RV 012 Ontwerp Regionaal Risicoprofiel 2025-2028 Brabant-Zuidoost

Raadsvoorstel Raadsvergadering Onderwerp Portefeuillehouder College besluit Zaaknummer

12 11 maart 2025

Ontwerp Regionaal Risicoprofiel 2025-2028 Brabant-Zuidoost S.C.C.M. Potters 14 januari 2025 52348888

Gemeenteraad

Aan de gemeenteraad, Het college stelt u voor: 1. De zienswijze op het ontwerp Regionaal risicoprofiel 2025-2028 van de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost (VRBZO) vast te stellen; 2. Het Dagelijks Bestuur van de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost middels bijgevoegde brief in kennis te stellen van de zienswijze; Samenvatting Een steeds complexere samenleving als de Nederlandse moet adequaat kunnen inspringen op vele soorten veiligheidsrisico's. Elke regio in Nederland kent specifieke risico's, waarvoor gericht beleid van de veiligheidsregio en haar partners nodig kan zijn. Het regionaal risicoprofiel is bedoeld om inzicht in de aanwezige risico´s te krijgen. Op basis van de Wet veiligheidsregio’s (Wvr) is elke veiligheidsregio verplicht om een regionaal risicoprofiel (RRP) op te stellen. Dit profiel, dat een inventarisatie en analyse bevat van de aanwezige risico’s in een regio en de aangrenzende gebieden, vormt een essentieel instrument om zicht te houden op relevante bedreigingen. Hierdoor kan het bestuur van de veiligheidsregio strategisch beleid ontwikkelen om risico’s te verkleinen of beter te beheersen. In artikel 11 van de Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost 2024 is neergelegd dat gemeenteraden de gelegenheid krijgen een zienswijze uit te brengen over het ontwerp RRP.

Voorgaande besluitvorming Het Algemeen Bestuur (AB) heeft in 2021 besloten om de focus te verleggen naar de doorontwikkeling van informatie gestuurde veiligheid en niet langer te investeren in een inhoudelijke update van het RRP 2019-2022. Informatie gestuurde veiligheid houdt in allerlei nieuwe processen en systemen inzetten met als doel operationele en tactische risico's op een dynamische en structurele manier in kaart te brengen, zodat in een vroeg(er) stadium maatregelen kunnen worden getroffen. In december 2022 heeft het Algemeen Bestuur VRBZO besloten de looptijd van het RRP 2019-2022 te verlengen tot 31 december 2024. Hierdoor werd ruimte gecreëerd om de informatie gestuurde veiligheid door te ontwikkelen en aan te sluiten bij de landelijke ontwikkeling van de nieuwe methodiek voor het opstellen van een RRP. Het voorliggende ontwerp RRP 2025-2028 voldoet aan de eisen van de Wvr en is zoveel mogelijk in lijn met de relevante (landelijke) ontwikkelingen. Hierbij is gekozen voor een groeimodel, waarbij de komende jaren de risico’s verder worden verdiept. Gelet op de geldigheidsduur van het RRP 2019-2022 en in het licht van eerdere besluitvorming van het bestuur dient het ontwerp RRP 2025-2028 te worden vastgesteld.

Het AB VRBZO heeft na bespreking op 12 december 2024 ingestemd met het voorstel om het concept RRP 2025-2028 ter zienswijze aan te bieden aan de raden van de deelnemende gemeenten. Waarom Op 13 december 2024 heeft de Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost (VRBZO)het ontwerp Regionaal risicoprofiel (RRP) voor een zienswijze aan de 21 gemeenteraden in Zuidoost-Brabant aangeboden. De VRBZO levert een belangrijke bijdrage aan de veiligheid van de inwoners in de regio Brabant-Zuidoost. Op grond van de Wet Veiligheidsregio’s voert de VRBZO namens de deelnemende gemeenten taken uit ten aanzien van het voorkomen en bestrijden van branden, rampen en crises. Het Regionaal risicoprofiel vormt de basis voor het door de veiligheidsregio, op grond van de Wvr, vast te stellen beleidsplan. De wetgever benadrukt hiermee de samenhang die bestaat tussen de twee planfiguren: het risicoprofiel de inventarisatie en analyse van de aanwezige risico’s in de Veiligheidsregio BrabantZuidoost en omgeving. Worden voor deze risico’s beleidsprioriteiten en veiligheidsthema’s ingebracht, dan is dat inbreng voor het beleidsplan. In Wvr worden evengoed ook nog andere planfiguren genoemd, zoals het dekkingsplan van de brandweer, het oefenbeleidsplan en het zorgplan.

Al deze plannen moeten in samenhang worden ontwikkeld en bijdragen aan onze hoogste doelen: zorg voor veiligheid en bijdragen aan maatschappelijke continuïteit. Het Gemeenteraad van Helmond

Blz. 1 van 4

Regionaal risicoprofiel is daarnaast een instrument om inspanningen van gemeenten en regio op elkaar af te stemmen. De gemeente heeft de integrale zorg voor veiligheid en gezondheid van haar inwoners, de veiligheidsregio heeft de integrale zorg voor hulpverlening op het moment dat de risico’s tot uitdrukking komen. Argumenten 1.1 Regionaal risicoprofiel is opgesteld conform Wvr en biedt inzicht in risico’s voor de regio Brabant-Zuidoost • Nieuwe methodiek, fenomeenanalyse en kwalitatieve beschrijving Het voorliggende ontwerp RRP 2025-2028 voldoet aan de eisen van de Wvr en is zoveel mogelijk in lijn met de relevante (landelijke) ontwikkelingen. Een landelijke werkgroep heeft het document ‘Uitgangspunten nieuwe methodiek risico-inventarisatie en -analyse’ opgeleverd. Bij het opstellen van het RRP 2025-2028 is zoveel mogelijk aangesloten bij deze uitgangspunten, en daarmee zijn bepaalde onderdelen de Handreiking Regionaal Risicoprofiel 2009 losgelaten. Zo is onder andere de focus verschoven van risicoschatting naar fenomeenanalyse. Hierbij is afgestapt van het kwantificeren van risico's in een risicomatrix. In plaats daarvan is een kwalitatieve beschrijving per crisistype toegevoegd. • Groeimodel en afwegingskader Voor de ontwikkeling van het RRP is gekozen om dit volgens een groeimodel op te stellen.

De risico’s zijn zo volledig mogelijk in kaart gebracht op basis van de beschikbare informatie en er is een check uitgevoerd door de betrokken partners. VRBZO, zal de komende jaren, samen met deze partners, de risico’s verder verdiepen en doorleven. De aanpak en diepgang hiervan en ook hoe vaak de risico’s opnieuw tegen het licht worden gehouden zal in samenspraak met de betrokken partners worden bepaald. Er is een afwegingskader ontwikkeld ter ondersteuning van deze aanpak. Dit afwegingskader is bedoeld om te bepalen welk risico als eerste aan de beurt is voor verdere verdieping en doorleving. Er wordt uitgegaan van verschillende criteria, zoals de gevolgen en waarschijnlijkheid van een crisistype, de effectiviteit van beleidsmaatregelen, voorbereidheid, landelijke richting en doelstellingen, beschikbare capaciteiten en publieke perceptie. Deze criteria worden in samenhang gewogen om een gestructureerde keuze te maken welke risico's als eerste verder worden uitgewerkt. • Dynamisch profiel Het RRP werd elke vier jaar geactualiseerd voorafgaand aan het regionaal beleidsplan. Deze werkwijze droeg eraan bij dat het RRP een statisch karakter had. De praktijk wijst uit dat risico’s steeds sneller veranderen in aard en omvang, wat de behoefte heeft doen ontstaan aan een dynamische aanpak van het RRP.

Een dynamisch RRP stelt VRBZO in staat sneller in te spelen op veranderingen in de omgeving. Het tussentijds verdiepen en doorleven van de risico’s uit het RRP 2025-2028 sluit goed aan bij deze behoefte. • Focus Een verdere verdieping van de risico’s uit het ontwerp RRP 2025-2028 dient nog plaats te vinden, echter er kan wel al focus aangebracht worden. De focusgebieden sluiten aan bij trends en ontwikkelingen die zijn beschreven in de Toekomstverkenning Crisisbeheersing en Toekomstverkenning Brandweer (2022) van het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV) en de Trendanalyse Nationale Veiligheid 2024. De focusgebieden zijn onder meer: klimaatverandering, cyberveiligheid, geopolitieke spanningen, sociaal maatschappelijke ontwikkelingen en complexe langdurige crises. Het regionaal beleidsplan, dat onder meer het RRP als basis gebruikt, zal dus niet alleen de geïdentificeerde risico’s als uitgangspunt nemen maar ook rekening houden met de relevante trends en ontwikkelingen. 1.2. “Branden in gebouwde omgeving” en “explosies” in relatie tot de energie transitie en nieuwe energiedragers zijn risico’s die extra aandacht vragen Gemeenteraden worden bij het aanbieden van het RRP gevraagd om hun wensen met betrekking tot het beleid van de Veiligheidsregio kenbaar te maken.

Voorgesteld wordt om zowel “branden in gebouwde omgeving” als “explosies” in relatie tot de energie transitie en nieuwe energiedragers, als prioritaire risico’s voor te stellen aan het bestuur van de Veiligheidsregio. De energietransitie en nieuwe energiedragers, inclusief het gebruik van zonnepanelen en warmtepompen, introduceert nieuwe brandrisico's door technische defecten en oververhitting en een andere manier van brandbestrijding. Hetzelfde geldt voor ontwikkelingen die het risico op explosies vergroten zoals thuisbatterijen op basis van lithium-ion en waterstofgas.

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 2 van 4

Bij de eerdere consultaties van het Regionaal risicoprofiel is door de raad van Helmond en diverse andere gemeenteraden aandacht gevraagd voor spoorveiligheid. Intensivering van het spoorvervoer in de regio als gevolg van onderhoud aan de Betuweroute is en was hierop van invloed. In het Beleidsplan VRBZO 2015 2019 is mede daarom vervoer van gevaarlijke stoffen (ook per spoor) als prioritair risico benoemd. Kanttekeningen en risico’s 1.1. Vaststelling RRP geen financiële consequenties - financiële consequenties in beleidsplan Vaststelling van het Regionaal risicoprofiel heeft geen financiële consequenties. Het Regionaal risicoprofiel vormt de basis voor het door de veiligheidsregio, op grond van de Wvr, vast te stellen beleidsplan. Wanneer het nieuwe beleid, zoals dit wordt beschreven in het beleidsplan, financiële consequenties heeft dan wordt dit inzichtelijk gemaakt in het beleidsplan. Financiën De vaststelling van het Regionaal risicoprofiel heeft geen directe financiële consequenties. Het Regionaal risicoprofiel vormt de basis voor het door de veiligheidsregio vast te stellen Beleidsplan op grond van de Wvr. Wanneer het nieuwe beleid financiële consequenties heeft, dan wordt dit inzichtelijk gemaakt in het Beleidsplan. Deze wordt tijdig ter besluitvorming voorgelegd aan het college.

Participatie In artikel 11 Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost 2024 is bepaald dat raden van de deelnemende gemeenten in de gelegenheid gesteld een zienswijze uit te brengen over een Regionaal risicoprofiel. Het geven van een zienswijze is een middel van de raad om invloed uit te oefenen op het beleid van VRBZO. Communicatie Communicatie over het Regionaal risicoprofiel 2025-2028 zal door VRBZO worden verzorgd. Op de website van VRBZO is een speciale pagina ingericht waarop de risico’s uit het RRP 2025-2028 worden weergegeven. Hierdoor kan informatie direct geactualiseerd worden zodra verdere verdieping van een risico heeft plaatsgevonden. Actualiteit van het RRP 2025-2028 wordt daardoor geborgd. Het voornemen bestaat om op de pagina van het RRP ook een verwijzing op te nemen naar de website Brabant Alert. De website Brabant Alert is op 1 oktober 2024 gelanceerd in Oost-Brabant. Inwoners wordt actuele informatie over incidenten en crises geboden op Brabant Alert, maar helpt inwoners ook bij het voorbereiden op risico’s zoals zware stormen of stroomuitval. Door het opnemen van een verwijzing ontstaat een directe link tussen de risico’s uit het RRP 2025-2028 en de praktische voorbereidingsinformatie van Brabant Alert. Uitvoering en tijdspad Het Algemeen Bestuur VRBZO verzoekt de gemeenteraden om uiterlijk 20 maart 2025.

Mede op basis van de aangegeven zienswijzen van de gemeenteraden, zal het AB op 3 april 2025 een definitief besluit nemen over het RRP 2025-2028. Procesinformatie en overige raadsinformatie Er is geen andere informatie behalve de bijlagen. Burgemeester en wethouders van Helmond mr. S.C.C.M. Potters burgemeester

drs. P.J. Buijtels gemeentesecretaris

Bijlagen • Aanbiedingsbrief Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost raden zienswijzen; • Informatiebrief Regionaal risicoprofiel 2025-2028; • Ontwerp Regionaal risicoprofiel 2025-2028 Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost; • Afwegingskader verdieping en doorleving risico’s; • Concept zienswijzebrief

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 3 van 4

Raadsbesluit Vergadering

12 11 maart 2025

Gemeenteraad

De raad van de gemeente Helmond; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 14 januari 2025; gelet op de bepalingen van de Gemeentewet en Wet Gemeenschappelijke Regelingen; besluit: 1. De zienswijze op het ontwerp Regionaal risicoprofiel 2025-2028 van de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost (VRBZO) vast te stellen; 2. Het Dagelijks Bestuur van de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost middels bijgevoegde brief in kennis te stellen van de zienswijze;

Aldus besloten in zijn openbare vergadering van 11 maart 2025. De raad voornoemd, de voorzitter,

Gemeenteraad van Helmond

de griffier,

Blz. 4 van 4