RV 002 Huisvestingsverordening gemeente Helmond 2024-2027

Raadsvoorstel Vergadering

2 9 januari 2024

Onderwerp Portefeuillehouder Afdeling College besluit Commissie Zaaknummer

Huisvestingsverordening 2024-2027 G.L.C.C. van den Waardenburg O&O 31 oktober 2024 Adviescommissie 19 december 2023 51505970

Gemeenteraad

Aan de gemeenteraad, Voorstel De Huisvestingsverordening gemeente Helmond 2024-2027 met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2024, vast te stellen. Inleiding De Huisvestingswet 2014 geeft de gemeenteraad bevoegdheden om te sturen op het gebruik van de bestaande woningvoorraad. Om gebruik te kunnen maken van deze bevoegdheden moet er een huisvestingsverordening worden vastgesteld. Deze verordening vervalt vier jaar na de inwerkingtreding van rechtswege, ofwel automatisch. Wil de gemeenteraad ook in de periode daarna gebruik blijven maken van de bevoegdheden, dan moet er opnieuw een huisvestingsverordening worden vastgesteld. De (huidige) Huisvestingsverordening gemeente Helmond 2020 is op 1 januari 2020 in werking getreden en vervalt van rechtswege op 1 januari 2024. De aanhoudende schaarste aan betaalbare woningen geeft aanleiding om ook de komende jaren gebruik te blijven maken van het instrumentarium van de Huisvestingswet 2014. Dat kan worden geborgd door een nieuwe Huisvestingsverordening vast te stellen. Begin 2023 zijn de gemeenten en woningcorporaties in het SGE gestart met de voorbereidingen van het één loket en de actualisering van de huisvestingsverordening. Halverwege 2023 is bestuurlijk de conclusie getrokken dat er nog punten zijn die nader moeten worden uitgewerkt voor actualisatie van de huisvestingsverordening.

Daarnaast ligt er een nieuw wetsvoorstel: ‘Versterking regie op Volkshuisvesting’. Deze wet brengt wijzigingen met zich mee die een plek moeten krijgen in de geactualiseerde huisvestingsverordening. Het is nog onduidelijk wanneer deze wet in werking treedt. De wet ligt nu voor advies bij de Raad van State en moet daarna nog worden behandeld in de Tweede en Eerste Kamer. Planning technisch is het niet mogelijk om de nog uit te werken punten en de nieuwe wetgeving mee te nemen in een geactualiseerde huisvestingsverordening die op korte termijn ter besluitvorming kan worden voorgelegd. Daarom is gezamenlijk besloten om de huidige huisvestingsverordening opnieuw vast te stellen, parallel daaraan met elkaar het gesprek te voeren over de nog uit te werken punten en af te wachten wat er in de nieuwe wet ‘Versterking regie op Volkshuisvesting’ komt te staan. Wanneer de actualisatie van de huisvestingsverordening gereed is, dan wordt deze ter vaststelling aangeboden aan de raad en kan de Huisvestingsverordening 2024-2027 komen te vervallen. Beoogd effect en impact op de stad De urgentieregeling – onderdeel van de huisvestingsverordening waarmee woningzoekenden in noodsituaties kunnen worden gehuisvest - tot nader order te continueren op de wijze zoals we dat de laatste 4 jaar hebben gedaan. Hiervoor is het nodig om de verordening vast te stellen. Argumenten 1.

De huidige huisvestingsverordening vervalt van rechtswege per 1 januari 2024. De huidige huisvestingsverordening kan niet worden verlengd, daarom wordt gevraagd om de huisvestingsverordening opnieuw vast te stellen. Inhoudelijk zijn er geen wijzigingen. Het is een technisch besluit om er voor te zorgen dat we tijdens de actualisatie van de huisvestingsverordening een juridische basis hebben voor woningtoewijzing in het kader van schrijnende situaties. De urgentieregeling is van toepassing op sociale huurwoningen van woningcorporaties.

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 1 van 4

2. De huisvestingsverordening bevat een urgentieregeling die regionaal wordt vastgesteld. De urgentieregeling zorgt ervoor dat woningzoekenden in noodsituaties met voorrang kunnen worden gehuisvest. Sinds 2016 wordt deze urgentieregeling regionaal vormgegeven, op het niveau van het stedelijk gebied (SGE). Daarom wordt de urgentieverordening ook in alle SGE-gemeenten vastgesteld. 3. Met verlenging van de huidige huisvestingsverordening blijft het mogelijk om per 1 januari 2024 één centraal loket in te voeren. De huidige huisvestingsverordening biedt hier voldoende ruimte voor. In opdracht van het SGE heeft een extern bureau de huidige urgentieregeling halverwege de looptijd geëvalueerd. Deze evaluatie bracht een aantal operationele knelpunten aan het licht, die kunnen worden ondervangen door de uitvoering van de urgentieregeling (die nu nog versnipperd is over meerdere organisaties) te concentreren in één regionaal loket. Dat loket gaat op 1 januari 2024 van start. De huidige huisvestingsverordening biedt hier voldoende ruimte voor. Er zijn daarom geen aanpassingen nodig. In de actualisatie van de huisvestingsverordening wordt bekeken op welke wijze we het loket meer concreet een plek geven. Daarnaast geeft de evaluatie aanleiding om de urgentieregeling zelf te actualiseren en scherper af te bakenen. 4.

Door de huidige huisvestingsverordening opnieuw vast te stellen, hebben we meer tijd om de nieuwe wet ‘Versterking regie op Volkshuisvesting’ en de nog nader uit te werken punten te verwerken in de actualisatie van de huisvestingsverordening. Begin 2023 zijn de gemeenten en woningcorporaties in het SGE gestart met de voorbereidingen van het centrale één loket en de actualisering van de huisvestingsverordening. Halverwege 2023 is bestuurlijk de conclusie getrokken dat er nog punten zijn die nader moeten worden uitgewerkt voor actualisatie van de huisvestingsverordening. Op regionaal bestuurlijk niveau is, in gezamenlijkheid met de corporaties actief in het SGE, daarom besloten om langer de tijd te nemen voor de actualisatie en deze synchroon te laten lopen met de parlementaire behandeling van het wetsvoorstel Versterking regie volkshuisvesting. Deze wet beperkt de lokale/regionale beleidsruimte bij de vormgeving van een urgentieregeling en is daarom van belang om te betrekken bij een nieuwe verordening. Kanttekeningen 1. Wanneer de huisvestingsverordening niet wordt vastgesteld, is er geen juridische basis voor het toewijzen van woonruimte aan urgenten. De gemeenteraad kan dan formeel niet meer sturen op het gebruik van de bestaande woningvoorraad. 2.

De vaststelling van een huisvestingsverordening is vooralsnog een bevoegdheid van uw raad, geen verplichting Als u helemaal geen (nieuwe) huisvestingsverordening zou vaststellen, zou het van het beleid van de afzonderlijke woningcorporaties afhangen of urgent woningzoekenden nog voorrang kunnen krijgen bij de toewijzing van sociale huurwoningen. Mogelijk zou dit leiden tot een ongelijke behandeling van urgent woningzoekenden bij verschillende corporaties, en daarmee in verschillende gemeenten binnen de regio. Hierdoor zouden er ook verschillen tussen gemeenten kunnen ontstaan in de mate waarin zij urgent woningzoekenden huisvesten. Daarom vinden alle betrokkenen (zowel gemeenten, corporaties als huurdersorganisaties) het wenselijk dat de gemeenteraden in het SGE een uniforme huisvestingsverordening met urgentieregeling vaststellen. De behandeling van urgentieaanvragen en het verlenen van huisvestingsvergunningen aan urgent woningzoekenden overeenkomstig de huisvestingsverordening is gemandateerd aan de woningcorporaties. Financiën en prioritering Aan de uitvoering van de urgentieregeling zijn jaarlijks kosten verbonden, die zijn opgenomen in de begroting van het Stedelijk Gebied Eindhoven. We hebben voor 2024 middelen opgenomen voor besteding van de reserve wonen. Hieruit betalen we ook de bijdrage voor de Urgentieregeling.

We zien dat de kosten 2024 voor de urgentieregeling zijn toegenomen (verwachting € 61.700,-) ten opzichte van eerdere jaren (2021: €36.155,91 en 2022: €39.866,38). Deze toename van de kosten is te verklaren door de volgende zaken: • Het aantal beroeps- en bezwaarprocedures tegen beslissingen van de urgentiecommissie neemt toe mede door de toenemende druk op de woningmarkt; • Het secretariaat van de urgentiecommissie is uitgebreid; • Er is een procesmanager ingehuurd om de urgentieregeling te actualiseren. Dit proces had in 2023 voltooid moeten zijn, maar loopt langer door; • Er zijn eenmalige systeemkosten. • Dit bedrag zal worden meegenomen in de 1e berap 2024.

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 2 van 4

Communicatie 1. De huisvestingsverordening wordt na vaststelling gepubliceerd. 2. De huurdersorganisaties worden geïnformeerd over het besluit tot het vaststellen van de huisvestingsverordening en het vervolgproces. Wanneer het centrale één loket in gaat, worden de teksten op de gemeentelijk websites en websites van de woningcorporaties aangepast, zodat de urgent woningzoekende op de hoogte is van het nieuwe urgentieproces. Burgemeester en wethouders van Helmond secretaris burgemeester mevr. P.J.M.G. Blanksma – van den Heuvel H.J. de Ruiter

Bijlage - Huisvestingsverordening gemeente Helmond 2024-2027

Gemeenteraad van Helmond

Blz. 3 van 4

Raadsbesluit Vergadering

2 9 januari 2024

Gemeenteraad

De raad van de gemeente Helmond; gezien het voorstel van burgemeester en wethouders van 31 oktober 2023; gelet op de bepalingen van de Gemeentewet;

besluit: De Huisvestingsverordening gemeente Helmond 2024-2027 met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2024, vast te stellen.

Aldus besloten in zijn openbare vergadering van 9 januari 2024. De raad voornoemd, de voorzitter,

Gemeenteraad van Helmond

de griffier,

Blz. 4 van 4