RV 002 Toetreding als lid van de vereniging Brainport voor Elkaar

Raadsvoorstel Raadsvergadering

2 14 januari 2025

Onderwerp Portefeuillehouder College besluit Zaaknummer

Raadsvoorstel toetreding als lid van de vereniging Brainport voor Elkaar T.Y.M. Tuerlings 5 november 2024 52141273

Gemeenteraad

Aan de gemeenteraad, Het college stelt u voor: 1. geen wensen en bedenkingen ter kennis van het college te brengen op het ontwerpbesluit tot toetreding als lid van de vereniging Brainport voor Elkaar. 2. In te stemmen met de voordracht van wethouder Thomas Tuerlings als bestuurslid Algemeen Bestuur van de vereniging Brainport voor Elkaar voor de duur van deze collegeperiode. Samenvatting Op 1 juli 2024 is de vereniging Brainport voor Elkaar opgericht. De gemeente Helmond is al vanaf januari 2023 bestuurlijk en ambtelijk betrokken bij de ontwikkeling van het samenwerkingsverband Brainport voor Elkaar naar een vereniging. Brainport voor Elkaar is een vereniging waarin maatschappelijke organisaties, overheden (of regiogemeenten), onderwijs én bedrijven hun krachten bundelen, met als doel 'dat iedereen meedoet in onze samenleving, ongeacht afkomst of opleidingsniveau'. Dit tegen de achtergrond van de groeiambitie van de regio, die kansen op welvaart en welzijn moet creëren voor iedereen. De focus van Brainport voor Elkaar ligt op het maken en uitvoeren van een regionale sociale agenda met vier pijlers: • Baanbrekend: sociale innovatie in Brainport. • Bestaanszeker: iedereen een zeker bestaan in Brainport. • Basisvaardig: vaardigheden die meedoen mogelijk maken.

• Bij elkaar: prettig samenleven in Brainport Als lid van Brainport voor Elkaar draagt iedere werkgever financieel bij op basis van het aantal werknemers in haar organisatie. De governance van de vereniging bestaat uit een dagelijks bestuur, een algemeen bestuur en een algemene ledenvergadering. In het geval van de gemeente Helmond komt het lidmaatschap neer op een jaarlijkse financiële bijdrage van € 25.000,- per jaar. Daarnaast is de gemeente Helmond als tweede centrumgemeente gevraagd om bestuurlijke vertegenwoordiging in het algemeen bestuur te leveren en ambtelijke ondersteuning in de vorm van een programmamanager in het programmabureau van Brainport voor Elkaar. De juridische voorbereidingen voor de vereniging zijn thans gereed. Organisaties worden nu gevraagd om formeel toe te treden. Dat vraagt om een besluit om lid te worden van de vereniging die de samenwerking organiseert en vertegenwoordigt. Het besluit tot deelname aan de vereniging moet aan de raad worden voorgelegd om wensen en bedenkingen in te brengen (art. 160 lid 2 Gemeentewet). De structuur van de vereniging is als volgt opgesteld: ALV: de Algemene Ledenvergadering (ALV) is het orgaan waarin de leden zijn vertegenwoordigd en is daarmee het belangrijkste orgaan van de vereniging.

De ALV heeft een belangrijke taak in het goedkeuren van de jaarrekening en begroting, het leveren van input op de strategie, het wijzigen van statuten, het benoemen van bestuursleden en het vaststellen van de Sociale Brainport Agenda. Algemeen Bestuur: het Algemeen Bestuur is de strategische bestuurslaag van Brainport voor Elkaar. Dit bestuur draagt verantwoordelijkheid voor de financiële middelen, de strategische besluitvorming en voor beleidsontwikkeling en toezicht. Daarnaast mobiliseert het Algemeen Bestuur haar eigen netwerk en vertegenwoordigt de vereniging. Het Algemeen Bestuur legt verantwoording af aan de leden middels de ALV. Dagelijks Bestuur: het Dagelijks Bestuur is onderdeel van het Algemeen Bestuur en is gemandateerd voor de coördinatie van de dagelijkse gang van zaken van de vereniging. Dit bestuur voert de bestuursbesluiten uit en

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 1 van 5

bewaakt het portfolio van programma’s. Het dagelijks bestuur mandateert het programmabureau voor de uitvoering van taken, waaronder het opstellen van de begroting, het voorbereiden van vergaderingen met het Algemeen Bestuur en de ALV en externe communicatie. Programmabureau: het programmabureau ondersteunt programma’s en coördineert waar nodig. Ook voert het programmabureau taken uit voor het Dagelijks Bestuur (zie bovenstaande). De programmamanagers zijn onderdeel van werkgroepen en faciliteren de samenwerking tussen verschillende collega’s van ledenorganisaties door dagelijkse ondersteuning te bieden aan uitvoering, structuur en evaluaties/rapportages. Het programmabureau legt verantwoording af aan het Dagelijks Bestuur.

Voorgaande besluitvorming Op 16 april 2024 heeft het college het besluit (collegebesluit 51862269) genomen om de lokale samenwerking tussen zorg, sociaal domein én het bedrijfsleven aan de sociale agenda van Helmond op een andere manier te benaderen. De focus komt meer te liggen op samenwerking op regionaal niveau. Dit doen we door meer in te zetten op het samenwerkingsverband ‘Brainport voor Elkaar’. De eerdere beweging van "Ruimte om te leven" ronden we af. In raadsinformatiebrief 56 legden we uit waarom en wat dit in de praktijk inhoudt. Waarom Per 1 juli 2024 is de vereniging Brainport voor Elkaar formeel opgericht. Het voorgenomen lidmaatschap vanuit collegebesluit op 16 april 2024, kan nu formeel ondertekend worden. Bovendien is de gemeente Helmond gevraagd om een wethouder af te vaardigen naar het Algemeen Bestuur. Op grond van art 160, lid 2 Gemeentewet kan het college slechts besluiten tot deelneming in (onder andere) verenigingen indien dat in het bijzonder aangewezen moet worden geacht voor de behartiging van het daarmee te dienen openbaar belang. Het besluit wordt niet genomen dan nadat de raad een ontwerp-besluit is toegezonden en in de gelegenheid is gesteld zijn wensen en bedenkingen ter kennis van het college te brengen.

Zonder de ondertekening van het lidmaatschap heeft de gemeente Helmond geen positie in de Algemene Ledenvergadering en zonder bestuurlijke afvaardiging, geen bestuurlijke vertegenwoordiging in het Algemeen Bestuur. De beoogde samenwerking tussen werkgevers vanuit het bedrijfsleven, onderwijsinstellingen, maatschappelijke organisaties en gemeenten op een gezamenlijke regionale sociale agenda, kan het volgende voor inwoners betekenen: - Verbeterde afstemming over hoe werkgevers in Helmond en omgeving een rol kunnen spelen in het mentaal en fysiek welzijn van hun medewerkers (en daarmee ook onze inwoners). - Inzet van vrijwilligers uit het bedrijfsleven ten goede van lokale maatschappelijke projecten in Helmond. Creëert verbinding, sociale cohesie en een toename aan schaarse vrijwilligers. - Lerend netwerk waardoor goede voorbeelden uit andere gemeenten, bedrijven en samenwerking ook ingezet kunnen worden in Helmond en andersom. Brainport voor Elkaar fungeert hiermee als een platform om kleine lokale initiatieven beschikbaar te maken voor inwoners uit de hele regio. Argumenten 1.1 De vereniging dient een openbaar belang De groei van de Brainportregio brengt maatschappelijke uitdagingen met zich mee waarmee we gezamenlijk aan de slag moeten.

Brainport voor Elkaar is een vereniging van betrokken organisaties en wat de leden verbindt is dat zij mede als sociale werkgevers een bijdrage willen leveren aan het algehele welzijn van de regio. Het oprichten van de vereniging is een passende vorm om onze doelstellingen te behalen. Er is sprake van een openbaar belang dat niet via subsidies kan worden behartigd. Er zijn voordelen te behalen uit samenwerking waarbij een privaatrechtelijke rechtsvorm wenselijk is (zonder risicodragend financieel belang). De vereniging maakt het vervolgens mogelijk dat alle organisaties actief lid kunnen worden. Doelstelling van de vereniging is ‘om alle inwoners van de Brainport regio in staat te stellen om, ongeacht afkomst of opleidingsniveau, volwaardig mee te doen, kansen te krijgen en te profiteren van de groei van de regio, waarbij de Vereniging zich inzet voor het behouden en versterken van het algehele welzijn in de regio, aangezien welzijn en welvaart bij elkaar horen en de regio alleen dan een slimme en succesvolle regio is en blijft wanneer de regio ook sociaal sterk is. Meedoen en meedelen in het succes van Brainport betekent dat alle inwoners kansen krijgen om zich te ontwikkelen, bestaanszekerheid op te bouwen en zich onderdeel te voelen van de samenleving.’ 1.2 Toetreding tot de vereniging sluit aan bij het eerdere collegebesluit m.b.t.

de afronding van Ruimte om te Leven en voorgenomen lidmaatschap van Brainport voor Elkaar.

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 2 van 5

In collegebesluit 51862269 heeft het college besloten om te stoppen met de lokale coalitie Ruimte om te Leven en een voorgenomen besluit genomen om toe te treden tot de regionale samenwerking in Brainport voor Elkaar. Het definitief toetreden na de oprichting van de vereniging op 1 juli 2024 en het bestuurlijk afvaardigen van wethouder Tuerlings sluiten aan bij deze besluitvorming.

2.1 De vereniging heeft een Algemene Vergadering en een Bestuur met een goede afspiegeling van iedere geleding waarbij we de wethouder willen laten benoemen tot bestuurslid Algemeen Bestuur. De vereniging organiseert 4 keer per jaar een Algemene Vergadering. Alle leden van de vereniging hebben toegang tot die Algemene Vergadering en ieder lid heeft één stem. De Algemene Vergadering stelt onder meer de sociale Brainport agenda vast. De Algemene Vergadering stelt een Bestuur aan van maximaal dertien bestuurders (12+1). Bij de benoeming wordt een zo gelijkwaardig mogelijke vertegenwoordiging van alle leden nagestreefd (ofwel drie personen voor elk van de vier geledingen plus een onafhankelijk voorzitter). Elke bestuurder treedt volgens een rooster uiterlijk drie jaar na diens benoeming af. De aftredende bestuurder is herkiesbaar. De voorzitter kan de vicevoorzitter vragen om hem waar te nemen. Enkele leden van het Bestuur, zoals de (vice)voorzitter, secretaris en penningmeester, zullen nauwer betrokken zijn bij de voorbereiding en uitvoering van de bestuursbesluiten en bij de dagelijkse leiding van de vereniging, als ware het een dagelijks bestuur. Kanttekeningen en risico’s 1.1 Het benoemen van de wethouder als lid van het Algemeen Bestuur is getoetst aan het vastgestelde deelnemingenbeleid Het vigerend beleid is het Deelnemingenbeleid privaatrechtelijke rechtspersonen 2017.

Conform dit beleid is nagegaan of er sprake is van een publiek belang waarvoor de aard van de activiteiten zich leent voor privaatrechtelijke verzelfstandiging. Een en ander is hiervoor toegelicht. In het deelnemingenbeleid wordt zitting nemen in een verenigingsbestuur vergeleken met dat van een stichtingsbestuur, indien ook private partijen lid zijn van een vereniging. Het bestuur legt primair verantwoording af aan de ALV. Om belangentegenstelling te voorkomen is het in de regel niet gewenst dat een collegelid zitting neemt in een bestuur. In het deelnemingenbeleid worden 3 uitzonderingen genoemd: 1. Als er een wettelijk voorschrift is dat volledige gemeentelijke zeggenschap eist; 2. Als het gaat om het realiseren van expliciete landelijke, provinciale of regionale beleidsdoelstellingen waarbij gemeenten in samenwerking met andere partijen het publieke belang dienen te behartigen (b.v. stichting Brainport); 3. Als uitsluitend andere publiekrechtelijke overheden participeren in de stichting. In het Algemeen Bestuur van Brainport voor Elkaar is expliciet rekening gehouden met vertegenwoordiging van de aangesloten overheden als één van de 4 geledingen. In die zin is de constructie vergelijkbaar met de hiervoor genoemde 2e uitzondering.

Met deelname van wethouder Tuerlings aan het Algemeen Bestuur binnen de geleding “overheden” laat de gemeente Helmond zien dat ze voor het publiek belang waarvoor de vereniging is opgericht, ook verantwoordelijkheid wil nemen.

Financiën De structurele kosten voor het lidmaatschap voor Brainport voor Elkaar bedragen € 25.000,- per jaar. De bedragen voor het lidmaatschap zijn gebaseerd op het aantal medewerkers in de organisatie. Deze middelen worden in 2024 ten laste gebracht van de middelen in Programma 1 Meedoen, rondkomen en vooruitkomen via de 1e berap en vanaf 2025-2028 opgenomen binnen de begroting van Programma 1. Participatie In het traject met betrekking tot de afronding van Ruimte om te Leven in Helmond, is vooraf met de bestuurlijk trekkers van deze beweging afgestemd aangaande deze stap naar Brainport voor Elkaar. Bovendien is er na het collegebesluit van 16 april jl. een communicatiebericht uitgegaan naar alle betrokkenen van Ruimte om te Leven. Communicatie Het overgrote deel van de communicatie uitingen van Brainport voor Elkaar vindt plaats via het programmabureau. Vanuit de gemeente Helmond is vanuit de communicatieafdeling betrokken bij de uitingen m.b.t. Brainport voor Elkaar in Helmond en de regio. Gemeenteraad van Helmond

Blz. 3 van 5

Na toetreding tot de vereniging zal deze ook worden toegevoegd aan de paragraaf Verbonden Partijen in de begroting en jaarverantwoording. Uitvoering en tijdspad Nadat de gemeenteraad het besluit over het lidmaatschap heeft genomen, kan het lidmaatschap formeel ondertekend worden en de bestuurlijke vertegenwoordiging in het Algemeen Bestuur via de KvK worden geformaliseerd.

Procesinformatie en overige raadsinformatie Voor meer informatie over Brainport voor Elkaar verwijzen wij u naar de website www.brainporteindhoven.com en de bijgevoegde staturen.

Burgemeester en wethouders van Helmond

A. Bonte loco-burgemeester

drs. P.J. Buijtels gemeentesecretaris

Bijlage - Statuten ‘Brainport voor Elkaar

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 4 van 5

Raadsbesluit Vergadering

2 14 januari 2025

Gemeenteraad

De raad van de gemeente Helmond; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 5 november 2024; gelet op de bepalingen van de Gemeentewet;

besluit: 1. geen wensen en bedenkingen ter kennis van het college te brengen op het ontwerpbesluit tot toetreding als lid van de vereniging Brainport voor Elkaar. 2. In te stemmen met de voordracht van wethouder Thomas Tuerlings als bestuurslid Algemeen Bestuur van de vereniging Brainport voor Elkaar voor de duur van deze collegeperiode.

Aldus besloten in zijn openbare vergadering van 14 januari 2025. De raad voornoemd, de voorzitter,

Gemeenteraad van Helmond

de griffier,

Blz. 5 van 5