RN 098 Aangepast beleidskader evenementen met gele arcering wijzigingen tov eerdere versie

Beleidskader evenementen Helmond Evenementen maken de stad!

Colofon Titel: Beleidskader evenementen Helmond: Evenementen maken de stad! Vastgesteld: Door de gemeenteraad van Helmond op 7 december 2023 Ingangsdatum: 1 januari 2024 Foto voorzijde: Mike Versteegh / Green Leaves / Helmond City Events Overige foto’s: Hans van den Berkmortel, De Vaste Clique, DHJ Fotografie, Fotografie Marcel van Gerwen, Helmond City Events, Josanne van der Heijden Fotografie&Design, Trudy van Horne, Wilfred Houtappels, Kia Vereijken.

-2-

Vooraf Helmond staat op het punt om een forse schaalsprong te maken. De komende twee decennia zullen er zo’n 15.000 extra woningen bij moeten komen. Naar verwachting groeien we daarmee door naar 115.000 inwoners in 2040. Natuurlijk moeten ook deze nieuwe inwoners hun vrijetijd op een prettige manier kunnen doorbrengen in onze stad. Wat betekent dit voor het toekomstige aanbod van evenementen zoals we dat in de (nabije) toekomst graag zouden willen zien? Dit beleidskader, getiteld ‘Evenementen maken de stad!’ beschrijft de visie, de ambitie en de doelstellingen van de gemeente op de (door)ontwikkeling van evenementen in Helmond in het licht van de schaalsprong. Het document kent wel een ingangsdatum, namelijk 1 januari 2024, maar geen einddatum. Wanneer er aanleiding is om het beleid (al dan niet volledig) te herzien, zullen we dit ter hand nemen en een nieuw beleidskader, met een nieuwe ingangsdatum, voorleggen aan de gemeenteraad. Het beleidskader heeft een directe relatie met het uitvoeringsbeleid, getiteld ‘De stad maakt evenementen!’. Deze beschrijft op welke manier de gemeente Helmond (organisatoren van) evenementen wil en kan ondersteunen en beschrijft de randvoorwaarden die van belang zijn bij het organiseren van evenementen. Het uitvoeringsbeleid wordt vastgesteld door de burgemeester en het college van burgemeester en wethouders van Helmond, ieder voor zover bevoegd.

Ook dit document kent enkel een ingangsdatum en wordt herzien zodra hiervoor aanleiding is. Bij de totstandkoming van het beleidskader hebben we diverse partijen uit de stad geraadpleegd. Allereerst hebben we een enquête gehouden onder inwoners van Helmond (Stadspanel) om te achterhalen wat onze inwoners van het huidige evenementenaanbod vinden, in hoeverre ze hier gebruik van maken en wat hun wensen zijn. Daarnaast hebben we evenementenorganisatoren gevraagd om input. Zij konden dit doen door het invullen van een vragenformulier. Tenslotte hebben we aan de hand van een discussienotitie een gesprek gevoerd met de gemeenteraad, om te achterhalen wat hun ‘stip aan de horizon’ is als het gaat om evenementen.

-3-

Inhoudopgave Vooraf

3

Samenvatting

5

1. Waarom een nieuw beleidskader?

7

1.1.

Inleiding

7

1.2.

Evenementen in Nederland

8

1.3.

Evenementen in Helmond

9

1.4.

Nieuw beleid

9

1.5.

Ontwikkelingen

11

2. Visie, ambitie, doelstellingen

13

2.1.

Inleiding

13

2.2.

Visie

13

2.3.

Ambitie

16

2.4. Doelstellingen

17

2.5.

18

Monitoring

3. Tot slot

19

Bronvermelding

20

Bijlage 1: Ranglijsten G50

22

-4-

Samenvatting Belang van evenementen Evenementen maken de stad! Een stad die aantrekkelijk wil zijn voor inwoners en bezoekers kan niet zonder een veelzijdig evenementenaanbod, dat voor ieder wat te bieden heeft. Evenementen zijn goed voor de economische vitaliteit en dragen bij aan een positief imago, maar zijn bovenal van belang voor het welzijn van onze inwoners. Mede dankzij de vele evenementen die hier worden georganiseerd, is Helmond een fijne plek om te wonen en te leven, een stad waar je je thuis kunt voelen. Schaalsprong 2040 Helmond groeit door naar zo’n 115.000 inwoners in 2040 (schaalsprong). Dit vraagt om investeringen die ervoor zorgen dat Helmond in de toekomst leefbaar blijft; een stad waar mensen graag willen wonen, werken, verblijven en elkaar ontmoeten. Evenementen dragen hier bij uitstek aan bij. Ze kunnen daarbij ingezet worden als instrument om Helmond op een positieve manier onder de aandacht te brengen bij een brede doelgroep en zo de schaalsprong mede mogelijk maken. Stimuleren, faciliteren, begeleiden, ondersteunen We willen ruim baan geven aan evenementen. Onze basishouding is er één van stimuleren, faciliteren, begeleiden en ondersteunen. Dat doen we met geld, faciliteiten en/of menskracht. Evenementen worden in Helmond overwegend georganiseerd door vrijwilligers.

We realiseren ons dat hier veel bij komt kijken en dat organisatoren aan steeds meer eisen moeten voldoen. We bieden hulp, zodat organisatoren op verantwoorde wijze kunnen tekenen voor de organisatie van hun evenement en de verantwoordelijkheden die daarmee gepaard gaan. Leefbaarheid, veiligheid, duurzaamheid, inclusiviteit Stimuleren, faciliteren, begeleiden en ondersteunen doen we niet ten koste van alles. Leefbaarheid, veiligheid, duurzaamheid, inclusiviteit zijn belangrijke uitgangspunten. Een evenement is nooit honderd procent leefbaar, veilig, duurzaam of inclusief. We streven naar een balans tussen deze en andere (stads)brede belangen en de belangen van de evenementenorganisator. Doelgroepen evenementenaanbod Onze eigen inwoners vormen de primaire doelgroep. We willen in tweede instantie inwoners van de omliggende gemeenten en vervolgens ook van verder weg met ons aanbod bereiken. Tenslotte kan de ‘publieke opinie’ als doelgroep genoemd worden. Daar waar evenementen zorgen voor een positieve uitstraling van Helmond, draagt dit (uiteindelijk) ook bij aan een positiever imago voor onze stad.

-5-

Doelstellingen evenementenbeleid Met ons evenementenbeleid streven we de volgende doelstellingen na: •

Vergroten van de sociale cohesie: evenementen vergroten de verbinding tussen Helmonders met elkaar, met bezoekers van buitenaf en met onze stad.

•

Versterken van het vestigingsklimaat: evenementen vergroten de aantrekkelijkheid van de stad voor (potentiële) inwoners en zorgen daarnaast voor economische vitaliteit en een versterkte concurrentiepositie van Helmond en de regio.

•

Verbeteren van het imago van Helmond: evenementen dragen bij aan een positieve uitstraling van Helmond naar buiten toe en kunnen Helmond een duidelijker profiel geven, door zoveel mogelijk in te spelen op het imago dat we wensen uit te stralen.

Ambities voor de toekomst •

Korte termijn (<2 jaar) we willen een breed palet van evenementen bieden: zowel groot als klein en zowel gericht op inwoners van wijken, van onze stad als van (ver) daarbuiten. Bij recreatiegebied Berkendonk willen we (binnen randvoorwaarden) ruimte bieden aan grotere evenementen (maximaal 20.000 bezoekers), passend bij de schaal van Helmond. Daarnaast willen we investeren in het (verder) professionaliseren van Helmondse evenementen: we zetten in op het vergroten van kennis en kunde bij evenementenorganisatoren (veelal vrijwilligers).

•

Middellange termijn (3-5 jaar): we onderzoeken de mogelijkheden om een aantal potentievolle evenementen te begeleiden in hun ambities om kwalitatief en/of kwantitatief te groeien. Ook bekijken we de mogelijkheden, om evenementen die hiervoor open staan, meer in lijn te brengen met het ‘merk Helmond’ en de ontwikkeling die we als stad gaan doormaken (schaalsprong).

•

Lange termijn (>5 jaar): op termijn willen we evenementen inzetten als instrument om de schaalsprongambities te helpen realiseren. Dit vraagt op de langere termijn om forse investeringen in bestaande of nieuwe evenementen die Helmond (inter)nationaal op de kaart zetten.

Voorlopig hebben we onze handen vol aan het verder optimaliseren en professionaliseren van het bestaande evenementenaanbod binnen de door de gemeenteraad gestelde financiële kaders. Hierbinnen is nog volop ruimte is voor kwalitatieve en kwantitatieve groei en vernieuwing. Hogere ambities vragen om ruimere kaders, waarvoor opnieuw een raadsbesluit vereist is. Tegelijkertijd houden we (nu al) onze ogen en oren open voor unieke kansen die voorbij komen en waar we op in willen spelen. In dat geval kunnen we voorstellen om buiten de evenementenbudgetten om hiervoor middelen vrij te spelen vanuit de bestaande begroting.

-6-

1. Waarom een nieuw beleidskader? 1.1. Inleiding Dit beleidskader ‘Evenementen maken de stad!’ is de opvolger van de strategische hoofdstukken uit de nota ‘Helmond, veelzijdige evenementenstad’ uit 2019. Deze nota is omwille van verschillende, in dit hoofdstuk genoemde oorzaken niet meer actueel. Om die reden is gekozen voor een nieuw beleidsdocument. Het strategisch beleidskader is daarbij een losstaand document geworden, dat de komende jaren richting zal geven aan de doorontwikkeling en verdere professionalisering van het Helmondse evenementenaanbod. Doel van dit beleidskader is om de kaderstelling duidelijk te maken die ten grondslag ligt aan het faciliteren en ondersteunen van evenementen in onze stad. Het beschrijft de ‘stip aan de horizon’: de visie, de ambitie en de doelstellingen voor evenementen in Helmond. Hoe moet het evenementenaanbod er over pakweg tien jaar uitzien? Waarom vinden we evenementen belangrijk en waaraan moeten evenementen primair bijdragen? Dit beleidskader beschrijft met andere woorden het WAT en vormt als zodanig het strategische raamwerk waarbinnen evenementen in Helmond plaats kunnen vinden. HOE daaraan uitvoering kan worden gegeven, beschrijven we in het uitvoeringsbeleid, genaamd ‘De stad maakt evenementen!’. Als strategisch document wordt dit beleidskader vastgesteld door de gemeenteraad.

Het uitvoeringsbeleid wordt vastgesteld door de burgemeester en het college, ieder voor zover bevoegd.

-7-

1.2. Evenementen in Nederland Voor een aantrekkelijke stad zijn aansprekende evenementen van groot belang. Ze geven kleur aan de stad en zijn belangrijk voor ontspanning, ontmoeting en zelfontplooiing. Ze vormen een belangrijk onderdeel van het vrijetijdsaanbod van een stad. Voor eigen inwoners, maar ook voor bezoekers van buitenaf. Ze dragen bij aan het vestigingsklimaat, de aantrekkingskracht en de economische positie van Helmond. Vanwege de positieve bijdrage die evenementen kunnen hebben bij het behalen van stedelijke ambities voeren veel gemeenten inmiddels een beleid dat gericht is op het zo veel mogelijk stimuleren en faciliteren van evenementen. Als we kijken naar de vijftig grootste gemeenten in Nederland (G50), dan zien we (behoudens een terugval in de coronajaren 2020 en 2021) een toename van het aantal gesubsidieerde evenementen (bron: Respons 2023).

Behoudens een terugval in 2020-2021 zien we G50-breed daarnaast een lichte toename van het aantal evenementen en een lichte afname van het aantal bezoekers aan evenementen (bron: Respons 2023). Er is met andere woorden sprake van een toenemende concurrentie tussen evenementen onderling en tussen evenementen en andere vormen van tijdsbesteding waar de consument uit kan kiezen. Organisatoren van evenementen moeten hier rekening mee houden, willen zij relevant blijven.

Inwoners Evenementen Bezoek-/deelnemeraantallen

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022 (voorlopige cijfers)

7.661.638

7.711.278

7.766.058

7.830.352

7.921.405

7.991.163

8.012.035

8.080.942

2.002

2.198

2.377

2.361

2.528

430

779

2.307

63.959.000

65.967.758

64.259.050

61.942.981

61.895.720

5.266.371

10.161.404

56.500.000

-8-

1.3. Evenementen in Helmond Jaarlijks vinden er in Helmond meer dan tweehonderd verschillende evenementen plaats waar een grote diversiteit aan doelgroepen welkom is. Kenmerkend is de grote variëteit. De bezoekersaantallen per evenement variëren van minder dan honderd (bijvoorbeeld een straatfeest) tot enkele tienduizenden (bijvoorbeeld Kasteeltuinconcerten). Ook de locaties, waar evenementen georganiseerd worden, variëren. Veel evenementen vinden plaats in het stadscentrum, maar er worden evengoed evenementen georganiseerd in woonwijken of in het buitengebied. Veelal in de open lucht, maar soms ook in bestaande of tijdelijke bouwwerken. Als we Helmond vergelijken met (de vijftig grootste gemeenten van Nederland (G50-gemeenten), dan zien we grofweg het volgende beeld over de jaren 2015-2019 (de coronajaren zijn niet representatief). Voor een visualisatie: zie bijlage 1. •

Aantal evenementen: vergeleken met de G50 staat Helmond op een (gemiddelde) 36e plek. De grootste vijf gemeenten (G5: Amsterdam, Rotterdam, Utrecht, Den Haag, Eindhoven) staan doorgaans in de top 5. Met ’s-Hertogenbosch als gemiddelde zesde.

•

Aantal bezoekers: vergeleken met de G50 staat Helmond op een (gemiddelde 37e plek) over de jaren 2015-2019. Ook hier staat de G5 doorgaans in de top 5. Met Nijmegen als gemiddelde zesde.

•

Verleende subsidies: hier zien we een soortgelijk (hoewel iets positiever) beeld. Helmond staat over de jaren 20152021 op (gemiddeld) plek 32. In 2019 stonden we op plek 24. Dit had te maken met het aantreden van een nieuw college in 2018, dat koos voor een financiële impuls voor evenementen. De top wordt opnieuw bezet door de G5, met uitzonderingen in het Jeroen-Boschjaar en het Culturele-Hoofdstadjaar, waarin respectievelijk ’s-Hertogenbosch en Leeuwarden hoog scoorden.

1.4. Nieuw beleid De beleidskaders die relevant zijn voor evenementen hebben sinds 2019 flinke ontwikkeling doorgemaakt. Hieronder worden de belangrijkste opgesomd. De opsomming is niet limitatief. Er zijn sinds 2019 meer beleidsdocumenten vastgesteld, zoals de Centrum+-visie (2020), de Economische visie Helmond 2030 (2022) en het Detailhandelsbeleid gemeente Helmond 2023-2030 (2023). Voor zover deze documenten ingaan op evenementen, benaderukken ze alle het belang van evenementen voor het creëren van reuring in de stad. Ambitieakkoord Evenementen zijn een belangrijk speerpunt voor het college. Het ‘Ambitieakkoord Helmond 2022-2026; een sterker Helmond voor iedereen’ zet in op “evenementen die ook echt bij Helmond en z’n inwoners passen. Variërend van een hoog cultureel niveau voor de ‘echte cultuurfanaten’, tot evenementen met een meer volks karakter”. In alle gevallen wil het college eisen stellen aan het duurzame karakter van evenementen. Schaalsprong Regio Brainport In 2020 hebben het Rijk en de regio Brainport Eindhoven afspraken gemaakt over de toekomstige verstedelijking. Tot 2040 zijn er regionaal 47.500 tot 62.000 extra woningen nodig. Bovendien is de ambitie dat het aantal arbeidsplaatsen groeit met 50.000 tot 75.000, zodat Brainport internationaal concurrerend blijft. Hierbij is afgesproken dat Helmond, als

-9-

tweede stad in de Brainportregio, een flink deel van de verstedelijkingsopgave voor haar rekening neemt. Helmond staat daarmee voor een forse schaalsprong, met een opgave van 15.000 extra woningen en evenzoveel extra arbeidsplaatsen in 2040. We groeien daarmee door naar zo’n 115.000 inwoners in 2040. Ontwikkelperspectief Schaalsprong 2040 en Ambitieagenda Helmond omarmt de schaalsprong. Niet als doel op zich, maar om Helmond in de volle breedte sterker te maken. De gemeente Helmond benoemt voor de komende periode forse ambities als het gaat om voorzieningen in onze stad: “De komende tien jaar ligt er een grote uitdaging: zorgen dat onze sport- en culturele voorzieningen meegroeien met de schaalsprong die we in Helmond gaan maken. Bij kunst en cultuur moet het ambitieniveau over de hele linie omhoog om aan te sluiten bij het tempo van de andere grote steden in Brabant. Evenementen zien wij als een belangrijke aanvulling. Ze vergroten de attractiviteit van de stad, voor zowel bewoners als bezoekers.” Narratief van de Schaalsprong Om de ontwikkeling, waar Helmond voor staat in het kader van de schaalsprong, richting te geven, is een verhaal geschreven. Dit verhaal beschrijft de positionering van Helmond als ‘toekomstbestendige makerstad’. Langs de lijnen van deze positionering geven we invulling aan de realisatie van de schaalsprongambities.

We willen projecten en activiteiten die in de stad plaatsvinden zoveel mogelijk inrichten aan de hand van de principes van deze positionering. Concept-Omgevingsvisie Helmond Ook de Helmondse Omgevingsvisie neemt de schaalsprong als een belangrijk vertrekpunt. De groei van de stad betekent dat ook het voorzieningenniveau mee moet groeien. Helmond wil inzetten op een rijk aanbod aan goede voorzieningen en evenementen: “Evenementen zijn waardevol voor onze stad, omdat ze bij kunnen dragen aan sociale cohesie, aan een beter imago en omdat ze voorzien in een behoefte van onze inwoners. We willen evenementen die aansluiten bij de behoeften van onze inwoners, en bezoekers vanuit de regio én daarbuiten aantrekken. Ook gaan we op zoek naar meer evenementenlocaties. En we kijken naar de haalbaarheid van een evenemententerrein bij Berkendonk”. Strijd om schaarse ruimte Bovengenoemde ontwikkelingen hebben als onherroepelijke consequentie dat de stad verder verdicht. De schaalsprong gaat logischerwijs gepaard met meer woningen, bedrijven en infrastructuur. Als contramal van deze ontwikkeling, is in het Ambitieakkoord 2022-2026 de ambitie uitgesproken om gelijktijdig in te zetten op het steeds verder vergroenen van de stad. Dit onder andere door de bestaande openbare ruimte steeds groener in te richten en op vastgestelde niveaus te onderhouden.

Veel evenementen vinden plaats in de openbare ruimte. Het is duidelijk dat de belangen van de verdichte en de groene stad zich niet altijd goed verhouden tot die van de verschillende evenementen die in de stad plaatsvinden. De ruimte die geboden kan worden aan evenementen staat meer en meer onder druk. Een zorgvuldige belangenafweging is op zijn plaats. Deze krijgt een vertaling in locatieprofielen, die we gaan opstellen voor locaties waar regelmatig evenementen plaatsvinden en waarin randvoorwaarden worden opgenomen voor het gebruik van die locaties.

-10-

1.5. Ontwikkelingen Sinds de vaststelling van de nota ‘Helmond, veelzijdige evenementenstad’ in 2019, is er het nodige veranderd. Het gaat om ontwikkelingen die rechtstreeks consequenties hebben voor (de begrotingen van) evenementen. Organisatoren van evenementen zullen zich hiertoe moeten verhouden. Ook de hieronder genoemde ontwikkelingen maken een herijking van het beleid noodzakelijk. Inflatie Het organiseren van evenementen is sinds 2022 fors duurder geworden. Een ontwikkeling die naar verwachting van structurele aard is. Dit heeft verschillende oorzaken. Er is vooral sinds 2022 sprake van een forse inflatie. Veel producten en diensten zijn duurder geworden. Er is daarbij over de volle breedte sprake van personeelstekorten, waardoor de prijs van diensten toeneemt. Als nasleep van de coronacrisis en als gevolg van de economische situatie lukt het evenementenorganisatoren vaak niet of nauwelijks om voldoende sponsoren te vinden. Daarnaast zijn er tijdens de coronacrisis diverse vrijwilligers afgehaakt en niet meer teruggekomen. De organisatoren hebben moeite om voldoende nieuwe vrijwilligers te vinden, waardoor er meer (dure) diensten moeten worden ingekocht, met alle gevolgen van dien voor de begrotingen van evenementen. Veiligheid Diverse incidenten in Nederland en daarbuiten hebben laten zien hoe belangrijk het is dat de veiligheid rondom evenementen goed geregeld wordt.

Gemeenten en veiligheidsdiensten zijn hierdoor scherper gaan toezien op de veiligheid op en rondom evenementen. Tegelijkertijd vermindert de inzet die de politie levert, wat betekent dat er aan de voorkant extra aandacht moet zijn voor het veilig organiseren van evenementen en de verantwoordelijkheden van de organisator in deze. In 2018 verscheen er landelijk een nieuw Procesmodel Evenementen Veiligheid (HEV 2018).

-11-

Deze biedt handvatten voor de inrichting van het proces rondom de vergunningverlening, voorbereiding en organisatie van veilige evenementen. Als vertaling hiervan heeft het Coördinatieoverleg evenementenveiligheid Oost-Brabant in 2021 de Regionale procesbeschrijving Evenementenveiligheid vastgesteld. Deze heeft als doel de gemeenten en adviesdiensten te faciliteren bij de uitvoering van alle stappen in het evenementenproces. Duurzaamheid Voor steeds meer gemeenten is duurzaamheid nadrukkelijk een aandachtspunt. Gelukkig zien we dat ook steeds meer organisatoren hier zelf op inzetten. Voorbeelden zijn: bewust gebruik van energie, beperken en scheiden van afval, hergebruik van materialen, voorkomen van voedsel¬verspilling en duurzame omgang met de locatie waar het evenement plaatsvindt. Daarnaast leggen overheden steeds vaker maatregelen op het gebied van duurzaamheid op. Per 1 januari 2024 geldt er in Nederland een wettelijk verbod op het gebruik van wegwerpplastic. Dit heeft met name gevolgen voor evenementen met een belangrijke food & beverage component en in algemene zin voor stadsbrede evenementen zoals Carnaval en Koningsdag. VN-verdrag Handicap In juli 2016 werd in Nederland het VN-verdrag inzake de rechten van personen met een handicap (VN-verdrag Handicap) van kracht.

Het toegankelijk maken van alle soorten locaties, dus ook van horecavoorzieningen en evenementen, is sindsdien een verplichting. Dit besef is stukje bij beetje ingedaald bij evenementenorganisatoren en gemeenten, maar ook bij vertegenwoordigende gehandicaptenorganisaties, met wisselende resultaten. Sinds eind 2019 hebben op landelijk niveau diverse festivalorganisatoren, brancheorganisaties, gemeenten en ervaringsdeskundigen samen gewerkt aan de ontwikkeling van een routekaart voor toegankelijke festivals (met tips voor het toegankelijker maken van festivals voor bezoekers met diverse typen beperkingen). Gezondheid Bezoekers kunnen tijdens evenementen worden blootgesteld aan nogal wat gezondheidsrisico’s, zoals overmatig drankgebruik, drugsgebruik, oververhitting of gehoorschade. Dit soort problematieken spelen tijdens evenementen een steeds grotere rol, wat kan leiden tot nieuwe regelgeving of afsprakenkaders waar organisatoren meer te maken krijgen. Denk aan NIX 18, dat inmiddels al stevig is ingeburgerd. In 2021 is daarnaast het project ‘Skip die trip’ van start gegaan. Doel van dit project is om (de normalisering van drugsgebruik) tegen te gaan, waarbij het een ambitie is om specifiek voor evenementen een werkproces op te stellen dat gericht is op preventie.

Rondom gehoorschade is er de laatste jaren veel aandacht geweest voor tinnitus (oorsuizen), wat heeft geleid tot meer aandacht voor gehoorschadepreventie. Als het gaat om gezondheidsrisico’s bij evenementen, geldt er landelijke wetgeving ter voorkoming van gezondheidsschade. Daarnaast kunnen gemeenten zelf gericht sturen op het zoveel mogelijk vermijden van dit soort risico’s.

-12-

2. Visie, ambitie, doelstellingen 2.1. Inleiding De in dit hoofdstuk beschreven visie, ambitie en doelstellingen vormen het fundament onder het nieuwe evenementenbeleid. Het beschrijft waarom we evenementen belangrijk vinden, wat onze basishouding is jegens evenementen, waar we met evenementen naar toe willen en waar evenementen in onze ogen primair aan moeten bijdragen.

2.2. Visie Belang van evenementen De doorontwikkeling van onze stad naar zo’n 115.000 inwoners in 2040 (schaalsprong) vraagt om een (evenementen) aanbod dat meegroeit en dat ervoor zorgt dat Helmond een aantrekkelijke stad blijft om in te wonen en te ondernemen. Evenementen zijn daarbij ook van belang voor de levensvatbaarheid van andere voorzieningen, zoals horeca, verblijf, cultuur en detailhandel. Maar kennen ook een bredere economische spin-off in de vorm van de inkoop van producten en diensten bij lokale leveranciers en extra werkgelegenheid (bijvoorbeeld catering, podiumbouw, beveiliging, geluid en licht). Evenementen kunnen daarnaast bijdragen aan de gewenste profilering en uitstraling van onze stad en kunnen een middel zijn om (nieuwe) doelgroepen te trekken én te binden. Ook kunnen ze een krachtig middel zijn om specifieke (toekomstige bouw-)locaties in onze stad uit te lichten (placemaking) en om (economische) innovaties van onze stad zichtbaar maken. Maar bovenal zijn evenementen van belang voor het welzijn van onze inwoners. Ze bieden laagdrempelig vermaak en een plek om elkaar te ontmoeten. Mede dankzij de vele evenementen die worden georganiseerd, is Helmond een fijne plek om te wonen en leven, maar ook een stad die bezoekers aantrekt van buitenaf. Doelgroepen Onze eigen inwoners vormen de primaire doelgroep.

We willen hen een aantrekkelijk leefklimaat bieden, hen binden aan onze stad en hen (nog) trotser laten worden op Helmond. Jeugd en jongeren hebben hierbij specifiek onze aandacht. We willen in tweede instantie inwoners van de omliggende gemeenten en vervolgens ook van verder weg met ons aanbod bereiken. Met als doel om hen kennis te laten maken met al het moois dat Helmond te bieden heeft en ook hen enthousiast te maken voor Helmond. Uit onderzoek (Lagroup 2018) blijkt, dat wie onze stad bezocht heeft, positiever is over Helmond dan wie nog nooit in Helmond geweest is: Helmond zien is Helmond geloven. Tenslotte kan de ‘publieke opinie’ als doelgroep genoemd worden. Daar waar evenementen zorgen voor een positieve uitstraling van Helmond, draagt dit (uiteindelijk) ook bij aan een positiever imago voor onze stad, ook tussen de oren van mensen die Helmond nog nooit bezocht hebben. Stimuleren, faciliteren, begeleiden en ondersteunen De gemeente wil ruim baan geven aan -in beginsel- alle (soorten) evenementen. De basishouding is er één van stimuleren, faciliteren, begeleiden en ondersteunen. Dat doen we met geld, gemeentelijke faciliteiten en/of menskracht. We willen niet tegenover, maar náást de organisator staan. Het is en blijft de primaire verantwoordelijkheid van de organisator om tijdig een complete vergunning- en subsidieaanvraag in te dienen.

Als zodanig draagt de organisator ook de eindverantwoordelijkheid over het evenement: financieel, inhoudelijk en organisatorisch. We bieden hulp, door informatie beschikbaar te stellen, de organisator op weg of op het juiste spoor te zetten en -waar we dit nodig vindenbij te schakelen. Het overgrote deel van de evenementen wordt namelijk georganiseerd door vrijwilligers. Het ontbreekt

-13-

hen over het algemeen aan expertise, terwijl ze moeten voldoen aan steeds meer eisen, bijvoorbeeld op het gebied van veiligheid, duurzaamheid en inclusie. Door hulp te bieden, kunnen organisatoren op verantwoorde wijze tekenen voor de organisatie van hun evenement. Onze middelen zijn echter niet oneindig. We moeten soms ook ‘nee’ verkopen. We zijn transparant over (de voorwaarden voor) de ondersteuning die we kunnen en willen bieden om geen valse verwachtingen te scheppen bij organisatoren. Leefbaarheid, veiligheid, duurzaamheid, inclusiviteit Stimuleren, faciliteren, begeleiden en ondersteunen doen we niet ten koste van alles. Leefbaarheid, veiligheid, duurzaamheid, inclusiviteit zijn belangrijke uitgangspunten. Een evenement is nooit honderd procent leefbaar, veilig, duurzaam of inclusief. We streven naar een balans tussen deze en andere (stads)brede belangen en de belangen van de evenementenorganisator. •

Leefbaarheid: met het aanwijzen van aanvullende evenementenlocaties bieden we een grotere diversiteit aan mogelijkheden voor organisatoren om een evenement te organiseren. Dit heeft bovendien als voordeel dat we eventuele overlast, die gepaard kan gaan met evenementen, beter kunnen spreiden over de stad en het stadscentrum (met name nabij de horecaconcentratiegebieden staan de belangen van omwonenden en organisatoren vaak op gespannen voet met elkaar). Voor alle evenementenlocaties stellen we zogenoemde ‘locatieprofielen’ op, waarin we beschrijven wat er op deze locaties maximaal is toegestaan en welke faciliteiten er ter plaatse aanwezig (moeten) zijn. We wegen deze af tegen beleid omtrent collectieve en incidentele festiviteiten bij horeca-inrichtingen. Hierbij vragen we input van belanghebbenden. Van organisatoren vragen we om tijdig in overleg te treden met belanghebbenden over de organisatie van een evenement op een specifieke locatie. Zelf communiceren we tijdig en helder over het proces rondom de vergunningverlening voor evenementen, richting zowel evenementenorganisatoren als inwoners.

-14-

•

Veiligheid: vanzelfsprekend moeten evenementen veilig georganiseerd worden. Risico’s kunnen nooit volledig worden uitgesloten, maar kunnen wel worden geminimaliseerd door te anticiperen op mogelijke gebeurtenissen en te voorzien in gepaste maatregelen hiervoor. Als gemeente zien we hier nadrukkelijk op toe. De Regionale procesbeschrijving Evenementenveiligheid van het Coördinatieoverleg evenementenveiligheid Oost-Brabant dient hierbij als leidraad. We ondersteunen organisatoren zo goed mogelijk bij het aanleveren van alle benodigde documentatie. Dit doen we door het beschikbaar stellen van informatie, formats en voorbeelden en door organisatoren in contact te brengen met elkaar en eventueel met experts. Desgevraagd gaan we naast de organisator zitten om mee te kijken bij het opstellen van specifieke documenten. We doen dit vanuit de verwachting dat organisatoren het daarna op eigen kracht kunnen.

•

Duurzaamheid: we streven naar evenementen die zo duurzaam mogelijk worden georganiseerd. Sinds 2019 werken we aan bewustwording, door een duurzaamheidsparagraaf verplicht te stellen bij de subsidieaanvraag. Aan de inhoud hiervan stelden we geen eisen. Daarnaast hebben we in 2022 organisatoren van gesubsidieerde reguliere evenementen ondersteund door een gespecialiseerd bureau mee te laten denken over de verdere verduurzaming van deze evenementen. Dit heeft geleid tot verduurzamingsadviezen op maat, waar de betreffende organisatoren in 2023 al (soms gedeeltelijk) mee aan de slag zijn gegaan. Met het oog op de toekomst schroeven we de eisen iets op, los van hetgeen er vanuit Europese en landelijke wetgeving wordt opgelegd. De duurzaamheidsparagraaf blijft verplicht. Daarnaast stellen we een checklist beschikbaar met minimale duurzaamheidsmaatregelen die in deze paragraaf terug moeten komen. Daarnaast ondersteunen we organisatoren door hen actief te informeren over de mogelijkheden om hun evenementen duurzamer te maken en door hen in contact te brengen met elkaar en waar nodig met experts. Op het gebied van duurzaam gebruik van de openbare ruimte worden kaders gesteld per locatie in de locatieprofielen.

•

Inclusiviteit: Helmondse evenementen zijn er voor iedereen: jong, oud, gekleurd, beperkt, LGBTQIA+, etc. Sinds 2019 stimuleren we dit middels het subsidiekader: voor maatregelen ter bevordering van inclusiviteit konden organisatoren in aanmerking komen voor een hogere puntenscore. We nemen afscheid van de vrijblijvendheid die er was. Een inclusieparagraaf wordt, net als een duurzaamheidsparagraaf, een verplicht onderdeel bij de subsidieaanvraag. We stellen een checklist op met minimale inclusiemaatregelen die in deze paragraaf terug moeten komen. Daarnaast ondersteunen we organisatoren door hen actief te informeren over de mogelijkheden om hun evenement inclusiever te maken en door hen in contact te brengen met elkaar en waar nodig met experts/ ervaringsdeskundigen.

-15-

2.3. Ambitie Ambitie voor de kortere termijn In zijn algemeenheid willen we een breed palet aan evenementen bieden: zowel grote als kleine evenementen en zowel wijk/lokale als regionale/bovenregionale evenementen. In beginsel zijn alle evenementen welkom, zolang deze veilig, duurzaam, inclusief en zonder te veel hinder voor de omgeving georganiseerd worden. Wel willen we gaan sturen op meer spreiding en diversiteit. Anno 2023 kennen we relatief veel evenementen, waarbij muziekoptredens centraal staan. Het gros van de evenementen vindt plaats op een beperkt aantal locaties. Ook worden er relatief veel evenementen georganiseerd in de maand september. Verbreding van het aanbod, een grotere keuze uit evenementenlocaties en meer spreiding door het jaar heen zijn wenselijk (waarbij we ons realiseren dat evenementen seizoensgebonden zijn). Net als voorheen willen we toewerken naar een groter aandeel evenementen met (boven)regionale aantrekkingskracht, hogere bezoekersaantallen en met een aantrekkelijk programma voor jeugd en jongeren. We verwachten dat het inpassen van een evenemententerrein bij recreatiegebied Berkendonk voor evenementen die aansluiten bij de schaal van Helmond (tot maximaal 20.000 bezoekers) hieraan kan bijdragen.

Dit doen we door een kwaliteitsimpuls te geven aan recreatiegebied Berkendonk, bijvoorbeeld door meer recreatiemogelijkheden te bieden en de natuuren landschapswaarden te versterken, waarbinnen we tevens fysieke mogelijkheden creëren voor het houden van evenementen. Daarbij stellen we grenzen aan het aantal evenementen dat hier per kalenderjaar mag plaatsvinden, de geluidsbelasting die deze evenementen mogen hebben en de eindtijden waarop de evenementen moeten stoppen. Hierbij zoeken we naar een acceptabele balans tussen de levendigheid voor de bezoekers van een dergelijk evenement en de leefbaarheid voor de omwonenden in en rondom dit gebied. Een belangrijke nieuwe ambitie is het verder professionaliseren van de Helmondse evenementen. Zoals eerder aangegeven, worden de meeste evenementen in Helmond georganiseerd door vrijwilligers(organisaties). Tegelijkertijd is het organiseren van evenementen steeds ingewikkelder geworden. Er komt ontzettend veel kijken bij het organiseren van een evenement. Organisatoren zijn verantwoordelijk - en daarmee ook aansprakelijk - voor het algehele verloop van evenementen, inclusief het voor- en na-traject. Als gemeente willen we organisatoren hierin zo goed mogelijk ondersteunen en begeleiden.

Dit heeft tevens als doel om het niveau van kennis en expertise bij de evenementenorganisatoren te verhogen, zodat er op termijn minder ondersteuning en begeleiding nodig is. Ambitie voor de middellange termijn Op termijn onderzoeken we de mogelijkheden om een aantal evenementen met potentie te begeleiden bij hun ambities om kwalitatief en/of kwantitatief te groeien. Ook bekijken we de mogelijkheden om evenementen, voor zover de organisatoren van deze evenementen hieraan behoefte hebben, meer in lijn te brengen met de positionering van Helmond als toekomstbestendige makerstad. Zodat deze een meer nadrukkelijke bijdrage kunnen geven aan de schaalsprongambities en het gewenste imago van onze stad gerichter adresseren. We leggen niets op, maar we willen de organisatoren stimuleren en helpen om hun evenementen door te ontwikkelen in deze richting. Ambitie voor de lange termijn Met het oog op de langere termijn blijven we het lokale evenementenaanbod toetsen aan de schaalsprongambities. Dit kan op een later moment leiden tot een voorstel om evenementen gericht in te zetten als instrument om deze ambities

-16-

te helpen realiseren en de positionering van de stad te versterken. Dit vraagt om (forse) investeringen in bestaande, reeds succesvolle of veelbelovende evenementen, zodat deze kunnen uitgroeien tot evenementen die écht het verschil maken. Of om evenementen te kunnen gaan organiseren of inkopen die ‘het journaal halen’. Dat kunnen evenementen zijn die appelleren aan specifieke unieke kernwaarden van Helmond, die er kwalitatief uitspringen, die aansluiten bij een themajaar (bijvoorbeeld 800 jaar Helmond), die een groot gehoor vinden bij een (inter)nationaal publiek (denk aan E-rally of GLOW of een (inter)nationaal sportevenement), of die een bewezen succesvol format kennen en worden uitgezonden op radio en/of TV (denk aan The Passion of Het Glazen Huis). Dit is nu nog niet aan de orde. Voorlopig hebben we onze handen meer dan vol aan het verder optimaliseren en professionaliseren van het bestaande evenementenaanbod binnen de door de raad gestelde financiële kaders. Hierbinnen is nog volop ruimte is voor kwalitatieve en kwantitatieve groei en vernieuwing. Hogere ambities vragen om ruimere kaders, waarvoor opnieuw een raadsbesluit vereist is. Wel houden we (nu al) onze ogen en oren open voor unieke kansen die voorbij komen en waar we op in willen spelen. Bij deze afweging betrekken we partners uit de stad.

In dat geval kunnen we voorstellen om - buiten de evenementenbudgetten om - hiervoor middelen vrij te spelen vanuit de bestaande begroting.

2.4. Doelstellingen Vergroten van de sociale cohesie Op veel manieren kunnen evenementen bijdragen aan het vergroten van de maatschappelijke verbondenheid binnen en met Helmond. Het kan gaan om het stimuleren van talentontwikkeling, educatie en participatie, het vergroten van samenwerking tussen partijen (organisaties, instellingen en bedrijven) en het bieden van een ontmoetingsplek voor onze inwoners met elkaar, maar ook met bezoekers van buitenaf. Belangrijk daarbij is de laagdrempeligheid van evenementen, waarbij het aanbod als totaal recht doet aan de diverse samenstelling van de bevolking en zoveel mogelijk verschillende groepen bedient. Van belang is daarnaast dat evenementen toegankelijk zijn voor mensen met een handicap. Een diverse samenstelling van de evenementenorganisaties zelf (besturen, commissies e.d.) bevordert dat er voldoende

-17-

aandacht is voor deze thema’s. En hoe meer inwoners, organisaties en instellingen er bij evenementen betrokken zijn, hoe meer een evenement gaat leven en hoe beter het verankerd raakt in de stad. Versterken van het vestigingsklimaat van Helmond Evenementen vergroten de levendigheid en de aantrekkelijkheid van de stad. Zij versterken het vrijetijdsaanbod in Helmond en daarmee het woon-, werk-, leef- en vestigingsklimaat in de stad. Ze brengen de stad tot leven. Hiermee dragen evenementen ook bij aan het versterken van de economische concurrentiepositie van Helmond. Daarnaast versterken evenementen de economie door een toename in het aantal en de diversiteit van bezoekers en een verlenging van de verblijfsduur. Dit leidt tot meer directe bestedingen in de stad in bijvoorbeeld winkels en cafés, maar ook in potentie (bijvoorbeeld wanneer mensen nog eens terugkomen naar Helmond) bij culturele instellingen zoals musea. Daarnaast genereren evenementen indirecte economische spin off, wanneer organisatoren kiezen voor het lokaal inkopen van producten en diensten. Voor een goede spin off is het, zeker voor de grotere evenementen, van belang dat organisatoren nog meer gaan samenwerken met lokale ondernemers.

Evenementen moeten nog meer gaan leven en verankerd raken in de stad, bijvoorbeeld door het aanbieden van gekoppelde arrangementen in samenwerking met de horeca, verblijfsaccommodaties en detailhandel. Verbeteren van het imago van Helmond Evenementen kunnen bijdragen aan een positieve uitstraling van Helmond naar buiten toe en zorgen voor een verdere verbetering van het imago van onze stad. Idealiter vertellen evenementen daarbij ook het juiste ‘verhaal’ van Helmond. Daarvoor is het van belang dat evenementen zo veel mogelijk aansluiten bij de manier waarop we Helmond naar buiten toe wensen te profileren, ofwel bij het imago dat we wensen uit te stralen. Uitgangspunt daarbij is het gekozen profiel voortvloeiende uit de citybrandingstrategie. Maar niet alleen evenementen die dit ‘verhaal’ vertellen, hebben een positief effect op het imago van Helmond. In beginsel kunnen álle evenementen de naamsbekendheid van Helmond buiten de stadsgrenzen vergroten en zo bijdragen aan gevoelens van trots van Helmonders op hun stad. Dit is van niet te onderschatten belang, omdat bestaande inwoners voor gemeenten de beste ambassadeurs zijn.

2.5. Monitoring De visie, ambitie en doelstellingen zoals beschreven in dit kader zijn niet ‘smart’ geformuleerd. Toch is van belang om een grofmazig beeld te krijgen bij de mate waarin we hieraan de komende periode invulling geven. Wij zetten hiertoe onder meer en voor zover mogelijk de volgende meetinstrumenten in. De resultaten publiceren we in de vorm van periodieke factsheets via de Kennisagenda Helmond (te raadplegen op www.helmond.nl). a. Tevredenheidsonderzoeken dienstverlening onder evenementenorganisatoren b. Tevredenheidsonderzoeken evenementenaanbod onder inwoners c. Tevredenheidsonderzoeken spin-off evenementen onder ondernemers/instellingen d. Druktemetingen centrum tijdens evenementen e. Druktemetingen evenementenlocaties tijdens evenementen f. Imago-onderzoek onder inwoners Helmond en omliggende gemeenten Een nadere uitwerking van de monitoringsystematiek vindt u in het ‘Uitvoeringsbeleid evenementen Helmond – De stad maakt evenementen!’ -18-

3. Tot slot De gemeente Helmond koestert haar evenementen. De bestaande evenementen, die al sinds jaar en dag door zoveel enthousiaste vrijwilligers worden georganiseerd en die niet meer weg te denken zijn. Maar ook nieuwe evenementen, die kunnen ontstaan vanuit creatieve ideeën van nieuwe initiatiefnemers. Of bestaande concepten die in Helmond voet aan de grond willen krijgen. In beginsel geven we ruimte aan alle evenementen. We willen stimuleren, faciliteren, begeleiden en ondersteunen. Dat hieraan grenzen zitten, spreekt voor zich. Evenementen kunnen namelijk ook negatieve kanten hebben. Allereerst kunnen ze risico’s met zich meebrengen. Bijvoorbeeld op het terrein van openbare orde, (brand)veiligheid, verkeer, vervoer en volksgezondheid. Ook kunnen evenementen overlast veroorzaken voor direct omwonenden of andere belanghebbenden. Denk aan geluidshinder, verkeershinder of zwerfafval. Het is van belang om te zoeken naar een zo goed mogelijke balans tussen de positieve en negatieve kanten van evenementen. Naast dit strategisch beleidskader, genaamd ‘Evenementen maken de stad!’, dat de grote lijnen van het evenementenbeleid uiteenzet, is er daarom ook een uitvoeringsbeleid nodig. Het uitvoeringsbeleid, genaamd ‘De stad maakt evenementen!’ gaat in op de manier waarop de gemeente de organisatie van evenementen in goede banen wil leiden.

We beschrijven daarin onder meer welke wet- en regelgeving van toepassing is, wat we van evenementenorganisatoren verwachten en wat zij van ons mogen verwachten, op welke locaties er evenementen kunnen worden georganiseerd en hoe de procedures omtrent de subsidie- en vergunningverlening op hoofdlijnen verlopen. Daarbij streven we ernaar om de processen zo veel mogelijk te vereenvoudigen. Daar waar het ingewikkeld wordt, bekijken we of we kunnen ondersteunen en begeleiden. We staan graag naast in plaats van tegenover de evenementenorganisatoren. We willen uitnodigen, niet ontmoedigen. Samen zorgen we voor een evenementenaanbod waar inwoners én bezoekers optimaal van kunnen genieten.

-19-

Bronvermelding Gemeente Helmond: Factsheet Hoe denken inwoners van de gemeente Helmond over het evenementenaanbod in de stad? (2023) Respons: G50 Evenementenmonitor (2023) Gemeente Helmond: Ambitieakkoord Helmond 2022-2026 Gemeente Helmond: Voorjaarsnota 2023; een sterker Helmond voor iedereen (2023) Gemeente Helmond: Ambitieagenda 2023-2028 (2023) Gemeente Helmond: Omgevingsvisie Helmond 2040 (2023) Coördinatieoverleg evenementenveiligheid Oost-Brabant: Regionale procesbeschrijving Evenementenveiligheid (2021) Gemeente Helmond: Centrum+ Perspectief Helmond 2030 (2020) Gemeente Helmond: Economische Visie Helmond (2020) Gemeente Helmond: Cultuurprofiel Helmond (2019) Gemeente Helmond: Helmond, veelzijdige evenementenstad; strategisch en uitvoeringskader evenementen (2019) Instituut Fysieke Veiligheid: Procesmodel Evenementen Veiligheid (HEV 2018) (2018) LaGroup & NBTC/NIPO Research: Toeristisch imago onderzoek Helmond (mei 2018) Rijksoverheid: VN-verdrag Handicap: Rechten van mensen met een beperking (2016)

-20-

-21-

Bijlage 1: Ranglijsten G50 Bij het schrijven van deze nota is 2019 het laatste jaar waarvoor betrouwbare cijfers beschikbaar zijn (de coronajaren 2020 en 2021 zijn niet representatief, 2022 nog niet beschikbaar). Onderstaande afbeeldingen zijn afkomstig van de Monitor G50 Gemeenten en Evenementen van onderzoeksbureau Respons. Aantal evenementen in de G50-gemeenten in 2019:

Aantal evenementenbezoekers in de G50-gemeenten in 2019:

-22-

Omvang verleende subsidies in de G50-gemeenten in 2019:

Omvang verleende subsidies omgerekend naar inwoneraantal in 2019:

-23-

-24-

-25-