RN 084 2e Berap 2021
Tekst van het document
Inhoudsopgave 1
Samenvatting .................................................................................................................................. 1
2
Budgettair beeld ............................................................................................................................. 2
3
Stand van zaken beleidsresultaten per programma ................................................................... 8
3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 3.9 3.10 3.11 3.12 3.13 3.14
Programma 01: Veiligheid en handhaving .................................................................................... 9 Programma 02: Werk en inkomen ............................................................................................... 12 Programma 03: Zorg en welzijn .................................................................................................. 14 Programma 04: Jeugd en onderwijs ............................................................................................ 19 Programma 05: Cultuur, toerisme en recreatie ........................................................................... 24 Programma 06: Sport en bewegen ............................................................................................. 26 Programma 07: Economisch beleid en werkgelegenheid ........................................................... 27 Programma 08: Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting .......................................................... 32 Programma 09: Stedelijke vernieuwing ....................................................................................... 35 Programma 10: Verkeer en mobiliteit .......................................................................................... 38 Programma 11: Openbare ruimte en natuurbescherming ...........................................................
41 Programma 12: Milieu ................................................................................................................. 44 Programma 13: Bestuur en organisatie ....................................................................................... 47 Algemene dekkingsmiddelen ...................................................................................................... 49
4
Stand van zaken grote projecten ................................................................................................ 50
5
Overzicht financiële afwijking coronacrisis............................................................................... 56
6
Overzicht budgettaire neutrale afwijkingen ............................................................................... 65
7
Overzicht afwijkingen op kredieten ............................................................................................ 70
8
Overzicht technische wijzigingen ............................................................................................... 72
Bijlage 1: Totaaloverzicht met effecten op begrotingssaldo .......................................................... 73 Bijlage 2: Reserves .............................................................................................................................. 75 Bijlage 3: Overzicht met door te schuiven kredieten ....................................................................... 77 Bijlage 4: Overzicht met af te sluiten kredieten ................................................................................ 82 Bijlage 5: Ombuigingen ...................................................................................................................... 83
1
Samenvatting
Voor u ligt de 2e Bestuursrapportage (Berap) 2021. Deze Berap heeft als peildatum 1 september en geeft een doorkijk naar het verwachte rekeningresultaat 2021 op basis van de gegevens die per die datum bij ons bekend zijn. Daarnaast actualiseren we de daadwerkelijke kosten die gemaakt zijn als gevolg van de coronacrisis en ramen we de vergoeding die we daarvoor hebben ontvangen van het Rijk. Op basis van de 2e Berap is het verwachte rekeningresultaat € 752.000 negatief. Leeswijzer De 2e Berap is als volgt opgebouwd: De totale financiële effecten op het budgettair beeld van de begroting zijn samengebracht in de tabel in hoofdstuk 2. Per programma is een verklaring van de financiële afwijkingen opgenomen. In hoofdstuk 3 is de voortgang van de beleidsresultaten per programma uiteengezet. Door middel van vlaggetjes (Groen Behaald, loopt (conform planning) / Oranje Vertraagd, uitgesteld / Rood Niet behaald, stopgezet) wordt toegelicht wat de status van het betreffend beleidsresultaat is. Hoofdstuk 4 bevat een actualisatie van de stand van zaken met betrekking tot de grote projecten. Dit doen we aan de hand van de aspecten risico’s, geld, tijd en kwaliteit. In hoofdstuk 5 vindt u de financiële gevolgen van de coronacrisis terug. De mutaties als gevolg van corona worden verrekend met de Algemene reserve. In hoofdstuk 6 zijn de budgettair neutrale afwijkingen t.a.v.
de programmabegroting weergegeven. Deze zijn budgettair neutraal, omdat het kosten zijn die gedekt worden uit externe opbrengsten, een onttrekking aan een reserve of door budgetten anders in te zetten. In hoofdstuk 7 vindt u de afwijkingen op kredieten terug. Daarnaast bevat bijlage 3 van deze Berap een actualisering van de planning van de uitgaven van de al goedgekeurde kredieten. Deze zijn gebaseerd op een reëlere planning en het daadwerkelijke moment van betaling. In bijlage 4 zijn de af te sluiten kredieten in 2021 weergegeven. Tenslotte is in hoofdstuk 8 een overzicht van technische wijzigingen weergegeven. Dit zijn budgettair neutrale wijzigingen tussen programma’s die geen effect hebben op het begrotingssaldo.
1
2
Budgettair beeld (bedragen x €1.000 /V=Vo o rdelig/N=Nadelig)
Budgettair beeld Begroting 2021
0
Post onvoorzien Volgnr.
1.
Progr.
250
Omschrijving
Lasten
1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, Post onvoorzien: Corona consequenties 11, 12, 13, 14
2.
14
Compensatie corona gemeentefonds in de meicirculaire 2021
3.
14
Verlaging storting algemene reserve
Baten
V/N
595
0
N
0
38
V
-557
0
V
Resultaat 2e berap - coronaconsequenties
38
38
Ruimte post onvoorzien na wijzigingen
250
Volgnr.
Progr.
1.
2
Bijstellen budget Bijzondere Bijstand
2.
3
Bijstelling budget Wmo
3.
4
4.
4
5.
Omschrijving
Lasten
Baten
V/N
500
0
N
1.900
0
N
Bijdrage huren kinderopvanglocaties
-53
0
V
Bijstelling Budget Jeugdhulp
-700
0
V
4
Extra rijksmiddelen Jeugdhulp
-2.853
0
V
1-5
2, 3, 4
Mutatie reserve Sociaal Domein
3.606
2.400
N
6.
7
Onderzoek Food doorontwikkeling
60
0
N
7.
7
Inkomstenderving marktgelden
0
-73
N
8.
8
21
0
N
9.
8
Wonen boven winkels Verschuiving middelen Brainport Smart District (BSD), onttrekking algemene Reserve
150
150
-
10.
9
Ontwikkelingen en gecoördineerde aanpak Stiphout en wijkontwikkelingsplan Rijpelberg
150
0
N
11.
11
Zelf Service Fietsenstalling NS station Helmond
365
0
N
12.
11
Bijdrage NS station Helmond 2e halfjaar 2021
155
155
-
13.
11
Middelen Groen
235
0
N
14.
13
Aanpassing commissiekamer
40
0
N
15.
13
Voorziening pensioenen wethouders
0
450
V
16.
13
Motie kosten Verklaring Omtrent Gedrag (VOG)
13
0
N
17.
14
Saldo programmabegroting 2021
-94
0
V
18.
14
Positief saldo gemeentefonds 2021
-761
0
V
19.
14
Stijging accountantskosten
30
0
N
20.
14
Personele inzet vervanging Financieel Systeem
250
0
N
21.
14
Audits Wet politiegegevens
20
0
N
22.
14
Tekort personeel
1.000
0
N
23.
14
Bijstellen budget informatieveiligheid en privacy
-200
0
N
Resultaat 2e Berap - reguliere ontwikkelingen
3.834
3.082
Budgettair beeld Begroting 2021 na wijzigingen
-752
2
N
Toelichting financiële consequenties coronacrisis In de 1e Berap 2021 meldden we dat de destijds bekende uitgaven als gevolg van de coronacrisis in totaal € 3.428.215 bedroegen. Deze werden voor circa € 5.382.000 gecompenseerd door het Rijk. Het verschil tussen de uitgaven en het steunpakket van het Rijk van € 1.953.585 is, conform beleid, gestort in de algemene reserve. Het nadelig effect als gevolg van de coronacrisis bedraagt bij deze 2e Berap circa € 595.000. Om dit bedrag te bekostigen zetten we het steunpakket in dat wij van het Rijk hebben ontvangen bij de meicirculaire 2021 van circa € 38.000. De resterende kosten van € 557.000 dekken we af door de geraamde storting aan de algemene reserve te verlagen met € 557.000. Hiermee komt de storting aan de algemene reserve in 2021 uit op een bedrag van € 1.397.000. De verschillende coronakosten worden afzonderlijk toegelicht in hoofdstuk 5. Toelichting voor- en nadelen Op basis van de 2e Bestuursrapportage 2021 is het verwachte rekeningresultaat € 752.000 negatief. Dit resultaat wordt ten tijde van de 2e Bestuursrapportage nog niet verrekend met de algemene reserve. Het daadwerkelijke resultaat over 2021 kan afwijken van het verwachte resultaat 2021. Bijvoorbeeld doordat er nog geen besluit genomen is over het rekeningresultaat van Senzer.
Een besluit tot verrekening met de algemene reserve wordt ten tijde van de vaststelling van de jaarverantwoording 2021 genomen. 1
Bijstellen budget Bijzondere Bijstand Afgelopen jaren zijn de kosten voor Bijzondere Bijstand structureel gestegen. Dit jaar vallen de kosten voor Bijzondere Bijstand naar verwachting circa € 500.000 hoger uit dan begroot. De voornaamste oorzaak hiervan is het groeiend aantal onderbewindstellingen door de rechter met als gevolg dat men steeds meer aanspraak maakt op de bijzondere bijstand t.b.v. bewindvoering.
2
Bijstelling budget Wmo In de jaarrekening 2020 hebben we eerder een structureel tekort gemeld op de Wmo van € 1,3 miljoen. Voor ongeveer de helft was dit het gevolg van stijgende kosten voor de hulpmiddelen en de andere helft kwam voort uit toenemende cliëntenaantallen bij met name de huishoudelijke ondersteuning en de lichte vormen van begeleiding. In de 1 e Berap 2021 is dit verwachte tekort ook herhaald en is verder voor de hulpmiddelen aangegeven dat het maximum effect in 2021 van het overgaan van koop naar huur per 2018 (en meer gelijkmatig kostenverdeling over de contractperiode) is bereikt. Op basis van de gegevens van de eerste maanden van 2021 was de verwachting dat het aantal cliënten huishoudelijke ondersteuning en begeleiding stabiel zou blijven. Nu na ruim een half jaar is duidelijk dat de prognose van de eerste 2 maanden was gebaseerd op nog onvolledige gegevens én dat het huidige totale kostenniveau 2021 het niveau van 2020 nadert (hetzelfde kostenniveau voor begeleiding en hoger voor wat betreft huishoudelijke ondersteuning). Daarmee is de verwachting dat het tekort uitkomt op € 1,9 miljoen. De stijging ten opzichte van de 1e Berap is overigens met name een stijging van kosten begeleiding (€ 0,5 miljoen). Onderdeel van de € 1,9 miljoen is de indexering van de tarieven van de zorgaanbieders van afgerond € 0,4 miljoen.
Deze ontwikkeling (meerkosten als gevolg van een cao-stijging die buiten onze invloed ligt) is in de Voorjaarsnota 2021 gemeld en structureel verwerkt vanaf de begroting 2022. Dit risico blijft in de toekomst ook spelen bij de WMO. De WMO is en blijft een openeinderegeling, de effecten van de externe positionering kunnen nog niet in volle omvang worden geprognosticeerd én er zijn nog onzekerheden rondom de (na-ijl) effecten van
3
Corona. Daarom houden wij met deze risico’s ook rekening in onze risicoparagraaf. Compensatie binnen de overige aandachtsgebieden van de WMO lijkt niet opportuun, waardoor melding noodzakelijk is - ook gezien het verwachte structurele karakter. Het is mogelijk om voor 2021 de reserve Sociaal Domein in te zetten óf eventueel een beroep te doen op het weerstandsvermogen conform geformuleerde risico inschatting. 3
Bijdrage huren kinderopvanglocaties Als gemeente hebben wij altijd bijgedragen aan de huren van de kinderopvanglocaties. Dit is echter niet meer toegestaan, omdat deze bijdrage wordt gezien als staatssteun. Het budget voor deze bijdrage blijft onbenut en hierdoor ontstaat een voordeel van ruim € 50.000. Dit voordeel voegen we toe aan de reserve sociaal domein.
4
Bijstelling Budget Jeugdhulp In de begroting 2021 hebben we het budget voor jeugdhulp met € 3,8 miljoen opgehoogd om zo aan te sluiten bij het uitgavenpatroon voor jeugdhulp. Op basis van het huidige beroep op jeugdhulp verwachten we dat de uitgaven dit jaar ongeveer € 700.000 lager komen te liggen dan het bijgestelde budget. Daarom verlagen we dit budget met € 700.000. Dit bedrag voegen we toe aan de reserve sociaal domein waaruit de afgelopen jaren ook de tekorten op de jeugdhulp gedekt zijn.
5
Extra rijksmiddelen Jeugdhulp In de meicirculaire hebben we vanuit het rijk bijna € 2,9 miljoen ontvangen. Deze middelen zijn enerzijds bedoeld om de acute financiële knelpunten op het gebied van de Jeugdhulp het hoofd te bieden en de wachtlijsten zoveel mogelijk te verkorten en anderzijds om onze functie in de keten te versterken. Anticiperend op de tekorten bij de jeugdhulp hebben we vorig jaar onze begroting met € 3,8 miljoen opgehoogd, hierdoor is het budget in 2021 toereikend. We willen deze rijksmiddelen daarom benutten om onze interventies te doen die leiden tot het versterken van onze positie in de keten en tot een financieel duurzaam jeugdhulpstelsel. Omdat zorgvuldigheid hierbij belangrijker is dan snelheid ligt de focus dit jaar ligt op een zorgvuldige herpositionering van de sociale teams. Daarom voegen we de rijksmiddelen toe aan de reserve sociaal domein. De komende jaren kan het geld vanuit deze reserve worden benut voor doelgerichte interventies in het sociaal domein. U wordt hier middels de reguliere P&C-cyclus van op de hoogte gehouden.
6
Onderzoek Food doorontwikkeling Om de positie van Food Tech Brainport (FTB) te versterken is een visie/plan nodig voor de doorontwikkeling. De verankering van FTB in de (Brainport)regio is daarbij een belangrijk punt. Om dit ook daadwerkelijk te verzilveren is een gedeelde en doorleefde visie door provincie, gemeente, bestuur FTB en als voorzien Brainport Development (BD) essentieel. Deze visie betreft op hoofdlijnen het volgende: - De doorontwikkeling van regionale samenwerkingsverbanden; - Het ontwikkelen van een (fysieke) ecostructuur; - Een meerjarige doorkijk na 2022 naar de optimale exploitatie van FTB. Voor ons als gemeente is het van belang om een extern bureau een visie/plan te laten ontwikkelen in samenhang met de wijze waarop governance, bestuurlijke samenstelling en wijze van marktbenadering geoptimaliseerd wordt voor FTB
7
Inkomstenderving marktgelden Weekmarkten kampen al jaren met een tanende belangstelling. Diverse kooplieden hebben hun standplaats verkleind of zelfs opgezegd. Hiervoor zijn niet veel nieuwe ondernemers
4
teruggekomen. Op grond van de huidige bezetting van de weekmarkt resulteert dit in een inkomstenderving van € 73.000. 8
Wonen boven winkels Het krediet Centrum wonen boven winkels voldoet niet meer aan de BBV voorschriften. We stellen voor het krediet af te sluiten en het restant van € 20.667 te storten in de Reserve Stimuleren Wonen om de stijgende vraag in het kader van de Subsidie Stedelijke vernieuwing Helmond in de toekomst te kunnen dekken.
9
Verschuiving middelen Brainport Smart District (BSD), onttrekking algemene Reserve De toekomst van Brainport Smart District vraagt in 2021 eenmalig inzet van meer middelen die de basis leggen vóór de structurele financiering van BSD voor de periode 2022-2030. Voor de periode 2022-2024 is € 1.500.000 beschikbaar in de meerjarenbegroting. Daarvan zetten we in € 150.000 extra in door een onttrekking aan de algemene reserve in 2021. Ter dekking daarvan zal in de komende jaren het beschikbare bedrag 2022-2024 (€ 500.000 per jaar), verlaagd worden met € 50.000 per jaar en teruggestort worden naar de algemene reserve.
10
Ontwikkelingen en gecoördineerde aanpak Stiphout en wijkontwikkelingsplan Rijpelberg Voor het versterken van de gemeentelijke integrale aanpak van Stiphout vragen we om € 75.000 vrij te maken om de bestaande gebiedsvisie te laten actualiseren (door een extern bureau), welke richting geeft aan onder meer de toekomstige bouwinitiatieven. Ook voor de wijk Rijpelberg zal in 2022 een wijkontwikkelingsplan worden op- en vastgesteld. Dit traject zal in 2021 starten met een keuze voor een geschikte locatie voor een te realiseren MFA. Voor het uitvoeren hiervan wordt een bedrag van € 75.000 gevraagd.
11
Zelf Service Fietsenstalling NS station Helmond In het investeringsprogramma 2021 is rekening gehouden met de realisatie van een Zelf Service Fietsenstalling NS station Helmond en een overkapte scooterstalling op het Van Gend en Loos-terrein voor een totaalbedrag van € 410.000. Op grond van de nota investeringsbeleid 2021-2024 welke door uw raad vastgesteld is op 13 april 2021 worden bijdragen aan activa in eigendom van derden niet geactiveerd. Dit betekent dat de oorspronkelijke bijdrage aan de NS voor de Zelf Service Fietsenstalling station Helmond niet geactiveerd wordt. De begrote investering en kapitaallasten komen hierdoor te vervallen. Dit is verwerkt in hoofdstuk 7. In plaats daarvan wordt de bijdrage direct in de exploitatie verwerkt. Deze bedraagt € 365.000 door een bijgestelde kostenraming. De kosten voor de overkapte scooterstalling op het Van Gend en Loos-terrein van € 82.000 worden wel geactiveerd.
12
Bijdrage NS station Helmond 2e halfjaar 2021 Door de fietsenstalling bij station Helmond in 2021 te veranderen in een Zelf Service Fietsenstalling kan de jaarlijkse bijdrage aan de NS vervallen. Wij zijn uitgegaan van realisatie van een Zelf Service Fietsenstalling in de eerste helft van dit jaar en het vervallen van de jaarlijkse bijdrage aan de NS vanaf de tweede helft van dit jaar. In de voorbereidingsfase is de nodige vertraging ontstaan door overleg met de NS over de hoogte van de investeringskosten en onderzoek naar onder andere staatssteun, BTW en de vorm van overeenkomst met de NS. Verwacht wordt dat eind dit jaar de Zelf Service Fietsenstalling gerealiseerd is en de bijdrage aan de NS vanaf het begrotingsjaar 2022 kan vervallen. Voor 2021 kan deze bijdrage worden opgevangen door de extra inkomsten uit naheffingen. Zie tevens bijlage 6 Ombuigingen punt 8.
5
13
Middelen Groen Voor de verwerking van het groenafval en groenonderhoud verwachten we hogere kosten. Dit wordt veroorzaakt door hogere kosten die ontstaan zijn door hoger uitvallende aanbestedingen en voor een klein deel door onvoorziene werkzaamheden zoals bestrijding van invasieve soorten.
14
Aanpassing commissiekamer Op 10 november 2020 heeft u het raadsvoorstel Evaluatie en verbetervoorstellen vergaderstructuur vastgesteld (Raadsvoorstel 14-2020). Onderdeel van dit voorstel was om commissiekamer B zodanig aan te passen dat ook de commissievergaderingen live uitgezonden kunnen worden, zodat de stad meer betrokken wordt. Na de nodige voorbereidingen zijn we nu zover dat we daadwerkelijk kunnen beginnen met de aanpassingen van de commissiekamer, zodat we direct na het zomerreces vergaderingen live kunnen streamen. Hiervoor is een eenmalig bedrag nodig van ca. € 40.000 euro.
15
Voorziening pensioenen wethouders Op basis van de meest actuele gegevens van de rekenrente lijkt het erop dat we € 450.000 kunnen laten vervallen in onze voorziening pensioenen wethouders. De definitieve rekenrente wordt pas rond oktober bekend gemaakt. Om nu al een inschatting te geven van de consequenties melden we dit aan uw raad. Zoals voorgaande jaren te zien is de impact van de rekenrente groot. Dit jaar kunnen we op basis van de huidige gegevens een voordeel melden.
16
Motie kosten Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) Op 13 juli 2021 heeft uw raad ingestemd met de motie "kosten aanvraag VOG ten behoeve van de gemeenteraadsverkiezingen 2022 komen ten laste van de gemeente". Uw raad heeft ons verzocht om de kosten voor het aanvragen van een VOG ten behoeve van de potentiële raadsleden op de kieslijsten voor de gemeenteraadsverkiezingen op ons te nemen en de dekking hiervoor te regelen bij de Berap. Aan deze motie geven wij middels deze wijziging bij de 2e Berap 2021 gehoor. De geschatte kosten hiervoor bedrag circa € 13.000.
17
Saldo programmabegroting 2021 De programmabegroting 2021-2024 presenteert een positief saldo. Dit saldo is vrij inzetbaar en wordt ingezet om de nadelen van voorliggende begroting op te vangen.
18
Positief saldo gemeentefonds 2021 In 2021 is er tot nu toe een positief resultaat van circa € 761.000 op het gemeentefonds. Over een deel van dit resultaat van ruim € 600.000 bent u geïnformeerd in raadsinformatiebrief 78. Dit deel wordt veroorzaakt door een positieve afrekening van het BTW compensatiefonds (BCF) over 2020. Het overige deel betreft de vrijval van budget voor loon- en prijscompensatie 2021 die niet meer voor dit doel benodigd is in 2021.
19
Stijging accountantskosten We zijn dit jaar onder andere door het coronavirus geconfronteerd met extra werkzaamheden door de accountant. Ook als gevolg van nieuwe regelgevingen en ontwikkelingen (Sisa, Bereikbaarheidsakkoord, WNT). Er zijn ook wat extra werkzaamheden uitgevoerd met betrekking tot het grondbedrijf en bepaalde onzekerheden, zoals te lezen in het accountantsverslag.
6
20
Personele inzet vervanging Financieel Systeem Als gevolg van vertraging in de implementatie van de Vervanging Financieel Systeem (uitstel 1 jaar) worden er o.a. meer kosten gemaakt voor projectleiding en extra implementatiekosten.
21
Audits Wet politiegegevens Vanuit de Wet politiegegevens (Wpg) worden verplichte privacy audits voorgeschreven. Met deze aanvraag willen we middelen reserveren om dit uit te voeren zodat er een auditrapport opgeleverd kan worden aan de Autoriteit Persoonsgegevens (AP).
22
Tekort personeel Op dit moment voorzien wij een tekort op personeel van één miljoen. Dit tekort wordt veroorzaakt door minder rendabele uren, vervanging door ziekte en hogere kosten voor inhuur. Dit resulteert in een lagere doorbelasting naar de diverse projecten.
23
Bijstellen budget informatieveiligheid en privacy Voor informatieveiligheid en privacy is er een voordeel van € 200.000. De werving van de security en privacy officers zijn in gang gezet. Verwacht wordt dat het team op z’n vroegst vanaf medio november compleet is.
7
3
Stand van zaken beleidsresultaten per programma
8
3.1
Programma 01: Veiligheid en handhaving
3.1.1
Stand van zaken resultaten, majeure ontwikkelingen, risico's & knelpunten
Versterkingsplan Binnenstad-Oost 2020-2022 In juli 2020 heeft de gemeenteraad ingestemd met het “Versterkingsplan Binnenstad-Oost 20202022”, hetgeen uiteenlopende interventies bevat om op alle leefdomeinen in het gebied verdere verbetering te bewerkstelligen. Doel van het plan is om ervoor te zorgen dat in de Binnenstad-Oost bewoners, bezoekers en ondernemers zich prettig voelen, wet- en regelgeving wordt nageleefd, een acceptabel niveau van ‘veiligheid dichtbij’ is bereikt en ongewenst gedrag van jeugd ‘duurzaam’ vermindert, zodat de focus meer komt te liggen op perspectief en inclusie. Hiervoor intensiveren we onder andere de integrale jeugdaanpak met zowel preventieve als repressieve componenten, stellen we een verkeersplan op en zetten we een stadsmarinier in die in de wijk aanwezig is ten behoeve van inwoners en ondernemers. Loopt conform planning. Sinds 1 september is de stadmarinier actief in de Binnenstad. In de eerste helft van 2021 was er nog geen stadsmarinier, waardoor we minder direct contact met inwoners en ondernemers gehad dan we zouden willen. Dit wordt nu geïntensiveerd en we maken samen met de buurt een visie, een stip op de horizon, als basis voor een gedragen aanpak. Ook gaat het inlooppunt Heistraat 125 weer open en zijn netwerkpartners in de wijk hier op maandagochtend en donderdagmiddag aanwezig om vragen te beantwoorden.
De aanpak van drugscriminaliteit en -overlast is ook het afgelopen halfjaar doorgegaan, wat onder andere heeft geresulteerd in de aanhouding van dealers, het aanbieden van hulptrajecten aan drugsgebruikers en de tijdelijke sluiting van een aantal panden waar drugs is aangetroffen, om de aanloop hier tegen te gaan. Enkele panden zijn inmiddels overgegaan in andere handen. Gekoppeld aan deze aanpak zijn meerdere verkeersacties uitgevoerd, waarbij overtredingen zijn beboet. Brede aanpak ter voorkoming normloosheid en afglijden jongeren Nog steeds zien we dat veel jongeren al vroeg ‘kiezen’ voor het snelle geld, verkeerde rolmodellen en daarmee een criminele carrière. Die eindigt meestal aantoonbaar slecht; gevangenis, verslaving en regelmatig fataal geweld. We zetten in op een integrale samenwerking waarin we met alle relevante partners inzetten op het voorkomen van het afglijden van Helmondse jongeren. Concrete activiteiten onder meer op basis van het Versterkingsplan Binnenstad-Oost 2020-2022 worden in 2021 uitgevoerd. De opdracht aan het jongerenwerk wordt herijkt, waarbij nadrukkelijk aandacht zal zijn voor de aanpak van de ‘zware’ doelgroep en in hoeverre deze taak thuishoort bij de huidige jongerenwerkorganisaties.
Daarnaast zullen ervaringsdeskundigen ingezet worden om jongeren de gevaren van drugshandel en (andere) criminaliteit bij te brengen en zal er samen met jongeren worden gekeken naar mogelijkheden voor een eigen plek, onder andere in de binnenstad-Oost. Loopt conform planning. Hiervoor is het Programma Perspectief voor Jongeren opgesteld, wat in februari is vastgesteld door het college (zie ook paragraaf 3.4.1). Een van de sporen binnen het programma is de integrale aanpak van risicojeugd. Dit spoor betreft een integrale samenwerking tussen het Sociaal Domein en Veiligheid en Naleving. In het eerste half jaar van 2021 is samen met onze partners een analyse uitgevoerd op aard en omvang van het vraagstuk. Op basis hiervan is een uitvoeringsplan uitgewerkt. Het uiteindelijke doel van de aanpak is het realiseren van een methodische aanpak voor jeugdigen die (dreigen) de verkeerde afslag (te) nemen. Onderdeel van het plan is om op basis van ongeveer 50 casussen (jongeren en hun gezin) een integrale aanpak te ontwikkelen (actiegericht leren). Er ligt ook een nadrukkelijke verbinding met het versterkingsplan Binnenstad-Oost. We verwachten (op basis van de analyse) dat een groot deel van de casussen zich in de Binnenstad afspeelt. De overlegstructuren van het versterkingsplan en de integrale aanpak
9
risicojeugd zijn met elkaar verweven om te zorgen dat deze aanvullend aan elkaar tot uitvoering komen. Project “Weerbare en inbraakvrije wijk Helmond-Noord” Samen met het DITSS werkt gemeente Helmond aan het project “Weerbare en inbraakvrije wijk Helmond-Noord”. De basis vormt de aanleg van glasvezel door de gehele gemeente. Dit biedt nieuwe innovatieve mogelijkheden op het terrein van veiligheid. Het doel van dit project is het terugdringen van het aantal woninginbraken en de verdere aanpak van de High Impact Crimes en ondermijning. Hiervoor richten we een field lab in de wijk Helmond-Noord in. Hier worden samen met partners van het project “Weerbare en inbraakvrije wijk”, innovatieve oplossingen in de praktijk getoetst op effectiviteit en toegevoegde waarde. We werken hierbij samen met de wijkbewoners, bedrijven, woningbouwcorporaties, OM, maatschappelijke instellingen, de politie etc. Deelname van wijkbewoners is op vrijwillige basis. Vertraagd. De gemeente Helmond ontwikkelt het project inmiddels zelfstandig en voert het project ook uit. In de afgelopen periode is uitgebreid aandacht geschonken aan privacy en ethiek, samen met de professionals in onze organisatie en buiten onze organisatie.
We kijken daarbij naar de mogelijkheden van de techniek en hebben als doelstelling om door de inzet van innovatieve technologie de weerbaarheid van een wijk inclusief het veiligheidsgevoel van inwoners te vergroten. In de gecontroleerde omgeving van de Automotive Campus wordt nu bekeken of we met de beschikbare techniek een ritme in beeld kunnen brengen. Tevens zullen we vanuit deze eerste ervaringen een demonstratie-omgeving maken. Buurtpreventie In 2020 is het onderzoek naar de toekomstbestendigheid van buurtpreventie afgerond. In 2021 implementeren we de aanbevelingen uit dit onderzoek, onder meer over het informatie gestuurd betrekken van buurtpreventieteams, toepassen van innovatie en de versterking van de onderlinge verbinding tussen buurtpreventieteams en WhatsAppgroepen. Vertraagd. Door de COVID-19 maatregelen was het niet mogelijk om eerder fysieke ontmoetingen met de buurtpreventieteams te organiseren. Nu er weer meer mogelijk is, hebben we - samen met de LEV-groep en politie - op 22 september een avond voor alle buurtpreventieteams en whatsappgroepen georganiseerd. De bijeenkomst stond in het teken van het ontmoeten en met elkaar in gesprek zijn over rolverdeling, ervaringen en wat nodig is om buurtpreventie ook richting de toekomst stevig te borgen.
Ook hebben we samen met het Sociaal Domein resultaatafspraken gemaakt met de LEV-groep over de ondersteuning van buurtpreventieteams. Doel van deze acties is om buurtpreventie enerzijds een nieuwe 'boost' te geven en anderzijds de methodiek toekomstbestendig te maken. Ontwikkelingen veiligheid algemeen Het team Toezicht en Handhaving (boa’s) krijgt een steeds belangrijkere rol bij het handhaven van veiligheid, bijv. in het geval van overlast op straat of het uitvoeren van horecacontroles. Ook hebben de coronamaatregelen een grote impact op de inzet van de boa’s gehad. Het team is versterkt door de werving van enkele nieuwe handhavers binnen de afdeling. Ook is gestart met het meer wijkgericht inzetten van de boa’s en worden vanuit het versterkingsplan Binnenstad-Oost twee extra wijkboa’s ingezet. Sinds begin 2019 werken politie, OM, Belastingdienst, Taskforce-RIEC en gemeente intensief samen om de drugsgerelateerde overlast in de binnenstad te verminderen. De gemeente Helmond levert hieraan een substantiële bijdrage, waarbij onder andere de interne samenwerking tussen de afdelingen V&N en OSD is geïntensiveerd. De aanpak is niet alleen repressief, maar ook preventief: gericht op het doorbreken van patronen en het komen tot duurzame oplossingen. Er zijn al vele
10
successen behaald in de aanpak, waaronder de aanpak van dealers, het bieden van hulp aan drugsgebruikers, de sluiting van panden en zichtbare acties in de openbare ruimte. We zijn bezig met de borging van deze aanpak binnen staande organisaties, omdat de geïntensiveerde aanpak in beginsel een tijdelijk karakter heeft maar de problematiek om blijvende aandacht en inzet vraagt. Uit het (benchmark)onderzoek door de Galan Groep is gebleken dat Helmond zowel qua middelen als qua capaciteit extra moet investeren om de leefbaarheid en veiligheid de komende jaren op peil te kunnen houden c.q. in bepaalde delen van de stad te kunnen verbeteren. Aan een deel van de aanbevelingen is inmiddels invulling gegeven en de overige aanbevelingen hebben een opvolging gekregen in het plan voor versteviging van de aanpak ‘Verder bouwen aan een leefbaar en veilig Helmond’. De komende tijd geven we uitvoering aan het plan, maar verdere investering in de aanpak is ook in de komende jaren nodig.
11
3.2
Programma 02: Werk en inkomen
3.2.1
Stand van zaken resultaten, majeure ontwikkelingen, risico's & knelpunten
Regierol inburgering Voor de implementatie van de nieuwe Wet inburgering is samenwerking gezocht met de gemeenten uit de arbeidsmarktregio Helmond - De Peel. We bereiden de gemeente voor op de nieuwe regierol. Hierbij worden onder andere afspraken gemaakt met aanbieders van inburgeringstrajecten. Daarnaast wordt de gemeentelijke infrastructuur ingericht op de intake en het volgen van inburgeraars. In juli is de aanbesteding voor de taalaanbieder afgerond. Ook hebben de andere partners hun voorstel voor uitvoering ingediend. Zo kan nu in samenspraak het totaaltraject vormgegeven worden. De module inburgering is aangeschaft als uitbreiding op ons bestaande systeem voor registratie en monitoring Re-integratie van werkloze inwoners met een bijstandsuitkering De komende jaren blijven we met Senzer inzetten op re-integratie van werkloze inwoners met een bijstandsuitkering. Van de uitstroom uit de uitkering dient 45% richting werk en/of studie te geschieden en 80% van de uitstroom dient duurzaam te zijn (>12 maanden). Het aantal uitkeringsdossiers dient jaarlijks met 50 dossiers af te nemen. Loopt conform planning. Het aantal uitkeringsdossiers op 31 december 2020 bedroeg 4327 voor Helmond-De Peel. Na een stijging in de maand januari 2021 tot 4370 uitkeringsdossiers, is naderhand een daling ingezet tot 4299 uitkeringsdossiers in de maand juli.
Van de uitstroom tot dusver (608) is 35% uitgestroomd richting werk en/of studie (213). De overige uitstroom is autonoom (i.e. bereiken AOW-gerechtigde leeftijd, overlijden, etc.). Omdat de begroting 2021 van Senzer nog vóór de coronapandemie is opgesteld, is hierin geen rekening gehouden met de impact van corona. Pilot “Iedereen mag meedoen” Middels de pilot "iedereen mag meedoen" hebben we onder andere in 2020 onderzocht wat we kunnen doen voor mensen met een loonwaarde tot 30%, zoals bijvoorbeeld de inzet van het Stadsleerbedrijf. Tevens onderzochten we op welke wijze een integrale, ketengerichte aanpak (door)ontwikkeld kon worden, die zoveel mogelijk aansluit bij reguliere werkprocessen, dienstverlening en voorzieningen. Met behulp van de pilot hebben we de doelgroep beter in beeld. Vanwege de coronacrisis heeft de pilot sinds maart 2020 stil gelegen. Ondanks dat er een zeer goede basis is gelegd in de samenwerking met diverse partijen en er tussentijdse resultaten zijn geboekt, zijn de behaalde resultaten en de opgedane ervaringen erg pril. In het 4 e kwartaal 2020 is een mogelijke doorstart onderzocht. Vertraagd. Vanaf september zal een projectleider starten om nog in 2021 een herstart te realiseren van de pilot 'Iedereen mag meedoen'.
Onderzoek maatschappelijke baan In 2020 hebben we onderzoek gedaan naar (alternatieve) mogelijkheden om mensen te stimuleren (weer) aan het werk te gaan, zonder dat ze daarbij de zekerheid van een uitkering verliezen. Landelijk zien we vergelijkbare ontwikkelingen rondom de zogenoemde basisbanen. In 2021 gaan we bepalen of we aan de pilot een vervolg gaan geven en op welke manier. Heeft enige vertraging opgelopen door Corona. Tot dusver is veel onderzoek gedaan naar scenario’s hoe we invulling kunnen geven aan hetgeen dat in het coalitieakkoord is opgenomen, namelijk: “We onderzoeken of mensen met een bijstandsuitkering een maatschappelijke baan kunnen invullen, en via die weg hun bijstandsuitkering aan kunnen
12
vullen tot het minimumloon.” De onderzoeksresultaten zullen in het najaar 2021 worden voorgelegd aan de opiniecommissie. Vroegsignalering Vroegsignalering is per 1 januari 2021 als wettelijke taak opgenomen in de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs). Op basis van de evaluatie van de pilot die in 2019 is gestart zullen we vroegsignalering in onze reguliere aanpak inbedden. Behaald. Pilot is succesvol afgesloten en de wettelijke taak geborgd. Aangesloten organisaties kunnen betaalachterstanden doorgeven waarna er contact wordt opgenomen met de inwoner om naar een oplossing te zoeken. Een belangrijk instrument om problematische schulden voor te zijn. Voor de uitvoering van vroegsignalering werkt de gemeente samen met de LEV groep als voorliggende voorziening. Toegang schulddienstverlening We bouwen voort op de samenwerking die is ontstaan bij de lancering van de hulplijn geldzorgen die tijdens de coronacrisis is opgestart. Deze hulplijn biedt een eerste basis voor de verbetering van de toegang tot schulddienstverlening. Behaald. De hulplijn geldzorgen is onderdeel geworden van de reguliere toegang. Inwoners met geldzorgen kunnen bellen naar het zorg- en ondersteuningsnummer van de gemeente Helmond (14 0492, optie 2). Vervolgens wordt de integrale hulpvraag in beeld gebracht en wordt er passende ondersteuning ingezet.
Evaluatie Senzer Op basis van de evaluatie die in 2020 heeft plaatsgevonden gaan we in 2021 onder meer de governance, de positionering van Senzer en de financieringsstructuur vormgeven. Loopt conform planning. De positioneringsnotitie van Senzer is op 9 maart in de adviescommissie inwoners besproken en is in de raadsvergadering van 16 maart vastgesteld. Aan zowel de governance als de financieringsstructuur wordt momenteel verdere uitwerking gegeven
13
3.3
Programma 03: Zorg en welzijn
3.3.1
Stand van zaken resultaten, majeure ontwikkelingen, risico's & knelpunten
Werken aan ‘Gezonde Scholen’ We blijven in samenwerking met de Helmondse scholen inzetten op de certificering van de Gezonde Schoolvignetten naast het verduurzamen van de scholen. Daarmee wordt onderwijs aangeboden waar een gezonde omgeving, gezonde voeding, sporten en bewegen, natuur en milieu en weerbaarheid centraal staan. Loopt (conform planning). Steeds meer scholen in basis en voortgezet onderwijs ( > 20) ontvangen vignetten of vragen vignetten aan (of verlenging hiervan). Hier is volop op ingezet en dit loopt inmiddels regulier. De scholen die nog geen gezonde school zijn, hebben hier onderbouwde redenen voor. Een aantal werken wel volgens de aanpak, maar het aanvragen van een vignet kost tijd en geld, daar wordt dan niet altijd prioriteit aan gegeven. We blijven in gesprek met scholen over het belang van gezondheid. Omdat dit inmiddels als vanzelf loopt, wordt de inzet op gezonde scholen lager. Daardoor ontstaat ruimte om meer in te zetten op gezonde kinderopvang. We hebben op dit moment één kinderopvang met een coach gezonde kinderopvang. We zetten er nu op in om dat aantal te verhogen. Aanpak Gezondheid We gaan verder aan de slag met de sociale structuur in de wijken, vanuit het idee: gezondheid stimuleer je het beste van onderop.
In navolging van het landelijk Preventieakkoord sluiten we dit najaar een Lokaal Preventieakkoord met vele partners uit de stad, waarin we de focus leggen op gezond eten en bewegen, op een stad die steeds meer rookvrij wordt en op het denormaliseren van alcohol- en drugsgebruik. Daarnaast gaan we aan de slag met een sluitende aanpak om laaggeletterdheid tegen te gaan, en leggen we een nadrukkelijke koppeling tussen de thema’s gezondheid en bestaanszekerheid, via de lokale coalitie tegen sociale tweedeling. Loopt (conform planning). De sociale structuur in wijken wordt in gezamenlijkheid met de wijkontwikkeling opgepakt. Daarnaast kunnen diverse wijken met een plan komen, dat loopt nu in een aantal wijken. Om de wijken niet teveel te belasten, doen we dit conform de wijkontwikkeling. Daarnaast is het Helmonds Preventieakkoord inmiddels door 62 partners ondertekend. Ook zijn thematafels gestart. Bij de thematafels krijgt een groep partners een budget om gezamenlijk een interventie op te zetten op dat thema. In de jaarlijkse bijeenkomst in oktober worden deze tafels gepresenteerd. Wat betreft laaggeletterdheid is de week van het lezen en schrijven voorbereid. Ook is het commitment vergroot en doorgepakt op het actieplan. Er is een start gemaakt met de uitvoering van de sluitende aanpak van laaggeletterdheid. Hierbij ligt de focus op preventie en het vergroten van het bereik.
In de week van het Lezen en Schrijven vinden diverse activiteiten plaats om inwoners en organisaties bewust te maken van laaggeletterdheid en de aanpak ervan. . Tegengaan tweedeling in Helmond (bestaanszekerheid: koppeling armoede en gezondheid) Samen met een Stuurgroep starten we een lokale coalitie tegen de tweedeling. We benaderen dit vanuit het principe van Brede Welvaart met een Helmondse focus. Vanuit het brede palet aan stakeholders op dit thema werken we vanuit een gedragen opgave binnen de thema’s Gezondheid, Armoede en Bestaanszekerheid aan een sluitende aanpak met concrete initiatieven, waardoor de positie van mensen met een achterstand (en in het bijzonder kinderen) structureel verbetert en ze ook weerbaar zijn. Een conferentie in Helmond over dit thema, begin 2021, vormt het officiële startschot. Loopt conform planning. Begin dit jaar zijn twee werkconferentie georganiseerd en daarnaast is een bijeenkomst van drie dagen geweest met 75 partnerorganisaties om de basisstructuur binnen "Ruimte om te leven" op te bouwen. Vervolgens heeft een transitiecafé het startschot
14
gegeven voor de diverse actiegroepen. Op dit moment is zowel een bijeenkomst in het najaar als een interactief digitaal platform in voorbereiding. Energie-armoede In de commissievergadering van 30 maart 2021 hebben wij de mogelijkheden van de motie “energietransitie als hefboom inzake energiearmoede” met uw raad verkend. We zetten in op gelijke kansen voor de huishoudens met een inkomen tot maximaal 150% van het bijstandsniveau om duurzaamheidsmaatregelen te nemen en daarmee bij te dragen aan het verkleinen van de tweedeling. Dit doen we enerzijds via zachte voorzieningen en coachgesprekken, waarvoor in de begroting 2021 middelen zijn opgenomen. De uitwerking van deze motie loopt door in 2022, zoals aangegeven bij de voorjaarsnota 2021. Waarbij we uit gaan van ongeveer 50 woningen per jaar. Bij de jaarrekening 2021 wordt aan u voorgesteld om de niet bestede middelen 2021 voor de zachte voorzieningen via resultaatbestemming te reserveren voor 2022. Basisondersteuning en toegang tot hulp We investeren in de sociale teams met als doel de basisondersteuning voor onze inwoners te versterken. Het doel is het vergroten en versterken van de eigen inzet van de professionals in deze teams.
Hierdoor zorgen we dat mensen snel bij een professional terecht kunnen, en dat deze ook tijd heeft om zelf ondersteuning te bieden, inwoners weer in hun kracht kan zetten en te komen tot een goede analyse van het probleem en mogelijke oplossingen. Als er sprake is van een individuele voorziening, maken we op basis van die analyse een heldere opdrachtformulering aan de aanbieder. Door deze inzet periodiek te evalueren kijken we of de ingezette hulp nog steeds passend is. Bijsturen wordt hierdoor makkelijker en kan sneller gerealiseerd worden. We evalueren de gestarte pilots waarin de Sociale Teams (Gezins- Jongerencoaches) samenwerken met huisartsen. Vanuit deze evaluaties besluiten we over het vervolg van deze samenwerking. In de eerste helft van 2021 komen we met een separaat voorstel bij u terug waarin we, onder meer, ingaan op de benodigde voorinvestering en de mogelijke besparing op specialistische ondersteuning die dit oplevert. Loopt conform planning. Afgelopen periode is extra capaciteit aan gezins- en jongerencoaches (gjc) en algemeen maatschappelijk werk (amw) aangetrokken om de sociale teams in staat te stellen om vaker direct zelf hulp te kunnen verlenen (2 fte amw en 6 fte gjc). Dit betekent dat de wachtlijsten zijn weggewerkt en inwoners tijdig worden geholpen.
De continuïteit van met name gezins- en jongerencoaches vraagt echter voortdurend aandacht vanwege de gespannen arbeidsmarkt en de voorgenomen externe positionering van de sociale teams in 2022. Op 31 maart jl. heeft bestuurlijk overleg plaats gevonden met een afvaardiging van de huisartsen over vaste contactpersonen van het Sociaal Team die vanaf 2022 laagdrempelig aansluiten bij praktijken en op verzoek van de huisarts (of diens POH’er) inwoners gaan zien met meervoudige of systeemproblematiek. Deze lijn kan in ieder geval bij de betrokken huisartsen op draagvlak rekenen, is verwerkt in de aanbesteding van de sociale teams en zal door de nieuwe opdrachtnemer vanaf 2022 op praktijkniveau verder worden uitgewerkt en aangescherpt. Stadsbreed hierover afspraken maken met huisartsen, lijkt op dit moment geen haalbare kaart vanwege de manier waarop huisartsen in Helmond zijn georganiseerd. De pilot bij gezondheidscentrum Brandevoort waar een gezins- en jongerencoach van het sociaal team aansluit bij het triage-overleg is na een gezamenlijke evaluatie eind maart gecontinueerd. De pilot zorgt voor korte lijnen tussen de praktijk en de gezins- en jongerencoach van het sociaal team, een integrale beoordeling van hulpvragen (medisch en sociaal) en snelle inzet van passende hulp en is positief geëvalueerd door inwoners, betrokken professionals en de huisartsen van het gezondheidscentrum.
15
Verbeteren ondersteuning mensen met verward gedrag en meervoudige complexe problematiek. De meest kwetsbare inwoners zijn door verbetering van de aanpak in de afgelopen jaren beter in beeld. In onze wijken is 24/7 expertise op het gebied van verward gedrag beschikbaar. Dit sluit aan bij de ontwikkeling en behoeften vanuit de inwoners en professionals. Lokaal en regionaal investeren we in een persoonsgerichte aanpak, goede opvang/huisvesting en vervoer. We onderzoeken samen met onze professionals de doelgroep met complexe multiproblematiek en verkennen mogelijke aanpakken waarbij we de verbinding met andere beleidsterreinen maken. Dit kan veel leed voor de persoon en omgeving voorkomen en is daarmee ook kostenbesparend. Loopt conform planning. We actualiseren ieder jaar onze activiteiten om dicht bij de praktijk te blijven. In de opiniërende raadscommissie van 8 juli 2021 sprak uw raad draagvlak uit voor verdere uitwerking van het ontwikkelen van een 24 uursvoorziening voor een groep kwetsbare inwoners. Deze groep betreft inwoners met meervoudige complexe problematiek die tussen ‘wal en schip’ vallen. Dit onderwerp is opgenomen in een breder plan van aanpak dak- en thuislozen, waarvoor we vanuit het ministerie van VWS een bijdrage ontvingen via de decembercirculaire 2020.
Informele inloopplekken In 2021 realiseren we informele inloopplekken voor kwetsbare inwonersgroepen, zoals eenzame ouderen, mensen met beginnende dementie en inwoners met psychosociale problemen. Dit doen we door bestaande ontmoetingsplekken waaronder de wijkaccommodaties in de diverse wijken (beter) te benutten en inwonersinitiatieven op dit vlak te omarmen. Dergelijke plekken en initiatieven leveren een bijdrage aan het voorkomen/bestrijden van eenzaamheid, bevorderen de sociale participatie en bieden ontlasting aan mantelzorgers. Dit resultaat is tot op heden niet gerealiseerd mede door de beperkende corona maatregelen. Wel zijn en worden er creatieve alternatieven toegepast zoals online aanbod en activiteiten op gepaste afstand (b.v. muziek- en beweegactiviteiten). Wij nemen dit resultaat mee naar volgend jaar. Plan van aanpak Decentralisatie Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang Naar aanleiding van de decentralisatie van Beschermd Wonen is er een regioplan vastgesteld. Hierin wordt beschreven wat de inhoudelijke visie op Beschermd Wonen is, en hoe samengewerkt wordt binnen de regio. Om de organisatorische, financiële en juridische afspraken te borgen, wordt er een Dienstverleningsovereenkomst opgesteld tussen Helmond en de Peelgemeenten.
De visie op Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis is vertaald naar een uitvoeringsplan waarin de stappen beschreven staan om onze inhoudelijke doelen te bereiken. In 2021 geven we uitvoering aan deze inhoudelijke doelen van Beschermd Wonen. In 2025 wordt – mede op basis van de ervaringen met beschermd wonen – door het rijk besloten of ook de Maatschappelijke Opvang doorgedecentraliseerd kan worden. Loopt conform planning. Per 1 januari 2022 wordt Beschermd Wonen inhoudelijk gedecentraliseerd. De financiële decentralisatie van Beschermd Wonen is door het rijk uitgesteld en start per 1 januari 2023. In juni 2020 hebben de zes gemeenten besloten om één regio te vormen waarbij we gezamenlijk de opdracht en verantwoordelijkheid hebben om de zorg en de ondersteuning rondom Beschermd Wonen voor onze inwoners te organiseren. Daarnaast staat de regio voor de opgave om inhoudelijk door te ontwikkelen van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis. In 2021 wordt er een dienstverleningsovereenkomst opgesteld tussen Helmond en de Peelgemeenten om de organisatorische, financiële en juridische afspraken te borgen. Daarnaast wordt er een uitvoeringsplan opgesteld waarin de acties staan beschreven om de
16
inhoudelijke doelen te bereiken. In 2026 wordt – mede op basis van de ervaringen met Beschermd Wonen – door het rijk besloten of ook de Maatschappelijke Opvang doorgedecentraliseerd kan worden. Streven naar passende woonruimte We streven naar passende woonruimte voor al onze inwoners. Vanuit de inclusiegedachte is het uitgangspunt dat ook onze kwetsbare inwoners over een goede woonplek beschikken. Met de woningcorporatie maken we hierover jaarlijks prestatieafspraken. Vanuit het Bestuurlijk Overleg Wonen-Zorg is een plan van aanpak vastgesteld, dat in 2020 uitmondde in voorstellen en in 2021 in concrete acties ten aanzien van de huisvesting van: • De (intramurale) doelgroep die uitstroomt naar zelfstandig wonen; • De doelgroep 18 - 27 die zelfstandig moet/wil wonen maar waar wel begeleiding nodig is; • Een groep van overlast gevende inwoners die steeds stuklopen op de huidige zorg en/of deze mijden. Loopt conform planning. • De (intramurale) doelgroep die uitstroomt naar zelfstandig wonen: de doelgroep is gekwantificeerd. Daarnaast hebben we geconcludeerd dat er behoefte is aan betere voorlichting aan de doelgroep en dat de wooncarrière meer aandacht moet krijgen in het ondersteuningstraject. Hierop worden concrete acties uitgezet.
• De doelgroep 18 - 27 jaar die zelfstandig moet/wil wonen maar waar wel begeleiding nodig is; • Er zijn een aantal concrete acties geformuleerd en deels geïmplementeerd. Voor het verbeteren van de voorlichting aan deze doelgroep wordt aangesloten bij de acties voor de doelgroep intramurale uitstroom. Geformuleerde acties zijn onder meer het labelen van de woningvoorraad voor jongeren, het verbeteren van voorlichting, de mogelijkheid tot kamerverhuur en het realiseren van gemengde projecten. Inmiddels is een deel van de woningvoorraad specifiek voor jongeren gelabeld. Het verbeteren van de voorlichting wordt gezamenlijk opgepakt met de werkgroep uitstroom. De corporaties geven aan dat de mogelijkheid tot kamergewijze verhuur weinig kansrijk is. Het realiseren van gemengde projecten is een lange termijn actie. Bij nieuwbouwprojecten is hiervoor aandacht; • Een groep van overlastgevende inwoners die steeds stuklopen op de huidige zorg en/of deze mijden; • De voortgang hiervan kunt u vinden onder het kopje “Verbeteren ondersteuning mensen met verward gedrag en meervoudige complexe problematiek”. We willen ervoor zorgen dat we ook in de toekomst over voldoende passende woonruimte voor al onze inwoners beschikken. Daarom zijn we samen met relevante stakeholders gestart met het opstellen van een gemeentelijke Woonzorgvisie.
Start herijking subsidies Eén van de opdrachten uit de kadernota Sociaal Domein is het herijken van de subsidiëring van de maatschappelijke organisaties in de stad en het invoeren van een structurele regeling voor incidentele subsidiëring van inwonerinitiatieven. Daarnaast zijn we gestart met het herijken van de structurele subsidies in het kader van het (jaarlijkse) subsidieprogramma Versterken Lokale Netwerken. Dit krijgt in 2021 meer vorm en inhoud. Loopt conform planning. Via vier sporen werken we aan een vernieuwd subsidiestelsel. onderdeel 1 subsidiebeleid voor professionele maatschappelijke organisaties. We ontwikkelen subsidie/ontwikkeltafels voor de thema’s uit het preventieakkoord (subsidietafels zijn afgerond), herijking jongerenwerk en op het gebied van schulden en armoede. De subsidietafels rondom het preventieakkoord zijn onlangs afgerond en er wordt een evaluatie
17
opgesteld. De ontwikkeltafels rondom het jongerenwerk en armoede/schulden vinden in het najaar van 2022 plaats in samenwerking met onze maatschappelijke partners. Naast de ontwikkeltafels is het subsidiekader Versterken Lokale Netwerken 2022 dat als toetsingskader dient voor de beoordeling van alle aanvragen aangepast. Onderdeel 2: Realiseren intern gemeentelijk veranderproces: Er vindt een coaching traject plaats voor de huidige relatiebeheerders om meer een krachtige en zakelijke opdrachtgever te kunnen zijn. In de uitwerking van de beschikkingen worden resultaatgerichte afspraken opgenomen. Dit gaat uiteraard samen met de vormgeving en invoering van contractmanagement binnen de gemeente Helmond. Onderdeel 3: Evalueren subsidiemethodiek voor buurthuizen/wijkaccommodaties: Met alle besturen van wijkaccommodaties zijn er in mei gesprekken gevoerd over de subsidiemethodiek en zijn er aandachtspunten benoemd. Het aanvraagformulier is eenvoudiger gemaakt. Voor 2023 bekijken we welke mogelijkheden er zijn om de subsidie meerjarig toe te kennen. Onderdeel 4: Aanpassen subsidiemethodiek voor vrijwilligersorganisaties + inwonersinitiatieven: In het kader 2022 zijn alle subsidievoorwaarden van vrijwilligersorganisaties vereenvoudigd. (ook conform aanbevelingen Rekenkameronderzoek AEF 2021) Ook de aanvraagformulieren (digitaal) zijn aangepast en vereenvoudigd
18
3.4
Programma 04: Jeugd en onderwijs
3.4.1
Stand van zaken resultaten, majeure ontwikkelingen, risico's & knelpunten
Verdere uitvoering van de Helmondse Educatieve Agenda (HEA) Met het uitvoeren van de HEA wordt ingezet op het versterken van (gelijke) kansen van jeugdigen. In 2021 wordt verder uitvoering gegeven aan: • Het verbeteren van de aansluiting tussen de sociale teams/ jeugdhulp en de kinderopvang en het onderwijs en een integrale aanpak. • Een ononderbroken ontwikkel- en leerlijn, door zoveel mogelijk drempels die de ontwikkeling van jeugdigen op de overgangsmomenten in de weg staan, weg te nemen. Daarnaast wordt geïnvesteerd in een brede leer- en ontwikkelomgeving om jeugdigen hun talenten zoveel mogelijk te laten ontdekken. Bijvoorbeeld via de Helmondse Verlengde Schooldag. • Extra taalondersteuning voor kinderen met (een hoger risico) op een taalachterstand en anderstalige kinderen. • Toekomstgericht onderwijs en wereldburgerschap, zodat jeugdigen optimaal mee kunnen doen op de opvang, op school in hun wijk en later op hun werk. Daarnaast neemt Helmond deel aan het landelijk programma Gelijke kansen. Om schooluitval te voorkomen en bij te dragen aan het actief bevorderen van het aantal jongeren met een startkwalificatie wordt in 2021 een nieuw beleidskader van het Regionaal Coördinatiepunt (RMC) opgesteld in navolging op het regionale programma aanpak Voortijdig Schoolverlaten en Jongeren in Kwetsbare Positie.
Een belangrijk onderdeel van het beleidskader is de implementatie van de monitor Jongeren in Kwetsbare Positie. Daarmee is het mogelijk om kwetsbare jongeren beter in beeld te houden en te begeleiden naar de juiste plek in werk, onderwijs of dagbesteding. Daarnaast wordt door de Stuurgroep VSV (Voortijdig Schoolverlaten) een nieuw regionaal programma VSV ingediend bij het ministerie van OCW onder de titel "Naar de juiste Plek". Dit programma zal vanaf 2021 worden uitgevoerd. Loopt conform planning. Uitvoering van de opgaven uit de HEA loopt. Om de HEA een impuls en versnelling te geven wordt er gewerkt aan een Helmonds Plan rondom de middelen die we ontvangen van het Rijk in het kader van het Nationaal Programma Onderwijs. Dit plan is aansluitend en aanvullend op de plannen die de scholen zelf maken en draagt bij aan ontwikkeling van vaardigheden voor kinderen na de coronapandemie. De raad wordt nog middels een raadsinformatiebrief op de hoogte gebracht over het plan. Het beleidskader RMC is vastgesteld en de monitor wordt geïmplementeerd. Naast het regionale programma "Naar de juiste Plek" wordt er een lokaal programma opgezet met extra preventieve maatregelen om voortijdig schoolverlaten (VSV) tegen te gaan. Focus hierbij gaat uit naar het PO en het MBO.
Jeugdvriendelijke stad Een jeugdvriendelijke stad is een stad waarin kinderen en jongeren zich gehoord voelen, kunnen meepraten en het fijn vinden om op te groeien. In 2021 wordt een aantal acties van de jeugdagenda uitgevoerd door de gemeente, samen met organisaties in de stad. De kind- en jongerenparticipatie wordt geborgd, zodat dit in de toekomst kan worden voortgezet. Jeugdvriendelijke stad wordt zichtbaar in de stad (o.a. met een mascotte) en het bestaande aanbod voor kinderen en jongeren (denk aan cultuur, zorg, sport en spel) is zichtbaar op een manier die voor hen aantrekkelijk is. Loopt conform planning. In het voorjaar zijn er twee mobiele hangplekken in Brandevoort geplaatst en er is een tweede mobiele pannakooi aangeschaft, die rouleert door de stad. Beide acties komen voort uit gesprekken met jeugd over het thema veiligheid van de jeugdagenda. Het thema armoede is in juni met de jeugd besproken en acties die hieruit
19
voortkwamen, worden in het najaar opgepakt. Vanaf de zomer wordt Ridder Rutger, de mascotte van Jeugdvriendelijke Stad, zichtbaar middels een campagne die online (o.a. filmpjes) en offline (o.a. duurzaam stoepkrijt, reclameborden) plaatsvindt. Ridder Rutger is steeds vaker aanwezig bij evenementen voor de jeugd. Via Helmond Hangout kunnen organisaties en ondernemers activiteiten (hangouts) aanbieden, waar de jeugd gratis aan kan deelnemen. Na een succesvolle voorjaarseditie is er nu een zomereditie en er wordt gewerkt aan Helmond Hangout als structureel platform met al het aanbod voor en door de jeugd. De eerste ideeën voor de borging van jeugdparticipatie en - communicatie staan op papier en worden verder uitgewerkt in het najaar. Perspectief voor Jongeren We willen investeren in de toekomst, oftewel in onze jongeren! Zowel op de korte termijn als op de wat langere termijn ligt daar een uitdaging. Op de korte termijn zie je dat jongeren het door de coronacrisis moeilijker hebben. Bijvoorbeeld op de arbeidsmarkt. Maar ook op de langere termijn willen we in jongeren investeren, zodat Helmond voor hen een fijne stad blijft om te wonen, werken en leven. Wel moet er meer samenhang komen in de diverse trajecten en we moeten onderzoeken waar op dit moment nog hiaten zitten.
Vanuit zorg en veiligheid brengen we in kaart welke jongeren extra ondersteuning nodig hebben, om hen op het goede pad te houden (of indien nodig te brengen), en perspectief richting toekomst te geven. M.b.t. dit thema zal ook een relatie worden gelegd met de aanpak voor Binnenstad-Oost. Loopt conform planning. Programma Perspectief voor Jongeren is in februari vastgesteld door het college. Het is een programma met drie sporen, waarop we hieronder een korte stand van zaken geven: 1. Korte termijn interventies om negatieve effecten van corona voor jongeren te beperken. Aanvullend op de lokale middelen heeft het Rijk een aantal steunpakketten beschikbaar gesteld die ook met dit doel worden ingezet. Helmond Hangout, gelukscolleges van Guido Weijers en de extra inzet op suïcidepreventie (project STORM) zijn voorbeelden van onze inzet op dit spoor. 2. Herijking preventief jeugdbeleid. In het eerste half jaar is in afstemming met het Nederlands Jeugdinstituut een analyse gemaakt van het preventief jeugdaanbod in Helmond. De komende periode wordt deze analyse samen met partners verder uitgewerkt en ontwikkeld. Onderdeel van dit spoor is ook de herijking van het jongerenwerk. Met de betrokken partijen (BJ en LEVgroep) zijn gesprekken geweest, op basis hiervan sturen we op een intensievere samenwerking: één plan en subsidieaanvraag voor jongerenwerk 2022.
Daarnaast werken we aan een nieuwe toekomstbestendige opdracht voor het jongerenwerk in Helmond vanaf 2023. 3. Integrale aanpak risicojeugd. In het eerste half jaar van 2021 is samen met onze partners een analyse uitgevoerd op aard en omvang van het vraagstuk. Op basis hiervan wordt een uitvoeringsplan uitgewerkt. Het uiteindelijke doel is het realiseren van een methodische aanpak voor jeugdigen die (dreigen) de verkeerde afslag (te) nemen. Dit spoor betreft een integrale samenwerking tussen het sociaal domein en veiligheid en naleving. Onderdeel van het plan is om op basis van ongeveer 50 casussen (jongeren en hun gezin) een integrale aanpak te ontwikkelen (actiegericht leren). Er ligt ook een nadrukkelijke verbinding met het versterkingsplan Binnenstad-Oost. We verwachten (op basis van de analyse) dat een groot deel van de casussen zich in de Binnenstad afspeelt. De overlegstructuren van het versterkingsplan en de integrale aanpak risicojeugd zijn met elkaar verweven om te zorgen dat deze aanvullend aan elkaar tot uitvoering komen.
20
Aansluiting landelijk programma Scheiden zonder Schade De ambitie van het programma Scheiden zonder Schade is om schade bij kinderen te beperken als hun ouders scheiden. We sluiten aan bij de landelijke en regionale ontwikkelingen en borgen de aanpak van de impuls Duurzaam Ouderschap binnen het programma Scheiden zonder Schade. Loopt. We volgen de landelijke en regionale ontwikkelingen rondom het programma Scheiden zonder Schade. We nemen dit mee in de herijking van het preventief jeugdbeleid, onderdeel van het programma Perspectief voor jongeren Duurzame, gezonde en toekomstbestendige scholen Met het Integrale Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) zetten we in op duurzame, gezonde en toekomstbestendige scholen, passend bij het toekomstige leerlingenaantal, ambities èn binnen de beschikbare financiële middelen. Fase 1 van het IHP wordt uitgevoerd in een getemporiseerde vorm tot 2025. Daarnaast werken we voor Fase 2 aan een voorstel om te komen tot een nieuwe vorm van het uitvoeren van de taken onderwijshuisvesting. Het doorvoeren van duurzaamheidsmaatregelen maakt onderdeel uit van hetzelfde voorstel. De sociaaleconomische cijfers wijzen erop dat Rijpelberg aandacht nodig heeft, een effect dat door corona alleen maar versterkt zal worden. Daarom willen we in deze wijk een Multifunctionele Wijk accommodatie realiseren.