toegestaan. Middels dit Beeldkwaliteitsplan zal in samenwerking met stakeholders, een van de pijlers van BSD, gekomen worden tot een wijk die inspireert, innovatie zichtbaar maakt en middels een verantwoorde architectuur en stedenbouw ook passend is bij de context van de wijk Brandevoort. Ruimte voor participatie met bewoners en andere stakeholders betekent wel dat er geen dichtgetimmerd beeldkwaliteitsplan ligt. Sturing hierop vanuit de gemeenteraad is mogelijk omdat het beeldkwaliteitsplan onderdeel zal zijn van de Welstandsnota Helmond. Bijstelling, indien gewenst, is dus tussentijds mogelijk. 1.7 BSD onderdeel blijft van de Wijk Brandevoort Qua architectuur en bouwmethode wordt een andere inhoud gegeven aan de dit deel van de wijk Brandevoort. Vanuit Stedenbouwkundig oogpunt, maar ook functioneel zal BSD een logisch onderdeel vormen van de wijk Brandevoort en daarmee van de stad Helmond. Zo zijn de verbindingsstructuren (verkeer – wandelen, fietsen, auto) en groenstructuren tussen beide delen van de wijk (Noord en Zuidelijk deel van het spoor) in stand gehouden en daar waar mogelijk wordt dat versterkt.

Ook door het handhaven van de grootschalige wijkvoorzieningen zoals sport, wijkcentrum en winkelcentrum aan de zuidkant zal de wijk Brandevoort als één geheel functioneren. De extra ruimte voor horeca en terrassen kan de interactie tussen beide delen van de wijk versterken. Dit geldt natuurlijk ook voor het gebruik van het Centrale Park in BSD waarnaartoe logische routes zullen ontstaan, verbonden met het ten zuiden gelegen deel van de wijk Brandevoort. Daar waar eerst de Marke zou komen is nu fase 1 van BSD bedacht en daar waar Kranenbroek zou komen, komt een deel van fase 2 qua woningbouw. Brandevoort wordt één goed functionerende wijk, inclusief BSD, waarbij de verschillende buurten en delen van de totale wijk goed zijn verbonden met elkaar. Qua verschijningsvorm zullen de bouwwerken (wonen, werken, school) inderdaad anders worden. De sturingskaders staan in het Beelkwaliteitsplan. Op veel plaatsen in Nederland is aangetoond dat vooral de stedenbouwkundige opzet alsmede de voorzieningen in de

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 3 van 8

wijk bepalend zijn voor de samenhang, interactie tussen bewoners en goed functioneren. De scheiding door het spoor geeft juist aanleiding hier qua architectuur een aanbod te ontwikkelen dat inspeelt op de nieuwe ontwikkelingen, ruimte biedt voor participatie en kan zorgen voor een divers woonaanbod in de stad Helmond. Qua voorzieningen ontstaat een meer complementair beeld, door meer ruimte voor horeca, terrassen en dienstverlening, dan aanvankelijk in de combinatie tussen Brandevoort Noord en Zuid was voorzien. 1.8 De mobiliteitsambitie uit het Q-book met oog voor realisme is vertaald naar het masterplan. Doordat deelmobiliteit nog niet dusdanig beschikbaar is en nog slechts beperkt geadopteerd is door de samenleving zijn de aanwezige parkeervelden op loopafstand gesitueerd van de bouwvelden. Dit geeft de bewoner en bezoeker comfort. Vanuit deze basis kan de komende jaren een transformatie tot stand gebracht worden waarbij deelmobiliteit wordt uitgerold in samenwerking met aanbieders van deelmobiliteit en bijvoorbeeld bezorgdiensten. In een aanvullend memo, te ontvangen voor de vergadering van de adviescommissie, zal nadrukkelijk worden ingegaan op hoe de mobiliteitstransitie eruit kan zien vanaf het punt wat nu mogelijk en aanvaardbaar is, tot het vergezicht dat in Q-book wordt geschetst.

En hoe we continu de balans zullen monitoren tussen ambities, beschikbare innovaties en maatschappelijke acceptatie. Op dit moment kunnen we aangeven dat Light Electrical Vehicals (Lev’s) toegestaan zijn tot aan de voordeur: oftewel, bezorgdiensten kunnen in BSD gewoon hun werk doen. 1.9 Er voldoende marktinteresse is voor dit plan. Na vijf rondes van innovation challenges (uitvragen in de markt) met meer dan 200 aanmeldingen staan 40 gekozen consortia (ontwikkelaars, bouwers, corporaties, particulieren) klaar om van start te gaan. Zij hebben intentieovereenkomsten gesloten en wachten op het sein van de gemeenteraad inzake het Masterplan en Beeldkwaliteitsplan. Met deze 40 consortia zijn circa 1000 woningen in ontwikkeling. Voeg daarbij de steun vanuit de HoA partner (welke ook Brandevoort Zuid bouwt en aan de lat staat voor minimaal 450 woningen), dan kan niet anders worden geconcludeerd dat ontwikkelend Nederland in de startblokken staat om samen met de gemeente Helmond dit Masterplan en Beeldkwaliteitsplan te realiseren. Aanvullend is er interesse vanuit grote landelijk en internationaal opererende ontwikkelende (incl. bouwers) partijen. Deze partijen zouden zich niet committeren en enthousiast zijn als ze geen vertrouwen hebben in de behoefte van mensen om zich te vestigen in een wijk als BSD.

2.1 Omdat de toename van de financiële impact wordt veroorzaakt door een aantal aspecten die logisch volgen uit het vastgesteld beleid en of specifieke omstandigheden. A) Vertaling van Q-book → innovatief Stedenbouwkundig Masterplan. Het Q-Book is door de gemeenteraad unaniem vastgesteld op 9 februari 2021 en geeft de ambities weer. Het realiseren van BSD adresseert de maatschappelijke thema’s die nu en in de nabije toekomst spelen. Zoals de droogte- en hitteproblemen in Brabant als gevolg van klimaatverandering. Bouwen met voldoende sociale woningen, schonere (lucht) en veiligere leefomgeving. Deze thema’s zijn vertaald in een stedenbouwkundig programma en plan. Per saldo betekent BSD dat het voor “planet en people” een meer verantwoorde gebiedsontwikkeling is. Een duurzame, sociale en gezonde gebiedsontwikkeling. Dit heeft echter wel gevolgen voor het onderdeel “profit”; de financiële impact ten opzichte van jaarrekening 2021. Dit vertaalt zich in het extra tekort van circa € 3,8 mln. netto contante waarde op prijspeil 1 januari 2022. B) 25% sociale woningbouw Een verhoging van 18% naar 25% is beleidsmatig verantwoord en logisch. Enerzijds omdat dit in lijn ligt met het vastgestelde beleidskader Wonen. Anderzijds legt het eventueel realiseren van een lager aandeel sociaal in BSD een grotere druk op andere bouwplannen in de stad.

Immers de doelstelling stad breed is dat 30% van de nieuwbouw sociale woningbouw moet zijn, bij plannen groter dan 50 woningen. De 15% sociale woningbouw in het tot nog toe gerealiseerde gedeelte van Brandevoort legt richting BSD een extra verplichting op, waarmee een belangrijk gedeelte van het gepresenteerde financiële nadeel t.o.v. de oude plannen wordt verklaard. C) De looptijd van de grondexploitatie is afgestemd op de tijdelijke woningen. Met name de positionering van 500 tijdelijke woningen in Brainport Smart District zorgt ervoor dat de realisatie van de totale wijk langer duurt. In principe zou het mogelijk zijn om de bijna 2100 permanente woningen, en bijbehorend ander stedelijk programma, te ontwikkelen in een periode van circa 12 – 15 jaar. De looptijd van het huidige plan is minimaal 5 jaar langer als gevolg van dat de tijdelijke woningen er 15 jaar staan. Hierdoor neemt met name de rentelast toe en drukt het financiële resultaat.

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 4 van 8

2.2 hierdoor de financiële basis voor de uitvoering van het Masterplan is geborgd en de economische uitvoeringsparagraaf van het bestemmingsplan BSD. Voor de economische uitvoeringsparagraaf van het bestemmingsplan is het wettelijk verplicht, i.v.m. aangewezen bouwplannen op grond van derden, dat er een exploitatieplan wordt opgesteld in kader van kostenverhaal. Dit exploitatieplan zal gelijktijdig met het bestemmingsplan aan u en daarna aan de raad, naar verwachting maart 2022, worden voorgelegd. Het Masterplan en het bijbehorende programma zijn hiervoor de basis.

2.3 Toekenning Innovatiegeld vanuit Nationaal Groeifonds (NGF) steeds kansrijker wordt. De grondexploitatie is één van de financieringsbronnen die nodig zijn voor de realisatie van Brainport Smart District. Daarnaast is ruime tijd geleden fors ingezet op het toegekend krijgen van innovatiemiddelen. Op dit moment is duidelijk dat BSD (i.c.m. BTIC – Bouw Techniek Innovatie Centrum), ondersteund door het ministerie van Binnenlands Zaken / VRO, een gerede kans maakt op toekenning van middelen. De finale uitspraak van de betreffende commissie zal omstreeks april 2022 zijn. Om in aanmerking te komen is cofinanciering noodzakelijk. Gehorende de opiniecommissie is besloten het campusmodel nu niet ter besluitvorming aan u voor te leggen. De komende 2 maanden zal nader onderzocht worden op welke wijze cofinanciering het beste kan worden georganiseerd. Daarbij zullen we rekenschap nemen van de aandachtspunten die de opiniecommissie heeft benoemd.

Kanttekeningen 2.1 De Head of Agreements contractpartij (CeAd) dient, contractueel gezien (HoA), goedkeuring te geven aan de voorliggende plannen. Met de contractpartner wordt overleg gevoerd. Meest recent nog op 13 december 2021 in de Regiegroep Brandevoort en op 19 januari 2022. De gesprekken zijn positief constructief maar hebben nog niet geleid tot een definitief akkoord op het Masterplan en Beelkwaliteitsplan. Tegelijkertijd spreekt onze contractpartner (welke nog circa minimaal 450 woningen mag bouwen in BSD op basis van bestaande afspraken) haar waardering uit over het plan zoals dat er nu ligt en heeft vertrouwen in de afzetbaarheid van de woningen. Volgens haar voorziet het plan in een brede woonbehoefte, ook als de woningmarkt meer stabiliseert. Financiën Brainport Smart District is een plan in voorbereiding en tegelijkertijd ook in realisatie (bijvoorbeeld Casa woningen, 40Kavellab, Stichting Buurttuin Brandevoort en de tijdelijke woningen). De voorbereiding en uitvoering heeft tot nu toe € 6,2 mln. gekost. Dat is heel gebruikelijk en geeft tegelijkertijd aan dat BSD steeds meer vorm krijgt in samenwerking met enthousiaste toekomstige gebruikers en bewoners. Een deel van deze kosten zijn mede geïnvesteerd met het oog op het innovatieve karakter van de wijk.

Kosten bovenop een normale planontwikkeling betreffen bijvoorbeeld investeringen in lobby en public affairs, communicatie én uiteraard die van de externe stichting waarin de afgelopen jaren hard is gewerkt om BSD de startpositie te geven die het nu heeft. Een groot deel van deze gemaakte kosten en investeringen kunnen als “verloren” worden beschouwd bij het nu stoppen met BSD. Ook van belang is dat Brainport Smart District inmiddels voor circa € 6 mln. aan subsidies heeft ontvangen. Dit zijn subsidies die zijn verbonden aan de ontwikkeling van Brainport Smart District. Stoppen met BSD heeft mogelijk ook negatieve gevolgen voor een deel van deze reeds ontvangen subsidies omdat hier voorwaarden aan zijn verbonden welke direct verband houden met de uitgangspunten van Brainport Smart District en de ambities die worden nagestreefd. In dit raadsvoorstel zet het college duidelijk in op doorgaan met BSD. Onder andere omdat de conceptcijfers per 1-12022 een gunstiger financieel resultaat laten zien dan eerder tijdens de opiniecommissie aan u getoond. De nadelige financiële impact op het gemeentelijke financiële huishoudboekje is namelijk 3,8 mln. in plaats van de eerder getoonde € 9,0 mln.

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 5 van 8

De conceptcijfers per 1-1-2022 zijn bekend en laten het volgende beeld zien1: Verwachte resultaat GREX Brandevoort II per 1-1-22 en dus jaarrekeningresultaat 2021 In de boekhouding wordt nog gerekend met het plan Brandevoort II (Noord en Zuid) totdat de raad een ander besluit neemt. Ten opzichte van de jaarrekening 2020 (prijspeil 1/1/21) zien we het verwachte tekort van deze GREX van € 39,7 miljoen Contante Waarde (CW) dalen naar een tekort van € 27 mln. CW per 1/1/22. Dit betekent een verbetering van € 12,7 mln. Dit resultaat wordt bij de jaarrekening gestort in de Algemene Reserve grondbedrijf. Het positieve resultaat komt met name door de sterk gestegen grondprijzen per 1/1/22 van de vrije sector woningbouw. Verwacht resultaat nieuwe GREX gesplitst in Brandevoort Zuid en BSD In de commissievergadering van oktober en ook van januari jl. hebben we de raad geïnformeerd over het verwachte tekort indien de raad besluit tot de realisatie van BSD. Het plan BSD inclusief Brandevoort Zuid had per prijspeil 1/1/21 een verwacht tekort van ca € 48,5 mln. CW. Gerekend naar prijspeil 1/1/22 daalt dit tekort naar € 43,5 mln. CW (37+6,5 uit tabel). Het wordt daarmee € 5 mln. gunstiger dan in de eerder gepresenteerde cijfers. Het verschil tussen GREX Brandevoort Noord en BSD is nu geen € 9 mln. CW (zoals in commissie okt/jan gepresenteerd), maar € 16,5 mln. CW (43,5 mln. – 27 mln.).

Dit komt omdat de grondprijsstijgingen minder hard doorwerken op BSD omdat er gekozen is voor een inclusief en sociaal woningbouwprogramma. Dus niet als gevolg dat BSD intrinsiek duurder is geworden. De inkomsten uit grondverkoop stijgen alleen minder hard dan bij een woningbouwprogramma met procentueel veel meer vrije sector woningen. Echter door de storting van € 12,7 mln. bij de jaarrekening 2021 bedraagt de extra onttrekking uit de Algemene Reserve grondbedrijf afgerond € 3,8 mln. (€ 16,5-€ 12,7). Dit is een verbetering ten opzichte van het gepresenteerde in de commissie van € 5,2 mln. (toen is er melding gemaakt van een extra onttrekking van € 9 mln.) Daarmee heeft het voorliggend plan een minder grote negatieve financiële impact dan eerder aan u gepresenteerd. Dit heeft ook positieve gevolgen voor het (risico)ratiocijfer. Op het moment van het raadsbesluit moet het tekort van de grondexploitaties t.z.t. meteen worden genomen en gaat ten laste van de reserve grondbedrijf. Deze bedraagt ca. € 60 mln. Consequentie van deze uitname is wel dat de weerstandsratio, nu 2,27 daalt naar 2,20 (eerder 2,1). Dit is nog ruim boven de vastgestelde norm van 1,5.

1

Bij een positief besluit dient de e huidige Grondexploitatie Brandevoort te worden opgesplitst in twee nieuwe grondexploitaties, te weten Brandevoort Zuid (met haar bestaande kaders) en BSD. Daarom in dit raadsvoorstel reeds aangegeven hoe die splitsing eruit ziet. Voor een compleet overzicht van de splitsing is bijlage 5 toegevoegd.

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 6 van 8

Onderstaand ter begeleiding van lezen van de cijfers een tabel, zie ook bijlage 5 waarin de eindwaardes zijn opgenomen.

Communicatie De externe communicatie zal in overleg met de Stichting Brainport Smart worden verzorgd. Dit besluit en het Masterplan + Beeldkwaliteitsplan zullen gecommuniceerd worden naar buiten. De informatie wordt gedeeld met bewoners, bedrijven, kennisinstellingen en andere partners.

Vervolg • Met de Welstandscommissie, conform uw unanieme besluit inzake het Q-book d.d. 9 februari, vervolg geven aan het mandateren van het Q-team, inzake de advisering m.b.t. omgevingsvergunningen, vanuit de Welstandscommissie en het koppelen van het Masterplan & Beeldkwaliteitsplan aan de Welstandsnota.

Burgemeester en wethouders van Helmond burgemeester mevr. P.J.M.G. Blanksma – van den Heuvel

secretaris H.J. de Ruiter

Bijlagen 1 Partners BSD. 2 Masterplan en Beeldkwaliteitsplan Brainport Smart District, gemeente Helmond, december 2021. 3 Financiële doorrekening op hoofdlijnen, december 2021. 4 Memo beantwoording aandachtspunten en vragen gesteld tijdens de opiniërende commissie 18 januari. 5 Splitsing grondexploitatie.

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 7 van 8

Raadsbesluit Vergadering

19 (2e verbeterd exemplaar) 22 februari 2022

Gemeenteraad

De raad van de gemeente Helmond; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 25 januari 2022; gelet op de bepalingen van de Gemeentewet;

besluit: 1. In te stemmen met het Masterplan – Beeldkwaliteitsplan Brainport Smart District, d.d. december 2021, en op basis daarvan het bestemmingsplan plus bijbehorend exploitatieplan uit te werken. 2. In te stemmen met de nadelige financiële impact van de wijziging ten opzichte van het plan Brandevoort II, ter hoogte van € 3,8 miljoen netto contante waarde, prijspeil 1-1-2022, ten opzichte van de jaarrekening 2021. 3. Het tekort van de toekomstige grondexploitatie BSD te dekken uit het verwachte rekeningresultaat 2021 plan Brandevoort II van € 12,7 mln. en het restant van € 3,8 mln. miljoen (was € 9 miljoen) uit de algemene reserve grondbedrijf. 4. Het memo d.d. 7 februari 2022 (bijlage 4) en alle hierin beschreven wijzigingen ten opzichte van het Masterplan en Beeldkwaliteitsplan deel uit te laten maken van de besluitvorming.

Aldus besloten in zijn openbare vergadering van 22 februari 2022. De raad voornoemd, de voorzitter,

Gemeenteraad van Helmond

de griffier,

Blz. 8 van 8