RN 093 Bijlage 4 Rapport actualisatie Bodemfunctieklassenkaart Helmond
Tekst van het document
Rapport Actualisatie Bodemfunctieklassenkaart gemeente Helmond
Afdeling Ondernemen en Ontwikkelen Team Expertise en Ontwerpen, cluster Milieu Registratienummer:
34526855
Datum:
9 mei 2023
Rapport Actualisatie Bodemfunctieklassenkaart gemeente Helmond
INHOUDSOPGAVE
1.
2.
INLEIDING ...................................................................................................................................3 1.1
Aanleiding en doel ......................................................................................................... 3
1.2
Leeswijzer ...................................................................................................................... 3
TOTSTANDKOMING VAN DE KAART ......................................................................................4 2.1
Wettelijk kader ............................................................................................................... 4
2.2
Samenstelling bodemfunctieklassen ............................................................................. 4
2.3
Toekennen bodemfunctieklasse .................................................................................... 4
2.4
3.
2.3.1
Uitgangspunten .............................................................................................. 4
2.3.2
Gebruikte kaarten ........................................................................................... 5
2.3.3
Stappenplan ................................................................................................... 7
2.3.4
Toelichting stappen ........................................................................................ 7
2.3.5
Resultaat ...................................................................................................... 10
(Spoor)wegen en -bermen ........................................................................................... 10 2.4.1
Indeling wegen en bermen ........................................................................... 10
2.4.2
Begrenzing bermen spoorzone .................................................................... 11
2.4.3
Begrenzing wegbermen................................................................................ 12
2.5
Beschermingsgebied waterwinning voor menselijke consumptie ............................... 12
2.6
Oppervlaktewater ......................................................................................................... 13
OVERIGE ASPECTEN ............................................................................................................. 14 3.1
Relatie met saneringsbeleid ........................................................................................ 14
3.2
Omgang met tussentijdse functiewijzigingen ............................................................... 14
BIJLAGE 1) Bodemfunctieklassenkaart a) Geactualiseerde Bodemfunctieklassenkaart 2023 b) Bodemfunctieklassenkaart Helmond versie 2017 ter referentie
Registratiekenmerk: 34526855
2/17
Rapport Actualisatie Bodemfunctieklassenkaart gemeente Helmond
1.
INLEIDING
1.1
Aanleiding en doel
De gemeenteraad van Helmond stelt via haar bodembeheernota een zogenaamde bodemfunctieklassenkaart vast voor het grondgebied van de gemeente. Deze kaart wordt gebruikt bij: 1)
bepalen van de terugsaneerwaarde bij bodemsaneringen Bij eenvoudige standaard bodemsaneringen volgens het Besluit uniforme saneringen moet de grond na sanering een kwaliteit hebben die voldoet aan de Maximale waarden uit de Regeling bodemkwaliteit voor de betreffende bodemfunctieklasse.
2)
bepalen van de kwaliteitseisen bij hergebruik van vrijgekomen grond en bagger De kwaliteitseisen voor het toepassen van grond en bagger volgen uit het Besluit bodemkwaliteit. Er zijn twee toetsingskaders in het besluit beschreven: -
Generiek kader Voor grond en bagger afkomstig van buiten Helmond geldt het generieke kader. De bodemfunctieklassenkaart wordt dan gebruikt bij de zogenaamde dubbele toets. De milieuhygiënische kwaliteit van het toe te passen materiaal moet dan passen bij zowel de bodemfunctieklasse als bij de kwaliteit van de ontvangende bodem (de strengste norm telt).
-
Gebiedspecifiek kader Voor grond en bagger uit Helmond zelf geldt het gebiedsspecifieke kader. De bodemfunctieklassenkaart wordt dan gehanteerd als toepassingskaart. De milieuhygiënische kwaliteit van het toe te passen materiaal hoeft alleen te passen bij de bodemfunctieklasse. Dit is verder beschreven in de bodembeheernota die wordt vastgesteld door de gemeenteraad.
De bodemfunctieklassenkaart wordt geactualiseerd bij elke nieuwe versie van de bodembeheernota. De kaart is voor een groot deel gebaseerd op bestemmingsplannen die door de gemeenteraad worden vastgesteld. Bij ingrijpende wijzigingen van enkelbestemmingen kan het zinvol zijn tevens de bodemfunctieklassenkaart te wijzigen. Als daarbij verder de regels uit de bodembeheernota niet wijzigen, kan de bodemfunctieklassenkaart door het college van B&W worden aangepast en is een raadsbesluit dus niet nodig. De voor u liggende rapportage beschrijft hoe de meest actuele versie van de kaart is opgesteld.
1.2
Leeswijzer
In hoofdstuk 2 is de totstandkoming van de kaart beschreven. Dat hoofdstuk bevat ook een samenvatting van de belangrijkste aanpassingen. In hoofdstuk 3 zijn de overige aspecten zoals de link met de bodembeheernota van de gemeente beschreven. Het resultaat van de actualisatie is de kaart opgenomen in bijlage 1. Ter referentie is in die bijlage tevens de vorige kaart uit 2017 opgenomen.
Registratiekenmerk: 34526855
3/17
Rapport Actualisatie Bodemfunctieklassenkaart gemeente Helmond
2.
TOTSTANDKOMING VAN DE KAART
2.1
Wettelijk kader
Onder bodemfunctie wordt volgens artikel 1 van het Besluit bodemkwaliteit verstaan het gebruik van de landbodem. De bodemfuncties worden in klassen ingedeeld die vervolgens op grond van artikel 55 Besluit bodemkwaliteit op een kaart moeten worden gezet. Welke bodemfunctieklassen op de kaart gezet moeten worden, is opgenomen in artikel 4.9.2 van de Regeling bodemkwaliteit. Welke bodemfuncties binnen de diverse klassen voorkomen staat in artikel 4.7.1 van de Regeling. De eisen waaraan de kaart moet voldoen staan in bijlage J van de Regeling.
2.2
Samenstelling bodemfunctieklassen
De bodemfunctieklassenkaart (zie bijlage) geeft de ligging aan van: •
gebieden met de bodemfunctieklasse Wonen;
•
gebieden met de bodemfunctieklasse Industrie;
•
gebieden met overige bodemfuncties (bodemfunctieklasse Overig, ook wel landbouw/natuur genoemd);
•
(oevers van) oppervlaktewaterlichamen, die niet in een bodemfunctieklasse zijn ingedeeld.
De functieklasse Wonen omvat die bodemfuncties waarbij sprake kan zijn van veel bodemcontact en een beperkte gewasconsumptie. Hierbij moet worden gedacht aan een gewasconsumptie uit eigen tuin van rond de 10% van de totale gewasconsumptie. Onder de functieklasse Industrie vallen de minst kwetsbare bodemfuncties, met andere woorden die bodemfuncties waarbij sprake is van weinig bodemcontact en geen gewasconsumptie.
2.3
Toekennen bodemfunctieklasse
2.3.1
Uitgangspunten
Meerdere functieklassen Meestal is aan de hand van het lokale gebruik en het bestemmingsplan wel duidelijk in welke van de drie functieklassen de bodem van een bepaald grondgebied moet worden ingedeeld. Er zijn echter gebieden waarvoor meerdere functieklassen kunnen opgaan. Voorbeelden hiervan zijn industrieterreinen met (bedrijfs)woningen, woonwijken waarbinnen enkele bedrijven zijn gelegen en sport- of recreatieterreinen. Voor dit soort gebieden is de functieklasse als volgt toegekend: 1.
industrieterreinen met (bedrijfs)woningen: functieklasse Wonen;
2.
binnen woonwijken gelegen bedrijfsterreinen: functieklasse Wonen;
3.
begraafplaatsen, sport- of recreatieterreinen: •
in de bebouwde kom: functieklasse Wonen;
•
buiten een woonwijk: functieklasse Overig.
Registratiekenmerk: 34526855
4/17
Rapport Actualisatie Bodemfunctieklassenkaart gemeente Helmond
(Spoor)wegen en -bermen Het is niet erg zinvol schone grond in een (spoor)weg of de berm daarvan toe te passen: •
over een aantal jaren zal de berm weer vervuild raken door het verkeer;
•
de grond wordt er meestal niet intensief gebruikt door mensen.
Aan de andere kant is het vaak ook niet erg zinvol om een weg in een woongebied een andere bodemfunctieklasse te geven dan de omgeving ervan. Daarom is zijn de (spoor)wegen en bermen afhankelijk van hun ligging ingedeeld in de klasse Wonen of Industrie. Dit is verder uitgewerkt in paragraaf 2.4. Detailniveau Om te voorkomen dat de bodemfunctiekaart het detailniveau heeft van een bestemmingsplankaart waardoor de kaart versnipperd en onoverzichtelijk wordt, zijn de bodemfunctieklassen zoveel mogelijk geclusterd op de kaart. Dit betekent dat binnen een woonwijk zowel de woning, de bijbehorende tuin en het openbaar gebied (straat of groenstrook) rondom de woning is ingedeeld in de functieklasse 'Wonen'. Zo krijgen in het buitengebied de woning, erf en bijbehorende opstallen de bodemfunctieklasse 'Overig'. Afwijkend gebruik Het kan zijn dat het daadwerkelijke bodemgebruik op bepaald percelen afwijkt van de functieklasse die op de bodemfunctieklassenkaart is aangegeven. Als een gebruiker van de kaart meent hiervan ten onrechte hinder te ondervinden, dient hij of zij in overleg met de gemeente te treden om af te stemmen welke functieklasse voor het betreffende perceel moet worden gehanteerd.
Bodemfunctie bepaald maximale waarde De kaart met bodemfuncties is onderdeel van de bodembeheernota waarin maximale waarden worden vastgelegd voor het hergebruik van grond die elders in Helmond is vrijgekomen. Het gebruik van maximale waarden geeft extra ruimte voor duurzaam bodembeheer maar dat mag uiteraard niet leiden tot risico's voor mens, plant of dier. De meest simpele manier om risico's te voorkomen is uit te gaan van de maximale waarden die het Rijk voor de bodemfunctieklassen heeft vastgelegd in bijlage B van de Regeling bodemkwaliteit en dat te combineren met het lokale (beoogde) bodemgebruik. Die waarden zijn namelijk al per definitie veilig voor de betreffende bodemfunctie en bodemgebruik. 2.3.2
Gebruikte kaarten
De kaart wordt geautomatiseerd samengesteld op basis van een geografisch informatiesysteem (GIS) en een set rekenregels (GIS-bewerkingen). De digitale basiskaarten in dit GIS zijn goed gedocumenteerd, net zoals de bewerkingen die nodig zijn om de bodemfunctieklassenkaart op te stellen. Een actualisatie kan daardoor snel worden uitgevoerd en met een uniforme kwaliteit. Een ander voordeel is dat de kaart eenvoudig digitaal beschikbaar te stellen is aan derden (bijvoorbeeld via de website www.bodemloket.nl). Registratiekenmerk: 34526855
5/17
Rapport Actualisatie Bodemfunctieklassenkaart gemeente Helmond
De GIS-bewerkingen worden uitgevoerd aan de hand de onderstaande (digitale) kaarten: 1. Gemeentegrens van Helmond Kaart bestuurlijke grenzen van het Kadaster. (https://service.pdok.nl/kadaster/bestuurlijkegebieden/wfs/v1_0) 2. Bebouwde kom Kaart komgrens APV 2007 van gemeente Helmond (Bebouwdekom_APV.shp). 3. Enkelbestemmingen bestemmingsplannen Kaarten actuele bestemmingsplannen gemeente Helmond (www.ruimtelijkeplannen.nl en voor oude plannen de oorspronkelijke bronbestanden) 4. Volkstuincomplexen, stadstuinen Kaart volkstuinen in gemeente Helmond afgeleid van enkelbestemmingen, BGT en kadaster (Volkstuinen_Helmond.shp). 5. Industrieterreinen Kaart industrieterreinen in Helmond afgeleid van enkelbestemmingen en Werklocaties Integraal Bedrijventerrein Informatie Systeem (IBIS) provincie Noord-Brabant (IBIS_Helmond_2023.shp). 6. Natuur Netwerk Brabant en Ecologische verbindingszone Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant (https://atlas.brabant.nl/arcgis/services/OVR_Natuur_stiltegebied/MapServer/WFSServer) 7. Wegencategorisering Kaart wegcategorisering gemeente Helmond (https://geohelm01.helmond.nl/geoserver/wfs) 8. Spoorlijnen Via eigendommenkaart Basisregistratie Kadaster. 9. Waterwinning voor menselijke consumptie Via Interim omgevingsverordening Noord-Brabant (https://atlas.brabant.nl/arcgis/services/OVR_Water_algemeen/MapServer/WFSServer)
Registratiekenmerk: 34526855
6/17
Rapport Actualisatie Bodemfunctieklassenkaart gemeente Helmond
2.3.3
Stappenplan
De bodemfunctieklassenkaart is gemaakt door het team Geo-informatie met behulp van het pakket FME. De samenstelling van de kaart gebeurt in de volgende opeenvolgende stappen (de eerder genoemde rekenregels): 1. Alle grondgebied binnen de gemeentegrens van Helmond krijgt de klasse Overig. 2. Alle grondgebied binnen de bebouwde kom krijgt de klasse Wonen. 3. Alle enkelbestemmingen Natuur, Bos en Agrarisch binnen de bebouwde kom krijgen de klasse Overig. 4. Alle Helmondse volkstuinen krijgen de klasse Overig 5. Alle (IBIS-)industrieterreinen krijgen de klasse Industrie, behalve indien gelegen binnen de grondwaterbeschermingszone Helmond. 6. Alle Natuurnetwerk Nederland (in Noord-Brabant NNB, voorheen ecologische hoofdstructuur EHS) en Ecologische Verbindingszones (EVZ) krijgt de klasse Overig. 7. Alle (toekomstige) gebiedsontsluitings- en stroomwegen krijgen klasse Industrie, behalve indien gelegen binnen de grondwaterbeschermingszone Helmond 8. De spoorlijn (en aangrenzende gebieden van dezelfde eigenaar) krijgt de klasse Industrie, behalve indien gelegen binnen de grondwaterbeschermingszone Helmond. 9. Alle enkelbestemming Wonen binnen een industrieterrein krijgt de klasse Wonen. 10. Alle grondgebied binnen de zone waterwingebied krijgt de klasse Overig. 11. Alle oppervlaktewater krijgt geen klasse (of te wel klasse = Uitgesloten).
In elke stap krijgen delen van het grondgebied van de gemeente dus een bepaalde functie toegewezen die op een deelkaart wordt gezet. Alle deelkaarten worden op elkaar gelegd in de genoemde volgorde (stap 1 onderop en stap 11 bovenop). Dat resulteert dan uiteindelijk in de bodemfunctieklassenkaart. In het geval een bepaald stukje Helmond dus in meerdere stappen een bodemfunctie krijgt toegekend, geldt uiteindelijk dus alleen de laatst toegekende functie. 2.3.4
Toelichting stappen
Voor enkele van de in de vorige paragraaf genoemde stappen zijn enkele bijzonderheden te melden. Enkelbestemmingen (soorten ruimtelijke besluiten) Alleen de actuele enkelbestemming op basis van bestemmingsplannen is meegenomen. Er is dus geen rekening gehouden met andere soorten ruimtelijke besluiten (projectbesluit of omgevingsvergunning strijdig gebruik). Dit omdat bij andere soorten besluiten het feitelijke toegestane gebruik niet af te leiden is uit de plankaart. Hier geen rekening mee houden wordt verantwoord geacht omdat het meestal om kleine plangebieden gaat waar op zich het onderliggende bestemming grotendeels nog wel geldig is.
Registratiekenmerk: 34526855
7/17
Rapport Actualisatie Bodemfunctieklassenkaart gemeente Helmond
Enkelbestemmingen (Wijk van de Toekomst) De bestemmingsplankaart voor het plangebied Brainport Smart District (BSD, Wijk van de Toekomst) is nog niet definitief vastgesteld. Voor dat gebied is uitgegaan van het ontwerpplan dat voor inspraak is vrijgegeven: NL.IMRO.0794.2100BP190113-1000. De enkelbestemmingen van het ontwerp plan zijn als volgt omgezet: •
•
•
Overig = Enkelbestemmingen: •
Groen – Park.
•
Natuur.
•
Productielandschap.
Wonen = Enkelbestemmingen: •
Bedrijf – werkgebied.
•
Gemend – Ontwikkelingsgebied.
•
Maatschappelijk.
•
Verkeer.
•
Verkeer – Verblijfsgebied.
•
Wonen.
Industrie = Enkelbestemming Verkeer – Railverkeer.
Dit is vastgelegd in een nieuwe digitale kaart (een shape): NL.IMRO.0794.2100BP190113-1000.shp Het wordt verantwoord geacht dit ontwerpplan te betrekken bij de bodemfunctieklassenkaart: •
Het ontwerpplan zal ongeveer tegelijk met de bodembeheernota door de raad worden vastgesteld
•
Wij verwacht niet dat de enkelbestemmingen - op het niveau van bodemfuncties - nog zullen worden aangepast.
•
Uitgaan van de oude enkelbestemmingen bestemmingsplan wordt niet verantwoord geacht omdat dit kan betekenen dat grond wordt toegepast die niet meer past bij het toekomstige gebruik.
Volkstuinen De volkstuinen zijn niet af te leiden uit enkelbestemmingen of andere beschikbare kaarten. De meeste volkstuinen hebben de enkelbestemming recreatie maar niet allemaal. Onder de enkelbestemming recreatie kan ook allerlei minder gevoelige bodemgebruik vallen. Als gevolg hiervan waren enkele volkstuinen tot nu toe ingedeeld in de klasse wonen in plaats van klasse overig (voldoet aan achtergrondwaarde c.q. schone grond). Daarom is een nieuwe kaart gemaakt: Volkstuinen_Helmond.shp
Registratiekenmerk: 34526855
8/17
Rapport Actualisatie Bodemfunctieklassenkaart gemeente Helmond
Werklocaties IBIS - bedrijfsterreinen De voorheen gebruikte digitale kaart van de provincie is niet meer actueel en dus niet meer bruikbaar voor het opstellen van een bodemfunctieklassenkaart. Daarom is een nieuwe kaart gemaakt van de locaties die als industrieterrein zijn of zullen worden uitgegeven: IBIS_Helmond_2023.shp. Voor de begrenzing van de terreinen is aangesloten bij de enkelbestemmingen en perceelsgrenzen. Uitzondering vormen de plangebieden: •
Brainport Smart District;
•
Houtsdonk;
•
Vlisco;
•
Nedschroef.
Voor die gebieden is reeds een woningbouwambitie geventileerd, bijvoorbeeld in een nieuw (ontwerp) bestemmingsplan of een Ruimtelijk Ontwikkelingsplan. De delen binnen die plangebieden die nu nog de bodemfunctie Industrie hebben, krijgen dus in de toekomst te maken met een gevoeliger gebruik. Het zou niet duurzaam zijn indien, vooruitlopend op de aanpassingen van bestemming en gebruik, nog industriegrond in die gebieden wordt toegepast. De betreffende terreindelen zijn daarom verwijderd van de kaart met industrieterreinen en krijgen dus ook niet meer de bodemfunctie Industrie. Dit is verantwoord omdat: •
er in de praktijk op de terreinen die reeds een industriefunctie hebben amper grond en bagger wordt toegepast (er is daar weinig dynamiek);
•
er genoeg gronden overblijven met de bodemfunctieklasse industrie.
Wegcategorisering De bronkaart is geen vlakkenkaart maar een kaart met lijnen op de as van de wegen. Er is daarom gewerkt met een zogenaamde buffer rond de lijnen. Dat is een strook grond van 5 meter aan elke kant van de lijn waaraan de desbetreffende bodemfunctieklasse is toegekend. In het terrein is zo'n weg met bermen en trottoir natuurlijk niet overal precies 10 meter breed. Dit kan er dus toe leiden dat de wegvlakken met klasse Industrie (bij ver inzoomen) niet netjes aansluiten op de omliggende vlakken (Wonen of Overig). Dit is nu ook al zo en in de praktijk heeft dat nooit tot problemen geleid.
Grondwaterbeschermingsgebieden Deze gebieden worden tegenwoordig vastgelegd via de (Interim) Omgevingsverordening NoordBrabant. Daarom is er nu een andere digitale kaart gebruikt dan bij de vorige actualisatie. De ligging van de gebieden is door de provincie niet aangepast, dus verder heeft dit geen gevolgen voor de kaart.
Registratiekenmerk: 34526855
9/17
Rapport Actualisatie Bodemfunctieklassenkaart gemeente Helmond
Oppervlaktewater Dit werd altijd afgeleid van de enkelbestemming Water. Gebleken is dat er ook landbodem is met bestemming water. Daar zou de kaart dan niet gelden. Om dat te verhelpen wordt voortaan de Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT) gebruikt. Die kaart geeft goed beeld van de actuele aanwezigheid van water. 2.3.5
Resultaat
De geactualiseerde kaart is opgenomen in bijlage 1. De belangrijkste aanpassingen zijn: •
Het gebruik van de kaart binnen het grondwaterbeschermingsgebied vraagt speciale aandacht. Daarom geven we de grens van de beschermingszone en het waterwingebied op de kaart aan.
•
De volkstuinen zijn nu correct aangegeven.
•
De planontwikkelingsgebieden met woningbouwambities zijn nu ook verwerkt in de kaart.
•
Water (gebied zonder bodemfunctieklasse) is nu ook echt water.
2.4
(Spoor)wegen en -bermen
2.4.1
Indeling wegen en bermen
In aansluiting op hetgeen voor rijks-, provinciale en spoorwegen reeds geregeld is in het Besluit bodemkwaliteit, geldt in Helmond voor de bermen de volgende bodemfunctieklasse: -
Bermen spoorzone = Industrie De spoorzone met bijbehorende bermen, tot maximaal 10 meter vanaf de rand van de verharding of het ballastbed, valt in de bodemfunctieklasse Industrie. Dit op verzoek van een consortium van Rijkswaterstaat, SBNS en Prorail (brief van 30 juni 2009 met kenmerk RWS/DVS-2009/1569).
-
Wegbermen (toekomstige) gebiedsontsluitingswegen Deze relatief grote en drukke wegen vallen in de bodemfunctieklasse Industrie. De berm eindigt daar waar het bodemgebruik wijzigt, bij de eigendomsgrens of bij een afscheiding (hek, sloot etc.).
-
Overige wegbermen buiten de bebouwde kom Voor de overige wegbermen buiten de bebouwde kom geldt de functieklasse van het omliggende gebied (overig, landbouw/natuur).
-
Overige wegbermen binnen de bebouwde kom De bodemfunctieklasse sluit aan bij de functieklasse ter plaatse (dus binnen een woonwijk de functieklasse Wonen en op een industrieterrein de functieklasse Industrie).
Waar het geautomatiseerd verwerken van deze regels op de kaart niet mogelijk was, wordt de bovengenoemde indeling toegepast bij het beoordelen van melding van het toepassen van grond en bagger.
Registratiekenmerk: 34526855
10/17
Rapport Actualisatie Bodemfunctieklassenkaart gemeente Helmond
2.4.2
Begrenzing bermen spoorzone
Voor de begrenzing van bermen in de spoorzone wordt aangesloten bij onderstaande figuren. Deze figuren zijn afkomstig uit een brief van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat, Dienst Verkeer en Scheepvaart (kenmerk RWS/DVS-2009/2932, 19 november 2009). Daar waar in de brief en in onderstaande figuren over de wegberm wordt gesproken dient ook spoorwegberm gelezen te worden. Figuur 1: begrenzing spoorberm bij verhoogde of verdiepte ligging spoor
Figuur 2: begrenzing spoorberm bij spoor op maaiveld
De spoorzone ligt dus vanaf de as van het spoor tot aan een fysieke afscheiding of eigendomsgrens. Er geldt een maximum van 10 meter vanaf de rand van de verharding of het ballastbed.
Registratiekenmerk: 34526855
11/17
Rapport Actualisatie Bodemfunctieklassenkaart gemeente Helmond
2.4.3
Begrenzing wegbermen
Tot de wegberm wordt gerekend een strook van maximaal 10 meter aan beide zijden van de weg (bijv. de asfaltrand), tenzij de berm langs de weg eerder wordt onderbroken door een sloot dan wel de grens van het aangrenzend perceel. Voor wegbermen langs dijkwegen, en voor bermen gelegen in de Ecologische Hoofdstructuur, geldt voor beiden zijden buiten het wegvak een strook van maximaal 2 meter. Dit in verband met de ecologische functie van die wegbermen.
2.5
Beschermingsgebied waterwinning voor menselijke consumptie
Er ligt een beschermingsgebied rondom de drinkwaterwinning van Brabant Water aan de Bakelse Dijk. De interim omgevingsverordening Noord-Brabant bevat bijzondere regels voor grondverzet en het toepassen van grond en bagger in dat beschermingsgebied. Binnen het grondwaterbeschermingsgebied Helmond worden twee zones onderscheiden: •
Waterwinning;
•
Grondwaterbeschermingsgebied.
De provinciale regels verbieden het gebruik van grond met kwaliteitsklasse Industrie binnen beschermingsgebied. Het gebruik van grond met de kwaliteitsklasse Wonen is slechts onder voorwaarden toegestaan. Het gebruik van de kaart binnen het grondwaterbeschermingsgebied vraagt daarom speciale aandacht: •
Bij het hergebruik van grond of bagger binnen het grondwaterbeschermingsgebied moet altijd onderzocht worden of de bodemfunctieklasse op de kaart niet in strijd is met de provinciale regels. Als dat het geval is, dan zijn de provinciale regels leidend.
•
Bij het bepalen van de ontgravingsgrenzen bij bodemsaneringen is de bodemfunctieklassenkaart wel zonder verdere restricties te gebruiken. Bij het aanvullen van de ontgraving bij bodemsanering geldt weer wel dat de provinciale toepassingsregels leidend zijn.
Opmerking: In de buurgemeente Laarbeek ligt een grondwaterbeschermingsgebied waarvan de boringvrije zone zich uitstrekt tot op het grondgebied van de gemeente Helmond. Deze zone is niet relevant voor de Helmondse bodemfunctieklassenkaart omdat de provinciale omgevingsverordening voor die zone geen bijzondere regels bevat voor grondverzet op of in de eerste drie meter beneden het maaiveld.
Registratiekenmerk: 34526855
12/17
Rapport Actualisatie Bodemfunctieklassenkaart gemeente Helmond
2.6
Oppervlaktewater
Oppervlaktewater heeft volgens het Besluit bodemkwaliteit geen bodemfunctie. De bodemfunctieklassenkaart heeft daarom ook geen betekenis bij het in een oppervlaktewaterlichaam toepassen van partijen grond of baggerspecie. Bovendien is voor dergelijke toepassingen niet de gemeente maar de waterbeheerder het bevoegde gezag. Op een analoge afdruk van de kaart zijn alleen de oppervlaktewateren met een significante omvang zichtbaar. De overige watergangen zijn opgegaan in de kleur van het omliggende gebied. Op de digitale versie van de kaart kan ingezoomd worden, en dan is het oppervlaktewater wel altijd zichtbaar.
Registratiekenmerk: 34526855
13/17
Rapport Actualisatie Bodemfunctieklassenkaart gemeente Helmond
3.
OVERIGE ASPECTEN
3.1
Relatie met saneringsbeleid
De bodemfunctieklassenkaart speelt een rol bij het bepalen van de terugsaneerwaarden en de milieuhygiënische kwaliteit van de leeflaag en aanvulgrond in het geval van een uniforme sanering van met immobiele stoffen verontreinigde grond. In het Besluit uniforme saneringen is namelijk opgenomen dat in dat geval moet worden uitgegaan van de maximale waarden die horen bij de bodemfunctieklasse van de betreffende locatie. In de Circulaire bodemsanering1 wordt aanbevolen dat het bevoegd gezag Wet bodembescherming (in Helmond het college van B&W) voor de te hanteren terugsaneerwaarden aansluit bij de Maximale Waarden die voor de verschillende bodemfunctieklassen op grond van het Besluit bodemkwaliteit zijn vastgesteld. Dat neemt niet weg dat het bevoegd gezag een eigen motiveringsplicht heeft bij het vaststellen van de saneringsdoelstelling, en dat een afwijkende locatiespecifieke doelstelling mogelijk blijft.
3.2
Omgang met tussentijdse functiewijzigingen
Het is mogelijk dat het gebruik van een locatie na wijziging door de gemeenteraad van de bestemming niet meer past bij de vastgestelde bodemfunctieklasse. Dit zou in theorie kunnen leiden tot een ongewenste afweging bij het toepassen van grond of baggerspecie volgens het generieke kader of bij het bepalen van de terugsaneerwaarde bij bodemsanering. Het bij iedere wijziging van een bestemmingsplan moeten aanpassen van de bodemfunctieklassenkaart vergt een onevenredige inspanning. Daarom gaat het college van B&W eenmaal per jaar na of het noodzakelijk is de bodemfunctieklassenkaart aan te passen. Zo nodig kan zij dan een geactualiseerde kaart vaststellen in overeenstemming met het desbetreffende ruimtelijk besluit van de gemeenteraad. In de tussenliggende periode worden wijzigingen van de bestemming, indien nodig, betrokken bij het toetsen van de toepassingen van grond of baggerspecie.
1 Circulaire bodemsanering per 1 juli 2013, Staatscourant, nr. 16675, 27 juni 2013
Registratiekenmerk: 34526855
14/17
Rapport Actualisatie Bodemfunctieklassenkaart gemeente Helmond
BIJLAGE 1 Bodemfunctieklassenkaart
Legenda:
Registratiekenmerk: 34526855
15/17
Rapport Actualisatie Bodemfunctieklassenkaart gemeente Helmond
Bijlage 1a) Geactualiseerde Bodemfunctieklassenkaart 2023
Registratiekenmerk: 34526855
16/17
Rapport Actualisatie Bodemfunctieklassenkaart gemeente Helmond
Bijlage 1b) Bodemfunctieklassenkaart Helmond versie 2017 ter referentie
Registratiekenmerk: 34526855
17/17