RV 007 Grondaankoop gronden Raktweg Berkendonk

Raadsvoorstel Raadsvergadering Onderwerp Portefeuillehouder College besluit Zaaknummer

7 11 februari 2025

Aankoop gronden Berkendonk M. van Lierop (inhoudelijk) / G. van den Waardenburg (grondzaken) 10 december 2024 52285374

Gemeenteraad

Aan de gemeenteraad, Het college stelt u voor: 1. Een investering beschikbaar te stellen van € 1.269.000,2. In te stemmen met grondaankoop van € 2.669.000,- van gronden gelegen aan de Raktweg, nabij Berkendonk. 3. De rentelasten, van ca. € 13.000, van deze grondaankoop te dekken vanuit programma 2. Duurzaam en leefbaar (thema 2.1 Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting (inclusief Grondbedrijf)). Samenvatting Op 18 april 2024 heeft college van B&W besloten om de Concept Ruimtelijke visie Berkendonk vrij te geven voor ter inzage legging. De Ruimtelijke visie Berkendonk heeft van 31 mei t/m 12 juli ter inzage gelegen. Mede naar aanleiding van de ter inzagelegging heeft een particuliere grondeigenaar in het plangebied in juni contact met gemeente opgenomen en meerdere percelen te koop aangeboden. De percelen betreffen samen 135.825 m2 (bijlage 1, grijs gearceerde gronden), waarvan 4.270 m2 enkelbestemming wonen met een woning en overige 131.555 m2 enkelbestemming agrarisch. Gronden zijn strategisch gelegen voor de doorontwikkeling van de zuidflank van Berkendonk. Voorgaande besluitvorming In opiniecommissie van 28 mei 2024 heeft commissie kennis genomen van de concept Ruimtelijke visie Berkendonk en is middels presentatie ‘Ruimtelijke visie Berkendonk' het doorlopen (participatie) proces en resultaten toegelicht.

Waarom De Concept Ruimtelijke visie heeft een vliegwiel in gang gezet, welke een positieve uitwerking kan hebben op de gehele ontwikkeling van de zuidflank van Berkendonk. De particuliere grondeigenaar heeft bij gemeente aangegeven graag uiterlijk begin van het nieuwe jaar 2025 duidelijkheid te willen krijgen van gemeente over betreffende grondaankoop De ontwikkeling van de zuidflank van Helmond is een positieve ontwikkeling voor heel Helmond. Dit omdat Helmond groeit. Dit vraagt om voldoende werkgelegenheid en goede voorzieningen. Er is behoefte aan een plek waar natuur, recreatie en evenementen samen gaan. Om deze reden willen we graag het hele gebied ten zuiden van Berkendonk aantrekkelijker maken, voor jong en oud. Berkendonk wordt een interessant en levendig gebied dat het hele jaar door een fijne ontmoetingsplek is en waar van alles te doen is. De ontwikkeling van het evenemententerrein is hierin een belangrijk onderdeel. We zoeken hierbij naar een acceptabele balans tussen levendigheid en leefbaarheid. We kijken hierbij bewust breder en zoeken naar mogelijkheden om natuur te versterken en recreatieve mogelijkheden uit te breiden. Daarnaast onderzoeken we kansen om duurzame energie te koppelen aan nieuwe parkeermogelijkheden. Voorliggende grondaankoop kan een (forse) bijdrage leveren aan realisatie van doelen die in de Ruimtelijke visie Berkendonk zijn gesteld.

Argumenten 1.1. Met het uitwerken van de Ruimtelijke visie Berkendonk wordt uitvoering gegeven aan het ambitieakkoord. De mogelijke ontwikkeling van de zuidflank van Berkendonk geeft uitvoering aan meerdere programma’s. Programma 2: Duurzaam en leefbaar en programma 3: Economisch, vitaal en aantrekkelijk. Met ontwikkeling van Berkendonk, en specifiek het evenemententerrein zorgen we ervoor dat het culturele en recreatieve aanbod en voorzieningenniveau meegroeit met de schaalsprong die we maken. Gemeenteraad van Helmond

Blz. 1 van 5

Daarnaast gaat het versterken van gebied ook gepaard met investeringen in nieuwe groenstructuren waaronder die in het beekdal van de Bakelse Aa. Dit levert een belangrijke bijdrage aan de biodiversiteit, leefbaarheid en gezondheid. De stad wordt groener en natuurrijker. 1.2. Huidige investering niet toereikend In de programmabegroting 2025 is reeds een bedrag gereserveerd van € 1,4 miljoen voor deze aankoop, dit betrof 3,4 ha grond incl. woonboerderij. Tijdens de onderhandelingen is naar voren gekomen dat de eigenaar de volledige gronden wil verkopen, 13,5 ha inclusief woonboerderij. Dit betekent een hoger investeringsbedrag. Het budget van € 1,4 miljoen euro in de programmabegroting is dan ook niet toereikend, waardoor we middels dit separaat raadsvoorstel extra middelen vragen aan uw raad om de totale grondaankoop te kunnen financieren. 2.1 Gronden aan de Raktweg zijn van belang voor ontwikkeling van Berkendonk. De gronden liggen strategisch bij binnenkomst van gemeente, en kunnen een belangrijke bijdrage leveren om er ook voor te zorgen dat er naast de woningbouwopgave ook kwalitatief groene ‘leef’ ruimte toegevoegd kan worden. 2.2 Gronden kunnen een bijdrage leveren aan het verminderen van de parkeerproblematiek in het gebied. Los van toekomstige evenemententerrein heeft recreatieplas Berkendonk tijdens ‘warme’ zomerdagen te maken met veel dagrecreatie.

Dit met als gevolg flinke parkeeroverlast in de aangrenzende wijk Rijpelberg. Door aankoop van betreffende gronden kan er een (flinke) bijdrage geleverd worden om de parkeeroverlast in de Rijpelberg te verminderen. 2.3 Grondaankoop schept kansen om Berkendonk komende jaren gefaseerd door te ontwikkelen als regionaal recreatiegebied . Berkendonk heeft de potentie om zich de komende jaren te ontwikkelen tot recreatieve topvoorziening, met regionale aantrekkingskracht. Door gronden te verwerven scheppen we de ruimte om Berkendonk de komende jaren gefaseerd mee te laten groeien met de ontwikkeling van de stad. Grondaankoop biedt mogelijkheden voor nieuwe recreatieve ontwikkelingen, zoals een hoogwaardige horecavoorziening, bijvoorbeeld in de vorm van een natuurpoort. Idealiter wordt deze voorziening het centrale voorzieningenpunt in het gebied. 2.4 Waterschap Aa en Maas heeft resterende particuliere gronden in plangebied verworven. In het plangebied was sprake van twee particuliere grondeigenaren. In september 2024 heeft Waterschap Aa en Maas 11,17 hectare in het gebied verworven. Dit om realisatie van (natte) ecologische verbindingszone in Oude Aa te kunnen realiseren.

Het versterken van het beekdal van de Bakelse Aa en gelijktijdig bijdrage leveren aan het vergroenen van zuidflank van Berkendonk zijn gemeentelijke ambities en opgaven die ook in de Ruimtelijke visie Berkendonk zijn opgenomen. 2.5 Deel van de gronden zou ingezet kunnen worden als groen- en natuurcompensatie. Op meerdere plekken in Helmond zijn we bezig met grootschalige woningbouwontwikkelingen. We voorzien dat op sommige plekken groen dient te verdwijnen ten behoeve van andere functies. Gezien de beschikbare ‘vrije’ ruimte steeds kleiner wordt, is het compenseren van groen in directe omgeving niet altijd haalbaar. Het is een denkbaar scenario om deel van de gronden op Berkendonk in te zetten om hier de compensatieopgave te realiseren. Zo snijdt het mes aan meerdere kanten; compenseren we natuur binnen onze gemeentegrenzen, realiseren we onze doelen op gebied van natuur -en landschap en versterken we de aantrekkelijkheid van een belangrijk recreatiegebied. Kanttekeningen en risico’s 1.1 In de programmabegroting onder Projecten Cultuur is niet direct te herleiden dat de investering 2025 bedoeld is voor aankoop van gronden in Berkendonk. Ten tijde van vaststellen van programmabegroting liepen de gesprekken over mogelijke grondaankoop.

Het compleet beschrijven van verdeling van de middelen zou onze onderhandelingspositie met betrekking tot de mogelijke grondaankoop negatief kunnen beïnvloeden. Dit is de reden dat in de technische beantwoording is opgenomen dat het om vertrouwelijke informatie ging welke niet openbaar gemaakt kon worden.

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 2 van 5

1.2 Als evenemententerrein niet tot ontwikkeling zou komen, hebben we 13,5 grond in eigendom. Mocht het evenemententerrein om onvoorziene redenen niet ontwikkeling komen. Dan lopen we gezien de huidige ontwikkelingen op de grondmarkt weinig tot geen risico dat we de 13,5 ha agrarische grond niet kunnen verkopen. De vraag naar grond blijft namelijk onverminderd hoog. Onder andere doordat agrariërs op zoek zijn naar grond voor hun bedrijfsvoering, gelijktijdig blijft grond nodig voor woningbouwprojecten, andere groene compensatieopgaven, infrastructuur, duurzame energie etc. 1.3 Nu niet instemmen met aanbod betekent dat we later mogelijk een hogere prijs moeten betalen. Gezien de ontwikkelingen op de grondmarkt is het reëel om te stellen dat, indien we niet ingaan op gesteld aanbod, de huidige gronden voor een hogere prijs worden verkocht. Indien we alsnog in later stadium wel de gronden willen verwerven dan is het risico aanwezig dat we meer dienen te betalen. 1.4 Grondaankoop brengt nieuwe investeringen met zich mee. Het in eigendom verkrijgen van betreffende gronden zorgt ervoor dat de gehele zuidflank van Berkendonk efficiënter en duurzamer ingericht kan worden, met benodigde recreatieve voorzieningen, voldoende parkeervoorzieningen en versterking van groen. Indien u positief instemt met dit voorstel, brengt deze grondaankoop mogelijk nieuwe investeringen met zich mee.

Financiën In de programmabegroting 2025 hebben we een totale investering voor projecten cultuur van € 2.025.000 (inclusief de kansrijke investeringen 2026 en 2027). De verdeling van deze investering is als volgt. Voor de jaarschijf 2025 is in het investeringsprogramma € 1,4 miljoen meegenomen voor deze grondaankoop. De jaarschijven 2026 en 2027, kansrijke investering, is bedoeld ten behoeve van onderzoek naar een brede accommodatie voor watersportverenigingen/horeca en voor de indoor skatehal en pumptrackbaan. Voor deze investering zijn we uitgegaan van 3,4 ha agrarische grond inclusief aankoop woonboerderij. Na onderhandelingen zijn we met betreffende grondeigenaar, op basis van de taxatiewaarde (zie bijlage 2) tot een akkoord gekomen voor aankoop van al zijn grond, 13,5 hectare inclusief woonboerderij voor een prijs van € 2.669.000 inclusief nog twee jaar voorgezet gebruik van de huidige gronden. Dit betekent dat het opgenomen bedrag van € 1,4 miljoen in de programmabegroting 2025 niet toereikend is om in te kunnen gaan op de totale bieding van 13,5 hectare inclusief woonboerderij. Om die reden vragen we de raad om middelen beschikbaar te stellen voor het tweede gedeelte van € 1.269.000,- . De rentelasten die voortvloeien uit deze extra investering, van ca € 13.000, structureel te dekken vanuit programma 2.

Duurzaam en leefbaar (thema 2.1 Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting (inclusief Grondbedrijf)). Participatie We zijn vanaf juni met betrokken particuliere grondeigenaar constructief in gesprek. Communicatie Indien uw raad positief besluit zal na eigendomsoverdracht via de gemeentelijke communicatiekanalen gecommuniceerd worden dat gronden zijn aangekocht door gemeente. In lijn met deze ontwikkeling zullen we dan ook communiceren dat we starten met het maken van een schetsontwerp voor de zuidflank van Berkendonk. In dit schetsontwerp werken we een aantal scenario’s uit waarin we de ideeën die zijn aangedragen in het participatieproces een plek geven. Inwoners en direct belanghebbende mogen hierover meepraten tijdens een nog te organiseren inloopbijeenkomst. Uitvoering en tijdspad Indien uw raad positief instemt zullen gronden daadwerkelijk aangekocht worden. Naar verwachting wordt eigendomsoverdracht dan afgerond uiterlijk in het tweede kwartaal van 2025.

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 3 van 5

Procesinformatie en overige raadsinformatie Onder het kopje voorgaande besluitvorming is reeds gemeld dat voorliggende grondaankoop, belangrijk onderdeel is van de nadere uitwerking van de Ruimtelijke visie Berkendonk. Burgemeester en wethouders van Helmond mr. S.C.C.M. Potters burgemeester

drs. P.J. Buijtels gemeentesecretaris

Bijlagen Bijlage 1: Overzicht percelen (52286236) Bijlage 2: Prijsadvies extern bureau De Meander t.b.v. gronden Berkendonk (52286237)

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 4 van 5

Raadsbesluit Raadsvergadering

7 11 februari 2025

Gemeenteraad

De raad van de gemeente Helmond; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 10 december 2024; gelet op de bepalingen van de Gemeentewet; besluit: 1. Een investering beschikbaar te stellen van € 1.269.000,2. In te stemmen met grondaankoop van € 2.669.000,- van gronden gelegen aan de Raktweg, nabij Berkendonk. 3. De rentelasten, van ca. € 13.000, van deze grondaankoop te dekken vanuit programma 2. Duurzaam en leefbaar (thema 2.1 Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting (inclusief Grondbedrijf)).

Aldus besloten in zijn openbare vergadering van 11 februari 2025. De raad voornoemd, de voorzitter,

Gemeenteraad van Helmond

de griffier,

Blz. 5 van 5