RN 078 Brownfields en grootschalige logistiek - RIB

Aan de leden van de gemeenteraad

Raadsinformatiebrief 74 Helmond, 21 juli 2022 Onderwerp: Inperken grootschalige logistiek op bestaande bedrijventerreinen

Zaaknummer: 51061493

Geachte leden van de gemeenteraad, Met deze brief informeren wij u over het proces wat wij met regio en provincie doorlopen over het voorkomen van ongewenste grootschalige logistieke ontwikkelingen op bestaande bedrijventerreinen. De vestiging van grootschalige logistieke bedrijven vraagt veel ruimte. In Brabant werken de regio’s en provincie al sinds 2016 nauw samen aan het ruimtelijk-economisch beleid voor (X)XL logistiek. Dit beleid is erop gericht om uitbreiding van (X)XL logistiek mogelijk te maken op een beperkt aantal (nieuwe) terreinen. Dit noemen we selectief clusteringsbeleid. Daarmee versterken we het logistieke systeem en de economie, maar houden we de impact op de (kwaliteit van de) omgeving, het landschap en de mobiliteit beperkt. In Zuidoost-Brabant zijn de terreinen GDC Acht (Eindhoven) en Westfields (Oirschot) aangewezen als mogelijk nieuwe locaties. Als regio hebben we de aanvullende voorwaarde gesteld dat logistieke vestigers/ontwikkelingen Brainport-gerelateerd zijn. Brownfields zijn nadrukkelijk in beeld bij de markt voor vestiging van (X)XL logistiek. We zien dat marktpartijen verder kijken dan alleen de aangewezen nieuwe terreinen. Ontwikkelaars en ondernemers gaan steeds vaker op zoek naar mogelijkheden om op bestaande bedrijventerreinen (de zogenaamde brownfields) grootschalige logistieke vestigingen te ontwikkelen.

Recent is in opdracht van de provincie voor alle regio’s onderzoek uitgevoerd (door Stec Groep) naar de vestigings- en herontwikkelingsmogelijkheden op brownfields voor (X)XL logistiek (> 3 ha.). Herontwikkeling van brownfields voor logistiek vastgoed komt in Brabant relatief veel voor. In het onderzoek wordt geconcludeerd dat ongeveer 1/3 van de Brabantse bedrijventerreinen voor de markt interessant is voor vestiging van of herontwikkeling voor grootschalige logistiek. Vanuit het clusteringsbeleid zitten er risico’s aan vestiging van (X)XL logistiek op brownfields. Doordat bestemmingsplannen vestiging van grootschalige logistiek op deze terreinen vaak niet onmogelijk maken, is dit een risico voor het selectieve clusteringsbeleid. Deels liggen de mogelijkheden op ongewenste locaties (niet alle terreinen zijn vanuit ruimtelijk en/of infrastructureel oogpunt geschikt). Andere risico’s van logistieke ontwikkelingen op brownfields zijn: verdringing van vestigingsmogelijkheden van het lokaal MKB, verdringing van bedrijven in speerpuntsectoren zoals in Helmond FoodTech, Automotive en (slimme) Maakindustrie en blokkeren van eventueel wenselijke transformaties (bijvoorbeeld campusontwikkelingen). Gemeenten en provincie ontwikkelen gezamenlijk beleid.

Op de Ontwikkeldag in december 2021 is afgesproken om gezamenlijk beleid te voeren om de vestiging voor (X)XL logistiek op ongewenste locaties te beperken c.q. te voorkomen en gekozen voor een gezamenlijke centrale aanpak. Concreet betekent dit dat is afgesproken dat er één centraal gecoördineerde aanpak komt. Juridisch gezien moeten Provinciale Staten daarvoor een voorbereidingsbesluit met voorbeschermingsregels nemen. De voorbeschermingsregels voorkomen direct ongewenste ontwikkelingen en blijven gelden zolang het gemeentelijke omgevingsplan niet is aangepast. Daarnaast passen Provinciale Staten de omgevingsverordening aan, zodat er instructieregels worden opgenomen voor de vestigings- en

ontwikkelmogelijkheden van (X)XL-logistiek op brownfields. Gemeenten vertalen de genoemde instructieregels later in eigen tempo in hun gemeentelijke omgevingsplan. Het besluit van Provinciale Staten kan pas genomen worden één jaar na een vereiste vooraankondiging. Deze vooraankondiging is nodig om voorzienbaarheid te creëren om planschadeclaims te voorkomen. Bijkomend voordeel van deze gecoördineerde aanpak is dat eventuele planschadeclaims voor rekening van de provincie komen. De vooraankondiging is inmiddels op 3 februari 2022 gedaan. Om begin 2023 het voorbereidingsbesluit te kunnen nemen, is het nodig dat locaties waarop (X)XL logistiek wel en niet kan worden toegestaan, regionaal afgestemd zijn. Daarom zullen we op de Omgevingsdag van december 2022 hierover besluiten nemen met de provincie. Gemeenten zijn gevraagd op de inventarisatie van de Stec Groep te reageren. In het eerder genoemde onderzoek van de Stec Groep zijn bedrijventerreinen afgewogen aan de hand van criteria op het gebied van ligging, bereikbaarheid en multimodaliteit, logistiek/industrieel profiel, clustering grootschalige logistiek en koppelkansen tussen logistiek en andere bedrijven. In het rapport heeft Stec Groep brownfield-locaties aangegeven, die voor (X)XL logistiek in aanmerking zouden kunnen komen. Voor Helmond zijn de bedrijventerreinen Hoogeind en BZOB aangemerkt als geschikte locaties.

Ons is gevraagd af te wegen wat daarvan de wenselijkheid en haalbaarheid is. Dit vormt input voor het regionale gesprek waarin afstemming van vraag en aanbod op regionale schaal met elkaar besproken gaat worden. Voor de locaties waar grootschalige logistiek zich kan vestigen gaat het nadrukkelijk niet om exclusiviteit voor vestiging van grootschalige logistiek. De terreinen die hiervoor in beeld komen hebben veelal een gemengd profiel. Op de Omgevingsdag van december 2022 worden bestuurlijke afspraken gemaakt. Het regionale gesprek moet leiden tot een gezamenlijk gedragen lijst van locaties die voor (X)XL logistiek in aanmerking komen (en welke dus ook niet). Op 21 december 2022 zal deze lijst worden vastgesteld op de Omgevingsdag Zuidoost-Brabant. Op basis daarvan kan de provincie het genoemde voorbereidingsbesluit nemen. Nadat dit voorbereidingsbesluit is genomen, moeten gemeenten dit (op een zelf te kiezen moment) verwerken in lokale omgevingsplannen. Deze (herzieningen van) omgevingsplannen worden door de gemeenteraad vastgesteld. Wij vinden het belangrijk om u als raad goed te informeren. Hoewel de provincie de colleges van B&W in de regio heeft gevraagd input te leveren voor deze afspraken, willen wij u graag meenemen in dit proces.

Met deze raadsinformatiebrief informeren wij u over onze afweging en het voorlopige standpunt dat wij aan de provincie kenbaar hebben gemaakt: wij achten nieuwe vestigingen van grootschalige logistiek (> 3 hectare) niet wenselijk, tenzij er sprake is van een bestaande situatie (consolideren gebruik) en er aangetoond kan worden dat er sprake is van Brainport gerelateerde logistiek. De verhouding tussen het ruimtebeslag en de lokale en regionale werkgelegenheidsfunctie is in bij grootschalige logistieke vestigingen relatief laag, mede door steeds verdergaande robotisering en inzet van arbeidsmigranten. Ondanks dat een herontwikkeling van bestaande bedrijventerreinen, ook met logistiek, in sommige gevallen een ruimtelijke meerwaarde kan opleveren (nieuw voor oud), is er naar ons oordeel toch vooral sprake van verdringing binnen een al zeer krappe bedrijventerreinmarkt. Dit gaat koste van bedrijven met meer innovatie, werkgelegenheid en toegevoegde waarde. Het faciliteren van deze bedrijven is in de Economische visie Helmond 2030 als uitgangspunt genomen. Om de toegevoegde waarde van Helmond aan de Brainport te behouden en waar mogelijk uit te breiden, is het wenselijk de ruimte intensief te gebruiken voor bedrijven met een lokale binding en functie binnen de waardeketen van Brainport.

Daarbij kan het eerst gedacht worden aan bedrijven in onze topsectoren Automotive, Foodtech en Slimme Maakindustrie. Het bovenstaande is een lokale beleidswijziging. Het huidige bestemmingsplan van Hoogeind en BZOB biedt de ruimte voor dit soort bedrijven nu nog wel. Daarom zal onze lokale keuze ter vaststelling via een raadsvoorstel aan uw raad worden voorgelegd in november 2022. Zo kan de lokale besluitvorming nog worden meegenomen richting de Omgevingsdag van december. Vanwege het streven om in december met de provincie afspraken te maken, zal op basis van de eerste voorlopige input van het college het regionale

gesprek al wel worden opgestart. Bij de behandeling van het raadsvoorstel kunnen wij u de eerste resultaten van het regionale gesprek terugkoppelen. Bijlagen 1. Stec rapport- Potentie herontwikkeling voor grootschalige logistiek op brownfields 2. Statenmededeling Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Helmond,

mevr. P.J.M.G. Blanksma-van den Heuvel burgemeester

H.J. de Ruiter secretaris