RN 072 Bijlage 2 Verdieping-Profielen en Toekomstbeelden Bedrijventerreinen Helmond
Tekst van het document
Profielen en Toekomstbeelden Bedrijventerreinen Helmond Verdieping Visie Bedrijventerreinen Helmond
Uitgevoerd in opdracht van Gemeente Helmond Buck Consultants International 9 april 2025
Profielen en Toekomstbeelden Bedrijventerreinen Helmond Voor vier Helmondse clusters van bedrijventerreinen is een economisch en ruimtelijk profiel uitgewerkt én is een toekomstbeeld geschetst. Het profiel is gebaseerd op beschikbare documentatie over de gebieden en op databronnen. Het toekomstbeeld is samengesteld op basis van gesprekken met de gemeente Helmond over de toekomst van de bedrijventerreinen, fysieke locatiebezoeken met vertegenwoordigers van de gemeente Helmond, vertegenwoordigers vanuit het bedrijfsleven en bureauexpertise van BCI over toekomstbestendige bedrijventerreinen. Er worden vier clusters van bedrijventerreinen (zie onderstaande tabel) onderscheiden, waarnaar wordt gerefereerd met de term ‘bedrijventerreinen’. De opgaven voor de bedrijventerreinen zijn verschillend, zeker omdat een aantal locaties in de komende jaren volop tot ontwikkeling gaan komen, denk aan Varenschut Noord en Brainport Oost. Op andere bedrijventerreinen, zoals Hoogeind en De Weijer, ligt de opgave veel meer in het optimaliseren en het gericht versterken van de bestaande bedrijfsomgeving. Overzicht (clusters van) bedrijventerreinen: 1.
Helmond West Nieuw-Brandevoort Business Park Schooten Groot Schooten
2.
Hoogeind en omgeving Hoogeind De Weijer West De Weijer Oost Gansenwinkel Kanaaldijk Zuidwest
3.
Varenschut Noord en Brainport Oost Varenschut Noord Brainport Oost
4.
BZOB terrein
1
Overzicht vier clusters van bedrijventerreinen
Business Park Schooten
Groot Schooten
Gansenwinkel
Kanaaldijk Zuidwest
Hoogeind
Nieuw-Brandevoort De Weijer West Varenschut Noord
De Weijer Oost
Brainport Oost
BZOB
2
Schematische weergave toekomstbeeld, strategische hoofdkeuzes en toekomstbeelden Figuur ook opgenomen in Visie Bedrijventerreinen Helmond
Toekomst bedrijventerreinen Helmond 1. Bedrijventerreinen cruciaal voor bredere stadsontwikkeling en schaalsprong met kwaliteit 2. Helder toekomstbeeld per bedrijventerrein en werken aan diversiteit in het aanbod 3. Samen met bedrijfsleven invulling geven aan verduurzamings- en klimaatopgaven 4. Efficiënter ruimtegebruik mogelijk maken en verbeteren van omgevingskwaliteit A
B
C
D
E
Ruimte voor groei en verduurzaming (maak)industrie
Doelgroepen met meerwaarde op nieuwe terreinen
Versnellen van doorontwikkeling verouderde terreinen
Aantrekkelijke ruimte voor innovatieve bedrijvigheid
Perspectief en sturing lichte activiteiten op bedrijventerreinen
Toekomstbeelden voor de bedrijventerreinen
Prioriteiten in de uitvoering
3
Profielschets bedrijventerreinclusters Opgebouwd uit vijf onderdelen
Uitgangssituatie economie en ruimtegebruik: inzicht op hoofdlijnen in de huidige economische én ruimtelijke betekenis van het betreffende bedrijventerrein. Denk hierbij aan: planomvang, economisch profiel, aantal banen per sector, (multimodale) bereikbaarheid, maximale hindercategorie etc.
Kansen en opgaven: beschrijving van de onderscheidende kwaliteiten van het bedrijventerrein en kansen die hieruit voortvloeien. Dit op basis van recent uitgevoerde onderzoeken, signalen vanuit bedrijven, en consequenties van maatschappelijke transities.
Lopende plannen en initiatieven: weergave van plannen en initiatieven die op dit moment al spelen op het bedrijventerrein, bijvoorbeeld vastgelegd in ontwikkelvisies, convenanten of deals. Dit laat zien op welke vlakken er nieuwe initiatieven gewenst zouden kunnen zijn.
Toekomstbeeld 2040: advies over het toekomstbeeld in 2040 van het bedrijventerrein op basis van de voorgaande onderdelen én de overkoepelende ambitie voor bedrijventerreinen van Helmond. Hierbij wordt nadrukkelijk ook gekeken naar de onderlinge samenhang tussen de bedrijventerreinen.
Handelingsperspectief: eerste formulering van concrete acties voor de gemeente Helmond, al dan niet in samenwerking met het bedrijfsleven. Het onderdeel laat zien waar de sturingsruimte zit om bij te dragen aan de toekomstige ontwikkelrichting.
4
1
Helmond West
Uitgangssituatie economie en ruimtegebruik Helmond West bestaat uit drie deelgebieden met een verschillend karakter. Het cluster is op te delen in drie deelgebieden, met samen een totale omvang van 106 hectare (bruto). A. Nieuw Brandevoort: De ontwikkeling van bedrijvigheid maakt onderdeel uit van een bredere ontwikkeling genaamd Nieuw-Brandevoort Noord. Deze komt tot stand in 10 tot 15 jaar en is gelegen ten noorden van de spoorlijn. Er komen minimaal 2.500 woningen en er is naast de 5 hectare aan bestaande bedrijvigheid ruimte voor nog eens 8 hectare. Of dit een aaneengesloten gebied is, of dat het meerdere (geconcentreerde) gebieden worden is nader te bepalen.
De 8 hectare aan bedrijvigheid is onderdeel van het plangebied. Precieze invulling nader te bepalen
B. Business Park Schooten: regulier bedrijventerrein, direct ontsloten aan de N270, voor hoogwaardige industrie en kantoorachtige bedrijven. Het terrein kent een bruto omvang van 21 hectare. C. Groot Schooten: campus/innovatiedistrict, ruim opgezet met veel e en een omvang van 37 hectare bruto waarvan een deel de Automotive Campus huisvest. Het bedrijventerrein kenmerkt zich door een centrale bebouwingsmassa per kavel met groen en parkeren om het gebouw. Helmond West huisvest in totaal 4.360 banen, verspreid over 260 verschillende bedrijfsvestigingen (LISA, 2021). De banen zijn sterk geconcentreerd in de sectoren ICT & zakelijke diensten en industrie & nutsbedrijven.
5
1
Helmond West Economisch profiel: bestaande uit drie bedrijventerreinen. Groot Schooten huisvest met name de Automotive Campus, Business Park Schooten huisvest de Brainport Human Campus en gemengde bedrijvigheid. Nieuw-Brandevoort kent momenteel 5 hectare aan bedrijvigheid en wordt de komende jaren uitgebreid met nog eens 8 hectare voor bedrijven (restant bestemd als woonwijk).
Planfase
Planomvang
(Vastgesteld) en onherroepelijk
Bruto
106 ha
Industrie
Vastgesteld
Netto
59 ha
Logistiek
Ontwerp (Brandevoort)
Netto uitgegeven
42 ha
Gemengd
Plan in structuurvisie
Netto beschikbaar
17 ha
Diensten
Ruimtelijk plan
- waarvan privaat
0 ha
Campus / innovatiedistrict
Planregels
De 8 hectare aan bedrijvigheid is onderdeel van het plangebied. Precieze invulling nader te bepalen
Type terrein
Bedrijfssamenstelling 4.1
Maximale milieucategorie
Vestigingen
Banen (incl. uitzendkrachten)
Wegontsluiting Snelweg
Hoofdweg
Lokale weg
Multimodaliteit Water
Spoor
Openbaar
Openbaar
Particulier
Particulier
Geen
Segment Totaal
OV-ontsluiting Trein
Bus
Op terrein
Op terrein
<500 m
<300 m
Banen (incl. uitzendkr.) Vestigingen
Geen
4.362
262
Bouw, handel en reparatie
458
28
ICT en zakelijke diensten
2.188
139
Industrie en nutsbedrijven
577
21
Logistiek en groothandel
132
36
1.007
38
Overig
Bron: IBIS gemeente Helmond, 2021
6
Ontwikkeling banen (2012-2021)
Voorbeelden werkgevers
4.500 4.300
4.300 4.100 3.900 3.700 3.500
3.600 3.400 Ontwikkeling banen (2012-2021) Automotive Campus
3.300
620
650 600
3.100
550
2.900
500 450 Ontwikkeling banen absoluut 2012-2022 2012-2017 2017-2021 +900 +200 +700
2.700 2.500
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
410
400 350 300
320 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021
Bron: IBIS gemeente Helmond, 2021; excl. uitzendkrachten
7
Kansen en opgaven Nieuw-Brandevoort Nieuw-Brandevoort is deels ontwikkeld (5 hectare) en biedt nog veel ruimte voor bedrijvigheid in de toekomst. Het terrein wordt grotendeels ingevuld met wonen en biedt nog ruimte aan circa 8 hectare voor bedrijven. Het is nog onduidelijk of dit een aaneengesloten gebied is of bestaat uit meerdere geconcentreerde gebieden. Indien een deel van het terrein dichter bij station Brandevoort wordt ontwikkeld, is het mogelijk om naast de bestaande 5 hectare een onderscheidende, goed bereikbare werklocatie te creëren. Voor een optimale ontwikkeling van de 8 hectare aan bedrijven in de energie technologie is het van belang om vooraf goed vast te leggen welk bedrijven hier dan kunnen landen en welke locaties er uiteindelijk binnen het gebied worden aangemerkt voor werkfuncties. Business Park Schooten Business Park Schooten is een goed functionerend terrein met een hoge mate van sociale controle. Ter bevordering van het vestigingsklimaat vragen ondernemers om voldoende wandel- en recreatiemogelijkheden. Een belangrijk gebied binnen Business Park Schooten is de Brainport Human Campus. Deze campus heeft zich in de loop der jaren uitgebreid (bedrijven, onderwijs, parkeervoorziening, kinderdagverblijf, groen, recreatie) en wil nog verder uitbreiden. Het is van belang om goed na te denken over hoe de ontwikkeling ondersteund kan worden.
Dit gaat onder meer om verhogen van de floor space index (ruimtelijke dichtheid) om zo ook andere bedrijven op het terrein voldoende ruimte te bieden (voorkomen dat bedrijven in de omgeving niet verder naar buiten worden gedrukt).
Groot Schooten Het grootste deel van Groot Schooten is in gebruik van de Automotive Campus. Hier werken meer dan 1.250 mensen, waaronder zo’n 600 studenten, aan mobiliteitsoplossingen van de toekomst. Dat doen ze binnen toonaangevende bedrijven, kennisinstituten, innovatieve startups en onderwijsinstellingen op het gebied van Automotive. In amper vijftien jaar tijd is de campus uitgegroeid tot dé nationale en internationale hotspot op het gebied van green- en smart mobility. De Automotive Campus is de afgelopen jaren stormachtig gegroeid. Veel bedrijven groeien uit hun jasje en zijn op de eigen kavel volop aan het verdichten. Tegelijkertijd is er nog 8 hectare te ontwikkelen (3 bouwrijpe kavels van samen 3 hectare, 5 hectare planaanbod). Voor nadere invulling van deze nieuwe ruimte is de campusvisie leidend. Aan de oostkant van Groot Schooten zijn meer reguliere bedrijven gevestigd. Deze bedrijven zijn in de loop der jaren verkleurd (steeds meer consumentendiensten) wat tot onduidelijk situaties leidt. Een duidelijke gebiedsafbakening aan de oostkant is nodig en in het verlengde daarvan hebben ondernemers behoefte aan meer duidelijkheid over welke functies wel en niet zijn toegestaan op het bedrijventerrein. Het is belangrijk om te benadrukken dat dit de grootste en eigenlijk ook enige concentratie aan kantoren/zakelijke dienstverlening betreft in Helmond.
8
Lopende plannen en initiatieven Nieuw-Brandevoort De ontwikkeling van bedrijvigheid op Nieuw-Brandevoort maakt onderdeel uit van een bredere ontwikkeling genaamd Nieuw-Brandevoort. Deze komt tot stand in 10 tot 15 jaar en is gelegen ten noorden van de spoorlijn. Er komen in minimaal 2.500 woningen en er is naast de 5 hectare aan bestaande bedrijvigheid ruimte voor nog eens 8 hectare. Business Park Schooten Verdere ontwikkeling van de Brainport Human Campus is een lopend initiatief. Dit speelt vooral ‘binnen de muren’ van het bedrijf. Groot Schooten Om Groot Schooten verder te ontwikkelen is het van belang om met de betrokken partijen regelmatig af te stemmen. Dit zijn de gemeente Helmond en twee particuliere partijen.
9
Economisch toekomstbeeld 2040 Nieuw-Brandevoort Nieuw-Brandevoort beschikt over een goede uitgangspositie om zich te ontwikkelen tot een volwaardig bedrijventerrein, waarvoor een bepaalde mate van selectiviteit (‘deurbeleid’) nodig is. Er liggen mogelijkheden om het gebied te profileren voor bedrijven die zijn gerelateerd aan de techsector en niet op een campus kunnen of willen vestigen. Nieuw-Brandevoort kan het werkmilieu zijn met de juiste bereikbaarheid, dynamiek en uitstraling voor deze bedrijven. Het is nog onduidelijk of de ruimte voor werken een aaneengesloten gebied wordt of bestaat uit meerdere geconcentreerde gebieden. Indien een deel van het terrein dichter bij station Brandevoort wordt ontwikkeld, is het mogelijk om naast de bestaande 5 hectare een onderscheidende, goed bereikbare werklocatie te creëren. Potentieel interessante vestigers voor Nieuw-Brandevoort zijn bedrijven die volwassen worden op de Automotive Campus en graag in de nabijheid van de campus en/of de TU Eindhoven gevestigd willen blijven met een kleine hoogwaardige productielocatie en beperkte milieucategorie. Business Park Schooten Business Park Schooten blijft een belangrijke vestigingsplaats voor bedrijven in Helmond met een kavelomvang tot circa 2 hectare.
Gemengde bedrijvigheid met een beperkte verkeersaantrekkende werking zonder veel overlast (nabijheid twee woonwijken) passen goed in dit werkmilieu. Het terrein kan klimaatbestendiger worden ingericht. Een belangrijke zone binnen het bedrijventerrein is de Brainport Human Campus. De campus is sterk in detachering binnen overheid en onderwijs en biedt veel werkgelegenheid voor HR-gerichte bedrijfsactiviteiten. De campus biedt aantrekkelijke banen voor de gemeente Helmond en een gunstig economisch perspectief voor de komende jaren.
De ontwikkeling van Groot Schooten vormt geen bedreiging voor Business Park Schooten. Dit komt doordat beide terreinen een ander profiel hebben. Bovendien kende Groot Schooten de afgelopen jaren weinig spin-offs die elders naar ruimte zochten (naast de Automotive Campus). Groot Schooten De Automotive Campus groeit door als een aantrekkelijke campusomgeving. Het blijft daarmee een belangrijke economische drager voor de economie van Helmond en de ruimere regio. Groot Schooten kan klimaatbestendig worden gemaakt, de ruimtelijke claim daarvoor is beperkt. De aanwezigheid van testfaciliteiten van TNO, de goede ontsluiting en moderne huisvesting blijven belangrijke attractiefactoren voor nieuwe startende en volwassen bedrijven en daarmee ook voor talent. Een publiek-privaat consortium werkt aan de verdere optimalisatie en groei van het gebied. Het gaat niet alleen over vastgoedontwikkeling, maar ook over omgevingskwaliteit en bereikbaarheid/mobiliteit.
10
Handelingsperspectief
Op alle terreinen speelt de afstand tot OV-knopen een belemmerende rol in de bereikbaarheid van de terreinen. Naar Business Park Schooten lopen veel mensen vanaf station ‘t Hout, maar busverbindingen zijn schaars. Dit leidt tot veel autoverkeer op de terreinen.
Nieuw-Brandevoort: Scherp profiel opstellen voor de nog te ontwikkelen ruimte (8 hectare), op welke locaties binnen het plangebied bedrijvigheid kan landen en vaststellen hoe het werkmilieu onderscheidend kan zijn van innovatieve werkmilieus in Eindhoven.
Business Park en Groot Schooten: Omarmen van diversiteit, maar wel het profiel aanscherpen zodat duidelijk wordt wat wel en niet gewenst is. Consumentendiensten/eerstelijnszorg zorgt voor bezetting van kantoren op Schooten, maar zou elders in de stad meer toegevoegde waarde hebben.
Business Park Schooten: Leefbaarheid voor ondernemers vergroten. Momenteel sprake van parkeren in de berm en weinig wandelmogelijkheden (vitaliteit).
Groot Schooten: Verder versterken van de campus-succesfactoren, zodat het ecosysteem verder versterkt kan worden. Dit gaat vooral om fysieke ruimte (ontwikkeling 9 hectare nabij Groot Schooten) en ruimte voor verschillende type bedrijven (zowel ontwikkeling, productie als ook meer kantoorachtige functies). Succesfactoren van een campus
Bron: Buck Consultants International
Business Park en Groot Schooten: Er naar streven dat elk bedrijf op de juiste plek landt en kan doorgroeien. Hiervoor moet de koppeling worden gelegd tussen beschikbare ruimte enerzijds en acquisitie (leads) en groeipotentieel anderzijds.
11
2
Hoogeind en omgeving
Uitgangssituatie economie en ruimtegebruik Hoogeind en omgeving bestaat uit vijf deelgebieden met een verschillend karakter. Het cluster is op te delen in vijf deelgebieden, met samen een totale omvang van 394 hectare (bruto). A. Hoogeind: gemengd stedelijk bedrijventerrein, met 312 hectare bruto het grootste bedrijventerrein van Helmond. Dit oudste bedrijventerrein van Helmond is in circa 60 jaar gegroeid tot een gemengd bedrijventerrein waar alle mogelijke vormen van bedrijvigheid te vinden zijn. Aan de randen van Hoogeind zijn woon/werk combinaties en perifere detailhandelslocaties gevestigd. B. De Weijer West: een modern regulier bedrijventerrein waar o.a. productiebedrijven en vervoer en opslag is gevestigd. Daarnaast huisvest het gebied fijn metaal- en spuitgietbedrijven. Dit deel is circa 42 hectare bruto. C. De Weijer Oost: een modern regulier bedrijventerrein waar o.a. de autoboulevard Helmond is gevestigd. Dit deel is circa 17 hectare bruto. D. Gansenwinkel: regulier bedrijventerrein met een bruto omvang van 6 hectare. E. Kanaaldijk Zuidwest: een gemengd stedelijk bedrijventerrein met een bruto omvang van 18 hectare. Hoogeind e.o. huisvest in totaal 9.530 banen, verspreid over 690 verschillende bedrijfsvestigingen (LISA, 2021). De banen zijn sterk geconcentreerd in de sectoren industrie & nutsbedrijven en logistiek & groothandel.
12
2
Hoogeind en omgeving Economisch profiel: Hoogeind is het oudste bedrijventerrein van Helmond en huisvest gemengde bedrijvigheid en een woon- en doe-het-zelf-boulevard. De Weijer West en Oost huisvest een autoboulevard en grotere (productie)bedrijven. Gansenwinkel en Kanaaldijk Zuidwest clusteren verschillende bedrijven.
Planfase
Planomvang
Type terrein
(Vastgesteld) en onherroepelijk
Bruto
394 ha
Industrie
Vastgesteld
Netto
319 ha
Logistiek
Ontwerp
Netto uitgegeven
314 ha
Gemengd
Plan in structuurvisie
Netto beschikbaar
5 ha
Diensten
Ruimtelijk plan
- waarvan privaat
0 ha
Campus / innovatiedistrict
Planregels
Bedrijfssamenstelling 4.1
Maximale milieucategorie
Vestigingen
Banen (incl. uitzendkrachten)
Wegontsluiting Snelweg
Hoofdweg
Lokale weg
Multimodaliteit Water
Spoor
Openbaar
Openbaar
Particulier
Particulier
Geen Segment
OV-ontsluiting Trein
Bus
Op terrein
Op terrein
<500 m
<300 m
Geen
Banen (incl. uitzendkr.) Vestigingen
Totaal
9.529
693
Bouw, handel en reparatie
1.564
236
ICT en zakelijke diensten
487
111
Industrie en nutsbedrijven
5.401
142
Logistiek en groothandel
1.586
148
491
56
Overig
Bron: IBIS gemeente Helmond, 2021
13
Ontwikkeling banen (2012-2021)
Voorbeelden werkgevers
10.000 9.700 9.800
9.600
9.400
9.200 9.000 9.000
8.900
8.800
8.600
8.400
Ontwikkeling banen absoluut 2012-2021 2012-2017 2017-2021 -700 -800 +100
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
Bron: IBIS gemeente Helmond, 2021; excl. uitzendkrachten
14
Kansen en opgaven Hoogeind en omgeving vormt een belangrijke schakel in het stedelijk weefsel van Helmond en De Peel. Er zijn veel verschillende soorten bedrijven gevestigd die richting de toekomst een belangrijke rol kunnen blijven spelen ten aanzien van werkgelegenheid, productie en innovatie. De ligging en bestaande faciliteiten bieden kansen voor onder meer:
Schakel in toekomstig energienetwerk: netwerk van tank- en laadfaciliteiten voor schone brandstoffen en groene stroom en als uitvalsbasis voor zero emissie mobiliteit (stadslogistiek, vrachtverkeer). Een belangrijke bevinding is dat er genoeg energie is, maar de verdeling van energie momenteel suboptimaal is. Slimme energienetten en energie hubs kunnen bijdragen aan verbetering van de situatie. In de Grote Oogst Brabant is Hoogeind aangewezen als kansrijke locatie voor verduurzaming. Hoogeind krijgt momenteel gas en elektriciteit via diverse verdeelstations, onder andere het Tennet station Helmond Zuid. De capaciteit van dit verdeelstation staat net als op andere locaties in Brabant onder druk. Hoogeind heeft in potentie veel dak dat in te zetten is voor zonnestroom. Ook reeds uitgevoerde scans, bijvoorbeeld omtrent klimaatadaptatie, kunnen ingezet worden in optimalisatie van de bestaande ruimte op bedrijventerreinen. Focus op vervoer per as: momenteel maakt nog maar één bedrijf gebruik van de vaarweg (Voergroep Zuid).
Ruimte voor innovatieve maakindustrie: creëren van (schuif)ruimte voor groei van bedrijven en beter benutten van kavels (bebouwingsgraad); In de automotive retail is steeds meer sprake van clustering en schaalvergroting. Ketens zijn bepalend in de locatiekeuze van dealers en lang niet iedere stad huisvest meer een autodealer van ieder merk. Koesteren hogere milieucategorieën: Hoogeind biedt ruimte aan bedrijven met een hoge milieuzonering. Zeker aan de zuidwest kant, richting beoogd plangebied van Varenschut Noord, biedt behoud van een hogere milieucategorie kansen voor de toekomst. Deze bedrijven zijn niet alleen belangrijke werkgevers voor Helmond maar spelen ook een belangrijke rol in de overgang van een lineaire- naar een circulaire economie. De bedrijven die gebruik maken van de gezoneerde ruimte zijn qua vestigingseisen als volgt te typeren: Veroorzaken stof-, geur-, verkeer- en/of geluidshinder en/of zijn risicovol vanuit de kaders voor externe veiligheid en moeten op afstand liggen van ‘gevoelige’ functies (zoals wonen); Ontplooien veel activiteiten op het buitenterrein (tijdelijke opslag, bewerken van materialen etc.) en/of hebben op- en overslagactiviteiten via de weg of via de binnenvaart; Zijn zeer sterk geworteld op de eigen locatie (‘honkvast’), vanwege hoge investeringen in productiemiddelen en het ontbreken van alternatieve vestigingslocaties.
15
Lopende plannen en initiatieven Volgens de Grote Oogst Brabant is er op Hoogeind zoals op ieder verouderd bedrijventerrein sprake van herstructureringslocaties. In het recente verleden heeft de gemeente Helmond enkele locaties gekocht die niet of zeer intensief bebouwd om de openbare ruimte te verbeteren. Deze voltooide herontwikkelingslocaties zijn Induma- (Industrie Maatschappij) Helmond Oost en West: Oost: er is nieuwe dynamiek in het terrein gebracht, ondernemers hebben mee geïnvesteerd in kwaliteit van de panden. De openbare ruimte is aangepakt, waarbij inritten zijn gelegaliseerd en ook parkeerplaatsen langs de wegen zijn aangelegd. West: deels een leisure bestemming afgegeven wat heeft geleid tot de komst van o.a. Kids Plaza, We Jump, en een beoogde padelbaan. Nabij dit gebied ligt een voormalige busremise (Ehad-terrein) die de komende jaren nog wordt ontwikkeld (2 hectare waarvan 30% werken en 70% wonen). De overige opgaven op deze terreinen zit in de verscheidenheid van de veel kleine bedrijven die hier gevestigd zijn. De kleine ondernemingen zitten in oude panden die al lang geen vernieuwingsslag hebben gemaakt. Ze zijn moeilijk te bereiken en weinig tot niet bezig met duurzaamheid. Huurconstructies maken het moeilijk om op verschillende schaalniveaus collectief door te pakken.
In de Grote Oogst Brabant wordt bovendien genoemd dat de auto-(vrachtwagen)bereikbaarheid wordt verbeterd. De ontsluiting op het regionale wegennetwerk (de robuuste rand) wordt verbeterd en vrachtverkeer door de stad wordt ontmoedigd. Het gebied is vanuit de meeste wijken binnen 15 minuten bereikbaar met de fiets en er wordt stevig ingezet op verbetering van de fietsbereikbaarheid.
16
Potentiële herontwikkelingszones Hoogeind Herontwikkeling wordt vaak gekoppeld aan een volledig bedrijventerrein, terwijl kansen in de praktijk zich juist voordoen op specifieke delen van terreinen. Door herontwikkeling aan te pakken op zoneniveau (kansenzones) is de slagingskans het grootst. Om tot realisatie te komen is het belangrijk dat er een marktpartij is die het initiatief neemt voor de ontwikkeling en uitvoering van het plan. Vervolgens kan gekeken worden of er vanuit de markt (denk aan buurbedrijven, vastgoedeigenaren en andere belanghebbenden) voldoende perspectief gezien wordt om te investeren in een duurzame ontwikkeling.
4 1 2
In het verleden heeft er op twee locaties al succesvolle herstructurering plaatsgevonden, namelijk (blauwe vlekken): 1. Induma West 2. Induma Oost Vanuit gesprekken met ondernemers in het gebied en de schouw zijn momenteel al de volgende, mogelijke kansenzones geïdentificeerd (groene vlekken): 3. Rondom de straat Achterdijk 4. Rondom de straat Engelseweg (uitstraling behouden)
3
17
Economisch toekomstbeeld 2040 Hoogeind gaat voor Helmond en de regio een cruciale rol spelen in het ruimtelijk faciliteren van de maatschappelijke transities en economische opgaven. Het bedrijventerrein beschikt over geschikte ruimte voor duurzame economische ontwikkeling en stappen te zetten als het gaat om het verbeteren van de leefbaarheid. Bij elke herinrichting en/of onderhoud dienen klimaatbestendige mogelijkheden te worden gebruik. Zo wordt het terrein stapsgewijs klimaatbestendig zonder (kostbare) stappen te hoeven zetten. Hoogeind koestert hiermee de functie als de ‘machinekamer’ van Helmond en de ruimere regio en biedt ook aantrekkelijke banen voor alle lagen van de bevolking. Het ruimtelijkeconomisch toekomstbeeld kent uitgangspunten en een aantal specifieke aandachtpunten per deelgebied. Een belangrijk algemeen uitgangspunt is dat bedrijventerrein Hoogeind gedeeltelijk verouderd is en in de beheerfase zit, waarin de nadruk sterker komt te liggen op het optimaliseren en het kwalitatief op peil houden van het onderscheidende vestigingsklimaat. In de komende jaren blijft de locatie een belangrijke (boven)regionale functie vervullen met aantrekkelijke ruimte voor middelgrote- en grote bedrijfsvestigingen in de sectoren industrie, groot- en detailhandel en bouwindustrie.
De gevestigde bedrijvigheid heeft veel raakvlakken met de economische speerpunten van zowel Helmond als De Peel en draagt daarmee in belangrijke mate bij aan het (regionaal) economische profiel. Binnen deze verouderings- en herontwikkelingsaanpak is het van belang om duidelijke kaders te stellen als gemeente (toestaan & uitsluiten) en de verdere doorontwikkeling (investeringen op kavels) aan de markt over te laten.
Momenteel is niet altijd duidelijk welke typen bedrijven in welk deelgebied van het bedrijventerrein wel of niet wenselijk zijn. Dat geeft geen duidelijkheid aan de gevestigde ondernemers en leidt tot ongewenste ontwikkelingen. Door als gemeente per gebied duidelijk te maken wat waar mag (type bedrijf, verschijningsvorm, omvang, waar bouwen/verbouwen/herontwikkelen) wordt meer helderheid gecreëerd. Er wordt momenteel onderzocht welke bedrijven die momenteel op bedrijventerreinen zijn gevestigd ook kansrijk kunnen zijn voor het Schaalspronggebied. Door aan te sluiten op deze exercitie kunnen ruimtelijke kansen ontstaan op Hoogeind. Beeld per deelzone Hoogeind: prioritaire herontwikkelingslocatie waar verschillende kansenzones voor herontwikkeling aangewezen worden. Strategische locatie voor verschillende typen bedrijven en banen voor alle opleidingsniveaus; Autoboulevard (de Weijer Oost): het deelgebied heeft door terugloop van autodealers behoefte aan nieuwe investeringsimpulsen. De huidige bedrijvenbestemming staat andere bedrijfsmatige functies toe, met uitzondering van bezoek- en/of etalagefunctie. Engelseweg (Perifere Detailhandel Vestigingslocatie): Door regelmatig onderhoud blijft het een moderne locatie met een boulevard achtige uitstraling met aantrekkelijke openbare ruimte (groen, veiligheid voor langzaam verkeer, verlichting).
Investeringen in vastgoed door vastgoedeigenaren blijven van belang om de kwaliteit op peil te houden en relevant te blijven ten opzichte van Perifere Detailhandel Vestigingslocaties in Eindhoven; De Weijer West: huisvest kleine tot middelgrote bedrijvigheid. Gansenwinkel: blijft innovatieve bedrijven huisvesten. Behouden vanwege de aanwezigheid van enkele grotere bedrijven en beperkte problematiek Kanaaldijk Zuidwest: wordt getransformeerd naar woonwijk Houtsdonk.
18
Handelingsperspectief Ruimtelijk-Economisch Raamwerk Hoogeind en omgeving. Hoogeind en omgeving staat voor grote opgaven en er zijn vele (voltooide) initiatieven in het gebied. Er is zowel vanuit de gemeente als het bedrijfsleven behoefte aan een integraal en overkoepelend Ruimtelijk-Economisch Raamwerk Hoogeind en omgeving met helderheid over de beleidskaders, de urgente opgaven, een wervend toekomstbeeld 2040/2050 en een uitvoeringsagenda voor (in ieder geval) de volgende thema’s:
Economie en positionering Schoon, heel en veilig Uitstraling Infrastructuur, mobiliteit en parkeren Openbare ruimte, klimaatadaptatie en groen.
Het perspectief voor watergebonden bedrijven op Hoogeind is beperkt aanwezig. Er is in de afgelopen jaren geen sprake geweest van een versterking van de positie voor multimodaal transport en andere watergebonden economische activiteit. Dit in tegenstelling tot andere multimodale bedrijventerreinen in de ruime regio (bijv. Veghel) waar wel groei heeft plaatsgevonden. De ambitie voor de komende jaren om een hernieuwde positie in te nemen lijken niet aanwezig, ook omdat forse investeringen in waterwegen, kades en infrastructuur eerst benodigd zijn. Organisatie rondom kansenzones. Binnen bedrijventerrein Hoogeind moeten een aantal prioritaire kansenzones worden aangewezen. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van het centrale aanspreekpunt binnen de gemeente.
De ontwikkelingen in de omgeving van Gansenwinkel zijn relevant. De ligging van het gebied is uniek en biedt kansen om diverse bedrijvigheid ruimte te bieden op een strategische locatie in Helmond en regio De Peel. Tegelijkertijd kan de realisatie van Houtsdonk een beperkende factor zijn voor bepaalde bedrijfssoorten (goed bereikbaar vanaf station, echt een zichtlocatie).
19
3
Varenschut Noord en Brainport Oost
Uitgangssituatie economie en ruimtegebruik Varenschut Noord en Brainport Oost zijn beiden uitbreidingslocaties voor de bedrijventerreinenmarkt in de gemeente Helmond en de regio. Hierna volgt een korte omschrijving van de beoogde invulling per terrein en de rol die beide terreinen in het ruimtelijkeconomisch profiel van de gemeente en regio kunnen vervullen. A. Varenschut Noord: dit terrein is beoogd ten zuiden van Hoogeind, ten westen van De Weijer en ten oosten van het kanaal. Het terrein is bedoeld voor middelgrote en grote bedrijven (indicatief 0,5 tot 3 hectare) en komt naar verwachting in 2027-2028 op de markt. Het terrein heeft een totale bruto omvang van 25 hectare (15 hectare netto). Aan de zuidkant van Hoogeind ligt het gronddepot van de gemeente Helmond. Deze kavels worden onderdeel van de plannen voor Varenschut Noord. A. Brainport Oost: dit bedrijventerrein wordt een regionaal bedrijventerrein, wat betekent dat er ook ruimte moet worden gereserveerd voor bedrijven niet afkomstig uit Helmond. Het beoogde terrein ligt deels in Helmond en deels in de gemeente Someren. Wanneer Brainport Oost op de markt komt is nog niet bepaald, maar de verwachting is tussen 2030 en 2035.
Op het Helmonds deel heeft een aanbesteding plaatsgevonden voor tijdelijke arbeidsmigrantenhuisvesting en ook is er besloten in dit gebied een tijdelijke time-out en verblijfsvoorziening te huisvesten.
Gemeentegrens Helmond / Someren
20
3
Varenschut Noord en Brainport Oost Economisch profiel: beide terreinen zijn greenfields en beoogde ontwikkelingen voor de komende jaren. Er wordt gestart met Varenschut Noord, waarna Brainport Oost mogelijk volgt. Het beoogde gebied voor Brainport Oost is deels gelegen op grondgebied van de gemeente Someren.
Varenschut-Noord
Planfase (Vastgesteld) en onherroepelijk
Planomvang
Type terrein
Vastgesteld
Bruto
25 ha
Industrie
Ontwerp
Netto
15 ha
Logistiek
Plan in structuurvisie
Netto uitgegeven
0 ha
Gemengd
Ruimtelijk plan
Netto beschikbaar
15 ha
Diensten
- waarvan privaat
0 ha
Campus / innovatiedistrict
Planregels Maximale milieucategorie
Onbekend
Planomvang
Wegontsluiting Snelweg
Brainport Oost
Hoofdweg
Lokale weg
Multimodaliteit Water
Spoor
Openbaar
Openbaar
Particulier
Particulier
Geen
Type terrein
Bruto
60-80 ha
Industrie
Netto
N.t.b.
Logistiek
Netto uitgegeven
0 ha
Gemengd
Netto beschikbaar
0 ha
Diensten
- waarvan privaat
0 ha
Campus / innovatiedistrict
OV-ontsluiting Gemeentegrens Helmond / Someren
Trein
Bus
Op terrein
Op terrein
<500 m
<300 m
Geen
21
Kansen en opgaven
Lopende plannen en initiatieven
Het plan voor Varenschut Noord en Brainport Oost zijn de laatste grote uitbreidingslocaties in bedrijventerreinenportefeuille van de gemeente Helmond (naast 8 hectare in Nieuw-Brandevoort). In de komende jaren is er sprake van een hoge marktvraag in de gemeente en regio, waardoor de gemeente in de positie is om meer selectief te zijn in het type bedrijven. De terreinen kunnen bijdragen aan de verplaatsing van bestaande bedrijven in de regio die uit hun jasje zijn gegroeid, maar ook aan bedrijven van buitenaf die het ruimtelijkeconomisch profiel van Helmond kunnen versterken. Besluitvorming over de specifieke invulling van de terreinen vindt plaats in Peel- en SGE-verband.
Varenschut Noord De verharde Beemdweg is doorgetrokken na de bocht, overgaand in de Keersluisweg. Dit is met het oog op de toekomst positief, waarbij een verharde infrastructuur van belang is voor een goede bereikbaarheid en verkeersafwikkeling tussen Hoogeind en Varenschut-Noord.
Varenschut Noord Een belangrijke opgave voor de ontwikkeling van Varenschut Noord is het vinden van een alternatieve locatie voor motorcrossclub MAC De Helm. De ruimte is nodig voor de ontwikkeling van het bedrijventerrein. Bovendien heeft de aanwezigheid van een motorcrossterrein invloed op de toegestane milieucategorie van aanpalende percelen. Grote delen van de grond op Varenschut-Noord, waaronder die van MAC De Helm, zijn behoorlijk verontreinigd. Brainport Oost Vanaf 2019 zoeken de zes Peelgemeenten – samen met de provincie, het waterschap en Stedelijk Gebied Eindhoven (SGE) – naar een geschikte locatie voor een nieuw regionaal bedrijventerrein in het oosten van Brainport. Brainport Oost is voor Helmond een gewenste ontwikkeling, waarover intensieve regionale gesprekken worden gevoerd. Vanuit een Helmonds perspectief biedt de locatie pas op (middel)lange termijn concrete vestigingsruimte voor bedrijven. Verder zal de locatie ook de bedrijventerreinenmarkt van De Peel en SGE bedienen.
Brainport Oost In het Regionaal Programma Werklocaties is vastgesteld om het bedrijventerrein vooral te richten op bedrijven die actief zijn in de HTSM-sector (High Tech Systemen en Materialen) en de Food en automotive. Daarnaast wordt aanbevolen om het terrein open te stellen voor stuwend regionaal MKB uit de Metropoolregio Eindhoven, met specifieke aandacht voor bedrijven uit het Stedelijk Gebied Eindhoven en De Peel. Tevens zou het bedrijventerrein ruimte kunnen bieden aan Brainport gerelateerde logistieke activiteiten, waarbij een maximale omvang van 3 hectare wordt gehanteerd, zolang deze bijdragen aan het versterken van het economisch ecosysteem. De verdere invulling van Brainport Oost zal op termijn plaatsvinden, waarbij regionale afspraken leidend zullen zijn. Ook wordt gewerkt aan de ontwikkeling van een regionale governance die richting geeft aan zowel de planvormingsfase als de risicodragende exploitatie van het gebied.
22
Economisch toekomstbeeld 2040
Handelingsperspectief
Vanwege het oplopende tekort op de lokale en regionale bedrijventerreinenmarkt kan gestuurd worden op een kwalitatief hoogwaardige, klimaatbestendige ontwikkeling, waarbij een zekere mate van selectiviteit (‘deurbeleid’) gevoerd kan worden. Op Varenschut Noord kan worden gestuurd op het aantrekken van bedrijven met meerwaarde voor in eerste instantie Helmond en mogelijk ook bedrijven uit De Peel (food/mkb).
Hanteren van een kwalitatief wegingskader bij de uitgifte van kavels op Varenschut Noord en Brainport Oost. Hierbij rekening houden met het Didam-arrest waarbij criteria die aan bedrijven worden gesteld objectief, toetsbaar en redelijk zijn.
Verder uitwerken van de regionale governance die richting geeft aan zowel de planvormingsfase als de risicodragende exploitatie van Brainport Oost.
Organisatievorm energietransitie. Versterken van de organisatiekracht op de toekomstige terreinen is nodig om de grote opgaven (m.n. energietransitie) gestructureerd en gezamenlijk aan te pakken. Vanuit de gemeente en het bedrijfsleven wordt al samengewerkt middels SBH.
Voorwaarden zijn: Lokaal/regionaal gebonden bedrijven, afgaande op historische binding, maatschappelijke betrokkenheid en economische relatief (toeleveranciers en afnemers) Opvangen van doorgroeiers van Hoogeind (met de notie dat de meeste industrie niet eenvoudig verplaatst) Het nieuwe regionale bedrijventerrein Brainport Oost gaat een belangrijke rol vervullen in de schaalsprong van Brainport vanuit een economisch perspectief. Het gebied gaat ruimte bieden aan voor de regio waardevolle bedrijven. Dat kunnen bedrijven zijn die nu al in de regio zijn gevestigd en willen doorgroeien, maar het kunnen ook bedrijven van buiten zijn die het economisch, klimaatbestendige ecosysteem verder kunnen versterken. Typen bedrijfsactiviteiten kunnen gericht zijn op productie of logistiek, waarbij een belangrijk uitgangspunt is dat ze van toegevoegde waarde zijn voor Brainport. In regionaal verband worden afspraken gemaakt over de nadere uitwerking van de doelgroepen. Naar verwachting zitten er binnen deze doelgroepen ook Helmondse bedrijven, omdat er op de ruim 500 hectare bedrijventerrein in Helmond ook veel Brainport-gelieerde bedrijven zitten die zoeken naar uitbreidingsruimte.
23
4
BZOB terrein
Uitgangssituatie economie en ruimtegebruik Het Bedrijventerrein Zuid Oost Brabant (BZOB) is een bovenregionaal bedrijventerrein bestemd voor grootschalige industriële-, logistieke- en groothandelsbedrijven in de hele regio Eindhoven/Helmond. Het bedrijventerrein is ruim opgezet met brede wegprofielen en kent een minimale kavelgrootte van 1 ha, met voornamelijk grootschalige bedrijven (2-10 hectare). Op het BZOB zijn bedrijven aanwezig tot de zwaarste milieucategorie en er is kadefaciliteit aanwezig aan de Zuid Willemsvaart (Rijkswaterstaat). Naast meerdere logistieke bedrijven is er een concentratie van de foodprocessing industrie. Het terrein is goed ontsloten via de Rochadeweg middels “turborotondes” en kent een zeer gunstige ligging ten opzichte van de A67. Het bedrijventerrein heeft een omvang van 180 hectare bruto. Het BZOB terrein huisvest in totaal 7.060 banen, verspreid over 90 verschillende bedrijfsvestigingen (LISA, 2021). De banen zijn sterk geconcentreerd in de industrie & nutsbedrijven en logistiek & groothandel.
24
4
BZOB terrein Economisch profiel: het bedrijventerrein huisvest een variëteit aan bedrijven binnen de industrie en logistiek met een minimale omvang vanaf 10.000 m² bedrijfskavel. Een grote groep aan bedrijven is actief in de voedingsmiddelenindustrie en de maakindustrie.
Planfase
Planomvang
Type terrein
(Vastgesteld) en onherroepelijk
Bruto
180 ha
Industrie
Vastgesteld
Netto
150 ha
Logistiek
Ontwerp
Netto uitgegeven
148 ha
Gemengd
Plan in structuurvisie
Netto beschikbaar
2 ha
Diensten
Ruimtelijk plan
- waarvan privaat
0 ha
Campus / innovatiedistrict
Planregels
Bedrijfssamenstelling 5.1
Maximale milieucategorie
Vestigingen
Banen (incl. uitzendkrachten)
Wegontsluiting Snelweg
Hoofdweg
Lokale weg
Multimodaliteit Water
Spoor
Openbaar
Openbaar
Particulier
Particulier
Geen Segment
Banen (incl. uitzendkr.) Vestigingen
Totaal Bouw, handel en reparatie
OV-ontsluiting Trein
Bus
Op terrein
Op terrein
<500 m
<300 m
Geen
7.055
91
132
4
ICT en zakelijke diensten
164
6
Industrie en nutsbedrijven
4.370
31
Logistiek en groothandel
2.225
42
164
8
Overig
Bron: IBIS gemeente Helmond, 2021
25
Ontwikkeling banen (2012-2021)
Voorbeelden werkgevers
5.000
4.500
4.500
4.000
3.400
3.500
3.000
2.800
2.500 Ontwikkeling banen absoluut 2012-2021 2012-2017 2017-2021 +1.700 +600 +1.100
2.000
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
Bron: IBIS gemeente Helmond, 2021; excl. uitzendkrachten
26
Kansen en opgaven
Lopende plannen en initiatieven
De bedrijfsomgeving van BZOB wordt door ondernemers al jarenlang positief beoordeeld als het gaat over de kwaliteit van de bedrijfshuisvesting, de bereikbaarheid voor vrachtverkeer en bijvoorbeeld veiligheid. Dit betekent niet dat de aandacht van de gemeente Helmond naar de andere bedrijventerreinen kan gaan. Er zijn wel degelijk zaken die spelen en die in de komende jaren aangepakt moeten worden, vaak door de bedrijven zelf en soms door of in samenwerking met de overheid.
Werk maken van energie (van inzicht naar realisatie) Momenteel wordt van 25 bedrijven (ruim 60% van het hele terrein) op BZOB kwartierdata verzameld over energieverbruik. Deze data moeten inzicht bieden in energieverbruik op bedrijfsniveau en koppelkansen voor bedrijven blootleggen. Aangezien het grootste deel van de bedrijven op BZOB maakprocessen hebben, zijn er ook kansen voor circulaire verbeteringen. Zo kan er gekeken worden naar de demontabiliteit, modulariteit en recyclebaarheid van verschillende producten en stromen.
Transitie naar een duurzaam (en collectief) energiesysteem. Hoewel de meeste verduurzamingsvraagstukken zich afspelen binnen de muren van bedrijven, zijn er wel degelijke collectieve kansen op BZOB. Het terrein kent een beperkt aantal vestigers (met grote omvang), waardoor er relatief snel slagkracht te realiseren is als het gaat om energie, stofstromen, afvalstromen en reststromen. Veilig fietsen / wandelen voor medewerkers. BZOB is beperkt bereikbaar met het ov. Parkeren op straat heeft in sommige delen tot een verrommelde openbare ruimte geleid. Slim omgaan met aanbod. Twee bedrijven hebben nog uitbreidingsmogelijkheden (Kemie en Ariza). Voor de vrije kavel zou het doel moeten zijn om grootschaligheid te borgen, de kavel niet op te knippen, geen solitaire kantoren te vestigen of bedrijven die ook in woonwijken inpasbaar zijn.
Bereikbaarheid en veiligheid Qua (vracht)verkeer ligt de focus op bereikbaarheid, vanwege de aan- en afvoer van grondstoffen en producten. Momenteel vindt transport vooral plaats via de robuuste randen van het gebied. De bereikbaarheid van BZOB voor werknemers met fiets en OV wordt verbeterd. Er wordt op korte termijn een wandelpad aan de noordoost kant van het terrein gerealiseerd. Vlakbij het BP tankstation is een hub met deelfietsen en een nieuwe bushalte geplaatst, hierdoor is het terrein aan de noordzijde beter ontsloten met het openbaar vervoer. Sinds 29 oktober 2024 rijdt buslijn 320 elke dag volgens een vaste dienstregeling tussen station Helmond én Someren en Asten naar de nieuwe bushalte op het bedrijventerrein. Voor het parkeren van voertuigen en het stallen van bedrijfsproducten in de openbare ruimte is nog geen oplossing gevonden.
27
Economisch toekomstbeeld 2040
Handelingsperspectief
In de komende jaren blijft BZOB een belangrijke (boven)regionale functie vervullen met aantrekkelijke ruimte voor (middel)grote bedrijfsvestigingen in de sectoren maakindustrie en voedingsmiddelenindustrie. De ondergrens van 1 hectare wordt gehandhaafd, waarbij de focus ligt op bedrijven in de industrie (food) en ondersteunende logistiek. De gevestigde bedrijvigheid heeft veel raakvlakken met de economische speerpunten van zowel Helmond als De Peel en draagt daarmee in belangrijke mate bij aan het economische profiel van de gemeente/regio. In de toekomst wordt de mogelijkheid om bedrijfsactiviteiten met een hogere milieucategorie te huisvesten optimaal benut, waarbij de voorkeur uitgaat naar bedrijven die aan de regio en/of Helmond gebonden zijn. Op bestaande percelen proberen we zoveel mogelijk klimaatbestendige ingrepen te stimuleren.
Verder brengen bereikbaarheidsvraagstuk met oog voor veiligheid. De ontwikkeling van een hub voor deelmobiliteit en ov-ontsluiting vindt momenteel plaats. Naast optimalisering van langzaam verkeer kan er ook gezocht worden naar kansen voor ondersteunende voorzieningen. Dit gaat onder meer over elektrisch vervoer (laadpunten) of shared facilities. Ten aanzien van vervoer over water wordt er op termijn minder gebruik gemaakt van de kadefaciliteiten, onder meer vanwege de goede overslagmogelijkheden voor containers in Veghel. Dit betekent dat er geen actieve acquisitie meer plaatsvindt voor watergebonden bedrijven.
Slim omgaan met voldoende energie heeft voor de komende jaren de hoogste prioriteit. Op bedrijfsniveau ligt de focus op verduurzaming van bestaande bedrijfsprocessen en het zoeken naar koppelkansen met aangrenzende bedrijven. Op terreinniveau kan dit worden doorgetrokken naar het realiseren van één of meerdere energy-hubs. Op gebiedsniveau wordt gezocht naar koppelkansen voor het uitwisselen van energie en/of warmte met de (directe) (woon)omgeving, het initiatief van de waterrotonde loopt. Dat betekent dat gevestigde ondernemers meer samen moeten gaan werken aan de energieopgave. Hier is al mee gestart (kwartierdata 25 bedrijven), maar het gaat ook over het onderling afstemmen van energiegebruik en (collectief) investeren in noodzakelijke voorzieningen.
Gemeentelijke strategie bedrijfsontwikkeling. Sommige bedrijven op BZOB groeien explosief en hebben het (financiële) vermogen om grond en vastgoed van omliggende bedrijven aan te kopen. Dit heeft tot mooie deelgebiedsontwikkelingen geleid, maar betekent tegelijkertijd dat kleinere (minder vermogende) bedrijven minder doorontwikkelingsmogelijkheden hebben of zelfs worden weggedrukt van BZOB. Voor de gemeente is het van belang om vast te stellen waar de gemeente de grens trekt. Is dat vanaf een bepaalde omvang? Verschilt dat per sector? Heeft dat een relatie met het type arbeidsplaatsen? Dit raakt aan de ontwikkelingen van Varenschut Noord (en Brainport Oost) waar enkele niet-locatie gebonden bedrijven op BZOB op termijn naartoe zouden kunnen verhuizen, waardoor er op BZOB doorgroeimogelijkheden blijven bestaan.
28