RV 018 Uitvraag zienswijzen bij het treffen van de GR Jeugdregio Een 10 voor de Jeugd.pdf

Raadsvoorstel Raadsvergadering

18 8 april 2025

Onderwerp Portefeuillehouder College besluit Zaaknummer

Uitvraag zienswijzen bij het treffen van de GR Jeugdregio Een 10 voor de Jeugd T.Y.M. Tuerlings 11 februari 2025 52357072

Gemeenteraad

Aan de gemeenteraad, Het college stelt u voor: 1. Geen zienswijzen naar voren te brengen over het ontwerp van de Gemeenschappelijke Regeling ‘Jeugdregio Een 10 voor de Jeugd’. Samenvatting Sinds 2018 werkt de gemeente Helmond samen met 10 andere gemeenten (Deurne, Asten, Someren, Laarbeek, Gemert-Bakel, Geldrop-Mierlo, Son en Breugel, Nuenen, Waalre en Veldhoven) op basis van een samenwerkingsovereenkomst binnen de regio en organiseert zo de inkoop van jeugdhulp. De samenwerking draagt de naam Een 10 voor de Jeugd. Als gevolg van de uitwerking van de landelijke Hervormingsagenda Jeugd en de komende wetswijziging ‘Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg’ wordt het een verplichting voor de colleges om de bestaande samenwerkingsovereenkomst om te zetten naar een gemeenschappelijke regeling (GR). De Wet gemeenschappelijke regelingen regelt dat de gemeenteraad, wanneer het college voornemens is om een GR te treffen, de ruimte wordt geboden om eventuele zienswijzen binnen 8 weken na ontvangst van de ontwerpregeling kenbaar te maken aan ons college. Met dit voorstel bieden wij u de gelegenheid een eventuele zienswijze naar voren te brengen over het ontwerp van de gemeenschappelijke regeling. Zoals gebruikelijk is aan dit voorstel een ontwerpbesluit verbonden. Het dictum van dat ontwerpbesluit luidt om geen zienswijzen naar voren te brengen.

Dat is in dit geval niet meer dan een suggestie aan uw raad. U hoeft het dictum niet materieel te duiden. Dit hangt samen met het gegeven dat de ontwerpregeling (mede) door ons zelf is opgesteld. Verder vermelden wij dat de GR niet gaat over de daadwerkelijke inzet van jeugdhulp. Zij gaat over het afsluiten van de raamovereenkomsten voor de inkoop van specialistische jeugdzorg. De daadwerkelijke toekenningen van jeugdhulp en ook de bekostiging daarvan blijft bij de individuele gemeenten. De kosten die gepaard gaan met de GR hebben enkel betrekking op kosten van personeel dat werkt voor die GR en de kosten voor de bedrijfsvoering Voorgaande besluitvorming De samenwerkingsovereenkomst waarin nu de afspraken vastliggen voor Een 10 voor de Jeugd zijn vastgesteld door ons college. Bij RIB 58 van 20 mei 2020 en RIB 97, van 15 september 2020 bent u hierover geïnformeerd. Waarom Het wetsvoorstel ‘Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg’ heeft tot doel de beschikbaarheid van jeugdzorg voor de meest kwetsbare kinderen te verbeteren. Een van de manieren om dit te bereiken is door het versterken van de regionale samenwerking tussen gemeenten en het beter organiseren van de regionale en landelijke inkoop van specialistische zorg.

In het wetsvoorstel worden gemeenten verplicht om regionaal samen te werken bij de inkoop van specialistische jeugdzorg en hiertoe een GR te treffen op het niveau van landelijk aangewezen jeugdregio’s. Bij brief van 27 augustus 2024 heeft het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport laten weten dat de elf samenwerkende gemeenten binnen Een 10 voor de Jeugd bij AMvB zullen worden aangewezen als jeugdregio, zij dienen in het kader van het wetsvoorstel samen de GR te treffen. De te treffen GR zal naar verwachting per 1 januari 2026 de bij wet aangewezen taken van de gemeenten gaan uitvoeren. De gemeenten zeggen de huidige samenwerkingsovereenkomst Een 10 voor de Jeugd op, op de datum dat de GR in werking treedt. De GR biedt zo een structurele basis voor de regionale inkoop en daaruit voortvloeiende organisatie van specialistische jeugdzorg, waarbij de stabiliteit en continuïteit in de zorg voor de meest kwetsbare kinderen worden geborgd. De Wet gemeenschappelijke regelingen regelt dat de gemeenteraad, wanneer het college voornemens is om een GR te treffen, de ruimte wordt geboden om eventuele zienswijzen binnen 8 weken na ontvangst van de ontwerpregeling daarbij kenbaar te maken. Argumenten 1.1. Het treffen van de GR volgt vanuit een wettelijke verplichting.

Op basis van de hervormingen in de jeugdzorg en de verwachte wijzigingen in de wetgeving zoals voorzien in de Gemeenteraad van Helmond

Blz. 1 van 4

‘Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg’ is een GR de vereiste samenwerkingsvorm voor de gemeenten vanuit de aangewezen jeugdregio’s. De wetgever beoogt hiermee de onderstaande doelen te realiseren: a. Vergroting van de democratische legitimatie: de Wet gemeenschappelijke regelingen is enige jaren terug aangepast om de democratische controle door gemeenteraden te versterken. Door het GR-model kunnen raden invloed uitoefenen op besluitvorming binnen de samenwerking. Dit vergroot de transparantie en controleerbaarheid van de organisatie van de jeugdzorg en de middelen die daartoe ingezet worden. b. Garantie van beschikbaarheid en kwaliteit: specialistische jeugdzorg vereist een bepaalde schaalgrootte om kwalitatief en kwantitatief toereikend te zijn. Veel gemeenten, vooral kleinere, hebben te maken met een tekort aan middelen of een te beperkte vraag om deze zorg zelfstandig in te kunnen kopen en daarmee te kunnen organiseren. Door robuuste en duurzame samenwerking via een GR kunnen gemeenten de beschikbaarheid van specialistische jeugdhulp waarborgen. c. Efficiëntie en kostenbeheersing: de kosten van jeugdzorg stijgen en veel gemeenten kampen met budgettekorten. Een GR maakt het mogelijk om middelen gezamenlijk te beheren, zorg in grotere contracten in te kopen, hierdoor schaalvoordelen te realiseren en hierop beter te kunnen monitoren en sturen.

Door efficiëntere inkoop en vermindering van administratieve lasten kan de jeugdzorg beter binnen de beschikbare middelen georganiseerd worden. d. Verbeterde toegankelijkheid en continuïteit van zorg: voor een naadloze en toegankelijke zorgvoorziening is een GR essentieel om te zorgen dat jeugdigen en gezinnen snel en dichtbij passende hulp kunnen krijgen. Door deze regionale samenwerking is de beschikbaarheid en daarmee de continuïteit van zorg minder afhankelijk van de grenzen van individuele gemeenten, wat bijdraagt aan een meer stabiel regionaal jeugdzorglandschap en zorginfrastructuur. 1.2 Het treffen van de GR biedt de gemeente ruimte tot optimalisatie en borging van continuïteit. Het ontwerp van de regeling is zorgvuldig tot stand gekomen met bestuurlijke en ambtelijke betrokkenheid vanuit alle deelnemende gemeenten. De voorliggende ontwerpregeling GR schept naar het oordeel van de huidige samenwerkingspartijen kaders en de ruimte om de bestaande samenwerking succesvol te continueren en op onderdelen te versterken. Een belangrijk uitgangspunt bij het opstellen van de GR is geweest om deze zoveel mogelijk langs de lijnen van de huidige samenwerkingsovereenkomst vorm te geven.

Met de keuzes zoals deze nu zijn vastgelegd in het ontwerp behouden we de huidige sterke onderdelen van de al bestaande samenwerking, zoals efficiënte en snelle communicatie en besluitvorming, en voldoen we tegelijkertijd aan de toekomstige eisen. 1.3. Het betreft een licht opgezette gemeenschappelijke regeling. In meerdere opzichten is de GR licht van opzet:  Het openbaar lichaam dat met het treffen van de GR wordt opgericht, krijgt geen eigen personeel in dienst. De voorbereiding van besluiten die het openbaar lichaam straks in mandaat namens de colleges gaat nemen, vindt plaats bij de gemeenten gezamenlijk. De ondersteunende taken worden gelet op hun onderlinge samenhang uitgevoerd door één of meer deelnemende partijen, waarmee een dienstverleningsovereenkomst wordt gesloten. Hierdoor blijft de GR-organisatie licht en worden onnodige kosten voorkomen;  Kosten worden begroot op inzet van medewerkers en zo laag mogelijke externe kosten;  Alle overgebleven middelen aan het einde van van het jaar vloeien terug naar gemeenten (geen eigen reserve)  De GR is ook tekstueel licht van opzet. Alles wat al in bovenliggende wetgeving is geregeld, zoals de Gemeentewet en de Wet gemeenschappelijke regelingen, komt niet met zoveel woorden terug in de GR zelf. Kanttekeningen en risico’s 1.1.

Een deel van de argumentatie om een GR te treffen volgt vanuit de verwachting dat het huidige wetsvoorstel op enig moment de status van wet zal krijgen. Dat is op het moment van schrijven van dit voorstel nog niet zeker. Deze onzekerheid laat onverlet dat de inhoudelijke argumenten om een gemeenschappelijke regeling te treffen onverminderd van kracht blijven. 1.2 Unanieme besluitvorming. Gemeenteraad van Helmond

Blz. 2 van 4

De deelnemers stellen de geactualiseerde gemeenschappelijke regeling jeugdregio Een 10 voor de Jeugd ieder voor zich vast. Uiteindelijk is wel unanieme besluitvorming in alle colleges nodig over de exacte inhoud van de GR. Eventueel ingebrachte zienswijzen worden beoordeeld door de colleges en kunnen dan mogelijk ook leiden tot aanpassingen in de uiteindelijk vast te stellen GR. Omdat deze mogelijkheid in alle elf gemeenten van Een 10 voor de Jeugd geboden wordt bestaat de kans, dat zienswijzen van de ene gemeente leiden tot aanpassingen in het ontwerp, die voor een andere gemeente aanleiding zou kunnen zijn de tekst van het GR opnieuw tegen het licht te houden. Dat kan dan leiden tot de noodzaak om de colleges en raden herhaaldelijk te raadplegen totdat uiteindelijk overeenstemming wordt bereikt. Om de kans daarop te beperken, is veel aandacht besteed aan het vooraf betrekken van de gemeenteraden in het proces van het treffen van de GR. Dit is gebeurd via raadsinformatiebrieven en tijdens regionale informatiebijeenkomsten voor raadsleden. Financiën Het treffen van de GR op zichzelf heeft geen financiële consequenties. Eventuele eenmalige extra kosten, voor rekening van de gemeente Helmond, ten behoeve van het omvormen van de huidige regionale samenwerking Een 10 voor de Jeugd naar een GR worden ingeschat als nihil.

Mochten er onverhoopt toch eenmalige kosten gemaakt worden dan worden deze opgenomen in de eerste begroting 2026 van de GR. De begroting 2026 voor de GR 10vdJ moet nog opgesteld worden. De inschatting op dit moment is dat de financiële consequenties voor de gemeenten beperkt zullen zijn, maar kosten voor de bedrijfsvoering, zoals bijvoorbeeld bank en accountantskosten, kosten voor verplichte archivering, planning en control cyclus zullen wel in de begroting worden opgenomen. Eventuele meerkosten worden opgevangen binnen programma 1 Meedoen, rondkomen en vooruitkomen. De begroting 2026 wordt voor zienswijze aan u voorgelegd. Participatie Participatie is niet van toepassing. Voor zowel inwoners als jeugdhulpaanbieders verandert er niets. De huidige inkoopsamenwerking, die via een samenwerkingsovereenkomst is geregeld, wordt ondergebracht in een Gemeenschappelijke Regeling. Communicatie De communicatie over hert treffen van een gemeenschappelijke regeling loopt deels via de formele kanalen en voor het overige via directe communicatie aan belanghebbende partijen. Inkooporganisatie Een 10 voor de Jeugd neemt de communicatie met jeugdhulpaanbieders voor haar rekening. De formele communicatie betreft de bekendmaking van instemmings- en toestemmingsbesluiten en van de uiteindelijke gemeenschappelijke regeling.

Uitvoering en tijdspad Nadat alle gemeenteraden hun eventuele zienswijzen kenbaar hebben kunnen maken zal de GR – al dan niet gewijzigd – onder regie van de betrokken portefeuillehouders uit de regio worden voorbereid voor definitieve vaststelling door de colleges. De definitieve vaststelling vindt plaats nadat de raden van alle 11 de gemeenten hun colleges daar toestemming toe hebben verleend. Als er geen zienswijzen worden ingediend, of zienswijzen niet leiden tot aanpassing van het ontwerp GR Jeugdregio Een 10 voor de Jeugd, wordt uw raad op 1 juli gevraagd om het college toestemming te verlening de GR te treffen. Procesinformatie en overige raadsinformatie Er is geen andere informatie beschikbaar over dit onderwerp. Burgemeester en wethouders van Helmond

mr. S.C.C.M. Potters burgemeester

drs. P.J. Buijtels gemeentesecretaris

Bijlage 1- Ontwerp-Gemeenschappelijke Regeling Jeugdregio Een 10 voor de Jeugd (documentnummer 52357355)

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 3 van 4

Raadsbesluit Vergadering

18 8 april 2025

Gemeenteraad

De raad van de gemeente Helmond; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 11 februari 2025 ; gelet op de bepalingen van de Gemeentewet ; besluit: 1. Geen zienswijzen bij het college van burgemeester en wethouders naar voren te brengen over het ontwerp van de Gemeenschappelijke Regeling ‘Jeugdregio Een 10 voor de Jeugd'.

Aldus besloten in zijn openbare vergadering van 8 april 2025 . De raad voornoemd, de voorzitter,

Gemeenteraad van Helmond

de griffier,

Blz. 4 van 4