RN 2026-013 Digitaliseringsvisie Gemeente Helmond

Digitaliseringsvisie Helmond in de digitale informatiesamenleving Voorjaar 2026

Inhoud 1

De digitale transformatie

3

2

Digitale stad en samenleving

4

2.1

Digitaal inclusief

4

2.2

Digitaal weerbare inwoners

5

2.3

Digitalisering voor innovatie en economische ontwikkeling

6

2.4

Een digitaal veilige stad

7

3

Digitale overheid

8

3.1

Open en transparant

8

3.2

Digitaal dienstverlenend

9

3.3

Informatie voor goede, betrouwbare en efficiënte dienstverlening

12

3.4

Bescherming tegen misbruik, fraude en misleiding

12

3.5

Digitale autonomie in een veranderende wereld

13

3.6

Ethisch verantwoord digitaliseren

14

4

Van visie naar realisatie

15

Bijlage I – Overzicht van kaderstellende wetten en beleid

2 van 17

16

1 De digitale transformatie De samenleving is in hoog tempo aan het digitaliseren. De manier waarop we leven, werken, leren, winkelen, reizen en met elkaar communiceren is fundamenteel veranderd. Smartphones, tablets en digitale diensten zijn in korte tijd vanzelfsprekend geworden in ons dagelijks leven. Veel zaken die vroeger fysiek of op papier gebeurden, doen we nu digitaal. Denk aan online bankieren, videobellen met de huisarts, het online aanvragen van een vergunning, of het bijhouden van schoolprestaties van de kinderen via een app. Deze digitalisering van de samenleving, een transformatie, blijft doorgaan door voortdurende technologische ontwikkelingen. Digitalisering biedt grote kansen. Technologie maakt ons leven op veel vlakken gemakkelijker, sneller en efficiënter. Het opent nieuwe mogelijkheden op het gebied van zorg, onderwijs, mobiliteit, duurzaamheid en economie. Ook voor de overheid levert dit nieuwe kansen om beter en sneller te communiceren met inwoners en ondernemers, diensten toegankelijker te maken, beleidskeuzes transparanter toe te lichten en efficiënter en effectiever te werken. Tegelijkertijd brengt deze digitale transformatie ook uitdagingen met zich mee. Niet iedereen kan of wil meekomen met de digitalisering. Wat vroeger op papier stond, loopt nu via tal van websites en apps op kleine schermpjes.

Ook ontstaan er nieuwe risico’s, zoals misbruik van persoonsgegevens, cybercriminaliteit en de verspreiding van desinformatie. Daarnaast roept de afhankelijkheid van grote (vaak buitenlandse) technologiebedrijven vragen op over onze digitale autonomie en zeggenschap. De kansen en uitdagingen van de digitale transformatie leiden tot nieuwe opgaven. Maatschappelijke opgaven over hoe we de toekomst zien van onze digitale samenleving. En organisatieopgaven over hoe we de rol van de lokale overheid hierin zien. Deze opgaven zijn deels gelijk voor alle overheden in Europa en in Nederland, voorkomend uit een gemeenschappelijk waardenkader. Dit komt tot uitdrukking in Europese en nationale visies en wetgeving met rechten en plichten voor burgers en overheden. Deze wet- en regelgeving (zie Bijlage I) vormt daarmee het kader voor de maatschappelijke- en organisatieopgaven in Helmond. De gemeente is de meest nabije overheid en kan dus veel betekenen voor inwoners en ondernemers van de stad. De visie in dit document verbindt de uitdagingen van de digitale transformatie met de lokale opgaven en lange termijn ambities van gemeente Helmond. Hierdoor wordt expliciet wat Helmond nastreeft, welke accenten ze legt en wat Gemeente Helmond voor haar inwoners en ondernemers wil bereiken.

Deze visie geeft inzicht en overzicht voor inwoners, ondernemers, raad, bestuur, management en medewerkers van de stad en gemeente Helmond. 3 van 17

2 Digitale stad en samenleving De digitale transformatie verandert de samenleving. De manier waarop inwoners onderwijs volgen, hun werk doen, hun vrije tijd besteden en met andere mensen in contact staan is anders dan voorheen. De digitale transformatie leidt tot nieuwe maatschappelijke opgaven voor de stad.

2.1 Digitaal inclusief Voor Helmonders biedt digitalisering allerlei mogelijkheden: bij een baan zoeken, een opleiding volgen, het opbouwen en onderhouden van een sociaal netwerk, het opzoeken van informatie en het doen van de belastingaangifte. Tegelijkertijd zorgt deze digitalisering ook voor uitdagingen. Er is een groep mensen die deze digitale ontwikkelingen niet zelfstandig kan bijhouden. Zij zijn niet in staat of hebben moeite met bijvoorbeeld het gebruiken van een laptop, telefoon, het internet, social media en internetbankieren. Er bestaat dus een digitale kloof tussen mensen die goed gebruik kunnen maken en kunnen profiteren van digitale informatie- en computertechnologie en ook weten wat hiervan de risico’s zijn, en mensen die dat niet kunnen. Met de steeds verdergaande digitalisering bestaat het gevaar dat deze kloof blijft groeien. Deze digitale kloof kan tweedeling in de samenleving vergroten.

Visie Gemeente Helmond: Inwoners van Helmond kunnen digitaal meedoen in de samenleving. Zij hebben de kennis en vaardigheden om de mogelijkheden van digitalisering te benutten en om zich zonder digitale beperkingen te ontplooien. Helmond is een inclusieve stad waar iedereen digitaal kan meedoen en vooruitkomen.

4 van 17

2.2 Digitaal weerbare inwoners Als gevolg van de digitale transformatie van onze samenleving speelt een deel van ons leven zich af in een digitale wereld. Onze inwoners en ondernemers communiceren via berichtenapps en e-mail en hebben hun foto’s en financiële administratie digitaal en online opgeslagen. Iedereen die gebruik maakt van internet loopt het gevaar slachtoffer te worden van cybercriminelen. Het doel van cybercriminelen is niet anders dan dat van gewone criminelen. Ze proberen in te breken en gegevens te stelen of geld afhandig te maken. De cybercriminelen proberen computers en telefoons te hacken of sturen nep-berichten waarin ze ‘hengelen’ naar persoonlijke informatie of wachtwoorden (‘phishing’). Een andere reden is het beïnvloeden van de publieke opinie, bijvoorbeeld via nepnieuws of vervalste informatie (deepfakes) uit naam van de gemeente over lokale politieke kwesties. Jongeren zijn kwetsbaar omdat zij veel op internet zitten, ouderen zijn onbekender in de digitale wereld en ondernemers zijn in bezit van bedrijfsgeheimen en waardevolle klantbestanden.

Visie Gemeente Helmond: Inwoners van Helmond zijn digitaal weerbaar. Zij hebben kennis van de gevaren en risico’s van digitalisering en weten waarop ze alert moeten zijn. Zo kunnen ze zelf de kans op misleiding en fraude flink beperken. Ook kunnen ze op een gezonde manier omgaan met technologie. Ondernemers zijn daarnaast op de hoogte van de gevaren die specifiek zijn voor bedrijven en kennen manieren om risico’s te verminderen.

5 van 17

2.3 Digitalisering voor innovatie en economische ontwikkeling De gemeente verzamelt en produceert via haar taakuitvoering veel data. Data over de stad, over de openbare ruimte, over weer en verkeer en over inwoners. Een deel van deze data kan interessant zijn voor het bedrijfsleven in onze gemeente of daarbuiten. Zij kunnen deze data gebruiken voor het ontwikkelen van nieuwe producten of diensten.

Visie Gemeente Helmond: In Helmond is er ruimte voor ondernemers, innovatie en ondernemerschap. Technologische ontwikkelingen en het gebruik van data zijn hierbij essentiële ingrediënten geworden. Ondernemers kunnen beschikken over data die gemeente en andere overheidsinstanties heeft over de stad en samenleving (binnen de kaders van veiligheid en privacy). Dit biedt kansen voor ondernemers, ontwikkelaars en start-ups in de gemeente en regio. Helmond wordt hiermee meer economisch vitaal en aantrekkelijk.

6 van 17

2.4 Een digitaal veilige stad Bijna alles wat op elektriciteit werkt, is tegenwoordig met het internet verbonden en kan daarmee op afstand worden aangestuurd met behulp van computersystemen. Dit geldt ook voor de vitale infrastructuur van de gemeente. Verkeerslichten zijn elektrisch én worden digitaal aangestuurd. Detectielussen, bruggen en sluizen zijn mechanisch, maar ook digitaal aangestuurd. Dat gaat op afstand, met behulp van netwerken en computersystemen. Daarmee is de vitale infrastructuur kwetsbaar voor hacken en andere cyberaanvallen. Deze vitale infrastructuur wordt ook wel aangeduid met termen als Operationele Technologie (OT), Industrial Automation and Control Systems (IACS), Industriële Automatisering (IA) of Proces automatisering (PA). Als deze vitale infrastructuur wordt platgelegd of overgenomen door hackers, kan dit leiden tot incidenten, crisis of rampen, al dan niet met ontwrichting en maatschappelijke onrust. Naast de vitale infrastructuur gebruiken de gemeente en haar ambtenaren buiten het kantoorpand (slimme) apparaten en in de openbare ruimte hangen camera’s en sensoren.

Visie Gemeente Helmond: Helmond is een digitaal weerbare stad waarin alle vitale infrastructuur en slimme apparaten, die voor haar publieke taken worden ingezet, goed zijn beveiligd. Helmond wordt hiermee een beter leefbare stad.

7 van 17

3 Digitale overheid De digitale transformatie verandert niet alleen de samenleving in de stad, maar verandert ook de overheid én de relatie tussen de inwoners en ondernemers en hun overheid. De digitale transformatie leidt zo, naast maatschappelijke opgaven, ook tot organisatieopgaven.

3.1 Open en transparant Gemeente Helmond voert honderden verschillende publieke taken uit, van zorgen voor een bereikbare stad en een prettige leefomgeving tot het verstrekken van subsidies en paspoorten. En zij doet dit voor bijna 100.000 inwoners. Deze publieke taak voert zij uit vóór de samenleving, met geld ván de samenleving. Daarbij maakt ze gebruik van informatie, die in principe óók de samenleving toekomt. De overheid kan informatie delen door deze informatie openbaar te maken. Er zijn meerdere redenen om informatie openbaar te maken. Verantwoording afleggen - Openbare overheidsinformatie biedt inwoners, volksvertegenwoordigers en journalisten de mogelijkheid om het functioneren van de overheid te controleren. En voor rekenkamers om te onderzoeken of de overheid publiek geld goed wordt besteed. Rechtszekerheid bieden - Openbare overheidsinformatie biedt inwoners en ondernemers de mogelijkheid een beroep te doen op hun rechten. Om vast te stellen welke rechten ze op een bepaald moment hadden, of om te bewijzen wat er in het verleden is gebeurd. Onderzoek mogelijk maken - Openbare overheidsinformatie kan als bron dienen voor het doen van wetenschappelijk onderzoek door derden, op allerlei maatschappelijke gebieden. Cultureel erfgoed - Openbare overheidsinformatie kan bijdragen aan een waardevolle getuigenis voor mensen van hun geschiedenis en identiteit.

Zij maken daar gebruik van om hun verleden te (leren) kennen en het heden te begrijpen.

Visie Gemeente Helmond: Inwoners, ondernemers en onderzoekers hebben toegang tot informatie van de gemeente voor het controleren van het functioneren van de overheid, het faciliteren van onderzoek en de bewaring van cultureel erfgoed. Gemeente Helmond is een open en transparante gemeente. Privacy en veiligheid worden daarbij gewaarborgd en zijn redenen om zaken als persoonsgegevens en bedrijfsgeheimen niet openbaar te maken.

8 van 17

3.2 Digitaal dienstverlenend In de Visie op Dienstverlening is beschreven wat mensen kunnen verwachten van de dienstverlening van de gemeente. Helmond wil een omgeving creëren waarin inwoners, ondernemers en bezoekers zich gehoord, geholpen en ondersteund voelen. De kernboodschap is: ‘dienstverlening zonder poespas’. Het is een dienstverlening die toegankelijk, bereikbaar, duidelijk en persoonlijk is. In de digitale wereld heeft deze visie de onderstaande uitwerking.

Digitaal toegankelijk Zo’n 18% van de inwoners van Helmond van 18 jaar en ouder heeft één of meer lichamelijke beperkingen1. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om een beperking in het zien, horen of bewegen. Een beperking kan ook cognitief zijn in plaats van fysiek. Neurodiverse mensen zijn vaak sneller overprikkeld door snel bewegend beeld en druk geluid. In Helmond kunnen ook zij gebruik maken van digitale dienstverlening en digitale documenten wanneer ze contact hebben met de gemeente. Zij doen dat op een andere manier, bijvoorbeeld door tekst hardop te laten voorlezen door de computer of ondertiteling bij een video voor mensen die niet goed horen. De gemeente biedt hiervoor mogelijkheden aan om op passende wijze de dienstverlening digitaal te ervaren. Dit is ook handig voor iedereen met een tijdelijke beperking, bijvoorbeeld een gebroken arm of een oorontsteking. Of bij specifieke situaties, zoals in een drukke trein waar je het geluid bij video niet kunt horen. Visie Gemeente Helmond: Inwoners, ondernemers en bezoekers met een beperking kunnen, net als inwoners zonder beperking, gebruik maken van publieke voorzieningen, digitaal contact opnemen met de gemeente en met hen digitaal zaken doen. Dit alles maakt gemeente Helmond een digitaal toegankelijke gemeente.

Digitaal bereikbaar De technologische ontwikkelingen veranderen doorlopend de digitale wereld en de manier waarop mensen met organisaties zaken doen. Het kan snel en vanuit thuis of waar je ook bent én op het moment dat het jou uitkomt. Dit zijn grote voordelen van digitaal contact opnemen, producten kopen en diensten aanschaffen.

9 van 17

De inwoner verwacht ook dat deze digitaal in contact kan treden met de overheid. Uit recent onderzoek (najaar 2024)2 blijkt maar weer dat de inwoner het liefst digitaal met de gemeente in contact wil zijn. In Helmond kun je digitaal zaken doen met de gemeente. De gemeente maakt het mogelijk om digitaal te communiceren, een aanvraag te doen en die zo veel als mogelijk digitaal af te handelen. Helmond biedt digitaal inzage in eerdere contactmomenten, lopende aanvragen en gemaakte afspraken. Dit is vooral handig bij standaard dienstverlening met weinig complexiteit en hoog volume.

Visie Gemeente Helmond: Inwoners, ondernemers en bezoekers kunnen ‘24x7’ digitaal met de gemeente communiceren en heel veel zaken online regelen. Het motto hierbij is “digitaal waar het kan, persoonlijk waar het nodig is”. Andere manieren om in contact te komen met de gemeente (kanalen) blijven beschikbaar, zeker ook voor mensen die minder digitaal vaardig zijn. De gemeente is daarmee digitaal bereikbaar.

Digitaal duidelijk In Helmond ligt het opleidingsniveau lager dan het landelijk gemiddelde en het aandeel voortijdige schoolverlaters is hoger dan gemiddeld3. Zij hebben vaak meer moeite met ingewikkeld taalgebruik, complexe zinnen en moeilijke woorden en behoren tot de groep laaggeletterden. Dit geldt meer voor senioren en inwoners met een migratieachtergrond. Volgens onderzoek4 is het aandeel laaggeletterden in Helmond 17%, ten opzichte van 12% gemiddeld in Nederland. Helmond is daarmee een van de gemeenten met de hoogste laaggeletterdheid. Laaggeletterdheid is hier het percentage uit beroepsbevolking met een taalniveau onder niveau B1. Inclusief senioren is dit percentage doorgaans nog hoger. Deze inwoners hebben in de digitale wereld, zoals websites of apps van de gemeente, moeite om teksten te begrijpen als deze in te hoog taalniveau zijn opgesteld. Daarnaast kunnen zij moeite hebben met de navigatie, lay-out en structuur van deze websites en apps. Door vergrijzing en migratie neemt het aandeel dat moeilijkheden ervaart toe. Visie Gemeente Helmond: Inwoners, ondernemers en bezoekers die moeite hebben met taal en die laaggeletterd zijn, kunnen óók digitaal zaken doen met de gemeente. De digitale overheidscommunicatie van gemeente Helmond is voor hen begrijpelijk. En de digitale voorzieningen, zoals de website en apps, zijn niet te ingewikkeld.

Gemeente Helmond zorgt daarmee voor digitale begrijpelijkheid voor laaggeletterden.

10 van 17

Digitaal persoonlijk Dienstverlening die persoonlijk is gaat over echte aandacht voor ‘de mens achter de vraag’. Een groot deel van persoonlijke aandacht is daadwerkelijk menselijk contact. Dat kan fysiek zijn, maar ook via de telefoon. Via digitale kanalen is persoonlijk contact tussen inwoner en overheid in zekere zin nog steeds mogelijk. Digitaal contact kan persoonlijker door inzage te geven in eerdere contactmomenten, gemaakte afspraken en voortgang van lopende aanvragen. En door bekende informatie niet opnieuw te vragen. Visie Gemeente Helmond: Inwoners, ondernemers en bezoekers worden digitaal ook persoonlijk benaderd door de gemeente Helmond. Zij kunnen zich digitaal identificeren, zien hoe het staat met de voortgang van een vraag of aanvraag, eerdere communicatie terug vinden en besluiten inzien die hen aangaan. Ze hebben verder inzicht in, en regie op, de gegevens die de gemeente van hen heeft. Gemeente Helmond draagt zo haar persoonlijke aanpak in dienstverlening ook uit in de digitale wereld.

Betrouwbare en beschikbare dienstverlening Dienstverlening aan inwoners gebeurt bijna altijd met computers. Het aanvragen van bijvoorbeeld een vergunning kan digitaal, maar ook aan de balie in het gemeentehuis wordt het werk gedaan met computersystemen. Regelmatig is in het nieuws dat computers bij bedrijven en instellingen door storing of sabotage niet meer werken, waardoor de dienstverlening stil valt. Als dit bij een gemeente gebeurt, kan die gemeente bijvoorbeeld geen paspoorten meer uitgeven of bijstandsuitkeringen op de juiste dag van de maand overmaken. Dit kan bij inwoners direct een grote impact hebben op hun leven. Visie Gemeente Helmond: Inwoners en ondernemers krijgen snelle en betrouwbare dienstverlening. De taken die de gemeente uitvoert voor haar inwoners, ondernemers en haar stad, zoals het aanleggen van wegen, het onderhouden van plantsoenen, het verlenen van jeugdzorg, het overmaken van de bijstandsuitkering, etc. worden niet merkbaar verstoort door haperende computersystemen.

11 van 17

3.3 Informatie voor goede, betrouwbare en efficiënte dienstverlening Informatie speelt een belangrijke rol in de dienstverlening. Voor het verkrijgen van bijvoorbeeld een vergunning, subsidie of jeugdzorg is informatie van inwoners en/of ondernemers nodig. Dit is vaak persoonlijke informatie over de situatie van mensen. Informatie kan bestaan uit beleid, wetten, procedures, richtlijnen, visies, begrotingen of raadsbesluiten. Of meer persoonsgebonden informatie zoals beschikkingen, aktes, vergunningen, subsidies en jeugdzorgdossiers. Het juiste gebruik van informatie is belangrijk. Foutieve informatie kan leiden tot verkeerde beslissingen, met grote gevolgen voor degenen die daardoor geraakt worden.

Gemaakt met A.I. (Copilot)

Visie Gemeente Helmond: Inwoners en ondernemers kunnen ervan op aan dat de informatie, die ze met de gemeente delen, goed wordt bewaard maar ook niet langer dan nodig. Ze worden niet onnodig door de gemeente gevraagd om informatie te delen, die de overheid al van hen heeft. En ze mogen ervan uit gaan dat de overheid de juiste informatie ook op de juiste manier gebruikt. Verder mag de inwoner ervan uit gaan dat de gemeente de informatie over inwoners, ondernemers en de stad, zoals besluiten en beschikkingen, snel kan vinden en dat die informatie ook klopt. Dit zodat de dienstverlening er niet door wordt vertraagd en er geen verkeerd beleid wordt gemaakt. Ten slotte anticipeert de gemeente op de informatiebehoefte van de inwoners en ondernemers.

3.4 Bescherming tegen misbruik, fraude en misleiding Gemeente Helmond bewaart en gebruikt veel gegevens. Van inwoners, ondernemers, zakelijke relaties en werknemers. Maar ook die ze verzamelt in de stad, zoals met scanauto’s, camera’s en meetapparatuur (‘sensoren’). Deze gegevens staan opgeslagen in computersystemen waar de gemeente verantwoordelijk voor is. Inwoners en ondernemers van Helmond zijn gebonden aan hun gemeente en kunnen niet naar een andere gemeente gaan om dáár hun paspoort of vergunning te halen. Dat maakt de positie van inwoners en ondernemers kwetsbaarder. Met wetgeving die de rechten van personen beschermt, wordt die verhouding meer gelijk getrokken.

12 van 17

Persoonsgegevens zijn persoonlijk en deze verkeerd gebruiken kan leiden tot problemen. Dit kan heel ingrijpend zijn in de persoonlijke levenssfeer van mensen. Een kwaadwillende kan met de persoonsgegevens van iemand anders bijvoorbeeld abonnementen afsluiten en bankrekeningen openen. Of hij kan deze gegevens gebruiken voor misleidende phishing aanvallen om weer informatie bij anderen te ontfutselen. Naast persoonsgegevens kan ook andere informatie worden buitgemaakt (datalek) en worden ingezet om inwoners te misleiden met nep-berichten of e-mails. Inwoners mogen er van uit gaan dat de gemeente zich continu inzet om datalekken en hacks zo veel mogelijk te voorkomen. Visie Gemeente Helmond: Inwoners en ondernemers kunnen erop vertrouwen dat de gemeente hun privacy beschermt door zorgvuldig en veilig met (persoons)gegevens om te gaan. Dat betekent dat zij niet onnodig gegevens verzamelt, bewaart en verstrekt aan anderen. Daarnaast kunnen inwoners en ondernemers erop vertrouwen dat de gemeente alle gegevens zo veilig mogelijk bewaart en beschermt tegen bijvoorbeeld datalekken en hacks, zodat zij niet door toedoen van de gemeente geraakt worden door mogelijke negatieve gevolgen van misbruik zoals identiteitsdiefstal, oplichting, fraude en misleiding.

3.5 Digitale autonomie in een veranderende wereld De gemeente werkt digitaal. Net zoals de mensen thuis werkt zij met (veel!) computersystemen; van smartphones, laptops en internetrouters tot besturingssystemen en kantoorautomatisering. Veel van deze systemen zijn van buitenlandse technologiebedrijven. De toegang tot deze systemen en tot de gegevens van inwoners, ondernemers en de stad kan de komende jaren inzet worden als drukmiddel in de internationale betrekkingen tussen landen. Dit brengt een risico met zich mee voor de continuïteit van de dienstverlening van de gemeente aan inwoners en bedrijven, de veiligheid van de gegevens en de privacybescherming van inwoners en ondernemers. Visie Gemeente Helmond: Inwoners en ondernemers kunnen erop vertrouwen dat de gemeente er voor zorgt dat de dienstverlening betrouwbaar blijft in de toekomst. De toegang tot gegevens van de Helmondse samenleving is beschermd tegen macht en beïnvloeding van buitenaf. De gemeente zet in op digitale autonomie en soevereiniteit.

13 van 17

3.6 Ethisch verantwoord digitaliseren Technologische innovaties, zoals drones, brillen met camera’s en kunstmatige intelligentie (A.I.), biedt kansen maar goed bedoelde digitalisering kan leiden tot ongewenste resultaten. De overheid handelt vanuit normen en waarden, zoals democratie, gelijkwaardigheid, vrijheid, transparantie, veiligheid en privacy. Deze publieke waarden kunnen onbedoeld in het gedrang komen door digitalisering. Bijvoorbeeld doordat camera’s in de openbare ruimte mensen kunnen identificeren of wanneer een systeem bepaalt wie een uitkering krijgt zonder dat een mens meekijkt. In de keuzes die de gemeente maakt bij de inzet van technologie spelen bewust en onbewust normen, waarden, aannames en vooroordelen een rol. Digitalisering is daarom in essentie niet neutraal. Dat iets kan en ook mag, wil niet zeggen dat je het ook moet willen. Dat wil niet zeggen dat de overheid moet stoppen met innovatie. Er is een argument te maken dat het niet gebruiken van beschikbare technologie ook onethisch is, zeker als die de maatschappij véél kan opleveren. Het belangrijkste is om bewust de afweging te maken bij de inzet van technologie. Gemeente Helmond is een gemeente die nadenkt over ethische aspecten bij de inzet van technologie of het gebruiken van gegevens. De gemeente vraagt zichzelf hierbij af dat wanneer het in Gemaakt met A.I.

(Copilot) principe wel mag, of het dan evengoed verstandig en ethisch verantwoord is om het te doen. Ze stelt zich de vraag: moet je dit willen? Publieke waarden zoals privacy en democratie zijn daarbij het anker. Visie Gemeente Helmond: Inwoners en ondernemers kunnen erop vertrouwen dat de gemeente ethisch verantwoord digitaliseert. Dat wil zeggen dat de gemeente bij het ontwikkelen en implementeren van digitale technologieën en diensten rekening houdt met de ethisch verantwoorde inzet ervan en daarmee waarborgt dat deze technologieën en diensten bijdragen aan het welzijn van de burgers en de samenleving als geheel.

14 van 17

4 Van visie naar realisatie Deze visie beschrijft een toekomstbeeld voor Helmond - de stad, haar inwoners en ondernemers in relatie tot de digitale transformatie van de samenleving. Deze visie is opgesteld door gemeente Helmond, maar wel vanuit het perspectief van de inwoner en ondernemer wat die van stad en gemeente als Helmond mag verwachten in de toekomst. De gemeente vertaalt deze visie naar strategie. De strategie beschrijft op hoofdlijnen wat er nodig is op het gebied van informatievoorziening, informatiehuishouding, data en ICT: het fundament. De strategie beschrijft daarnaast de koers voor de komende vier jaar, om te werken aan dat fundament en om doeltreffend en doelmatig dichter bij het gestelde toekomstbeeld van deze visie te komen. In stukken van de planning & control cyclus, zoals voorjaarsnota en begroting, vertaalt de gemeente de strategie naar concrete doelen, beschrijft ze elk jaar wat ze hiervoor gaat doen en de hiervoor benodigde middelen. Ook vindt hier de rapportage plaats van de voortgang op de gestelde doelen en beoogde resultaten.

15 van 17

Bijlage I – Overzicht van kaderstellende wetten en beleid Hieronder zijn de voornaamste wetten en beleidstukken genoemd die het kader vormen voor de visie op digitalisering in de Helmondse samenleving en de invulling van de gemeente als digitale overheid. Een aantal van de Europese en nationale wetgeving is op moment van schrijven nog in ontwikkeling. En nationale wetgeving wordt soms later aangevuld met besluiten en regelingen. Europees verordeningen (rechtstreeks) of richtlijnen (te vertalen in nationale wetgeving) Nederlandse naam Richtlijn netwerk- en informatiesystemen 2 Richtlijn betreffende de weerbaarheid van kritieke entiteiten Verordening Cyberweerbaarheid 'Single Digital Gateway', SDG, 'één digitale toegangspoort' Open Data Richtlijn Datagovernanceverordening Dataverordening Verordening Interoperabel Europa (soms: interoperabiliteitsverordening) Verordening Kunstmatige Intelligentie / AI-verordening Richtlijn AI-aansprakelijkheid E-privacyrichtlijn (ook wel: bijzondere privacyrichtlijn) Algemene verordening gegevensbescherming (AVG, ‘privacywet’) E-privacyverordening eIDAS-verordening Europese Digitale Identiteit, e-ID verordening (id-wallet, eIDAS 2.0) Richtlijn m.b.t.

de toegankelijkheidsvoorschriften voor producten en diensten (set van 3) regels over drones (‘u-space’) Verordening digitale markten, digitalemarktenverordening Verordening digitale diensten, digitaledienstenverordening Verordening gigabitinfrastructuur

Engelse naam Network and Information Security 2 Directive (NIS2) Critical Entities Resilience Directive (CER) Cyber Resilience Act (CRA) Regulation … Single Digital Gateway Open Data Directive Data Governance Act (DGA) Data Act (DA) Interoperable Europe Act (soms: Interoperability Act) AI Act AI Liability Directive ePrivacy Directive (ePD) General Data Protection Regulation (GDPR) ePrivacy Regulation (ePR) E-IDAS European Digital Identity (eID) Directive… on the accessibility requirements … Urban air framework / requirements Digital Markets Act (DMA) Digital Services Act (DSA) Gigabit Infrastructure Act (GIA)

Nationaal Nederlandse naam Afkorting Cyberbeveiligingswet (implementatie van de EU NIS2) Cbw Wet weerbaarheid kritieke entiteiten (implementatie van de EU CER) Wwke Wet Modernisering Bestuurlijk Verkeer Wmebv Wet Elektronische Publicaties Wep Wet Open Overheid Woo Wet hergebruik overheidsinformatie Who Wet implementatie Open data richtlijn (=aanpassing op de Who) Wet politiegegevens Wpg Archiefwet Wet Digitale Overheid Wdo Tijdelijk Besluit Digitale Toegankelijkheid (inhoud inmiddels opgenomen in Wdo) Diverse (sectorale) wetten die kaders stellen voor basisregistraties: Wet BRP, Wet BAG, Wkpb, etc. Naast bovengenoemde informatie- en digitaliseringswetten is ook andere wetgeving van toepassing zoals de Aanbestedingswet. Voornaamste lokale beleid Ambitie 2040 Gemeente Helmond Visie op Dienstverlening Helmond 2025-2030 & Het Kompas “Dienstverlening zonder Poespas” 2025-2030

16 van 17

Verantwoording Bij het ontwikkelen van deze visie is beperkt gebruik gemaakt van generatieve AI. Bronvermelding

https://helmond.incijfers.nl/mosaic/gemeente-informatie/gezondheid-en-zorg-2 https://vng.nl/nieuws/onderzoek-inwoners-behoefte-aan-digitale-transparantie 3 https://helmond.incijfers.nl/mosaic/gemeente-informatie/onderwijs 4 https://www.loom.com/share/2c20a5c3eb294ea1af89b505c50e0ed0?sid=881a9a0b-fa04-4a47-b60a-d92fe3549ed8 1 2

17 van 17