RN 102 2e Bestuursrapportage 2023
Tekst van het document
Inhoudsopgave 1
Inleiding ........................................................................................................................ 1
1.1
Doel ............................................................................................................................................. 1
1.2
Leeswijzer .................................................................................................................................... 1
1.3
Majeure ontwikkelingen, risico's en knelpunten ...................................................................... 2
2
Budgettair beeld ........................................................................................................... 2
3
Afwijkingen beleidsresultaten per programma .......................................................... 8
3.1
Programma 01: Veiligheid en naleving .................................................................................... 8
3.2
Programma 02: Werk en inkomen ............................................................................................ 8
3.3
Programma 03: Zorg en welzijn ................................................................................................ 8
3.4
Programma 04: Jeugd en onderwijs ......................................................................................... 8
3.5
Programma 05: Cultuur, toerisme en recreatie ....................................................................... 9
3.6
Programma 06: Sport en recreatie ............................................................................................ 9
3.7
Programma 07: Economische beleid en werkgelegenheid .................................................... 9
3.8
Programma 08: Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting ................................................. 10
3.9
Programma 09: Stedelijke vernieuwing ................................................................................. 11
3.10
Programma 10: Verkeer en mobiliteit ..................................................................................... 11
3.11
Programma 11: Openbare ruimte en natuurbescherming ................................................... 11
3.12
Programma 12: Milieu .............................................................................................................. 11
3.13
Programma 13: Bestuur en organisatie ................................................................................. 12
3.14
Algemene dekkingsmiddelen .................................................................................................. 12
4
Stand van zaken grote projecten................................................................................13
5
Overzicht financiële afwijkingen Crisis en herstelnota.............................................31
6
Inzet Koopkrachtfonds ................................................................................................33
7
Grondexploitaties ........................................................................................................35
8
Overzicht budgettaire neutrale afwijkingen ...............................................................37
9
Overzicht afwijkingen op kredieten ............................................................................43
10 Overzicht technische wijzigingen ..............................................................................46 Bijlage 1: Totaaloverzicht met effecten op begrotingssaldo ...........................................47 Bijlage 2: Reserves ............................................................................................................49 Bijlage 3: Overzicht met door te schuiven kredieten .......................................................52 Bijlage 4: Overzicht met af te sluiten kredieten................................................................53
1
Inleiding
In deze 2e bestuursrapportage (Berap) 2023 informeren wij u over de voortgang van de uitvoering van de begroting 2023. We melden de afwijkingen ten opzichte van de beleidsresultaten en budgetten zoals die in de begroting 2023 zijn opgenomen. Melden we niets dan loopt de uitvoering volgens planning. In paragraaf 1.3 van dit hoofdstuk melden we daarnaast ook majeure ontwikkelingen, risico’s en/of knelpunten die we (nog) niet kunnen kwantificeren maar die een belangrijke impact (kunnen) hebben op de uitvoering van de gemeentelijke begroting. Tenslotte leggen we financiële begrotingswijzigingen aan u voor en geven wij een prognose van het resultaat over 2023. Deze Berap is gebaseerd op de bij ons bekende informatie per 1 september 2023 met een blik vooruit richting de jaarrekening 2023.
1.1
Doel
De Berap heeft de functie van het verstrekken van actuele informatie over de voortgang van de begroting en dient als(bij)sturingsinstrument.
1.2
Leeswijzer
Na dit inleidende hoofdstuk presenteren we in hoofdstuk 2 een financieel overzicht met de afwijkingen die een effect hebben op het budgettair beeld van de begroting. Het uitgangspunt hierbij is het budgettair beeld dat uw raad vaststelde in de begroting 2023 (pagina 12). In hoofdstuk 2 beschrijven we ook de majeure ontwikkelingen, risico’s en/of knelpunten voor onze gemeente. In hoofdstuk 3 melden we eventuele afwijkingen die er zijn op de beleidsresultaten uit de begroting 2023. De presentatie hiervan volgt de programma indeling van de begroting. Wanneer we geen melding maken, loopt de uitvoering volgens planning. In hoofdstuk 4 geven we een stand van zaken op de voortgang van de grote projecten. Dit doen we per project volgens de R-GOTICK methodiek. RGOTICK staat voor Risico's, Geld, Organisatie, Tijd, Informatie, Communicatie en Kwaliteit. In de hoofdstukken 5 tot en met 10 presenteren we financiële overzichten met daarin budgettaire aanpassingen van de begroting: • Hoofdstuk 5: Voortgang en planning van de Crisis- en herstelnota 2021-2024; • Hoofdstuk 6: Inzet koopkrachtfonds • Hoofdstuk 7; Grondexploitaties: Een herziening van de verwachte opbrengsten en uitgaven op de grondexploitaties voor het boekjaar 2023. • Hoofdstuk 8: Financiële afwijkingen die een budgettair neutraal effect hebben op het budgettair beeld van de begroting.
Dit kunnen meer- of minderkosten zijn die gepaard gaan met een neutrale wijziging aan de opbrengstenkant door opbrengsten derden, inzet reserves of het anders inzetten van begrotingsbudgetten. De kosten leggen daardoor geen claim op de vrije financiële ruimte van de gemeente. Ze hebben echter wel een effect op het begrotingssaldo omdat ze leiden tot een aanpassing van de lasten en/of baten; • Hoofdstuk 9: Afwijkingen op de kredieten en/of de vorming van nieuwe kredieten. In het laatste geval gaat het om investeringen die wij bij de begroting nog niet voorzagen maar in 2023 wel tot onvermijdelijke kosten leiden en daardoor niet kunnen wachten tot de voorjaarsnota. • Hoofdstuk 10: Financieel-technische afwijkingen die ook budgettair neutraal zijn maar geen effect hebben op het begrotingssaldo omdat het verschuivingen zijn tussen programma’s.
1
• • •
1.3
In bijlage 1 laten we via een totaaloverzicht zien welk effect de verschillende wijzigingen uit de Berap hebben op het totaal van de begroting. In bijlage 2 laten we het verloop van de reserves voor 2023 zien. Daarnaast geven we aan welke reserves kunnen vrijvallen en welke doorgeschoven moeten worden naar 2024. In bijlage 3 en 4 monitoren we de investeringskredieten. Welke moeten beschikbaar blijven voor 2024 en dus doorgeschoven worden. En welke zijn gereed en kunnen dus afgesloten worden.
Majeure ontwikkelingen, risico's en knelpunten
N.v.t.
2
Budgettair beeld
Op basis van de informatie in deze 2e Berap 2023 verwachten we in 2023 een voordeel van € 332.000. Dit is inclusief de verwachte vrijval van het gemeentefondsbudget 2023. Het verwachte voordeel wordt gereserveerd op de post van het begrotingssaldo 2023. Dit in afwachting van het uiteindelijk resultaat bij de jaarrekening 2023. We startten het begrotingsjaar met een sluitende begroting met een saldo van 0. In de onderstaande tabel leest u dat af in de eerste regel. De post onvoorzien had voor de 2e Berap een saldo van €155.000. Met een raadsbesluit van 26 september jl. is € 96.000 toegekend voor de slachtoffers van de aardbeving in Marokko. Vervolgens laten we de (financiële) afwijkingen uit deze 2e Berap zien met een effect op het resultaat. Een uitgebreide toelichting op de inhoud van de tabel leest u onder de tabel. Hierbij is een verdeling gemaakt in afwijkingen die betrekking hebben op het sociaal domein en op de overige beleidsterreinen. (bedragen x €1.000/ - = meer lasten/minder baten en V=Vo o rdeel/N=Nadeel)
Budgettair beeld Begroting 2023
0
Post onvoorzien - begroting 2023
155
Donantie slachterofferhulp van aardbeving Marokko. Post onvoorzien - 2e berap 2023 Volgnr.
Progr.
Omschrijving
-96 59
0
Lasten
Baten
-260
V/N N
-93
N
-2.443
N
1
2
Ophogen budget schuldhulpverlening ivm uitvoering Senzer
2
2
Hogere subsidie Stichting Leergeld
3
4
Bijstellen budgetten jeugdzorg op basis van de verwachte uitgaven
3
4
Dekking transitiemiddelen
2.000
2, 4 4
3
4
3
Negatief resultaat onttrekken aan de Egalisatiereserve sociaal domein Voordeel Beschermd Wonen Bijstellen budget Huishoudelijke Ondersteuning
4
3
Minder eigen bijdrage Wmo
5 6
3 4
Correctie 2022 onttrekking reserve Corona Middelen Onderwijs achterstandenbeleid (OAB) en Decentralisatie Uitkering (DU) Positef resultaat doteren aan de Egalisatiereserve sociaal domein
3, 4 7 8
Overheveling middelen initiatief Super Sociaal, onttrekking Reserve koopkrachtcrisis 2 Overheveling middelen initiatief Witgoed regeling, onttrekking Reserve koopkrachtcrisis 1, 2 Voorstel: Overheveling van de Reserve koopkrachtcrisis en doteren aan de Egalisatiereserve sociaal domein 2e Berap 2023 - Muaties sociaal domein
5.000
-108
N -1.300
N
100 401
V
-1.873
V N
1.050
V
494
V
-1.544 -1.541
V V
-2.220
2
2
V 796
N 1.541
Volgnr.
Progr.
Lasten
Baten
V/N
9
1
Vrijval reserve Brandweer - professionalisering Organisatie
0
10
V
10
1
Vrijval reserve Integraal Veiligheidsbeleid
0
108
V
11
5
Bibliotheek op iedere Helmondse school
-170
0
N
12
5
Tegenvallende kermisexploitatie 2023
-65
-34
N
13
5
Uitvoering motie slavernijverleden
-25
0
N
14
6
Hogere energielasten sporthallen
-100
0
N
15
7
Tegenvallende marktexploitatie 2023
-52
-117
N
16
8
Inkomstenderving Wabo leges 2023
0
-1373
N
17
10
0
-132
N
18
13
-300
74
N
19
13
Vervallen detacheringsopbrengst ITS bureau Kosten vervroegde Tweede Kamerverkiezingen 22 november 2023, onttrekking Egalisatiereserve Verkiezingen Onderuitputting kapitaallastenbudget 2023
353
0
V
20
14
Beveiliging huidige locaties, raads- en commissievergaderingen
-150
0
N
21
14
Stijging verzekeringskosten gemeente
-90
0
N
22
14
Verwachte vrijval beschikbare ruimte gemeentefondsbudget 2023
2.396
0
V
1.797
-1.464
V
Omschrijving
Resultaat 2e Berap 2023 - reguliere ontwikkelingen Budgettair beeld Begroting 2023 na wijzigingen
332
V
1. Ophogen budget schuldhulpverlening i.v.m. uitvoering Senzer De dienstverlening op het gebied van schuldhulp aan ondernemers in zwaar weer ziet op het aanbieden van de diverse trajecten die noodzakelijk zijn voor het saneren en/of liquideren van de onderneming van de zelfstandig ondernemer met als doel een financieel gezonde ondernemer/inwoner van de regio. Senzer voert dit voor de regiogemeenten uit. 2. Hogere subsidie Stichting Leergeld Vanwege de grote omvang van de doelgroep vanwege de 130% bijstandsnorm en hogere normen voor voorzieningen is de subsidie voor stichting leergeld voor 2023 € 93.000 hoger dan geraamd. 3. Ontwikkeling jeugd 2023 Op basis van de realisatie tot en met juli is een prognose gemaakt de verwachting van de totale uitgaven aan jeugdzorg in 2023. Met name de kosten voor Jeugdzorg+, specialistische behandeling, landelijke inkoop en verblijf nemen toe. In de bijstelling van de begroting van genoemde posten is het budget voor de transitiemiddelen, ter hoogte van € 2 mln., meegenomen waardoor per saldo een bedrag van € 443.000 aan de reserve Sociaal Domein onttrokken wordt. 4. Ontwikkelingen Wmo 2023 Het aantal cliënten met een indicatie voor Beschermd Wonen blijft in 2023 nagenoeg gelijk (110).
Op basis van de Rijksmiddelen voor BW die we op dit moment ontvangen, schatten wij in dat er voor de gemeente Helmond (dus exclusief het deel voor de Peelgemeenten) eind 2023 een voordeel van € 5 miljoen resteert. Het aantal indicaties voor Huishoudelijke Ondersteuning (HO) blijft ook in 2023 toenemen tot 2.955 per juli 2023. Uitgaande van deze trend en daarnaast de toename van het tarief (o.b.v. de geldende Cao’s) leidt naar verwachting tot een tekort van € 2 miljoen ten opzichte van de begroting 2023. Vanaf 2024 is het uitgangspunt om binnen HO te indiceren op basis van uren. Er wordt dan niet meer gerekend met een maandtarief maar een uurtarief. Om ervoor te zorgen dat alle lopende indicaties tijdig omgezet zijn, worden op dit moment alle indicaties opnieuw 3
beoordeeld. Aangezien dit niet binnen de bestaande formatie uitgevoerd kan worden, zijn hiervoor enkele externe professionals ingehuurd. De eenmalige kosten hiervoor worden geraamd op € 520.000. Tot slot resteert naar verwachting een voordeel van € 300.000 op de post eerstelijnsloket Wmo ondersteuning. In de begroting 2023 is een bedrag geraamd voor ontvangst van de eigen bijdrage voor HO. Zoals bekend geldt er een abonnementstarief van €19 per maand. Vanwege dit tarief komen de werkelijke ontvangsten € 1,3 miljoen lager uit dan begroot. Het uitgangspunt is dat vanaf 2026, wanneer er weer een inkomensafhankelijke eigen bijdrage gaat gelden, de ontvangsten zullen toenemen. 5. Correctie 2022 onttrekking reserve Corona Bij de jaarrekening 2022 zijn de uitgaven in het kader van “Ruimte om te leven” ten onrechte ten laste van de egalisatiereserve sociaal domein gebracht (€ 99.353). Met deze correctie worden deze lasten op het coronafonds in mindering gebracht. 6. Middelen Onderwijs achterstandenbeleid (OAB) en Decentralisatie Uitkering (DU) De rijksmiddelen voor Onderwijs achterstandenbeleid (OAB) zijn via deze wijziging in de begroting opgenomen, zodat de baten en lasten aansluiten op het bedrag van de SPUK en DU. Dit wordt verrekend met de reserve sociaal domein. 7.
Overheveling middelen initiatief Super Sociaal, onttrekking Reserve koopkrachtcrisis In deze 2e Berap wordt voorgesteld een gedeelte van het restant van de reserve koopkrachtcrisis in te zetten voor een witgoedregeling. Met deze regeling geven wij uitvoering aan een eerder door u als gemeenteraad aangenomen motie. Naast deze regeling werken we maatregelen uit om de Helmondse supermarkt voor mensen met een laag inkomen te ondersteunen. Zie voor verdere toelichting in hoofdstuk 6. 8. Overheveling middelen initiatief Witgoed regeling, onttrekking Reserve koopkrachtcrisis In deze 2e Berap wordt voorgesteld een gedeelte van het restant van de reserve koopkrachtcrisis in te zetten voor een witgoedregeling. Met deze regeling geven wij uitvoering aan een eerder door u als gemeenteraad aangenomen motie. Naast deze regeling werken we maatregelen uit om de Helmondse supermarkt voor mensen met een laag inkomen te ondersteunen. Zie voor verdere toelichting in hoofdstuk 6. 9. Vrijval reserves Brandweer – professionalisering Organisatie Deze middelen zijn beschikbaar gesteld ter dekking van de gemeentelijke bijdragen voor de realisatie van een crisiscentrum en de doorontwikkeling van de crisisorganisatie van de Veiligheidsregio. Omdat dit gerealiseerd is en het restant bedrag niet meer nodig is, kan deze reserve vervallen.
4
10. Vrijval reserve Integraal Veiligheidsbeleid Doel was vervanging camera’s IVP 2014-2018; vervanging heeft al plaats gevonden d.m.v. 2 investeringskredieten waardoor aanspreken van de reserve niet meer nodig was en deze kan vervallen. 11. Bibliotheken op School In het Ambitie akkoord 2022 – 2026 is de ambitie opgenomen om nóg meer in te zetten op het voorkomen van problemen door tijdig in te grijpen met bijzondere aandacht voor kinderen die uit een achterstandspositie komen. Het hebben van een bibliotheek op iedere Helmondse school helpt om (taal)achterstanden van kinderen tegen te gaan. Op verzoek van de gemeente heeft de Bibliotheek in beeld gebracht wat de kosten zijn voor het realiseren van een Bibliotheek op School op de basisscholen die hier nog geen gebruik van maken. Hiervoor is eenmalig € 170.000 nodig. 12. Tegenvallende kermisexploitatie 2023 De uitgaven en inkomsten van de kermissen staan onder druk. De uitgaven zijn in 2023 gestegen door indexering van de tarieven voor bijvoorbeeld inkoop en inhuur. Daarnaast zijn veiligheidsmaatregelen aangescherpt. Dit leidt tot aanmerkelijk meer uitgaven voor beveiliging, brandpreventie, evenementenhulpverlening en verblijf kermisexploitanten. Verder maken we in 2023 kosten voor de noodzakelijke aanleg van een nieuw salonwagenterrein. Hiervoor is een bedrag van 13.000 euro als extra uitgave meegenomen in de kostenstijging.
De strengere veiligheidseisen leiden er ook toe dat er minder attracties op de kermissen staan omdat er meer ruimte tussen de attracties nodig is. Hierdoor zijn er minder inkomsten uit verpachting van de standplaatsen. 13. Uitvoering motie slavernijverleden Op 6 juli jl. heeft uw raad een motie aangenomen om een (wetenschappelijk) onderzoek uit te laten voeren over de exacte rol die de gemeente Helmond heeft gespeeld in de slavernijgeschiedenis van Nederland. We verwachten dat de kosten voor dit (wetenschappelijke) onderzoek maximaal € 25.000 bedragen en dat voor de inzet van een extern projectleider met ervaring op dit gebied en ambtelijke inzet een bedrag benodigd is van € 50.000. In 2023 wordt gestart met het onderzoek. De kosten voor het jaar 2023 zijn € 25.000. Het overige deel, € 50.000, wordt verwerkt in de 1e Berap 2024. 14. Hogere energielasten sporthallen Vanwege de hogere energielasten zijn de uitgaven bij de sporthallen voor energieverbruik hoger dan begroot. 15. Tegenvallende marktexploitatie 2023 De inkomstenderving van de warenmarkten zet door. In het eerste halfjaar 2023 is een aantal kooplieden gestopt. Er zijn weliswaar ook nieuwe aanmelders; dit zijn er echter minder dan het aantal stoppers. Ook de diverse wijkmarkten zijn de laatste jaren in omvang geslonken.
De kostenstijging wordt veroorzaakt door structurele extra kosten voor onder andere extra wegafzettingen en meer stroomcapaciteit. Deze zijn noodzakelijk vanwege verkeersveiligheid en de toegenomen elektriciteitsvraag op de marktvloer.
5
16. Inkomstenderving Wabo leges 2023 In 2023 heeft een aantal grote projecten, die op de planning stonden voor het 1 e en 2e kwartaal, geen doorgang kunnen vinden in 2023. Dit betreft onder andere de projecten stedelijk blok Kanaalboulevard 25 woningen, onderwijshuisvesting Rijpelberg, onderwijshuisvesting Qlic Mierlo-Hout en Piet Blomplein. Dit heeft onder andere te maken met de stijgende bouwkosten, waardoor projectontwikkelaar keuzes moeten maken, welke projecten wel ontwikkeld gaan worden en welke doorgeschoven gaan worden. Verder zijn planningen van projecten vertraagd, onder andere vanwege het feit dat voorbereiding en uitwerking meer tijd vergt. 17. Vervallen detacheringsopbrengst Smartwayz Via het bureau Smartwayz krijgen wij normaliter een vergoeding ter compensatie van personeel dat uitgeleend werd. Omdat dit bureau niet meer bestaat, ontvangen wij deze inkomsten niet meer. Daarom een nadeel. 18. Kosten vervroegde Tweede Kamerverkiezingen 22 november 2023 Door de val van het kabinet Rutte IV moet op 22 november vervroegde Tweede Kamerverkiezingen worden georganiseerd. De kosten hiervan worden geraamd op € 300.000 en zijn hoger dan wat er gemiddeld wordt begroot voor verkiezingen. Dit heeft deels te maken met het feit dat we wederom een externe projectleider moeten inhuren, ter vervanging van de eerder dit jaar uitgevallen (interne) projectleider.
Daarnaast worden er vanuit de wetgever steeds striktere regels gesteld ten aanzien van de bewaking van het stemgeheim. Allerlei aanvullende maatregelen moeten worden getroffen om te voorkomen dat er stembusfraude wordt gepleegd. Gemeenten worden niet (extra) gecompenseerd vanwege de vervroegde Tweede Kamerverkiezing op 22 november. Voor een bedrag van € 74.000 kunnen deze kosten gedekt worden vanuit de egalisatiereserve verkiezingen. Het resterende deel wordt gedekt uit het verwachte voordelig resultaat van de 2e Berap 2023. Het geraamde budget voor de Tweede Kamerverkiezingen in 2025 wordt zonder tussentijdse verkiezingen niet aangewend. 19. Onderuitputting kapitaallastenbudget 2023 In 2023 zijn de kapitaallasten lager dan begroot, waardoor een onderuitputting ontstaat op het budget van de kapitaallasten. De lagere kapitaallasten worden veroorzaakt doordat een aantal investeringen later zijn gestart of later gereed zijn gekomen dan oorspronkelijk was gepland. Daardoor verschuift het startjaar van de eerste afschrijving naar het volgende jaar. In deze Berap zetten we de ruimte die ontstaat in om tegenvallende kosten op te vangen. 20. Beveiliging huidige locaties, raads- en commissievergaderingen Met de verharding van de maatschappij in de afgelopen jaren zien wij een stijgende behoefte aan beveiliging in onze huidige locaties.
Om hier adequaat op in te steken en niet alleen onze medewerkers, maar ook onze bezoekers een veilige omgeving te geven, is er meer inzet van beveiliging noodzakelijk tijdens de reguliere openingstijden van onze huidige locaties en raads- en commissievergaderingen. De kosten hiervoor bedragen dit jaar ongeveer € 150.000. In de begroting 2024 worden hiervoor structurele middelen geraamd. 21. Stijging verzekeringskosten gemeente Het afgelopen jaar zijn we geconfronteerd met een forse verhoging van de premie van onze brandverzekering. Dit kost ons in totaal € 77.500 extra aan premie. Hierop zijn alle gemeentelijke gebouwen, inventarissen en scholen verzekerd. De oorzaak van deze stijging is de verplichte indexering van de verzekerde waarden van de panden en de inventarissen. We 6
hebben het cyber risico opnieuw moeten verzekeren omdat de huidige aanbieder uit de markt is gestapt. We hebben een nieuwe cyber polis kunnen afsluiten die € 12.500 duurder is. 22. Verwachte vrijval beschikbare ruimte gemeentefondsbudget 2023 Het budget van het gemeentefonds kent op dit moment een positief resultaat van bijna € 2,4 miljoen. Dit bedrag bestaat voornamelijk uit de beschikbare ruimte in mei- en septembercirculaire 2023. Voor toelichting op de meicirculaire 2023 verwijzen wij u naar de RIB 97 d.d. 5 juli 2023. De RIB over de september circulaire heeft u inmiddels ontvangen.
7
3 3.1
Afwijkingen beleidsresultaten per programma Programma 01: Veiligheid en naleving
Integrale aanpak risicojeugd De gemeente Helmond is opgenomen in de voorselectie vanuit het ministerie Justitie en Veiligheid voor deelname aan het programma Preventie met Gezag waarmee de gemeente in aanmerking komt voor extra rijksmiddelen, te weten maximaal 1 miljoen euro voor een periode van vier jaar met een mogelijke verlenging naar tien jaar. De aanvraag voor het Programma Preventie met Gezag is door het college vastgesteld en ingediend bij het ministerie.
3.2
Programma 02: Werk en inkomen
Voor programma 2 zijn er geen afwijkingen op de uitvoering van de beleidsresultaten.
3.3
Programma 03: Zorg en welzijn
Actualisatie kadernota Sociaal Domein De uitvoering van de doelstelling kent een kleine afwijking ten opzichte van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. Finale besluitvorming over de geactualiseerde kadernota sociaal domein voor de periode 2024-2028 is voorzien in Q1 van 2024 in plaats van december 2023. Wmo Budgetten WMO staan onder druk, met name bij Huishoudelijke Ondersteuning (HO) zien we een tekort wat nu nog incidenteel gedekt kan worden uit de middelen Beschermd Wonen. In aanloop naar de voorjaarsnota volgend jaar zullen wij keuzes uitwerken om binnen de financiële kaders te blijven.
3.4
Programma 04: Jeugd en onderwijs
Jeugd De aantal jeugdigen met een indicatie voor jeugdzorg lijkt te stabiliseren. Dit is in lijn met de landelijke trend. We zien echter een stijging van de uitgaven, enerzijds vanwege hogere tarieven als gevolg van Cao-stijgingen maar we zien ook een toename van de inzet van zwaardere, specialistische zorgvormen. Samen met de regionale inkoopsamenwerking 10voordeJeugd onderzoeken we wat de reden van deze trend is en wat de mogelijkheden zijn om dit aan te pakken. Ook de landelijk hervormingsagenda en de daaruit voorkomende maatregelen zullen bijdragen gaan leveren aan de afnamen van de uitgaven aan jeugdzorg. Door de genoemde ontwikkelingen loopt het tekort in 2023 op tot € 2,5 miljoen. Het tekort wordt in 2023, voor een bedrag van € 2 miljoen, incidenteel vanuit transitiemiddelen gedekt. We zullen de transitiemiddelen de komende jaren nodig hebben om uitvoering te kunnen geven aan de hervormingsagenda. Op basis van deze agenda gaan we voor een duurzame, houdbare en betaalbare inzet van ondersteuning voor de jeugdigen in onze gemeente. Hervormingsagenda Jeugd Medio juni 2023 hebben landelijk alle partijen ingestemd met de Hervormingsagenda Jeugd.
Nu gaan de betrokken partijen in wisselende samenstelling aan de slag met de uitwerking Schoolontbijt Door de lancering van het landelijke programma schoolmaaltijden starten we nu geen lokaal initiatief om een schoolontbijt in te voeren. Daarvoor is nu geen draagvlak. 8
Scholen verwijzen we actief naar schoolmaaltijden.nl. We wachten de evaluatie van het programma schoolmaaltijden af en afhankelijk van al dan niet verlenging van dit programma maken we nieuwe keuzes. Via RIB83 is uw raad op de hoogte gebracht hierover. Inmiddels is duidelijk dat voor het landelijke programma ook voor 2024 rijksmiddelen beschikbaar zijn gesteld. Preventie Jeugd In samenspraak met Veiligheid & Naleving wordt gewerkt aan een meerjarenprogramma voor de gebiedsgerichte aanpak jeugd, dit in aanvulling op de al ingezette stadsbrede aanpak op risicojeugd. De gemeenteraad wordt eind 2023 geïnformeerd over dit programma en begin 2024 voorgelegd ter advisering en besluitvorming. Duurzame, gezonde en toekomstbestendige scholen Er is een start gemaakt met het herijken van het IHP. Hiervoor is een externe partij geselecteerd om Gemeente Helmond te ondersteunen bij het opstellen van het nieuwe IHP. De planning is dat in het tweede kwartaal 2024 het IHP ter besluitvorming voorgelegd wordt aan de raad.
3.5
Programma 05: Cultuur, toerisme en recreatie
Uitwerking Impuls Cultuur In de Crisis- en Herstelnota is € 2 miljoen opgenomen voor het meer zelfvoorzienend en toekomstbestendig maken van het culturele voorzieningenniveau in Helmond. € 1.5 miljoen van deze gelden zijn geoormerkt ten behoeve van cofinanciering voor het toekomstbestendig maken van de Kunsthal. In de eerste helft van 2024 wordt een keuze gemaakt, op basis van voorlopig ontwerp, businessplan en beschikbare middelen, of het doorontwikkelen van de Kunsthal haalbaar is. Het Speelhuis De doelstelling was dat per 1 juli 2023 Het Speelhuis verzelfstandigd was. Echter deze doelstelling is niet behaald De personele component was bij de oorspronkelijke besluitvorming over de verzelfstandiging van september 2021 uitgesloten. Dit wordt meegenomen en zal aan de gemeenteraad worden voorgelegd. De doelstelling was per 1-7-23 dat Cacaofabriek en Speelhuis in een nieuw concern ondergebracht zouden worden. Dit proces vindt geen doorgang meer. Beide instellingen gaan een separaat traject doorlopen. Cacaofabriek De subsidie 2022 voor de Cacaofabriek is nog niet vastgesteld, waardoor we 2022 nog niet hebben afgerekend. De doelstelling was per 1-7-23 dat Cacaofabriek en Speelhuis in een nieuw concern ondergebracht zouden worden. Dir proces vindt geen doorgang meer. Beide instellingen gaan een separaat traject doorlopen.
3.6
Programma 06: Sport en recreatie
Voor programma 6 zijn er geen afwijkingen op de uitvoering van de beleidsresultaten.
3.7
Programma 07: Economische beleid en werkgelegenheid
Actualisering Actieplan Bedrijventerreinen 9
Samen met stichting Bedrijventerreinen Helmond hebben we via een convenant borging gegeven aan de onderlinge taken en verantwoordelijkheden. Daarnaast komt er voor elk jaar een jaarplan. Dit in plaats van het actualiseren van actieplan bedrijventerreinen.
Slimme Maakindustrie Op dit moment wordt, met onze beperkte ambtelijke capaciteit, eerst de prioriteit gegeven aan de doorontwikkeling van de andere speerpunten; Automotive en Food.
Voorkoming tweedeling •
•
3.8
Medio 2023 hebben we als arbeidsmarktregio Helmond-De Peel voorbereidingen getroffen voor deelname aan de provinciale pilot BMIP (Brabants Migratie Informatie Punt). Deze pilot richt zich een betere integratie van arbeidsmigranten in de Nederlandse samenleving door het realiseren van een Brabantbreed netwerk van informatiepunten voor arbeidsmigranten en hun werkgevers. De samenwerkende regionale triple-helix partners hebben in 2023 de ambitie uitgesproken om in 2024 tot een (meer) integrale dienstverlening aan werkenden, werkzoekenden en werkgevers te komen (Regionaal Werkcentrum, RWC). Dit in lijn met de landelijke ontwikkeling, maar dan met meer snelheid dan landelijk gevraagd wordt. Een businessplan RWC wordt eind 2023 opgeleverd. Het streven is om in het eerste kwartaal van 2024 een operationele basis gereed te hebben.
Programma 08: Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting
Wet private kwaliteitsborging Tegelijk met de invoering van de Omgevingswet zal de Wet Kwaliteitsborging worden ingevoerd. Dit houdt in dat landelijk de bouwtechnische toets en het toezicht op bouwwerken gefaseerd wordt overgelaten aan de markt. Hier ontvangen we dan ook geen bouwleges meer voor. Er is een impactanalyse gemaakt van de invoering van deze wet. Er zijn hierin 3 scenario's uitgewerkt, rekening houdend met mate van dienstverlening, kosten, inkomsten en capaciteit. Deze analyse, wordt medio september ter advisering aan het college voorgelegd. Woningbouwambities De woningbouwproductie is net wat minder dan voorzien. Dit onder meer door de ongunstige marktomstandigheden voor nieuwbouw, waardoor we in sommige projecten vertraging zien. Gezien deze omstandigheden is de afwijking beperkt. We liggen op koers voor ongeveer 770 woningen (optelsom van nieuwbouw en ombouw bedrijfspanden).
10
3.9
Programma 09: Stedelijke vernieuwing
Binnenstad-Oost/ Leonardusbuurt Alles verloopt volgens planning, uitgezonderd de projecten aan het Winkelplein-Zuid en de Advocaat Botsstraat. Beide locaties ondervinden enigszins vertraging vanwege problemen bij het bouwrijpmaken als gevolg van het noodzakelijke verleggen van ondergrondse kabels en leidingen. Annawijk De laatste fase van de herinrichting is gestart en wordt deels in 2023 en deels pas in 2024 afgerond. Hier is enige vertraging opgetreden als gevolg van het ontbreken van personele capaciteit om de ontwerpen in het beoogde tempo op te leveren.
3.10
Programma 10: Verkeer en mobiliteit
Verkeersveiligheid In de programmabegroting 2023 is opgenomen dat het nieuwe verkeersveiligheidsplan in 2023 ter besluitvorming aan de gemeenteraad worden voorgelegd. De verwachting nu is dat het plan in het 1e kwartaal van 2024 wordt voorgelegd. In het verlengde daarvan worden dan vervolgacties zoals het onderzoek naar risicofactoren en de aanpak van knelpunten uitgewerkt. Wegvallen van een detacheringsopbrengst. De detachering en activiteiten zijn al eind 2019 beëindigd. Deze opbrengst valt nu ten laste van de Smart Mobility Stimulans middelen
3.11
Programma 11: Openbare ruimte en natuurbescherming
Integraal beheerkader en beheerplannen (assetsheets) Financiële stand van zaken investeringen en exploitatie wegbeheer Ontwikkelvisie Gulbergen MRE trekt het opstellen van het voorkeursscenario. MRE geeft aan dat het langer duurt (naar verwachting tot eind 2023) om een financieel haalbaar plan te ontwikkelen dat recht doet aan de uitkomsten van het participatietraject (2022).
3.12
Programma 12: Milieu
Intensivering Energietransitie Vanuit het energiearmoede vraagstuk werken we samen met LEVgroep en sociale partijen in Helmond. Insteek hierbij is het middels het verstrekken van een subsidie, de voorzieningen voor verduurzaming bereikbaar te maken voor inwoners met een koopwoning onder de armoedegrens. Dit traject loopt in de pilot wijk en wordt aansluitend en na evaluatie in andere wijken uitgerold. Op dit moment vinden gesprekken met de inwoners plaats. Dit vergt tijd. Ook heeft bijvoorbeeld het vraagstuk rondom de aanwezigheid van bedreigde diersoorten tot nu toe nog belemmeringen opgeworpen. Uitvoering kan dan ook pas vanaf 2024 plaatsvinden nadat de provincie Noord-Brabant hiervoor ontheffing of een verklaring van geen bedenkingen gaat verlenen. Tevens loopt de uitvoering van de benodigde versnelling naar klimaatneutraal nog door, het klimaat Deltaplan met Eindhoven kan immers vanaf nu verder worden uitgewerkt. Hierdoor stellen wij voor om de middelen voor de uitvoering van deze activiteiten rondom energiearmoede gelijktijdig met de niet bestede hiervoor geoormerkte middelen uit het Koopkrachtfonds op te nemen in een nieuw te vormen reserve Energiearmoede Verduurzaming. Zo is ook toekomstig de financiering van deze activiteiten voor het stimuleren van duurzaamheid voor deze doelgroep gewaarborgd.
11
3.13
Programma 13: Bestuur en organisatie
Voor programma 13 zijn er geen afwijkingen op de uitvoering van de beleidsresultaten.
3.14
Algemene dekkingsmiddelen
Voor programma 14 zijn er geen afwijkingen op de uitvoering van de beleidsresultaten.
12
4
Stand van zaken grote projecten
Inleiding In dit hoofdstuk geven we een stand van zaken op de voortgang van de grote projecten. Dit doen we per project volgens de R-GOTICK methodiek. R-GOTICK staat voor Risico's, Geld, Organisatie, Tijd, Informatie, Communicatie en Kwaliteit. Om de voortgang van de risico’s te kunnen volgen is ook de duiding van het risico bij de 1e Berap 2023 weergegeven. Legenda R-GOTICK • Risico’s: o Groen = risico’s met lage kans en impact; o Oranje = risico’s met gemiddelde kans en impact; o Rood = risico’s met hoge kans en impact. • Geld: o Groen = binnen budget; o Oranje = (verwachte) overschrijding kleiner dan 5%; o Rood = (verwachte) overschrijding groter dan 5%. Na goedkeuring nieuw budget kan kleurcode veranderen. • Organisatie: Beschikbare capaciteit en samenwerking. • Tijd : Op schema (einddatum en voortgang diverse fases), realistische planning aanwezig. • Informatie: Aanwezigheid van documentatie. • Communicatie: Beschikbaarheid communicatieplan en wordt het gevolgd. • Kwaliteit: Eisen realisatie, onder andere afstemming beheer. De kleuren van de beheersaspecten zijn gebaseerd op de realisatie t.o.v. de laatst vastgestelde kaders.
13
Brainport Smart District (BSD) Project informatie Project scope
Realisatie De wijk van de Toekomst
Bestuurlijk opdrachtgever
Arno Bonte
Startdatum project
01-01-2018
Einddatum project
31-12-2041
Projectbudget totaal
GREX en €500.000 subsidie jaarlijks
Bereikt • Alle 52 tijdelijke mHome woningen zijn bewoond. • Onderzoek naar mogelijk hernieuwde koers voor BSD uitgevoerd: 3 varianten (Brandevoort – Brandevoort conform Woonvisie – BSD) zijn onderzocht op hoofdlijnen (geld (grondexploitatie & Innovatiegelden), voortgang (snelheid bouw), innovatie en juridische implicaties) Voortgang • Verdere uitwerking nieuw plan voor het BSD ontwikkelgebied (een sociaal, betaalbare en inclusieve wijk) waarbij onderzocht wordt welke innovaties wel mogelijk zijn. • Afronden woonrijp maken (sub)wijk tijdelijke mHome woningen en parkeerhub (groenaanplant en bestrating). • Voorbereidingswerkzaamheden bouwrijp maken Kavellab. Vervolgstappen • Start realisatie 40 Kavellab door zelfbouw pioniers. • Besluitvorming invulling nieuwe koers voor het ontwikkelgebied BSD. Projectbeheersing – R-GOTICK
Beheersaspect
Risico’s
1e berap 2023
2e berap 2023
Toelichting •
•
•
In lijn met het ambitieakkoord 2022-2026, waarin aangegeven is, vanwege de huidige woningnood, de vaart erin te houden en een flexibele en eventueel gefaseerde aanpak te onderzoeken voor BSD én als gevolg van de risico’s die onderstaand worden toegelicht, is er onderzoek gaande naar een nieuwe koers voor het ontwikkelgebied BSD. De prognose is dat met deze nieuwe koers de huidige risico’s worden gemitigeerd, er meer grip komt en de RGOTICK beheersaspecten een herstel zullen gaan laten zien. De risicoanalyse zal na de besluitvorming begin 2024 aangepast worden met de risico’s en beheersmaatregelen die geïdentificeerd worden bij de uitwerking van de nieuwe koers. Voor een goede risicobeheersing zijn bij de besluitvorming een heldere opdracht en duidelijke kaders een vereiste. Een ander risico in deze fase van het project is negatieve publiciteit voor het project BSD en de gemeente gezien de hoge innovatieve verwachtingen van BSD.
14
Geld
•
•
•
•
Organisatie
•
• Tijd
•
•
Informatie
• •
Het Nationaal Groei Fonds heeft €7.100.000 aan middelen toegekend aan de stichting BSD die aan de lat staat voor de innovaties, Er is nog geen duidelijkheid hoe en op welke onderdelen deze middelen (mogen) worden ingezet. Er is nog geen zicht op andere innovatiegelden. De GREX BSD is nog niet vastgesteld, de doorrekening van het bestemmingsplan en de inrichting van de wijk tonen een extra tekort van €32.000.000 (onder andere door veranderingen op de woningmarkt en gestegen hypotheekrente). Dit extra tekort geeft een negatieve druk op de gemeentelijke financiën. Voor 2023 heeft de stichting BSD een subsidieaanvraag ingediend voor €550.000. Deze wordt gedekt uit de in de programma-begroting 2023 opgenomen middelen. Op basis van eerdere besluitvorming is in 2021 en 2022 een extra subsidie toegekend die grotendeels in mindering is gebracht op 2024. Hierdoor is in 2024 nog slechts €200.000 beschikbaar. Afhankelijk van besluitvorming over de invulling van de nieuwe koers voor het ontwikkelgebied BSD zal ook een besluit genomen worden over de stichting BSD en subsidie voor 2024. De HoA, allonges en ‘septemberafspraken’ beperken de ontwikkelingsruimte voor BSD. Het is nog onduidelijk welke kosten dit met zich meebrengt. De Stichting BSD die aan de lat staat voor de innovaties heeft momenteel een beperkte samenstelling.
Afhankelijk van besluitvorming over een nieuwe koers voor het ontwikkelgebied BSD wordt een beslissing genomen over de stichting BSD en op welke wijze partijen in de regio kunnen blijven meedenken over innovaties. De projectorganisatie kent onvoldoende capaciteit om aan alle aspecten in volledigheid invulling te geven. Het bestemmingsplan BSD heeft een aanzienlijk langere doorlooptijd i.v.m. de ingediende zienswijzen over de juridische haalbaarheid van de parkeernorm en de economische haalbaarheid. I.v.m. de verdere uitwerking van een nieuwe koers is de bestemmingsplanprocedure ‘on hold’ gezet. Bij de verdere uitwerking van een nieuwe koers voor BSD in de komende periode hoort ook het opzetten van een nieuwe planning. Er is opdracht verstrekt om de projectadministratie beter inzichtelijk te maken en te optimaliseren. Er is nog onvoldoende inzicht in de criteria die hebben geleid tot toekenning van de NGF subsidie. De stichting BSD is verzocht om deze aan te leveren.
Communicatie
•
Een communicatiestrategie waarin alle stakeholders worden meegenomen in de collegebeslissing om een nieuw plan over de invulling van de ontwikkelgebied BSD verder uit te werken is opgezet. De raad is middels een raadsinformatiebrief geïnformeerd.
Kwaliteit
•
Met het uitblijven van voldoende financiële middelen zal het voorgestelde innovatie niveau niet kunnen worden gerealiseerd. Echter, ook bij een nieuwe koers zal de wijk
15
• •
kwalitatief hoogwaardig worden en conform beleidsdoelstellingen van de gemeente zijn. Bij de verdere uitwerking van de nieuwe koers voor ontwikkelgebied BSD wordt onderzocht welke innovaties wel mogelijk zijn. De bestemmingsplanprocedure BSD is ‘on hold’ gezet, nu een nieuwe koers voor BSD verder wordt uitgewerkt de komende maanden.
16
Glasvezel Project informatie Project scope
Glasvezel voor heel Helmond
Bestuurlijk opdrachtgever
Martijn de Kort
Start datum project
01-10-2018
Eind datum project
30-06-2023
Projectbudget totaal
Gemeente Helmond: € 6.250.000 aandelenkapitaal; € 10.000.000 garantiestelling. Glasvezel Helmond BV: € 30.000.000 investering.
Bereikt • Huisaansluitingen in 8 van de 9 wijken gerealiseerd. • Brief verstuurd naar de laatste (nog) niet aangesloten adressen. • RvC voorzitter door Helmond voorgedragen en benoemd door AvA. • Themasessie college 26 september 2023 Voortgang • De aanleg van glasvezel in de laatste wijk (Centrum) in 2023 afgerond. • Helmond blijft constructief in overleg met betrokken partijen. • Afrondende fase in overleg met andere aandeelhouder over: o Afwikkelen degeneratiekosten: uitwerken verschil van inzicht; o Garantieprovisie: constructief meedenken over aanpassing binnen de wettelijke en lokale kaders; Vervolgstappen • De raad wordt in oktober nader separaat geïnformeerd.
Projectbeheersing – R-GOTICK
Beheersaspect
1e berap 2023
2e berap 2023
Toelichting
Risico’s
•
De risico’s zijn in beeld. Uw raad is hierover in oktober bijgepraat.
Geld
•
De prognose van het project, het binnen het door uw raad goedgekeurd budget blijven, staat gezien aanwezige risico’s onder druk.
Organisatie
•
De governance en het bedrijfsvoeringsmodel zijn geëvalueerd. Een verbetertraject (met indien nodig nieuwe statuten, aandeelhouders-overeenkomst en directiestatuut) wordt opgesteld. Daarmee is de Helmondse positie conform het gemeentelijke deelnemingenbeleid ingevuld.
17
Tijd
•
De RvC is inmiddels bezet. Helmond heeft de voorzitter voorgedragen en deze is door het AvA benoemd. Daarmee is de Helmondse positie ingevuld.
•
De aanleg van de laatste wijk (Centrum) is nagenoeg afgerond. Hiermee is de realisatiefase nog niet geheel afgerond, de FttX functionaliteit, aansluiting BSD en de aansluitingen in het buitengebied moeten nog gerealiseerd worden zoals voorzien in het raadsbesluit. Helmond heeft over het buitengebied contact met de bewoners. Einddatum 30-6-2023 is niet behaald.
• • Informatie
• •
Alle informatie rondom de BV wordt centraal gearchiveerd in Teams. Periodiek vinden gesprekken plaats met de directie, bestuurders en de andere aandeelhouder. Het laatste jaar vindt intensiever overleg plaats.
Communicatie
•
Een communicatieplan en de uitvoering daarvan is eigenstandig binnen de BV geregeld. Dit wordt zo nodig afgestemd met het team communicatie van de gemeente.
Kwaliteit
•
Er zijn op dit moment geen kwaliteitsissues bekend inzake het aangelegd netwerk.
18
Huis voor de Stad Project informatie Project scope
Realisatie Huis voor de Stad
Bestuurlijk opdrachtgever
Harrie van Dijk
Startdatum project
01-01-2018
Einddatum project
30-04-2024
Projectbudget totaal
€44.726.000 (externe kosten & investeringen)
Bereikt • De facilitair diensten (MSP) en audiovisuele middelen zijn gegund. • Op 25 mei jl is de klankbordgroep bijgepraat en rondgeleid door het HvdS. • Op de "Dag van de Bouw" 17 juni hebben alle inwoners een kijkje kunnen nemen, voor de medewerkers van de gemeente is het HvdS reeds op 16 juni opengesteld voor een rondleiding. • De gemeenteraad heeft op 11 juli jl. ingestemd met het toekennen van aanvullend investeringskrediet van € 3.300.000. Voortgang • Verdere realisatie van het Huis voor de Stad. • Verder voorbereiding Toekomstgericht Werken en verhuizing. • Dossieropbouw voor evaluatie (leereffect) en analyses. Vervolgstappen • Het opstellen van de aan de gemeenteraad toegezegde uitgebreide evaluatie van het project, na gereedkoming. • Technische (voor)oplevering eind 2023, in gebruik name april 2024. Projectbeheersing – R-GOTICK
Beheersaspect
Risico’s
1e berap 2023
2e berap 2023
Toelichting • • •
• •
Een risicoanalyse is aanwezig, de risico's zijn in beeld, beheersmaatregelen worden uitgevoerd en gemonitord. De voornaamste risico's zijn de mogelijke verzoeken tot wijziging en de realisatie daarvan tijdens de resterende bouwtijd. De nieuwe planning is realistisch voor de nu bekende werkzaamheden, ruimte om nieuwe wijzigingen op te vangen is beperkt. Hierop wordt gestuurd door wekelijks overleg, vroegsignalering en direct acteren daarop. Op het ontstaan van nieuwe wijzigingen in de uitvoering vindt extra controle door de gemeentelijke directie plaats. Deze worden niet meer geaccepteerd tenzij absoluut noodzakelijk. Daarnaast blijft het project Toekomstgericht Werken cruciaal voor het juiste gebruik van het HvdS. In het oorspronkelijke
19
raadsbesluit (2020) is het ontwerp van het HvdS nadrukkelijk gekoppeld aan een nieuwe manier van werken. Geld
•
•
Organisatie
•
•
Door de gemeenteraad is op 11 juli een aanvullend investeringskrediet toegekend, ten behoeve van de afbouw van het HvdS, ter hoogte van € 2.400.000 en zijn extra eenmalige kosten toegekend van € 900.000 De post onvoorzien bedraagt (eind augustus) € 750.000 en de inschatting is dat daarmee eventuele tegenvallers in deze laatste fase op te vangen zijn. De wisseling van projectleiding bij zowel het gemeentelijk als bij het externe Total Engineering-projectteam was een punt van aandacht. Als gevolg van de ontstane situatie is de projectorganisatie herzien en verstevigd. Wel blijft de invulling van de projectorganisatie kwetsbaar. Daarnaast blijft de nieuwe werkwijze (Toekomstgericht Werken) een punt van aandacht voor de gehele gemeentelijke organisatie.
Tijd
•
De nieuwe planningsopgave gaat uit van een technische bouwkundige (voor)oplevering van het HvdS eind 2023, en een ingebruikname van het gebouw in april 2024.
Informatie
•
Alle formele besluitvormingsdocumenten zijn openbaar en beschikbaar via een aparte website. Onderliggende projectdocumentatie is beschikbaar op Teams. Maandelijks worden medewerkers geïnformeerd over de voortgang via een (digitaal) inloop uurtje.
•
Communicatie
• •
Kwaliteit
•
Communicatie (zowel intern als extern) wordt volgens planning ingevuld. Op 28 september as wordt de klankbordgroep geïnformeerd over de laatste ontwikkeling. De gemeenteraad wil nader geïnformeerd worden over de ontwikkelingen binnen het project middels een evaluatie na het gereedkomen van het project. Zodat hier lering uit getrokken wordt voor andere grote projecten. De kwaliteit van de bouw wordt opgeleverd conform bestekken. Met de verzoeken tot wijziging a.g.v. nieuwe inzichten blijft de kwaliteit geborgd. Het HvdS voldoet daarmee aan de eisen van Toekomstgericht Werken.
20
Integraal Huisvestingsplan Onderwijs Project informatie -
Project scope
-
Scholen Mierlo-Hout (2024-2025) MFA Rijpelberg (2026) VSO de Korenaer (2023) Jan van Brabant (JvB) (2027)
Bestuurlijk opdrachtgever
Cathalijne Dortmans
Start datum project
01-01-2017
Eind datum project
31-12-2030 (1e fase 2025)
Projectbudget totaal
Fase 1: €24.400.000 Jan van Brabant: € 19.200.000 Rapportage herijking €40.000
Bereikt • Inhuizing Zuiderbos en tijdelijke huisvesting VSO Korenaer. • Een procesvoorstel voor herijking IHP is opgesteld. • Aanstelling externe procesmanager voor de ontwikkeling van MFA Rijpelberg • Verduurzaming Mahoniehoutstraat 13 (afronding na zwaardere energie aansluiting). • Toekenning krediet nieuwbouw Jan van Brabant (raadsbesluit 13-04-2021). • Keuze definitieve locatie JvB Cacaokade (raadsinformatiebrief 7-9-2023). Voortgang • Locatiekeuze KC In het Hart van het Hout (Qliq) advies najaar 2023. • Aangepast voorontwerp KC ‘t Hout (OBSH) wordt najaar 2023 ter beoordeling en toetsing voorgelegd. • Tijdens de commissievergadering 3-10-2023 is de raad nader geïnformeerd over de voortgang JvB en het verzoek tot ophoging van het budget (bij begroting 2024). Vervolgstappen • Kritisch bewaken kaders en voortgang plannen fase 1 • Indexering van budgetten: o Prijsstijgingen (en schaarste) o Leerlingenprognoses (schaalsprong) • Herijking beleidskaders IHP en opstellen uitvoeringsplanning fase 2 en verder (o.a. vanwege wijzigingen in wetgeving en schaalsprong). • Inregelen afsprakenkader (bouwheerschap / doordecentralisatie (DDC) van middelen). DDC na besluitvorming bij begroting 2024. • Planontwikkeling en (definitief) ontwerp voor het JvB en omliggende openbare ruimte. Projectbeheersing – R-GOTICK
Beheersaspect
Risico’s
1e berap 2023
2e berap 2023
Toelichting •
21
De schoolbesturen zijn wettelijk bouwheer. De gemeente (financier) heeft slechts een beperkte rol en mogelijkheden
• • • •
•
•
Geld
•
•
• • Organisatie
•
•
Tijd
• •
22
tot planbewaking. Wel is onderwijshuisvesting een wettelijke taak van gemeenten. Er is frequent overleg met de schoolbesturen om de voortgang te bewaken. Bouwprijzen zijn gestegen en beschikbaarheid van materialen is in het geding. Consequenties kunnen nog niet inzichtelijk worden gemaakt. Lumpsumbedrag per m3 waarmee gerekend is, lijkt voor specifieke locaties niet voldoende. Aangepaste leerlingenprognoses kunnen leiden tot bijstelling plannen. Aanvullende wensen, zoals de realisatie van kindcentra en verduurzaming van schoolgebouwen dient in de herijking te worden meegenomen. Voor lopende projecten moet dit worden afgewogen tegen de voortgang. Belangrijkste risico's (voor de huidige projectfase JvB) zijn benoemd. Inzoomen op de benoemde risico's en borgen in een integrale risicoanalyse voor de volgende fases van dit project (ontwerp – nazorg) vindt momenteel plaats. Vanwege het feit dat het bouwen van een school (JvB) in een binnenstedelijk gebied zeer complex is en tijdige aansluiting Enexis bij oplevering onzeker is, zal de planning en het proces veel zorgvuldigheid, flexibiliteit en doorzettingskracht vergen. De budgetten IHP worden geïndexeerd i.v.m. prijsstijgingen en schaarste van materiaal. Bijstelling van leerlingenprognoses kan tot aanpassing van benodigd budget leiden. Locatiegebonden kosten worden inzichtelijk gemaakt als de plannen duidelijker vorm krijgen.
De haalbaarheidsstudie JvB laat zien dat het in 2021 vastgesteld budget ontoereikend is. Inmiddels is de locatie bekend en zijn de financiële gevolgen zo goed mogelijk in beeld gebracht. Oorzaken voor het ophogen van het budget zijn verschillend, te weten: • Stijging bouwkosten • Gebouw- en locatiegebonden kosten • Wijziging ruimtebehoefte vanwege de schaalsprong • Infrastructurele aanpassingen. De ontwikkelingskansen en bijbehorende opbrengsten van de huidige JvB locatie Molenstraat zijn onbekend. Bij de begroting 2024 wordt deze ophoging JvB integraal afgewogen voorgelegd aan de gemeenteraad. Organiseren en bewaken van voldoende projectcapaciteit is een punt van aandacht bij zowel de bouwheer als de gemeentelijke procesbewaking. Wettelijk is het schoolbestuur bouwheer, maar zij kan dit ook beleggen bij de gemeente. Het schoolbestuur JvB heeft beperkte ervaring met nieuwbouwprojecten. Zij heeft daarvoor een extern advies bureau ingehuurd om hen daarin te begeleiden. De leerlingenprognoses zijn beschikbaar en de bijgestelde planning per project is bijgesteld en wordt opgenomen in het uitvoeringsprogramma. Planning op hoofdlijnen voor de realisatie van de nieuwbouw voor JvB is aanwezig. De oplevering is voorzien in 2027.
Informatie
•
• Communicatie
• •
•
• Kwaliteit
•
•
23
Informatievoorziening is op orde. Er vindt regulier overleg plaats met alle (vertegenwoordigers van) betrokken schoolbesturen op zowel strategisch, tactisch als operationeel niveau. Voor het JvB wordt de Teams omgeving ingericht, waar de documentatie centraal wordt opgeslagen. Periodiek is er overleg tussen bouwheer en gemeente over de voortgang. BOW wordt twee wekelijks geïnformeerd over de voortgang van de uitvoering van het IHP fase 1. Indien nodig vindt er bestuurlijk overleg plaats tussen de schoolbesturen en de gemeentelijke directie. Een communicatieplan wordt opgesteld waarin de verschillende belanghebbenden in kaart worden gebracht en de momenten en manier waarop deze worden geïnformeerd over de voortgang van het project. Betrekken raad, belanghebbenden en achterban JvB is van belang voor de snelheid van het proces. Ontwerpen worden getoetst aan de uitgangspunten huisvestingsverordening en bouwbesluit. Hiermee wordt de kwaliteit geborgd. De druk op de budgetten kan mogelijk leiden tot een versobering (lees kwaliteitsvermindering) van de huidige plannen Onderwijskundige visie JvB en bestemmingsplan en beeldkwaliteitsplan van de locatie(s) zijn leidend. Deze kunnen tegenstrijdig zijn, maar op te lossen met zorgvuldige afstemming tussen bouwheer en stedenbouwkundige van de gemeente.
Campus De Braak Project informatie Project scope
Campus De Braak (eerste fase)
Bestuurlijk opdrachtgever
Harrie van Dijk
Startdatum project
01-01-2017
Einddatum project
30-06-2025
Projectbudget totaal
€ 49.500.000* *Dit is inclusief bijdragen OMO en subsidies
Bereikt • Algehele governance tegen het licht gehouden en een vergelijking gemaakt met andere grote projecten, in het bijzonder met ‘Huis voor de Stad’. • Indexering op de kostenraming van het Definitief Ontwerp van de Buitenruimte (BR). Voortgang • Realisatie MFSA en Buitenruimte. • Continue onderhandelingen met de aannemers en partners voor de MFSA. • Verfijnen concept exploitatiebegroting Campus De Braak en vaststellen hoogte van de servicekosten. • Concept akten, overeenkomsten en bijlagen (splitsingstekening, medegebruik, facilitair beheerplan en demarcatielijst eigenaar - hoofdgebruikers) bespreken. • Opstellen beeldkwaliteitsplan MFSA en bewegwijzering Campus De Braak. • Overdragen en borgen van gemaakte afspraken naar de lijnorganisatie. • Afronden actualisatie van het gehele krediet. • Nader uitwerken gemaakte keuzes uit kansenkaart Slimme Campus. • Afronden bestek t.b.v. aanbesteding Buitenruimte. • Uitwerken Gezonde Campus. Vervolgstappen • Voorbereiding aanbesteding Buitenruimte Noordzijde (Q4 2023). • Subsidie aanvraag zonnepanelen MFSA (Q3 2023). • Afsluiten huur- en campusovereenkomsten met alle partners. Projectbeheersing R-GOTICK
Beheersaspect
Risico’s
1e berap 2023
2e berap 2023
Toelichting •
De belangrijkste risico’s zijn: De uitvoeringsperiode om de Buitenruimte aan te leggen is kritisch door de vele afhankelijkheden, budgetoverschrijding op de Buitenruimte (m.n. prijsstijgingen), het uitwerken van contracten met partners is complex, vraagt meer tijd en heeft draagvlak bij de partners nodig en het niet tijdig kunnen leveren van de gewenste kwaliteit door de (project)organisatie. Voor de risico’s zijn beheersmaatregelen geformuleerd en uitgezet.
24
Geld
•
• •
• • •
• Organisatie
• •
• • Tijd
• •
•
In voorgaande voortgangsrapportages, de 2e Berap 2022, bij de raadsspecial in oktober 2022 en de raadsinformatiebrief 3 uit januari 2023 is een mogelijk tekort voor de Buitenruimte, m.n. door prijsstijgingen, reeds benoemd. Het is nu duidelijk dat er sprake is van een tekort van €2.000.000. Dit kan voor €400.000 binnen het totaal krediet worden opgevangen. Ophoging van het krediet met €1.600.000 wordt bij de programmabegroting 2024 aangevraagd. De concept exploitatiebegroting is gereed. Naar verwachting is het exploitatiebudget toereikend. De hoogte van de servicekosten moet nog worden vastgesteld. Rapportages op projectniveau kunnen wel, maar niet eenvoudig, uit het nieuwe financiële systeem worden gegenereerd. Dit bemoeilijkt de financiële projectbewaking. Financiële dashboards zijn nog steeds niet gereed. De actualisatie van het krediet is in de afrondende fase. Algehele governance tegen het licht gehouden en een vergelijking gemaakt met andere grote projecten, in het bijzonder met ‘Huis voor de Stad’. Er wordt actief gestuurd op het beperken en voorkomen van meerkosten, enerzijds door het bewaken van de wijzigingen door de partners en anderzijds door scherp te blijven op de afspraken met de aannemers. Het facturatieproces richting OMO en aannemers is ingeregeld. Blijvende aandacht om de vereiste samenwerking tussen de partners voor elkaar te krijgen is noodzakelijk.
Het niet tijdig kunnen leveren van gewenste kwaliteit door werkdruk en extra onvoorzien werk bij projectleiders is een structureel aandachtspunt. Tijdige actie op meerdere aflopende contracten van sleutelposities per 31-12 is nu een belangrijk aandachtspunt hierin. Het goed borgen van de exploitatie en alle gemaakte afspraken van Campus De Braak naar de lijnorganisatie is noodzakelijk en heeft tijdig aandacht nodig. De partners vragen om intensieve aansturing. De bouw MFSA is conform planning gestart en verwachte ingebruikname is nog steeds eind 2024. In 2024 en 2025 wordt de rest van de Buitenruimte aangelegd. Totale planning Campus De Braak is afhankelijk van de integrale planning MFSA waarbij specifieke aandacht is voor de uitvoerings-periode van de Buitenruimte en sloop van het huidige stadion. Er wordt intensief gestuurd op het tijdig gereed hebben van de verplichtingen van de partners (m.n. de stadion-technische installaties).
Informatie
•
Het college is middels een themasessie ‘Campus de Braak’ in juli integraal bijgepraat over de stand van zaken (fase 1, 2a en 2b).
Communicatie
•
Communicatie-activiteiten zoals nieuwsbrieven en bouwjournaals lopen. Het Campus Café wordt goed bezocht door bewoners en andere stakeholders.
•
25
Kwaliteit
• •
Het beeldkwaliteitsplan MFSA en de bewegwijzering Campus De Braak zijn in ontwikkeling en vragen aandacht. Partners geven aan dat ze worden geconfronteerd met groei en vragen aan de gemeente welke mogelijkheden er zijn.
26
Zwembad De Braak Project informatie Project scope
Realisatie nieuw zwembad
Bestuurlijk opdrachtgever
Harrie van Dijk
Start datum project
2016
Eind datum project
31-10-2023
Projectbudget totaal
€13.725.000
Bereikt • De bouw is gestart in april 2022, de bouw nadert de oplevering. • De aanbesteding voor de exploitatie van het zwembad is gegund aan Optisport. Voortgang • Gemeente is blijvend in gesprek met OLCO over de compensatie voor de stijgende prijzen. • De bouw bevindt zich in de afrondende fase, oplevering van OLCO naar de gemeente is voorzien in oktober 2023. • Overdracht naar de exploitatiefase van de gemeente naar Optisport is voorzien op 01-122023. Vervolgstappen • De oplevering en opening van het zwembad is gepland 4e kwartaal 2023.
Project beheersing R-GOTICK
Beheersaspect
1e berap 2023
2e berap 2023
Toelichting
Risico’s
•
Met contractpartij OLCO is nog geen overeenstemming over de hoogte van de bouwkostenstijging. Ambtelijk overleg heeft plaatsgevonden. Op basis daarvan vindt momenteel een verdere uitwerking en onderbouwing van de kostenstijging plaats. Waarbij onderzocht wordt wie daarvoor aan de lat staat en wat dit voor de gemeente als opdrachtgever betekent. De gemeente blijft bereidheid tonen om in onderling overleg tot een oplossing te komen, maar houdt hierbij wel vast aan de juridische kaders rondom de verdeling van de kosten.
Geld
•
De realisatie van het zwembad wordt uitgevoerd door OLCO o.b.v. een vast bedrag. Echter gezien de huidige economische en mondiale ontwikkelingen is niet uit te sluiten dat de gemeente als opdrachtgever moet bijdragen aan een bouwkostenstijging. In de projectbegroting is rekening gehouden met een beperkte prijsstijging, maar indien deze hoger uitvalt kan dit tot een overschrijding leiden.
27
Organisatie
•
Bij de aanbesteding van de exploitatie is vastgelegd dat de gemeente voor 2 jaar garant staat voor eventuele onvoorspelbare, hoge energielasten. Dit leidt tot hogere exploitatielasten voor de gemeente, die mogelijk gecompenseerd worden door het Rijk.
•
De beschikbare capaciteit binnen het projectteam is voldoende. Nu het project in de afrondende fase is, dient het overgedragen te worden naar de lijnorganisatie.
•
Tijd
•
De oplevering is voorzien in het najaar 2023. De verwachting is dat de discussie over de prijsstijgingen de geplande oplevering niet in de weg staat.
Informatie
•
Detailinformatie is bij individuele projectmedewerkers beschikbaar. Een centrale opslag van alle projectinformatie en documenten is niet direct voorhanden, als gevolg van de wisseling van projectleiders de laatste jaren. De informatie zal centraal opgeslagen worden.
Communicatie
•
Loopt voldoende, inhoudelijk worden partijen intern en extern geïnformeerd.
Kwaliteit
•
Contractpartij OLCO heeft bij de aanbesteding een kwalitatief zeer hoogstaand ontwerp ingediend. In principe is de kwaliteit hiermee -in combinatie met de opdrachtnemer overeengekomen controlemomentenvoldoende geborgd.
28
Doorontwikkeling Automotive Campus Project informatie Project scope
Doorontwikkeling Automotive Campus
Bestuurlijk opdrachtgever
Martijn de Kort
Start datum project
27-10-2022
Eind datum project
01-01-2025
Projectbudget totaal
Reserve Automotive (€1.500.000) en GREX
Bereikt • Gezamenlijk met Provincie en Van de Ven uitgangspunten over samenwerking in de toekomst vastgelegd. • Gemeenteraad geraadpleegd over voornemen PPS in opiniërende commissievergadering. • Werkgroep opgericht die zich buigt over het energievraagstuk op de campus in relatie tot de problematiek netcongestie. Voortgang • Gezamenlijke uitwerking PPS (constructie van de BV, aandelenverhouding en zeggenschap, financiële uitgangspunten) • Definiëren oplossingsrichtingen netcongestie. Vervolgstappen • Vertaling naar juridische documenten. • Besluitvormingsproces gemeenteraad. • Implementatie nieuwe structuur. Project beheersing R-GOTICK