RV 009 Toekomstplan DitIsHelmond 2022-2027

Raadsvoorstel 9 Vergadering 7 februari 2023 Onderwerp Portefeuillehouder Afdeling College besluit Commissie Zaaknummer

Gemeenteraad Toekomstplan DitisHelmond 2022-2027 en uitvoering Motie “Oplossing voor Dit Is Helmond” M.M.E.L. van Lierop OO 5 december 2022 Adviescommissie 24 januari 2023 51007931

Aan de gemeenteraad, Beslispunten 1) In te stemmen met de inhoud en conclusies van het ‘Toekomstplan DitisHelmond 2022-2027 van Stichting DitisHelmond; 2) Aan Stichting DitisHelmond voor 2023 een exploitatiesubsidie beschikbaar te stellen van € 165.000,-. 3) De ontbrekende dekking van € 85.000,- voor het jaar 2023 bij de eerste Berap ten laste brengen van de algemene middelen. 4) Daaraan de voorwaarde te verbinden dat DitisHelmond in 2023 het draagvlak voor alle activiteiten verder vergroot door: a) te blijven inzetten op regionalisering, en b) het vergroten van inkomsten van derden. Inleiding Onderwerp van dit voorstel betreft het Toekomstplan DitisHelmond 2022-2027, de uitvoering van de Motie “Oplossing voor Dit Is Helmond”, inclusief het vaststellen van de exploitatie subsidie voor de stichting voor het jaar 2023. Voorgeschiedenis Op verzoek van de gemeente is in 2018 gestart met een proces om het draagvlak voor de lokale publieke omroep, op dat moment nog Omroep Helmond (OH), te vergroten. Doelstelling van het college was de kwaliteit van OH aanzienlijk te verbeteren en de betekenis van OH voor de stad te vergroten. Dat leidde tot uiteindelijk tot een fusie van OH en DitisOnzeWijk.nl en zo ontstond de nieuwe organisatie DitisHelmond (DIH).

In september 2020 besloot de gemeenteraad de fusieorganisatie twee jaar de kans te geven zich verder te ontwikkelen en op basis van de ontwikkeling die DIH zou doormaken in 2022 opnieuw de hoogte van de jaarlijkse bijdrage van de gemeente aan de lokale publieke mediaorganisatie te bepalen (Bijlage 3, Raadsbesluit 51, 22-09-’20). Gemeenten hebben een wettelijke taak voor het in stand houden van een lokale publieke omroep. In de Mediawet is vastgelegd dat per gemeente in ieder geval één lokale omroep moet worden aangewezen. Inhoud Toekomst plan DIH en ontwikkelingen in de afgelopen twee jaar DIH heeft in juli het Toekomstplan DIH 20220-2027, "Samen het verhaal van Helmond vertellen!" ingediend (zie bijlage 2). Aangegeven wordt dat in de afgelopen periode de organisatie zich substantieel heeft ontwikkeld. De organisatieonderdelen van DIH zijn gehuisvest op één locatie, de organisatie is doorontwikkeld, de radiostudio vernieuwd en de kwaliteit van het tv-aanbod verbeterd.

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 1 van 6

DIH is de lokale publieke mediaorganisatie die voldoet aan de bepalingen van de mediawet. DIH blijft in de toekomst een vrijwilligersorganisatie met als basis enkele betaalde professionals. De beroepskrachten vervullen een belangrijke rol om de continuïteit en kwaliteit van de omroep te kunnen garanderen. De ontwikkeling van vrijwilligers, stagiairs en medewerkers krijgen veel aandacht. DitisHelmond omschrijft haar missie als volgt: DIH is hét onafhankelijke multimediaplatform van Helmond, dat iedereen die interesse heeft in Helmond op betrouwbare wijze informeert en verbindt door inzet van radio, TV, website en social media en bevordert actieve deelname aan het platform door inwoners, organisaties, bedrijven en gemeente Helmond. De hoofdtaken zijn als volgt omschreven: • Het brengen van lokaal nieuws en daarmee het bevorderen van de communicatie en sociale cohesie tussen inwoners, bedrijven en organisatie (“Helmonders kennen elkaar”). • Het bieden van een laagdrempelig, gemakkelijk toegankelijk platform aan inwoners, bedrijven, instellingen en verenigingen om elkaar te informeren (“Helmonders vinden elkaar”); • Het geven van journalistieke duiding aan het nieuws in en uit Helmond o.a. door achtergrond nieuwsuitzendingen, live uitzendingen en documentaires.

Versterken van de lokale democratie door de betrokkenheid van de burger te vergroten bij de stad en de lokale politiek (“Helmonders zijn betrokken en discussiëren met elkaar”). • Het toevoegen van economische waarde. Sterke lokale journalistiek kan een positieve bijdrage leveren aan de beleving van inwoners (“Helmonders zijn trots op hun stad”) en de profilering en marketing van de stad Helmond In het Toekomstplan 2022 – 2027 staat DIH stil bij wat in de opbouw van de fusieorganisatie sinds 2020 al is gerealiseerd (hoofdstuk 3) en hoe DIH de komende jaren verder zal ontwikkelen. Om het plan van de stichting in 2023 uit te kunnen voeren is een structurele verhoging van de gemeentelijke subsidie tot in totaal € 165.000,- nodig. De conclusies uit het Toekomstplan komen overeen met de ambtelijke bevindingen over de ontwikkeling van DIH. Kijk en Luisteronderzoek Dit is Helmond In juli 2022 is een kijk- en luisteronderzoek (bijlage 4) verricht door onze afdeling IVA. De uitkomsten daarvan zijn positief. Belangrijkste conclusie is dat Helmonders DIH weten te vinden voor nieuws en informatie over wat er in Helmond gaande is. DIH heeft in Helmond een groot bereik en veel inwoners kijken regelmatig naar nieuwsberichten van DIH via één van de kanalen. De bezoekersstatistieken, die worden bijgehouden door DIH, bevestigen dat DIH een groot bereik heeft.

Zo wordt de website van DIH in 1 maand wel ca. 70.000 keer bezocht en social media als Facebook, Twitter en Instagram hebben veel volgers (zie bijlage 5). Motie Door het bestuur van DIH is bij de begrotingsbehandeling gebruik gemaakt van de inspraakmogelijkheid, omdat in de begroting een ophoging van de subsidie niet was meegenomen. Mede naar aanleiding hiervan werd een motie ingediend door de partijen GroenLinks, Forum voor Democratie, Mi Hellemonders, Lokaal Sterk, Helder Helmond en D66 ingediend met de volgende vraag aan het college van burgemeester en wethouders: • Om spoedig een oplossing te vinden voor de financiële opgave waar DitisHelmond op korte termijn voorstaat; • Te onderzoeken of voor de toekomst binnen de begroting aanvullende structurele ruimte gevonden kan worden voor DitisHelmond en hiervoor aan de raad een voorstel ter besluitvorming voor te leggen. Met de voorgestelde besluitvorming wordt invulling gegeven aan de motie.

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 2 van 6

Beoogd effect Beoogd overall effect is het hebben van een krachtige lokale mediaorganisatie, die een belangrijke bouwsteen vormt voor een gezond democratisch staatsbestel en een belangrijke bindende factor vormt in de lokale gemeenschap. Argumenten 1.1

DitisHelmond heeft zich ontwikkeld tot een sterke lokale mediaorganisatie DIH heeft de afgelopen twee jaar een positieve ontwikkeling laten zien. De kwaliteit is aanzienlijk verbeterd, zowel technisch als redactioneel. De informatie van DIH is op elk uur van de dag via internet en social media beschikbaar. Ook zit de organisatie beter in elkaar en is er een duidelijk beleid geformuleerd waar op in wordt gezet. DIH levert een belangrijke bijdrage aan de informatievoorziening in de Stad over wat er in Helmond allemaal te doen is.

1.2 Een lokale mediaorganisatie is van groot belang voor een gezond democratisch staatsbestel. Het levert een belangrijke bijdrage wat er speelt in de stad, planvorming en besluitvorming. Zo kunnen inwoners, organisaties, bedrijven op de hoogte zijn en blijven en uiteindelijk ook meedenken, meedoen en meebeslissen. 1.3

Kijk- en luisteronderzoek bevestigt goede resultaten Het door de gemeentelijke afdeling IVA uitgevoerde Kijk- en luisteronderzoek bevestigt dat het bereik in Helmond goed is. Geconcludeerd wordt dat DitisHelmond leeft bij de inwoners. De omroep en haar media-uitingen worden gezien. Driekwart van de inwoners die DitisHelmond bezoekt kijkt wekelijks naar de nieuwsberichten. Vooral berichtgeving op social media heeft een groot en groeiend bereik.

1.4

DIH geeft invulling aan een platformfunctie DIH heeft laten zien een platform te zijn om verschillende maatschappelijke initiatieven, organisaties en verenigingen binnen Helmond een gezicht te geven.

2.1 Middelen nodig om de ingezette lijn voort te zetten De geformuleerde ambities van zowel DIH als hetgeen door de gemeenteraad is meegeven bij de begrotingsbehandeling vragen om meer middelen dan afgelopen jaren is toegekend. Groei naar € 165.000,- past bij deze ambities. Daarmee wordt de begroting sluitend en kan het kwalitatieve programma van de afgelopen jaren worden voortgezet. 2.2

Investeren in lokale mediaorganisatie sluit aan bij landelijk beleid Door te investeren in DIH sluiten we aan op het landelijk beleid om de lokale publieke media te versterken. Ook geeft het DIH de bouwstenen om uit te groeien naar een streekomroep.

2.3

Met het verhogen van de bijdrage wordt invulling gegeven aan de motie Door aan de gemeenteraad voor te leggen de exploitatie bijdrage te verhogen is invulling gegeven aan de wens van de gemeenteraad om te onderzoeken of er een oplossing kan worden gevonden voor de financiële opgave van DitisHelmond op de korte termijn.

3.1

Gedeeltelijke dekking uit de reguliere begroting In de begroting 2023-2024 is nu een bedrag van € 80.000,- opgenomen voor de gemeentelijke bijdrage aan de lokale publieke media. De benodigde extra middelen zijn € 85.000,-. Deze kunnen niet binnen de begroting gevonden worden en daarom is enerzijds een eenmalige bijdrage noodzakelijke voor 2023. Voor 2024 kan een voorstel worden ingediend bij de Voorjaarsnota.

4.1

Blijven ontwikkelen als publieke mediaorganisatie en regionalisering zijn belangrijk voor de toekomst Voor de gemeentelijke ambities en om aan te sluiten bij landelijke wetgeving en -ontwikkelingen worden voorwaarden verbonden aan de beschikking, die inhoudelijk richting geven de activiteiten van DitisHelmond. Belangrijk is dat DitisHelmond in 2023 het draagvlak voor alle activiteiten verder

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 3 van 6

vergroot door blijven inzetten op regionalisering en daarnaast dat ingezet wordt op het vergroten van inkomsten van derden. Kanttekeningen 1.1

Landelijke ontwikkelingen nog niet geheel duidelijk De lokale publieke omroepen zullen wat het kabinet betreft de komende jaren een veel belangrijkere rol krijgen bij het verzorgen van lokale journalistiek. Er is een stelselwijziging, aanpassing van de Mediawet per 1 januari 2025 in voorbereiding. Onderdeel van de stelselwijziging is dat de financiering van de lokale publieke media landelijk zal worden georganiseerd en daarmee weg gaat bij de gemeenten. Een belangrijk argument daarvoor is de onafhankelijkheid van de lokale publieke omroep te versterken. Gemeenten zullen niet langer verantwoordelijk zijn voor de bekostiging van de lokale publieke media. Het bedrag wat daarvoor in de algemene uitkering van het gemeentefonds is opgenomen gaat dan verdwijnen (in Helmond in 2022 ca. € 67.000,--). Daarom wordt voor nu alleen een extra investering gevraagd voor de jaren 2023 en 2024. Het is nog niet geheel zeker of, in welke vorm en wanneer de stelselwijzigingen ten aanzien van de lokale publieke media worden doorgevoerd.

1.2

Ontwikkelingen om te groeien tot streekomroep nog onzeker Mogelijk is de vraag om uit te groeien tot een streekomroep en samen te werken met omroepen uit de omgeving (Deurne, Asten en Someren) voor de betrokken vrijwilligersorganisaties te uitdagend en kan dat niet worden waargemaakt. Het is zaak om hier als gemeente nauw in overleg te blijven en een vinger aan de pols te houden.

1.3

Verbeter- en zorgpunten vragen aandacht Het eerder genoemde Kijk- en luisteronderzoek geeft ook aan dat het er verbeterpunten zijn. Het wekelijks kijken of luisteren via de website is iets afgenomen. Ook is er zorg om de afhankelijkheid van de vrijwilligers. Daarbij speelt dat het steeds moeilijker is vrijwilligers te vinden en de kleine formatie van de beroepskrachten goed in te vullen. Bovendien vragen de ontwikkelingen die op de organisatie afkomen veel.

Financiën Gevraagd wordt een bijdrage van € 165.000,- voor de exploitatie 2023. Nb. in het plan van DIH is onderscheid gemaakt tussen € 150.000 als bijdrage aan de bekostiging van activiteiten als lokale publieke media instelling en € 15.000 als bijdrage voor de kosten van de accountantscontrole. Voor een bedrag van € 80.000 is dekking beschikbaar binnen de begroting 2023. Voor het resterende deel van € 85.000 wordt voorgesteld dit bij de 1e Berap 2023 ten laste van de algemene middelen te brengen Voor 2024 wordt een voorstel ingebracht bij de Voorjaarsnota 2023. Communicatie  Terugkoppeling raadsbesluit aan bestuur DIH

Burgemeester en wethouders van Helmond de burgemeester mevr. P.J.M.G. Blanksma – van den Heuvel

Gemeenteraad van Helmond

de secretaris H.J. de Ruiter

Blz. 4 van 6

Bijlagen 1) 2) 3) 4)

Motie oplossing voor Dit is Helmond (DIH) Toekomstplan DitisHelmond 2022 - 2027 “Samen het verhaal van Helmond vertellen” DIH, juli ‘22 Toekomst lokale publieke media OH-DIOW, Raadsbesluit 51, gemeente Helmond, 22-09-‘20 Factsheet Kijk en Luisteronderzoek Dit is Helmond, gemeente Helmond, IVA-Analyse en Intelligence, juli ‘22 5) Bezoekersstatistieken DIH, Website DIH, 28 augustus ‘22 6) Kern aanbevelingen uit: “lokale media: niet te missen” – advies van de raad voor het openbaar bestuur en de raad voor cultuur, 2020 7) Hoofdlijnenbrief Media 2022, Staatssecretaris OCW, Gunay Usla, 7 juni 2022

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 5 van 6

Raadsbesluit

9

Vergadering

7 februari 2023

Gemeentera ad

De raad van de gemeente Helmond; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 5 december 2022; gelet op de bepalingen van de Gemeentewet en de Mediawet 2008;

besluit: 1) In te stemmen met de inhoud en conclusies van het ‘Toekomstplan DitisHelmond 2022-2027 van Stichting DitisHelmond; 2) Aan Stichting DitisHelmond voor 2023 een exploitatiesubsidie beschikbaar te stellen van € 165.000,-. 3) De ontbrekende dekking van € 85.000,- voor het jaar 2023 bij de eerste Berap ten laste brengen van de algemene middelen. 4) Daaraan de voorwaarde te verbinden dat DitisHelmond in 2023 het draagvlak voor alle activiteiten verder vergroot door: a) te blijven inzetten op regionalisering, en b) het vergroten van inkomsten van derden.

Aldus besloten in zijn openbare vergadering van 7 februari 2023. De raad voornoemd, de voorzitter,

Gemeenteraad van Helmond

de griffier,

Blz. 6 van 6