RV 010 (geamendeerd) Gebiedsvisie Stiphout 2022-2035

Raadsvoorstel Vergadering

10 (geamendeerd) 7 februari 2022

Onderwerp Portefeuillehouder Afdeling College besluit Commissie Zaaknummer

Geactualiseerde Gebiedsvisie Stiphout 2022-2035 G.L.C.C. van den Waardenburg AOG, BJO, COM, FIN en IVA 5 december 2022 Adviescommissie 24 januari 2023 50889994

Gemeenteraad

Aan de gemeenteraad, Voorstel 1. De gebiedsvisie Stiphout 2022-2035 vast te stellen; 2. In te stemmen met het beschikbaar stellen van € 75.000, ten behoeve van het uitvoeringsplan en dit te verwerken bij de 1e bestuursrapportage (berap) 2023. Inleiding In mei 2009 stelde de gemeenteraad de structuurvisie Stiphout vast. Ruim tien jaar later is het nodig om de visie te actualiseren tot een nieuwe gebiedsvisie. Met de oude structuurvisie is invulling gegeven aan ruimtelijke vraagstukken. Een groot deel van deze plannen zijn gerealiseerd, zoals de randweg en herinrichting van de Dorpsstraat. Het doel van de gebiedsvisie is draagvlak voor een geactualiseerd ruimtelijk perspectief. Een actuele visie 20222035 geeft de gemeente de mogelijkheid om richting te geven aan lopende en toekomstige bouwinitiatieven. De bewoners en andere belanghebbenden zijn betrokken geweest bij de totstandkoming van de nieuwe visie. Er is veel informatie “van buiten naar binnen” gehaald, die de bouwstenen zijn voor de geactualiseerde visie. Met het actualiseren van de gebiedsvisie hebben we samen met de Stiphoutenaren een nieuwe stip op de horizon gezet. Medio december 2021 heeft het college besloten akkoord te gaan met een voorgestelde werkwijze om te komen tot een geactualiseerde gebiedsvisie Stiphout 2022-2035. Op basis van die uitgangspunten zijn begin 2022 de activiteiten van start gegaan.

Op 24 mei 2022. is de gemeenteraad in een raadsinformatiebrief in het kort geïnformeerd over de stand van zaken om te komen tot de geactualiseerde gebiedsvisie Stiphout. De eindversie van de gebiedsvisie is uitgewerkt in twee documenten. Een visiedocument en een procesdocument. De Kaders Het college heeft medio december 2021 ingestemd met de werkwijze om te komen tot een actualisatie van de gebiedsvisie Stiphout inclusief de volgende kaders. De visie gaat over de bebouwde kom van Stiphout. Het vigerende gemeentelijk beleid is van toepassing. De visie dient realistisch, haalbaar in tijd en geld te zijn. De visie moet passen in het totaal aan wijkontwikkelingen in Helmond. De gebiedsvisie is niet het middel om vastgelopen initiatieven vlot te trekken. We zoeken actief naar kansen om meerwaarde te realiseren voor de inwoners in de wijk en we nemen die zover als mogelijk mee in de gebiedsvisie. Iedereen die betrokken wil zijn is welkom om aan het proces deel te nemen door inbreng te leveren tijdens de geplande participatiemomenten en we richten ons proactief op de ‘unusual suspects’ of ‘stille meerderheid’. Het doorlopen proces Tijdens de uitwerking van de Gebiedsvisie Stiphout hebben diverse participatiemomenten plaatsgevonden. Parallel vond onderzoek plaats in samenwerking met het expertiseteam dat bestaat uit (beleids-) medewerkers van de Gemeente.

Het ontwikkelen van de gebiedsvisie verliep, onder begeleiding van experts, stap voor stap met de inwoners en belanghebbenden uit Stiphout. De processtappen om te komen tot de ruimtelijke vertaling zijn afgerond. Nu volgt de uiteindelijke presentatie van de gebiedsvisie van Stiphout.

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 1 van 6

Om te komen tot een gedragen gebiedsvisie voor Stiphout, heeft de gemeente Helmond in samenwerking met het ontwerpteam verschillende processtappen doorlopen en bijeenkomsten georganiseerd met Stiphoutenaren: 1. Veldwerk: Het ontwerpteam bezocht eind februari allerlei plekken (o.a. in het centrum, bij de supermarkt, sportvelden en basisscholen) in Stiphout, waarbij het team gesprekken voerden over pijnpunten en over kansen voor de toekomst. Het ontwerpteam heeft deze inbreng geanalyseerd en, samen met de gegevens uit de achtergrondinformatie, samengebracht tot de belangrijkste aandachtspunten voor de komende tien jaar, de ‘vijf actiethema’s’ in de gebiedsvisie. 2. Inloopavond: Ruim 100 mensen gaven tijdens de inloopavond op 29 maart jl. hun reactie op de actiethema’s. Voor elk van de vijf thema’s was er een gesprekstafel waar een lid van het ontwerpteam het thema toelichtte en feedback verzamelde. Ook waren er medewerkers van de gemeente om algemene vragen over de gebiedsvisie te beantwoorden. De thema’s zijn goed ontvangen. De uitwerking door het ontwerpteam werd herkend als een juiste weergave van de belangrijkste aandachtspunten voor de toekomst van Stiphout. Uit een online gehouden enquête blijkt dat 85 % van de deelnemers zich volledig of grotendeels herkent in de uitwerking van de actiethema’s zoals het behoud van het dorpse karakter. 3.

Co-creatie: Op maandag 25 april bedachten ongeveer zeventig inwoners in verschillende groepen concrete ideeën om verdere invulling aan de actiethema’s te geven. Het was een gemoedelijke en inspirerende bijeenkomst waarbij de aanwezigen met veel enthousiasme uitgedaagd werden om buiten de gebaande paden te denken. Onder begeleiding van het ontwerpteam schreven de bewoners hun ideeën op die voor hen verbonden zijn aan de vijf actiethema’s. Experts vanuit de gemeente inspireerden de aanwezigen met een wandeling, filmpje of presentatie over het thema van hun vakgebied. 4. Sfeerimpressies: Voor de zomervakantie kwam het ontwerpteam terug bij de Stiphoutenaren nadat de wensen en mogelijkheden uit de co-creatie sessie afgestemd zijn met de experts van de gemeente. De hele puzzel was uitgewerkt in een viertal sfeer- of toekomstimpressies om te testen en te toetsen. De impressies waren een middel voor discussie en het daagt uit om de samenhang van de onderwerpen in beeld te brengen. De feedback is gebruikt om de actiethema’s en visie waar nodig aan te scherpen. Kernpunten De gebiedsvisie is in een zorgvuldig onderzoeks- en participatieproces tot stand gekomen. Dit alles met als doel om een nieuw, gedragen en gezamenlijk ruimtelijk perspectief te bieden. De gebiedsvisie beschrijft dit perspectief en geeft richting aan een toekomstbestendige ontwikkeling van Stiphout tussen 2022 en 2035.

De gebiedsvisie zet in het geheel in op de volgende kernpunten: 1. Dorpse herkenbaarheid: Ruimtelijke verbetering van dorpse én landschappelijke kwaliteiten met respect voor de cultuurhistorische waarden, eigenheid van het landschap en schaal van de bebouwing. 2. Ontmoeting: Het vieren en versterken van het actieve verenigingsleven, de lokale initiatieven en het ons kent ons, door ontmoeting te faciliteren op allerlei niveaus en manieren, vanuit het bestaande DNA en huidige structuren. 3. Woonmogelijkheden vergroten: Een leven lang wonen in Stiphout door meer betaalbare woningen geschikt voor jongeren, gevorderden (50+) en senioren. 4. Dorpskern: Passende dorpse bebouwing om de ‘gaten’ in het dorp te dichten en tegelijk de kwaliteit verbeteren met nieuwe ontmoetingsplekken, goede routes, variatie in bebouwing, passend programma en groen. 5. Toekomstproof: Bewoners, gemeente en ontwikkelaars investeren in duurzame oplossingen op het gebied van klimaat, energie, ecologie, toegankelijkheid en mobiliteit.

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 2 van 6

Besluitvorming In de collegevergadering op 10 oktober jl. heeft het college voorlopig ingestemd met het collegevoorstel Gebiedsvisie Stiphout. Op 2 november jl. is de concept gebiedsvisie gepresenteerd aan de inwoners van Stiphout in Zalencentrum De Smed (MFC). Ruim 200 Stiphoutenaren hadden zich aangemeld voor de presentatie en de gebiedsvisie is over het algemeen goed ontvangen. Het geeft richting en kaders voor een vervolguitwerking in het uitvoeringsplan. De betrokkenheid en de wens om nu door te pakken is groot. Diverse inwoners hebben zich aangemeld om samen te werken aan het vervolg. Op 15 november jl. is de Gebiedsvisie opiniërend behandeld in de raadscommissie. Over het algemeen werden door alle partijen complimenten gegeven over de inhoud van de visie en het doorlopen participatieproces. Een proces dat door de commissie werd gekwalificeerd als voorbeeld voor toekomstige participatieprocessen. Veel vragen richten zich op de oproep om nu door te pakken en nu snel te starten met een uitvoeringsplan. In dit raadsvoorstel leggen wij graag de definitieve gebiedsvisie Stiphout aan u voor ter instemming. De Gebiedsvisie Stiphout In vervolg op de publiekspresentatie in Stiphout en het opiniërend raadscommissie overleg is de gebiedsvisie Stiphout inhoudelijk op onderstaande onderwerpen nader besproken en/of zijn onderwerpen inhoudelijk aangescherpt. 1.

Foto’s en beelden: Bij het lezen van de gebiedsvisie is gebleken dat de indruk ontstaat dat het visiedocument ook een beelden kwaliteitshandboek is. Dit is geen zins het geval. De illustratieve afbeeldingen zijn bedoeld als voorbeeld, impressie of indruk. Bij de afbeeldingen die dit betreft is met behulp van een onderschrift de bedoeling van een desbetreffende afbeelding nader toegelicht. 2. Verdichtingsgebied: In de visiekaart is, naar aanleiding van vragen door de raadscommissie, het verdichtingsgebied nader beschouwd en beter visueel weergegeven (zie pagina 17 in het visiedocument). 3. Ambitieroos: Het gebruik van een ambitieroos als instrument om bij nieuwe bouwplannen aan te geven hoe de gebiedsvisie vertaald is in het initiatief is goed ontvangen. De wijze van toepassing van de ambitieroos is duidelijker beschreven (zie pagina 57 in het visiedocument). Beoogd effect voor gemeenteraad De gebiedsvisie geeft richting en kaders voor ruimtelijke ontwikkelingen en is tevens de basis voor verdere uitwerking van ruimtelijke plannen in een gemeentelijk tienjaars-uitvoeringsplan. Dit wil zeggen dat aan de hand van twee sporen een vervolg wordt gegeven aan de gebiedsvisie: 1.

Nieuwe initiatieven: Bij ruimtelijke initiatieven wordt aan initiatiefnemers gevraagd om aan de hand van de ambitieroos in de gebiedsvisie aan te geven op welke manier hun initiatief invulling geeft aan de thema’s in de visie. Een ambitieroos is een middel voor initiatiefnemers om aan te geven hoe de gebiedsvisie uitgewerkt is in het ontwikkelplan. Vanuit de gebiedsvisie wordt door de gemeente regie gevoerd met behulp van deze ambitieroos. 2. Uitvoeringsplan: De gemeente stelt een uitvoeringsplan op voor de kernopgaven van de gebiedsvisie. De betrokkenheid van Stiphoutenaren bij de ontwikkeling van de gebiedsvisie was tijdens het afgelopen half jaar groot. Het is belangrijk om dit te koesteren en mee te nemen in het uitvoeringsplan, mede in het belang van een collectief gedragen en best passend resultaat voor Stiphout. Een werkmethode met themagerichte werkgroepen die met de onderstaande opgaves aan de slag gaan is een passende aanpak voor het vervolg. Deze werkgroepen dienen een representatieve vertegenwoordiging te zijn van Stiphoutse inwoners en belanghebbenden. Ook de wijkraad heeft een rol als een belangrijke aanjager. De gemeente dient te activeren, stimuleren en faciliteren en is soms in de lead. Dit gebeurt in de vorm van omgevingsmanagement met een juiste balans tussen verwachtingen en uitvoerbaarheid.

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 3 van 6

De vier kernopgaven die in een nader uit te werken uitvoeringsplan terug dienen te komen zijn: 1. Bouwen en wonen: Ontwikkellocaties in de dorpskern tot ontwikkeling laten komen volgens het principe van ‘Dorps verdichten’. Hiermee wordt naast het toevoegen van de woningtypes, waar behoefte aan is, ook een brede kwaliteitsimpuls gecreëerd in de dorpskern. 2. Ontmoeten en voorzieningen: Faciliteren van de ontmoeting door het door-ontwikkelen van bestaande locaties. Een van die plekken kan op termijn tot een centrale huiskamer van het dorp uitgroeien. Hiervoor nemen verenigingen en bewoners het voortouw, waar nodig gefaciliteerd door gemeente of bijvoorbeeld ontwikkelaars. 3. Openbare ruimte, verkeer en groen: Groen in de kern en de aansluiting met het landschap rondom Stiphout versterken. Het aantrekkelijk maken van fietsen en lopen en de verkeersdruk in de Dorpstraat verlichten door het ontmoedigen van doorgaand verkeer. Mogelijk kan een gedeelde strategie voor de ontsluiting van bouwplannen in de dorpskern nodig zijn. 4. Verduurzaming en energietransitie: Deze uitdaging in Stiphout actief doorzetten door activering onder bewoners, duurzame nieuwbouwprojecten en een volledige aanhaking bij de stadsbrede duurzaamheidsaanpak.

Inmiddels hebben zich al een flink aantal Stiphoutenaren aangemeld om deel te nemen in de themawerkgroepen, die graag een actieve bijdrage willen leveren bij de hierboven genoemde kernopgaven. Dit vraagt om een plan, regie en opvolging vanuit de gemeente. Een aantal specifieke onderwerpen, die tijdens de publiekspresentatie en de opiniërende behandeling in de raadscommissie ter tafel kwamen, zullen daarbij in de kernopgaven en de themagerichte werkgroepen aandacht en vervolg krijgen. Dit betreft onder ander de woningen voor jongeren in aansluiting van het ingediende manifest. Argumenten Met het actualiseren van de gebiedsvisie is samen met de Stiphoutenaren een nieuwe stip op de horizon gezet. Het doel van de gebiedsvisie is draagvlak voor een geactualiseerd ruimtelijk perspectief. De visie is niet bedoeld om vastgelopen initiatieven vlot te trekken, maar bedoeld om eenduidig kaders, gedragen en gezamenlijk richting te geven aan de invulling van het ruimtelijk gebied. Kanttekeningen De grootste uitdaging in het vervolg van de gebiedsvisie is dat een balans gezocht wordt in dat wat de inwoners verwachten en dat wat de gemeente uiteindelijk waar kan maken. Wat is haalbaar en betaalbaar? Dit heeft enerzijds te maken met beschikbare middelen en anderzijds met de mate waarin de gemeente regie heeft of wil hebben.

Dit vraagt om keuzes en regie zoals verwoord en vastgelegd in de gebiedsvisie. Dit alles krijgt vervolg en aandacht in de uitwerking van de uitvoeringsplannen. Deze plannen zullen ook gecommuniceerd worden zodra deze zijn opgesteld. De betrokkenheid van Stiphoutenaren bij de ontwikkeling van de gebiedsvisie was tijdens het afgelopen half jaar groot. Het is belangrijk om dit te koesteren en mee te nemen in het uitvoeringsplan, mede in het belang van een collectief gedragen en best passend resultaat voor Stiphout. De gemeente dient te activeren, stimuleren en faciliteren en is soms in de lead. Dit vraag om goed omgevingsmanagement en te sturen op een juiste balans tussen verwachtingen en uitvoerbaarheid. Financiën De Gebiedsvisie Stiphout is binnen het goedgekeurde projectbudget van in totaal € 125.000,- uitgewerkt. De huidige prognose van de totale projectkosten bedraagt Advies € 84.000,- / Communicatie € 16.000,- / Interne uren € 22.000,-. In totaal € 122.000,-. Om te komen tot een uitvoeringsplan is € 75.000,- benodigd is. Dit betreft interne uren voor project- en omgevingsmanagement en externe inhuur ten behoeve van werksessies met de themawerkgroepen. Binnen de bestaande begroting zijn hiervoor geen middelen voorzien. Voorgesteld wordt deze kosten te verwerken bij de 1e berap 2023.

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 4 van 6

Communicatie Op de webpagina van de gemeente en in het wijkblad de Lindenberg is actuele informatie over de Gebiedsvisie Stiphout terug te vinden. Vragen over de gebiedsvisie en het vervolg kunnen door inwoners gesteld worden op gebiedsvisiestiphout@helmond.nl.

Burgemeester en wethouders van Helmond de burgemeester mevr. P.J.M.G. Blanksma – van den Heuvel

de secretaris H.J. de Ruiter

Bijlagen - Gebiedsvisie Stiphout 2022- 2035, Thuiskomen in het groen, d.d. 25-11-2022, Procesdocument. - Gebiedsvisie Stiphout 2022- 2035, Thuiskomen in het groen, d.d. 25-11-2022, Visiedocument.

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 5 van 6

Raadsbesluit Vergadering

10 (geamendeerd) 7 februari 2023

Gemeenteraad

De raad van de gemeente Helmond; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 5 december 2022; gelet op de bepalingen van de Gemeentewet; gelet op het aangenomen amendent m.b.t. wijziging van de tekst op pagina 55 van het visiedocument (toevoeging: woonlocaties voor jongeren (bijv. CPO);

Besluit: 1. De gebiedsvisie Stiphout 2022-2035 vast te stellen. 2. Beschikbaar stellen van € 75.000 ten behoeve van het uitvoeringsplan en dit te verwerken bij de 1e bestuursrapportage (berap) 2023. Aldus besloten in zijn openbare vergadering van 7 februari 2023.

De raad voornoemd, de voorzitter,

Gemeenteraad van Helmond

de griffier,

Blz. 6 van 6