RN 065 1e Bestuursrapportage (Berap) 2023
Tekst van het document
Inhoudsopgave 1
Inleiding ........................................................................................................................ 1
1.1
Doel ............................................................................................................................................... 1
1.2
Leeswijzer .................................................................................................................................... 1
2
Budgettair beeld en majeure ontwikkelingen ............................................................. 2
2.1
Budgettair beeld .......................................................................................................................... 2
2.2
Majeure ontwikkelingen .............................................................................................................. 7
3.1
Programma 01: Veiligheid en handhaving ................................................................................ 8
3.2
Programma 02: Werk en inkomen ............................................................................................. 8
3.3
Programma 03: Zorg en welzijn ................................................................................................. 8
3.4
Programma 04: Jeugd en onderwijs .......................................................................................... 9
3.5
Programma 05: Cultuur, toerisme en recreatie ........................................................................ 9
3.6
Programma 06: Sport en bewegen ............................................................................................ 9
3.7
Programma 07: Economisch beleid en werkgelegenheid ....................................................... 9
3.8
Programma 08: Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting .................................................. 10
3.9
Programma 09: Stedelijke vernieuwing .................................................................................. 11
3.10
Programma 10: Verkeer en mobiliteit .................................................................................... 11
3.11 Programma 11: Openbare ruimte en natuurbescherming .................................................... 11 3.12 Programma 12: Milieu ............................................................................................................... 12
4
Stand van zaken grote projecten................................................................................13
Inleiding ................................................................................................................................................ 13
5
Voortgang en planning Crisis- en herstelnota...........................................................31
6
Inzet stelpost extra inflatie en koopkrachtfonds .......................................................34
6.1
Overzicht inzet stelpost extra inflatie ...................................................................................... 34
6.2
Overzicht inzet koopkrachtfonds ............................................................................................. 34
7
Budgettair neutrale afwijkingen .................................................................................35
8
Afwijkingen op kredieten ............................................................................................39
8.1: Nieuwe kredieten .......................................................................................................................... 39 8.2: Overschrijdingen op kredieten ................................................................................................... 40
9
Financieel-technische afwijkingen .............................................................................41
Bijlage 1: Totaaloverzicht met effecten op het begrotingssaldo.....................................42
1
Inleiding
In deze 1e bestuursrapportage (Berap) 2023 informeren wij u over de voortgang van de uitvoering van de begroting 2023. De Berap is een rapportage over de afwijkingen die we constateren vergeleken met de vastgestelde begroting 2023. Dit zijn zowel afwijkingen op de beleidsresultaten en de budgetten. Wanneer we geen melding maken, loopt de uitvoering volgens planning. In de bestuursrapportage melden we daarnaast ook majeure ontwikkelingen, risico’s en/of knelpunten die een belangrijke impact (kunnen) hebben op de uitvoering van de gemeentelijke begroting. Tenslotte leggen we begrotingswijzigingen aan u voor en geven wij een prognose van het resultaat over 2023. Deze Berap is gebaseerd op de bij ons bekende informatie per 1 mei 2023.
1.1
Doel
De Berap heeft de functie van het verstrekken van actuele informatie over de afwijkingen die we constateren vergeleken met de begroting en dient als(bij)sturingsinstrument.
1.2
Leeswijzer
Na dit inleidende hoofdstuk presenteren we in hoofdstuk 2 een financieel overzicht met de afwijkingen die een effect hebben op het budgettair beeld van de begroting. Het uitgangspunt hierbij is het budgettair beeld dat uw raad vaststelde in de begroting 2023 (pagina 12). In hoofdstuk 2 beschrijven we ook de majeure ontwikkelingen, risico’s en/of knelpunten voor onze gemeente. In hoofdstuk 3 melden we eventuele afwijkingen die er zijn op de beleidsresultaten uit de begroting 2023. De presentatie hiervan volgt de programmaindeling van de begroting. Wanneer we geen melding maken, loopt de uitvoering volgens planning. In hoofdstuk 4 geven we een stand van zaken op de voortgang van de grote projecten. Dit doen we per project volgens de R-GOTICK methodiek. R-GOTICK staat voor Risico's, Geld, Organisatie, Tijd, Informatie, Communicatie en Kwaliteit. In de hoofdstukken 5 tot en met 9 presenteren we financiële overzichten met daarin budgettaire aanpassingen van de begroting: • Hoofdstuk 5: Voortgang en planning van de Crisis- en herstelnota 2021-2024; • Hoofdstuk 6: Inzet koopkrachtfonds en stelpost voor extra inflatie; • Hoofdstuk 7: Financiële afwijkingen die een budgettair neutraal effect hebben op het budgettair beeld van de begroting.
Dit kunnen meer- of minderkosten zijn die gepaard gaan met een neutrale wijziging aan de opbrengstenkant door opbrengsten derden, inzet reserves of het anders inzetten van begrotingsbudgetten. De kosten leggen daardoor geen claim op de vrije financiële ruimte van de gemeente. Ze hebben echter wel een effect op het begrotingssaldo omdat ze leiden tot een aanpassing van de lasten en/of baten; • Hoofdstuk 8: Afwijkingen op de kredieten en/of de vorming van nieuwe kredieten. In het laatste geval gaat het om investeringen die wij bij de begroting nog niet voorzagen maar in 2023 wel tot onvermijdelijke kosten leiden en daardoor niet kunnen wachten tot de voorjaarsnota. • Hoofdstuk 9: Financieel-technische afwijkingen die ook budgettair neutraal zijn maar geen effect hebben op het begrotingssaldo omdat het verschuivingen zijn tussen programma’s. In bijlage 1 laten we via een totaaloverzicht zien welk effect de verschillende budgettaire aanpassingen uit de Berap hebben op het totaal van de baten en lasten van de begroting.
1
2
Budgettair beeld en majeure ontwikkelingen
2.1
Budgettair beeld
Op basis van de informatie in deze 1e Berap verwachten we in 2023 in totaal, per saldo € 2,3 miljoen aan meerkosten door reguliere ontwikkelingen. Deze dekken we binnen de begroting af. Dit doen we voor een bedrag van € 1 miljoen door inzet van voordelen binnen de exploitatie en vrijval door reserves. Het resterende bedrag van € 1,3 miljoen dekken we af uit de ruimte binnen het gemeentefondsbudget. Daarnaast hebben we te maken met extra kosten door de hoge inflatie en loonontwikkeling. Deels kunnen we deze afdekken door de stelpost van € 3 miljoen die we bij de begroting 2023 hiervoor hebben gereserveerd. Voor het restant van € 3,4 miljoen doen we ook weer een beroep op de ruimte binnen het gemeentefondsbudget. We startten het begrotingsjaar met een sluitende begroting met een saldo van 0. In de onderstaande tabel leest u dat af in de eerste regel. In de 2e regel is het budget voor onvoorzien incidenteel opgenomen. Hiervan is eerder dit jaar € 95.000 ingezet door uitvoering van een motie van uw raad. Hierdoor is voor deze post nog € 155.000 beschikbaar in 2023. In deze berap zetten we deze post verder niet in. Vervolgens laten we de (financiële) afwijkingen uit deze 1e Berap zien met een effect op het resultaat. Een uitgebreide toelichting op de inhoud van de tabel leest u onder de tabel. (bedragen x € 1.000/ - = meer lasten/minder baten en V=Voordeel/N=Nadeel)
Budgettair beeld Begroting 2023
0
Post onvoorzien - begroting 2023
250
14
Donatie slachtofferhulp van aardbeving Turkije en Syrië
Post onvoorzien - 1e berap 2023 Volgnr.
Progr.
Omschrijving
1
2
Vrijval reservering aanpak jeugdwerkloosheid CHN
2
5
Toekomstplan 'DitisHelmond 2022-2027'
3
5
4
8
5
-95 155
0
Lasten
Baten
V/N
0
172
V
-85
0
N
Projectoren Cacaofabriek
-55
0
N
Bijdrage in exploitatietekort Food Tech Brainport
-200
0
N
8
Herziening erfpachtcanons CANPACK
-103
0
N
6
10
Uitvoeringsplan Gebiedsvisie Stiphout
-75
0
N
7
10
Mobiliteitsvisie
-100
0
N
8
12
Bijdrage Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant
-152
0
N
9
12
Vrijval reserve ODZOB
0
201
V
10
1-13
Indexering huuropbrengsten gemeentelijke accommodaties 2023
0
431
V
11
13
-50 -75
N
14
Hogere bijdrage fonds Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering Extra personele capaciteit voor aanvragen reisdocumenten
0
12
0
N
13
14
Kostenvergoedingen bezwaren No-Cure No-Pay bureau's
-500
0
N
14
14
Extra inkomsten uit invorderingskosten
0
150
V
15
14
Hogere personeelskosten
-500
0
N
16
14
Hogere kosten implementatie financieel systeem
-250
0
N
17
14
N
14
-200 0
0
18
Aanbesteding accountantsdienst Extra opbrengsten precario
50
V
19
14
Inzet ruimte gemeentefondsbudget 2023
1.341
0
V
Resultaat 1e Berap 2023 - reguliere ontwikkelingen
-1.004
1.004
3-5,11-12 Compensatie gemeentelijke begroting voor extra inflatie
-3.514
20
0
N
20
14
Compensatie salarisbudgetten voor CAO akkoord
-3.000
0
N
20
14
Inzet reservering voor compensatie hogere loon- en prijsontwikkeling
3.000
0
V
20
14
Extra inzet ruimte gemeentefondsbudget 2023
3.514
0
V
Budgettair beeld Begroting 2023 na wijzigingen
2
0
Toelichting op de tabel budgettair beeld 1. Vrijval reservering aanpak jeugdwerkloosheid CHN In de Crisis- en Herstelnota was een bedrag van € 350.000 beschikbaar gesteld voor de aanpak van jeugdwerkloosheid door de coronacrisis. In dit kader is de Aanpak Van school naar werk verder ontwikkeld en wordt gewerkt aan de verbreding hiervan. De verbreding van de aanpak wil zeggen dat de huidige succesvolle aanpak met een pilot wordt verbreed naar jongeren die entree onderwijs en onderwijs op mbo-niveau volgen. Voor de ontwikkeling en verbreding van deze aanpak zijn Europese subsidiemiddelen (ESF) verkregen en ingezet. Hierdoor is de resterende reservering uit de Crisis- en Herstelnota van € 172.000 niet langer benodigd. 2. Toekomstplan 'DitisHelmond 2022-2027' Bij de begrotingsbehandeling 2023-2026 heeft uw raad een motie aangenomen om te onderzoeken of een oplossing kan worden gevonden voor de financiële opgave van DitisHelmond op de korte termijn. Op 14 februari 2023 heeft uw raad ingestemd met de uitwerking van de motie. Eén van de uitkomsten was het verstrekken van een aanvullende bijdrage van € 85.000 in 2023 uit de algemene middelen 3.
Projectoren Cacaofabriek De Stichting De Nederlandsche Cacaofabriek (hierna: Cacaofabriek) heeft op grond van de landelijke regeling ‘Digitalisering Filmtheaters 2022’ een subsidie toegekend gekregen van het Nederlands Filmfonds voor de vervanging van projectoren. Voorwaarde voor de subsidie van het Nederlands Filmfonds was dat de Cacaofabriek de projectoren zelf moet vervangen. Dit betekent dat de vervanging niet door de gemeente Helmond wordt gerealiseerd, maar als een éénmalige bijdrage van € 55.000 beschikbaar wordt gesteld aan de Cacaofabriek. Dit besluit ligt in het verlengde van het eerdere besluit in 2020, waarbij middelen beschikbaar werden gesteld voor vervangingsinvesteringen Cacaofabriek, waaronder projectoren. Het restantkrediet vervangingsinvesteringen Cacaofabriek van circa € 93.000 kan vrijvallen. 4. Bijdrage in exploitatietekort Food Tech Brainport In opdracht van de gemeente Helmond en de provincie Noord-Brabant en in nauwe samenwerking met betrokken partners (Food Tech Brainport, bedrijfsleven, Brabantse Ontwikkelings Maatschappij (BOM), Brainport Development en het onderwijs) is in 2022 een traject gestart om te komen tot een conceptvisie op de doorontwikkeling van Food Tech Brainport (FTB), inclusief een concept uitvoerings-agenda en meerjarenbegroting.
De conceptvisie is tot stand gekomen aan de hand van werksessies met een multidisciplinaire kopgroep met representatie van FTB, het bedrijfsleven, Gemeente Helmond, Provincie Noord-Brabant, BOM en Brainport Development. Ook is input vergaard van verschillende groepen stakeholders, waaronder huidige en voormalige FTB-ers, (potentiële) afnemers, klanten, toeleveranciers en business partners maar ook van soortgelijke organisaties, kennis- en onderwijsinstanties en overheden. Om de doorontwikkeling van FTB succesvol te maken is het belangrijk dat ondernemers en onderwijs zich ook echt willen (ver)binden aan FTB. Voor wat betreft de bemensing van het bestuur, voor het in gezamenlijkheid verder uitwerken van de uitvoeringsagenda, maar ook financieel of "in kind" voor wat betreft het onderwijs. Deze gesprekken zijn nog niet afgerond. Dat betekent dat vaststelling van de visie door de raad pas in het najaar plaats kan vinden. FTB heeft voor de eerste helft van 2023 exploitatiesubsidie toegekend gekregen. Nu besluitvorming pas na de zomervakantie plaats zal vinden, worden er voor de 2e helft van 2023 € 200.000 aanvullende middelen gevraagd ter dekking van de kosten van het 2e halfjaar, te weten subsidie en overige kosten. Dit bedrag is gelijk aan het bedrag in het 1e half jaar.
3
5. Herziening erfpachtcanons CANPACK In 2016 en 2018 zijn erfpachtovereenkomsten gesloten met het Poolse bedrijf CANPACK op het bedrijventerrein BZOB. De canon van beide overeenkomsten moeten we conform de afgesloten contracten herzien. Door een lagere rente, komen de canons lager uit dan de eerste jaren. Hierdoor ontstaat er een lagere opbrengst van € 103.000 per jaar. De volgende herziening vindt plaats in 2026. 6. Uitvoeringsplan Gebiedsvisie Stiphout Voor het uitvoeringsplan van de vastgestelde gebiedsvisie Stiphout is een budget benodigd van € 75.000. Dit is bedoeld voor de uitwerking van de gebiedsvisie en het vervolg van het participatietraject waarin we concrete initiatieven ophalen . 7. Mobiliteitsvisie De kosten voor de mobiliteitsvisie zijn hoger dan vooraf verwacht. We hebben meer gebruik moeten maken van externe professionals, zowel voor de visie zelf als voor het participatietraject. De verwachting is dat wij hier € 100.000 extra voor nodig hebben. Dat bedrag betreft dan kosten voor de visie, het participatieproces en de uitvoeringsagenda. 8. Bijdrage Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant In de raadsvergadering van 23 mei 2023 hebben wij u geïnformeerd over een stijging van de bijdrage aan de ODZOB in 2023.
Dit is het gevolg van onder andere bijgestelde indexeringen over 2022 en 2023, verlaging van de declarabiliteitsnorm als gevolg van de herijkte ziekteverzuimprognose en verwerking van het principe-akkoord CAO voor gemeenten. De bijdrage stijgt in 2023 met € 152.000. 9. Vrijval reserve ODZOB In de reserve ODZOB was nog een bedrag beschikbaar van € 201.000. Deze middelen waren bedoeld voor tijdelijke inhuur van een medewerker die werkzaamheden uitvoerde voor digitale informatieuitwisseling en registraties in de samenwerking met de ODZOB. Inmiddels zijn deze werkzaamheden bij een vaste medewerker van onze organisatie ondergebracht waardoor de middelen in deze reserve niet langer benodigd zijn. Hiermee komt het saldo van de reserve op nul te staan. Het doel waarvoor de reserve is gevormd, is bereikt. Wij stellen voor om de reserve op te heffen. 10. Indexering huuropbrengsten gemeentelijke accommodaties 2023 De huren van de gemeentelijke accommodaties hebben we in 2023 geïndexeerd met 6%. De budgetten in de begroting waren hier nog niet op aangepast omdat het percentage bij het opstellen van de begroting nog niet vaststond. De extra structurele opbrengst van € 431.000 voegen we in 2023 toe aan de vrije ruimte van de begroting. Meerjarig voegen we de middelen toe aan het gemeentefondsbudget.
De reden hiervoor is dat de indexering van de kostenbudgetten van de gemeentelijke accommodaties uit ditzelfde budget wordt afgedekt. 11. Extra personele capaciteit voor aanvragen reisdocumenten Medio 2023 zal er een aanmerkelijke toename zijn van het aantal aanvragen om nieuwe reisdocumenten. Dit is het effect van het einde van de zogenaamde paspoortendip en de start van een vijfjarige piek. Deze fluctuatie is veroorzaakt door de verlenging van de geldigheidsduur van de reisdocumenten van 5 naar 10 jaar in 2014. Om deze toename in aanvragen te kunnen afhandelen is uitbreiding van de noodzakelijk. Enerzijds om voldoende gelegenheid te hebben om medewerkers te werven, op te leiden en in te werken. Anderzijds om de in 2023 verwachte extra aanvragen binnen de vastgestelde servicenormen te kunnen afwikkelen. Om de eerste extra toestroom op te vangen zijn voor 2023 2 extra formatieplaatsen noodzakelijk. Uitgaande van invulling vanaf 1 juli bedragen de kosten hiervoor € 75.000.
4
12. Hogere bijdrage fonds Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) realiseert onder de noemer Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering (GGU) structurele diensten die een bewezen en geaccepteerde meerwaarde bieden aan alle gemeenten. De doelstelling is om deze diensten zo efficiënt en effectief mogelijk te organiseren, waarbij gemeenten (specialistisch) werk structureel, met een horizon van ten minste vijf jaar, uit handen wordt genomen. De bijdrage aan het Fonds GGU voor 2023 is structureel hoger dan voorzien in de begroting. De toename is met name een optelsom van een toename vanwege indexatie en een toename vanwege nieuwe structurele diensten op het vlak van digitale veiligheid, digitale informatievoorziening, contractbeheer hoog specialistische zorg en het WOZ- datacenter. 13. Kostenvergoedingen bezwaren No-Cure No-Pay bureau's Het aantal bezwaren is verdubbeld vergeleken met vorig jaar. In 2022 hebben we 1.335 bezwaren ontvangen en in 2023 al 2.600 bezwaren. Het proces is niet volledig afgerond dus we verwachten dat dit aantal nog verder oploopt. De verwachting op basis van vorig jaar en de huidige aantallen bezwaarschriften is dat er € 500.000 extra nodig is om de bezwaren te verwerken. Dit is inclusief de extra benodigde personele inzet. 14.
Extra inkomsten uit invorderingskosten De laatste (corona)jaren is er sprake geweest van sterke schommelingen in de inkomsten uit invorderingskosten. Waar de inkomsten in de jaren voor corona de raming vaak ruim overschreden, was dat in de jaren 2020 en 2021 door terughoudende invordering maar beperkt het geval. Inmiddels werken we weer volgens het bestaande invorderingsbeleid, wat tot hogere inkomsten leidt, zoals ook in de jaren vóór 2020 het geval was. We schatten deze inkomsten structureel in rond de € 250.000. Dit is een verhoging van € 150.000 ten opzichte van de huidige raming. 15. Hogere personeelskosten Het aantrekken van personeel is in de huidige overspannen arbeidsmarkt geen sinecure. Naast het feit dat de wervingskosten toenemen, moeten we vaak terugvallen op duurder inhuurpersoneel. Daarnaast zien we dat we door een aantal langdurige zieken en verloop bij het management te maken hebben met dubbele kosten. Een en ander brengt niet te voorkomen meerkosten met zich mee. Vooralsnog ramen we deze op minimaal € 500.000. Op deze manier proberen we de balans te hervinden tussen de uitdagingen en de beschikbare capaciteit. 16. Hogere kosten implementatie financieel systeem Het nieuwe financieel systeem is per 1 juli 2022 fasegewijs geïmplementeerd. Tot op heden werkt het systeem nog niet optimaal.
Naast het feit dat een aantal zaken nog geïmplementeerd moet worden, zien we ook hier verloop van personeel zowel aan de kant van de gemeente als aan de kant van de leverancier. Hierdoor is een langere doorlooptijd nodig en is er extra capaciteit nodig op het gebied van projectleiding maar ook extra capaciteit omdat de uitvoering nog niet efficiënt verloopt. De verwachte extra kosten bedragen 250.000.
17. Aanbesteding accountantsdienst De aanbesteding van de accountant heeft plaatsgevonden. Vanwege de huidige markt voor accountantsdiensten zorgt dit voor extra structurele kosten. De afgelopen jaren hebben we dit telkens incidenteel opgelost via een claim bij de berap. In de voorjaarsnota zullen we een voorstel voorleggen om structureel extra budget vanaf 2024. In 2023 leggen we de extra kosten nog incidenteel voor. De totale extra kosten zowel aan de kant van de accountant als aan de kant van de organisatie bedragen ieder € 100.000. De meerkosten aan de zijde van de accountant bedragen de reguliere fee voor de
5
controle, de extra kosten voor de stijgende controles voor de SiSa-regelingen als ook de extra kosten voor de organisatie om deze werkzaamheden uit te voeren. 18. Extra opbrengsten precario Incidenteel verwachten we ongeveer € 50.000 extra opbrengsten uit precario voor bouwplaatsen. Dit komt vanwege het aantal bouwprojecten in het centrum waarbij gemeentegrond wordt gebruikt voor opslag. 19. Financiële ruimte gemeentefondsbudget 2023 Jaarlijks reserveren we in het gemeentefondsbudget middelen om de loon- en prijsontwikkelingen bij de begroting te bekostigen. In 2023 zijn deze middelen niet volledig benut. Deze ruimte zetten we bij deze 1e Berap in om de nadelen in de exploitatie af te dekken. Na inzet van het gemeentefondsbudget in deze 1e Berap is er binnen het gemeentefondsbudget nog een bedrag beschikbaar van € 230.000. Dit is na verwerking van de compensatie voor extra inflatie en Cao-akkoord 2023 zoals hieronder opgenomen. 20. Compensatie gemeentelijke begroting voor extra inflatie en loonontwikkeling Cao In 2023 hebben we een stelpost van € 3 miljoen opgenomen om daar waar nodig aanvullende maatregelen te kunnen nemen en eventueel maatwerk te kunnen leveren bij forse prijsstijgingen die niet binnen de vastgestelde begrotingsbudgetten passen.
Uit een inventarisatie blijkt dat we binnen de exploitatiebudgetten tot op heden met een extra kostenpost van € 3,8 miljoen rekening moeten houden door deze prijsstijgingen. Een specificatie hiervan hebben we opgenomen in hoofdstuk 6, tabel 6.1. In deze 1e berap leggen we hiervan € 3,5 miljoen aan u voor. Daarnaast leidt ook de nieuw afgesloten Cao tot hogere loonkosten. Deze stijgen grofweg gemiddeld met 7%. In onze begroting hebben we rekening gehouden met 3%. We stellen deze nu structureel bij met 4%. De extra kosten zijn € 3 miljoen voor de hele organisatie, het ambtelijk apparaat en het bestuur. In principe krijgen we loon- en prijsontwikkelingen gecompenseerd via de gemeentefondsuitkering. In hoeverre we deze volledig vergoed krijgen, weten we bij de meicirculaire 2023. Wij informeren u daar zoals gewoonlijk over via een raadsinformatiebrief en betrekken de financiële gevolgen bij de 2e berap 2023.
6
2.2
Majeure ontwikkelingen
Energietoeslag 2023 In de decembercirculaire 2022 is aangekondigd dat inwoners van de gemeente Helmond ook in 2023 energietoeslag kunnen ontvangen. Op basis van de uitgangspunten die gehanteerd zijn bij de toekenning van de energietoeslag 2022 is in april van dit jaar ambtshalve aan huishoudens, die hiervoor in aanmerking komen, een bedrag van € 500 per huishouden uitbetaald. De overige aanvragen worden per casus beoordeeld en al dan niet toegekend. In juli zal er vanuit het Rijk meer bekend worden over het vervolg van de energietoeslag voor het jaar 2023. Herinvoering inkomensafhankelijke eigen bijdrage Wmo In de voorjaarsnota van het Rijk is aangekondigd dat vanaf 2025 voor de eigen bijdrage binnen de Wmo weer een inkomensafhankelijke bijdrage zal gaan gelden. Dit zal binnen programma 3 zowel een positief effect op de baten (meer eigen bijdrage) als op de lasten (minder uitgaven indicaties) hebben. Aan de andere kant blijft de ingroei vanwege de vergrijzing wel aan de orde. Verdeling budget Beschermd Wonen Het budget voor Beschermd Wonen wordt naar alle waarschijnlijkheid ook per 2025 aangepast. Hoe de verdeling wordt en wat de gevolgen voor de gemeente Helmond worden, is echter nog niet bekend. Budgetwijzigingen programma 3 Op dit moment is het uitgangspunt dat de afwijkingen binnen programma 3 voor de jaren 2023 en 2024 incidenteel van aard zijn.
In deze 1e berap volgen nog geen budgetwijzigingen maar bij de 2e berap hebben we meer zicht op de verwachte realisatie en de daarmee gepaard gaande incidentele mutaties zullen zoals gebruikelijk verwerkt worden via de egalisatiereserve Sociaal Domein. Kunsthal openen naar de stad Ambitie is om van de Kunsthal een attractieve trekpleister te maken voor een gevarieerd publiek. Een uitnodigende verblijfsplek tússen de kunst waar huidige en toekomstige inwoners en gasten van Helmond zich cultureel, sociaal, persoonlijk en maatschappelijk kunnen ontplooien. Van een gesloten bastion op een stil plein naar een open, gastvrije en levendige ontmoetingsplek in het hart van de stad. Een plek die binnen en buiten verbindt en waar mensen via de kunst in contact komen met elkaar, ideeën uitwisselen, samen in gesprek gaan, kortom, een gemeenschap vormen. Er wordt gewerkt aan een voorlopig ontwerp en businessplan om te onderzoeken wat er nodig is om Kunsthal Helmond toekomstbestendig te maken. Op basis van het voorlopig ontwerp en businessplan wordt besloten in hoeverre het e.e.a. wordt gerealiseerd. Verzelfstandiging van Het Speelhuis De verzelfstandiging van de gemeentelijke afdeling Het Speelhuis was voorzien op 1 juli 2023. Deze datum blijkt niet haalbaar. Verzelfstandiging en later mogelijk concernvorming met De Cacaofabriek vindt gefaseerd plaats.
Een datum voor de verzelfstandiging is nog niet beschikbaar. Op het moment van verzelfstandiging van Het Speelhuis zullen de beschikbare gemeentelijke budgetten worden overgeheveld naar de nieuwe (cultuur) stichting Het Speelhuis. Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE) Voor de inzet van capaciteit voor klimaat- en energiebeleid heeft onze gemeente een aanvraag bij het rijk ingediend voor een subsidie van € 1,5 miljoen (de zogeheten: CDOKE-subsidie). Het rijk heeft de aanvraag beoordeeld en een positief besluit hierover genomen. Wanneer de uitbetaling door het Rijk heeft plaatsgevonden, zullen we overgaan tot uitvoering van deze regeling.
7
3
Afwijkingen beleidsresultaten per programma
3.1
Programma 01: Veiligheid en handhaving
Integrale aanpak risicojeugd In samenspraak met het Sociaal Domein wordt op dit moment gewerkt aan een meerjarenprogramma voor de gebiedsgerichte aanpak jeugd, dit in aanvulling op de reeds ingezette stadsbrede aanpak op jeugd. Het meerjarenprogramma zal in het najaar aan de gemeenteraad worden voorgelegd ter advisering en besluitvorming. Daarnaast is gemeente Helmond opgenomen in de voorselectie vanuit het ministerie Justitie en Veiligheid voor deelname aan het programma Preventie met Gezag waarmee de gemeente in aanmerking komt voor extra rijksmiddelen, te weten maximaal 1 miljoen euro voor een periode van vier jaar met een mogelijke verlenging naar tien jaar. De aanvraag voor het Programma Preventie met Gezag zal na de zomer door het college worden vastgesteld en ingediend worden bij het ministerie. Voor de uitwerking van de plannen huren we capaciteit in die we financieren uit bestaande middelen.
3.2
Programma 02: Werk en inkomen
3.3
Programma 03: Zorg en welzijn
Voor programma 2 zijn er geen afwijkingen op de uitvoering van de beleidsresultaten.
Streven naar passende woonruimte In 2022 stelden we samen met woningcorporaties en zorgaanbieders een visie op wonen, welzijn en zorg op. De uitgangspunten uit deze visie worden meegenomen in de vernieuwde woonvisie die we binnenkort voorleggen aan uw raad. Ook worden deze verwerkt in de prestatieafspraken met de corporaties. Vanuit het bestuurlijk overleg wonen en zorg werken we samen met de corporaties en de zorgaanbieders de visie op wonen, welzijn en zorg verder uit in concrete uitvoeringsprogramma's. We hebben hier helaas nog maar een beperkte start in kunnen maken, voornamelijk veroorzaakt door beperkte ambtelijke capaciteit. Samenwerkingsagenda medisch en sociaal domein Eind 2022 heeft de VNG namens de gemeenten het Integraal Zorgakkoord (IZA) ondertekend. In het IZA is onder andere afgesproken dat gemeenten op regionaal niveau samen met de marktleider zorgverzekeraar, in ons geval CZ, zorg dragen voor een regiobeeld en een regioplan. In het regioplan moet worden opgenomen waar we in de regio aan gaan werken om te komen tot de noodzakelijke transformatie in de zorg. De afspraken uit het IZA sluiten grotendeels aan bij de reeds ingeslagen weg samen met Peel Duurzaam Gezond. In 2023 herijken we hiervoor het reeds bestaande regiobeeld en werken we de regionale opgaven uit in een regioplan voor Helmond en de Peelgemeenten.
Daarnaast zijn in het IZA een aantal andere opdrachten aan gemeenten geformuleerd om de samenwerking tussen het medisch en sociaal domein te versterken. Voor de opdrachten uit het IZA komen tot en met 2026 structurele middelen beschikbaar. Actualisatie kadernota Sociaal Domein De geactualiseerde kadernota wordt niet in 2023, maar naar verwachting in februari 2024 aan de raad ter besluitvorming voorgelegd.
8
3.4
Programma 04: Jeugd en onderwijs
Hervormingsagenda Jeugd In mei is er landelijk een principeakkoord bereikt over de inhoud van de Hervormingsagenda Jeugd. De Hervormingsagenda Jeugd bevat een groot pakket maatregelen om de jeugdzorg te verbeteren en financieel houdbaar te houden. Voor de zomer zal de Hervormingsagenda definitief worden vastgesteld.
3.5
Programma 05: Cultuur, toerisme en recreatie
Samenvoeging Kunstkwartier en Bibliotheek In 2021 is een onderzoek gestart om de mogelijkheden voor gezamenlijke huisvesting te onderzoeken. Dit proces heeft vertraging opgelopen; de oorspronkelijke doelstelling van gezamenlijke huisvesting in 2023 is niet gehaald en is uitgesteld tot 1 januari 2024. Reden hiervoor is dat het college concludeert dat de beoogde bezuiniging middels gezamenlijke huisvesting niet behaald kan worden. De extra periode wordt ingezet voor een nader onderzoek naar synergievoordelen tussen beide instellingen en mogelijkheden voor het behalen van de taakstelling op een alternatieve manier.
3.6
Programma 06: Sport en bewegen
Urban activiteiten In het begin van dit jaar vond er een drukbezochte editie van Urban Indoor plaats. In het najaar staat een jubileumeditie (50 jaar hiphop) van Urban Matterz op het programma. Op deze manier blijft de urban doelgroep die we in Helmond hebben toch zoveel mogelijk verbonden met onze stad, in afwachting van fysieke urban voorzieningen. Voor een indoor urban voorzieningen (een ‘urban hotspot’) geldt dat er nog geen zicht is op een geschikte locatie. Wel staat er een nieuwe outdoor urban voorziening, onder de Kasteeltraverse, op de planning voor 2024. In het nieuwe 25 septemberpark worden ook skatevoorzieningen opgenomen.
3.7
Programma 07: Economisch beleid en werkgelegenheid
Voorbereiding van nieuwe werklocaties Het Varenschut-Noord project heeft inmiddels geleid tot het in kaart brengen van de ontwikkelingsmogelijkheden op het beoogde terrein. De vele aspecten die aan de ontwikkeling van een bedrijventerrein kleven, vereisen door recente ontwikkelingen (zoals alleen al de dynamiek rond de stikstof) een integrale aanpak voor besluitvorming. Niettemin is een beslisdocument bijna gereed, op basis waarvan de keuze voor een afgebakende scenario kan worden gemaakt. Het voorstel wordt eind mei aan het college gepresenteerd en alsdan zullen tevens procedure afspraken worden gemaakt. Voortgang zit ook in de ontwikkeling van het regionale bedrijventerrein De Peel. In april wordt het haalbaarheidsrapport opgeleverd en een rapport dat het profiel van de ondernemers typeert op basis van uitstaande vraag- en aanbodfactoren op de markt. Dit project gaat gepaard met veel overleg tussen onder meer de betrokken Peel gemeenten, het Waterschap Aa en Maas, de provincie, SGE en MRE.
Food Tech Brainport In opdracht van de gemeente Helmond en de provincie Noord-Brabant en in nauwe samenwerking met de betrokken partners (Food Tech Brainport, bedrijfsleven, Brabantse Ontwikkelings Maatschappij (BOM), Brainport Development en het onderwijs), is in 2022 een traject gestart om te komen tot een concept visie op de doorontwikkeling van Food Tech Brainport (FTB), inclusief een concept uitvoerings-agenda en meerjarenbegroting. De concept visie is tot stand gekomen aan de hand van werksessies met een multidisciplinaire kopgroep met representatie van FTB, het bedrijfsleven, Gemeente Helmond, Provincie Noord-Brabant, BOM en Brainport Development. Tevens is input
9
vergaard van verschillende groepen stakeholders, waaronder huidige en voormalige FTB’ ers, (potentiële) afnemers, klanten, toeleveranciers en business partners, alsook van soortgelijke organisaties, kennis- en onderwijsinstanties en overheden. Om de doorontwikkeling van FTB succesvol te maken is het belangrijk dat ondernemers en onderwijs zich ook echt willen (ver)binden aan FTB. Voor wat betreft de bemensing van het bestuur, voor het in gezamenlijkheid verder uitwerken van de uitvoeringsagenda, maar ook financieel of "in kind" voor wat betreft het onderwijs. Deze gesprekken zijn nog niet afgerond. Dat betekent dat vaststelling van de visie door de raad pas in het najaar plaats kan vinden. FTB heeft voor de eerste helft van 2023 exploitatiesubsidie toegekend gekregen. Nu besluitvorming pas na de zomervakantie plaats zal vinden, wordt er voor de 2e helft van 2023 € 200.000 aan aanvullende middelen gevraagd ter dekking van de kosten van het tweede half jaar, te weten subsidie en overige kosten. Dit bedrag is gelijk aan dat van het eerste half jaar. Slimme Maakindustrie De slimme maakindustrie is, naast de Automotive Campus en Food Tech Brainport, één van de speerpuntsectoren uit onze economische visie. De maak- en foodsector zijn ook de grootste werkgelegenheidssectoren. Innovatie van de sectoren is dan ook belangrijk om onze economische kansen te blijven benutten.
Op dit moment zetten we, met onze beperkte ambtelijke capaciteit, in eerste instantie in op de Automotive Campus en de doorontwikkeling van Food Tech Brainport. Daarbij zijn ook de maakbedrijven betrokken. Samenwerking biedt namelijk veel kansen. Zodra het mogelijk is gaan we met onder andere (een vertegenwoordiging van) de maakindustrie evalueren hoe de huidige aanpak heeft gewerkt en gaan we in gesprek om na te gaan of en hoe we kunnen ondersteunen bij de doorontwikkeling van de maakindustrie. Leven lang ontwikkelen Door de landelijk ingegeven ontwikkeling naar één integrale toegang voor inwoners en werkgevers (‘Regionaal Werkcentrum) bekijken we in 2023 hoe de dienstverlening van BOOST zich hiertoe verhoudt en in hoeverre de dienstverlening van BOOST hierin geborgd kan worden. De inhoudelijke focus van de dienstverlening (o.a. aantrekken en behouden van talent, leven lang ontwikkelen en ondersteuning MKB) wijzigt niet.
3.8
Programma 08: Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting
Programma aanpak stikstof (PAS) Om economische en maatschappelijke ontwikkelingen voldoende ruimte te geven heeft de provincie in de Brabantse Ontwikkelaanpak Stikstof (BOS) een pakket aan maatregelen vastgesteld die als doel heeft het verlenen van vergunningen op gang te houden. Hieronder vallen onder andere stikstofbanken en het ondersteunen van externe solderingen via het stikstofloket. De regels rondom stikstof zijn gezien het maatschappelijke debat sterk aan verandering onderhevig. Op dit moment wordt aan de nieuwste regels getoetst. Wet private kwaliteitsborging De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen is opnieuw uitgesteld en treedt per 1 januari 2024 in werking. Binnenkort wordt het voorstel over de wijze waarop de gemeente de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen wil invoeren aan het college voorgelegd. Implementatie Omgevingswet De punten zoals opgenomen in de begroting verlopen volgens planning. Wel blijkt het opstellen van het omgevingsplan complex en meer doorlooptijd te kosten dan aanvankelijk gedacht.
10
Wij voorzien in de tweede helft van het jaar op de volgende onderdelen nog een forse inzet op de onderstaande activiteiten om zowel de interne organisatie als externe partijen voldoende te kunnen ondersteunen: het opstellen van toepasbare regels voor indieningsvereisten van topactiviteiten. Topactiviteiten zijn de meest voorkomende aanvragen voor vergunningen; het opstellen van handreikingen voor het wijzigen van het omgevingsplan en het behandelen van een aanvraag voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit; het aanpassen van alle relevante pagina's op de gemeentelijke website; het inrichten en bemensen van een 'helpdesk' bij vragen van in- en externen. Ook zullen we dit najaar een transitieplan opstellen voor het omgevingsplan. Daarin geven we de marsroute hoe we toewerken naar een gemeentebreed omgevingsplan in, uiterlijk, 2029. Het Rijk heeft met de VNG afgesproken dat de gemeenten in 2023 nogmaals een bedrag ontvangen ter compensatie van gemaakte invoeringskosten. Het totale bedrag voor alle gemeenten is al bekend, maar de verdeelsleutel nog niet. De verwachting is dat dit bekend wordt bij de meicirculaire. De extra inkomsten zullen bij de 2e berap meegenomen worden via een begrotingswijziging. Woningbouwambities Voor 2023 voorzien we (april 2023) de oplevering van 711 woningen.
Gezien de huidige situatie in de markt zien we dat als een mooi resultaat, al blijft onze ambitie hoog. Onze ambitie voor 2023 was 750 woningen. De grootste projecten zijn Oranjekade, Brandevoort-Veste, het voormalige Belastingkantoor en Suytkade.
3.9
Programma 09: Stedelijke vernieuwing
Centrum In tegenstelling tot wat in de begroting staat, maken we geen aparte visie voor de omgeving van de Cacaofabriek. Deze nemen we mee in de visie voor het stationskwartier. Binnenstad-Oost / Leonardusbuurt De sloop van Den Herd is afgerond. De nieuwbouw op deze locatie is in volle gang. Helmond-West De vernieuwing van de openbare ruimte is afgerond. Alleen de Nieuwstraat moet de komende jaren nog heringericht worden. Helmond-Noord Het wijkontwikkelingsplan is nog niet vastgesteld. Deze wordt in het voorjaar van 2023 vastgesteld.
3.10
Programma 10: Verkeer en mobiliteit
Voor programma 10 zijn er geen afwijkingen op de uitvoering van de beleidsresultaten.
3.11 Programma 11: Openbare ruimte en natuurbescherming Integraal beheerkader en beheerplannen (assetsheets). 1. Uitvoeren inspecties In 2021 zijn inspecties uitgevoerd voor de wegen in Helmond. Een praktijktoets (maatregeltoets) eind 2022/ begin 2023 heeft geresulteerd in een planning voor groot onderhoud van asfalt- en elementenverhardingen en een geactualiseerde meerjarenplanning voor investeringswerken. In 2023
11
worden wederom weginspecties uitgevoerd. E.e.a. in lijn met de beheerstrategie voor wegbeheer (1 keer per 2 jaar inspecteren). Ook voor het stedelijk groen zijn in 2021 inspecties uitgevoerd. De inspecties zijn inmiddels doorvertaald naar een meerjarenprogramma voor renovatie en vervanging van stedelijk groen. Prioritering vindt wijksgewijs plaats. Weginspecties in relatie tot groot onderhoud wegen Naar aanleiding van de in 2022 uitgevoerde maatregeltoets van de weginspecties is via de voorjaarsnota een verzoek ingediend voor extra middelen voor groot onderhoud. Het gaat hierbij om groot onderhoud dat vóór eind 2024 noodzakelijk uitgevoerd moet zijn. Een deel hiervan is achterstallig onderhoud. Bij toekenning zijn de middelen pas na vaststelling begroting beschikbaar in 2024. Risico Uitvoeringsplanning - Meerjarenplanning investeringen Wegen De uitvoeringsplanning van de projecten uit de meerjarige investeringsplanning van Wegen loopt steeds meer vertraging op. Dit heeft te maken met onvoldoende personele capaciteit om de projecten op te starten. Door het niet tijdig uitvoeren van deze vaak integrale investeringsprojecten bestaat het risico op het ontstaan van achterstallig onderhoud op de langere termijn (inschatting 3 tot 10 jaar).
We zijn inmiddels gestart met de inhuur van een projectregisseur om hiermee in te lopen op de uitvoeringsplanning van de meerjarenplanning investeringen Wegen. Parkeergarage Brandevoort Met het vaststellen van de programmabegroting 2021-2024 op 10 november 2020 is een krediet beschikbaar gesteld van € 1,075 miljoen voor de parkeergarage aan de Herenlaan in Brandevoort. Zoals we ook bij veel andere projecten zien,zijn de bouwprijzen daarna hard gestegen waardoor het mogelijk is dat het beschikbare budget niet geheel toereikend is. Het plan wordt op dit moment in detail uitgewerkt samen met een projectbegroting. Richting de zomer krijgen we prijsvorming en inzicht in hoeverre het beschikbare budget wel of niet toereikend is. Mocht dit niet het geval zijn dan komen we hiervoor bij uw raad terug.
3.12 Programma 12: Milieu Significante stijging energiekosten pompen en gemalen De energietarieven zijn per 1 januari 2023 fors gestegen. Dit zorgt voor een significante stijging van de energiekosten voor pompen en gemalen. De eerste raming laat een kostenoverschrijding zien van ongeveer € 450.000 euro. Dit leidt niet tot een claim op de stelpost extra inflatie omdat verschillen op het product riolering in principe budgettair neutraal zijn en bij de jaarrekening verrekend worden met de voorziening.
12
4
Stand van zaken grote projecten
Inleiding In dit hoofdstuk geven we een stand van zaken op de voortgang van de grote projecten. Dit doen we per project volgens de R-GOTICK methodiek. R-GOTICK staat voor Risico's, Geld, Organisatie, Tijd, Informatie, Communicatie en Kwaliteit. Om de voortgang van de risico’s te kunnen volgen is ook de duiding van het risico bij de 2e Berap 2022 weergegeven. Legenda R-GOTICK • Risico’s: o Groen = risico’s met lage kans en impact; o Oranje = risico’s met gemiddelde kans en impact; o Rood = risico’s met hoge kans en impact. • Geld: o Groen = binnen budget; o Oranje = (verwachte) overschrijding kleiner dan 5%; o Rood = (verwachte) overschrijding groter dan 5%. Na goedkeuring nieuw budget kan kleurcode veranderen. • Organisatie: Beschikbare capaciteit en samenwerking. • Tijd: Op schema (einddatum en voortgang diverse fases), realistische planning aanwezig. • Informatie: Aanwezigheid van documentatie. • Communicatie: Beschikbaarheid communicatieplan en wordt het gevolgd. • Kwaliteit: Eisen realisatie, onder andere afstemming beheer.
13
Brainport Smart District (BSD) Project informatie Project scope
Realisatie De wijk van de Toekomst
Bestuurlijk opdrachtgever
Arno Bonte
Startdatum project
01-01-2018
Einddatum project
31-12-2041
Projectbudget totaal
GREX en €500.000 subsidie jaarlijks
Bereikt • Oplevering van alle 52 (mHome) tijdelijke woningen. • Eerste deelmobiliteit gereed. • BSD Convenant woningcoöperaties opgezet en getekend. • Toekenning middelen uit het Nationaal Groeifonds (NGF) (€7.500.000) Voortgang • De bestemmingsplanprocedure Brainport Smart District loopt. • Het borgen van voldoende innovatieve middelen. • Plan van aanpak opstellen n.a.v. uitkomst subsidieaanvraag NGF waarvoor de regie bij de Stichting BSD ligt. • Voorbereidingen realisatie eerste mobiliteitshub. • Besluitvorming 3e Allonge bij de Heads of Agreement. • Besluitvorming GREX door College B&W. • Uitwerking kosten en bekostiging organisatie van de innovatieve wijksystemen en Q-book 2.0 door de stichting BSD. Vervolgstappen • Vaststelling bestemmingsplan door uw raad (verwacht in september 2023) • Samenwerkingsstrategie en selectie private partij organiseren. • Organisatiewijziging stichting BSD • Ontwerp- en realisatieproces eerste 500 permanente woningen. Projectbeheersing – R-GOTICK Beheersaspect Risico’s
2e berap 2022
1e berap 2023
Toelichting • •
Geld
•
Bij het uitblijven van voldoende innovatie financiering (subsidie en externe geldstromen) is het voornaamste risico dat het niveau van innovatie afgeschaald moet worden. Een ander belangrijk risico is dat de HoA, allonges en ‘septemberafspraken’ de ontwikkelingsruimte voor BSD beperken. Het vaststellen van de 3e Allonge bij de HoA duurt langer dan voorzien. Financiering van innovatie is het belangrijkste risico. Het NGF heeft recent €7.500.000 aan middelen toegekend, waarvan €4.500.000 direct beschikbaar komt. Er moet nog duidelijkheid komen hoe en op welke onderdelen deze
14
•
Organisatie
• • •
• Tijd
•
• • •
middelen worden ingezet. Daarnaast moet inzicht gekregen worden hoe en of externe partners aanhaken en wat de benodigde middelen zijn voor het ontwerpen van de wijksystemen. De GREX is nog niet vastgesteld, de voorbereiding hiervan is in de afrondende fase. Onzekerheid over de conjuncturele ontwikkelingen (m.n. geopolitieke en marktontwikkelingen, indexering grondprijzen, kosten bouw- en woonrijp) en het bepalen van de grondwaarden voor ‘gezamenlijk gebied’ en ‘woon-werkkavels’ zijn belangrijke aandachtspunten in de grondexploitatie. De gebiedsontwikkeling BSD vraagt om een doorontwikkeling. Voor een goed advies is meer inzicht nodig over het evt. aanhaken private partners. Organisatiewijziging van de stichting BSD heeft consequenties voor de projectorganisatie bij de gemeente. De programmamanager van de gemeente, ook project directeur van de stichting BSD, heeft eind 2022 de gemeente verlaten. Invulling van deze positie loopt (gedeeltelijke invulling door innovatiemanager en senior projectmanager). Ontwikkelingen en kwaliteit staan onder druk door wisselingen bij en druk op het ambtelijke projectteam. Het hebben van een integrale strategische planning en inzicht in de samenhang en afhankelijkheden tussen de relevante aspecten / besluitvormingstrajecten wordt nu steeds meer essentieel, met name om een versnelling te kunnen faciliteren.
De huidige aanzet hiertoe wordt momenteel verder uitgewerkt met ondersteuning van externe expertise. Besluitvorming rondom het bestemmingsplan is een belangrijke voorwaarde voor start van de (bouw) activiteiten. Het ontwerpen van de wijksystemen (water, energie, data en mobiliteit) kost meer tijd en behoeft nog besluitvorming. Na afronding van de 3e allonge met de HoA partner vindt de verdere uitwerking van de tenderstrategie plaats. Een eerste aanzet is gemaakt.
Informatie
•
Informatievoorziening is op orde.
Communicatie
•
Communicatie is op orde. Het contract met de externe partij die de communicatie verzorgt, loopt af. Beslissen welke partij (verlenging, aanbesteding of intern) de gebieds- en interne communicatie gaat verzorgen is een aandachtspunt.
Kwaliteit
•
Het Masterplan en beeldkwaliteitsplan zijn vastgesteld in 2022. Dit zijn de beleidskaders om kwaliteit te borgen in de uitvoering van projecten. Het bestemmingsplan voor BSD is in procedure. Een update van het Q-book (2.0) vindt medio 2023 plaats.
15
Glasvezel Project informatie Project scope
Glasvezel voor heel Helmond
Bestuurlijk opdrachtgever
Martijn de Kort
Start datum project
01-10-2018
Eind datum project
30-06-2023
Projectbudget totaal
Gemeente Helmond: € 6.250.000 aandelenkapitaal; € 10.000.000 garantiestelling. Glasvezel Helmond BV: € 30.000.000 investering.
Bereikt • Huisaansluitingen zijn gerealiseerd voor 8 van de 9 wijken. • De BV heeft een nieuwe directeur per 1 maart 2023 aangesteld. Voortgang • Aanleg laatste wijk (binnenstad) is bijna gerealiseerd. • Als aandeelhouder bijdragen om de doelstellingen van de vennootschap verder te realiseren. Daarbij nog speciale aandacht voor: • Afwikkelen degeneratiekosten. Uitwerken verschil van inzicht hierover medio 2023; • Garantieprovisie: Constructief meedenken binnen de wettelijke en lokale kaders om bij verbeterd bedrijfsresultaat van de BV, deze aan te passen; • Bezetting RvC: Voor de zomervakantie een extern deskundige vanuit Helmond als interimvoorzitter voor te dragen. Vervolgstappen • De nieuwe directeur geeft momenteel uitvoering geven aan zijn directieopdracht (conform besluit AvA 2-3-3023). • Bestuurlijke communicatie richting de nog niet aangesloten adressen in het buitengebied en op het industrieterrein volgt in juni. Projectbeheersing – R-GOTICK Beheersaspect Risico’s
2e berap 2022
1e berap 2023
Toelichting •
•
De businesscase van de BV staat onder druk. Het aantal abonnees loopt terug waardoor een risico ontstaat dat de BNG mogelijk aanspraak maakt op onze gemeentelijke garantiestelling. Discussie blijft over de degeneratiekosten en garantieprovisie tussen de BV en de gemeente. De degeneratiekosten zijn ons inziens marktconform én o.b.v. regionale afspraken toegepast. Afgesproken is om dit vraagstuk voor te leggen voor arbitrage. Dit is in voorbereiding.
16
Geld
• •
Organisatie
•
•
De prognose van het project, het binnen het door uw raad goedgekeurd budget blijven, staat gezien eerder benoemde risico’s onder druk. Een extern bureau heeft advies uitgebracht m.b.t. het Helmondse aandelenkapitaal en concludeert dat door het verlenen van netwerktoegang aan marktpartijen het aantal abonnees snel kan stijgen. Afwaardering van het kapitaal lijkt vooralsnog niet aan de orde. De governance en het bedrijfsvoeringsmodel zijn geëvalueerd. In de AvA van maart 2023 is de nieuwe directeur benoemd en de directie-opdracht vastgesteld (van 2- naar 1-koppige directie). Een verbetertraject (met indien nodig nieuwe statuten, aandeelhouders-overeenkomst en directiestatuut) wordt medio 2023 waarschijnlijk voorgelegd aan de AvA. De RvC is nog niet volledig bezet, de Helmondse positie is nog niet opgevuld. Het voorstel is om een interim-voorzitter van de RvC te laten benoemen door de AvA.
Tijd
•
De aanleg van de laatste wijk (Centrum) is voorzien medio jaar 2023. Hiermee is de realisatiefase nog niet geheel afgerond, de FttX functionaliteit, aansluiting BSD en de aansluitingen in het buitengebied moeten nog gerealiseerd worden zoals voorzien in het raadsbesluit. Wel wordt medio 2023 de exploitatie- / beheersfase bereikt, die ook door de BV wordt uitgevoerd.
Informatie
•
Alle informatie rondom de BV wordt centraal gearchiveerd in Teams. Periodiek vinden gesprekken plaats met de directie, bestuurders en de andere aandeelhouder. Het laatste jaar vindt intensiever overleg plaats.
•
Communicatie
•
Een communicatieplan en de uitvoering daarvan is eigenstandig binnen de BV geregeld. Dit wordt zo nodig afgestemd met het team communicatie van de gemeente.
Kwaliteit
•
Er zijn op dit moment geen kwaliteitsissues bekend inzake het aangelegd netwerk.
17
Huis voor de Stad Project informatie Project scope
Realisatie Huis voor de Stad
Bestuurlijk opdrachtgever
Harrie van Dijk
Startdatum project
01-01-2018
Einddatum project
30-04-2024 (nieuw, was 30-09-2023)
Projectbudget totaal
€41.426.000 (externe kosten & investeringen)
Bereikt • Los meubilair, maatwerkmeubilair, stoffering, groen en grootkeuken zijn definitief gegund binnen vastgestelde kaders. • De ontstane vertraging is via een raadsinformatiebrief op 9 maart 2023 gedeeld met uw raad. • De businesscase is herijkt naar de huidige situatie (binnen de kaders van total cost of ownership). • Medewerkersbijeenkomsten hebben in april 2023 plaatsgevonden. Voortgang • De gunning van de aanbestedingen8 facilitair (MSP)en audiovisuele middelen. • Verder bouwen aan het Huis voor de Stad. • Verder voorbereiding Toekomstgericht Werken en verhuizing. • Dossieropbouw voor evaluatie (leereffect) en analyses. Vervolgstappen • Analyseren oorzaak m.b.t. vertraging en vervolgstappen bepalen. • Realiseren afbouw / in gebruik name pand binnen de nieuw vast te stellen financiële kaders. Deze worden aan uw raad voorgelegd in juli 2023. • Technische (voor)oplevering eind 2023, in gebruik name april 2024. Projectbeheersing – R-GOTICK Beheersaspect Risico’s
2e berap 2022
1e berap 2023
Toelichting • •
•
Actuele risicoanalyse aanwezig, beheersmaatregelen worden uitgevoerd en gemonitord. Inmiddels is de laatste grote aanbesteding (meubilair) gegund. Tijdens de bouw zijn verschillende wijzigingen doorgevoerd, zoals onvoorziene veranderingen die tot meer of minder werk hebben geleid en noodzakelijke aanpassingen in het ontwerp. Dit leidt tot vertraging, die vervolgens heeft geleid tot een overschrijding op het beschikbare budget. De voornaamste restrisico's zijn de mogelijke verzoeken tot wijziging en de realisatie daarvan tijdens de resterende bouwtijd. Daarnaast blijft het project Toekomstgericht Werken cruciaal voor het juiste gebruik van het Huis voor de Stad. In
18
het oorspronkelijke raadsbesluit (2020) is het ontwerp van het Huis voor de Stad nadrukkelijk gekoppeld aan een nieuwe manier van werken. Geld
•
De businesscase is herijkt. De post onvoorzien bleek voldoende om de lopende verzoeken tot wijziging en meer/winder-werken op te vangen. Het budget blijkt echter onvoldoende om de extra kosten voor vertraging en stagnatie (€2.100.000) en voor functionele middelen (€300.000) op te kunnen vangen. Daarnaast zijn er frictiekosten, zoals huur en energie van de huidige panden die a.g.v. de vertraging doorlopen en verhuiskosten (€ 900.000). Binnen de beschikbare middelen voor huisvesting is €1.700.000 dekking voorhanden, voor het restant van €1.600.000 wordt aan uw raad extra krediet gevraagd.
Organisatie
•
De wisseling van projectleiding bij zowel het gemeentelijk als bij het externe Total Engineering-projectteam was een punt van aandacht. Dit heeft geleid tot onvoldoende slagkracht binnen deze complexe businesscase. Als gevolg van de ontstane situatie is de projectorganisatie herzien en verstevigd. Daarnaast blijft de nieuwe werkwijze (Toekomstgericht Werken) een punt van aandacht voor de gehele gemeentelijke organisatie.
•
Tijd
•
De planning is zoals opgenomen in de RIB van 9 maart 2023 vertraagd van 1 oktober 2023 (oplevering huidige gebouwen) en ingebruikname op 26 september 2023 (eerste burger) naar ingebruikname in april 2024. De verzoeken tot wijziging, meer/minder werken, omissies en alle gemeentelijke werkzaamheden zijn verwerkt in de aangepaste planning. De herziene planning is realistisch maar biedt weinig ruimte voor wijziging. Over de consequenties hiervan is uw raad op 25 mei jl. geïnformeerd.
Informatie
•
Alle formele besluitvormingsdocumenten zijn openbaar en beschikbaar via een aparte website. Onderliggende projectdocumentatie is beschikbaar op Teams.
Communicatie
•
Communicatie (zowel intern als extern) wordt volgens planning ingevuld. In april 2023 zijn medewerkersbijeenkomsten georganiseerd, waarbij alle medewerkers zijn bijgepraat over het werken binnen het nieuwe Huis voor de Stad.
Kwaliteit
•
De kwaliteit van de bouw wordt geleverd conform bestekken. Met de verzoeken tot wijziging a.g.v. nieuwe inzichten blijft de kwaliteit geborgd. Het Huis voor de Stad voldoet daarmee aan de eisen van Toekomstgericht Werken.
19
Integraal Huisvestingsplan Onderwijs Project informatie -
Project scope
Scholen Mierlo-Hout (2024-2025) Scholen Rijpelberg VSO de Korenaer (2023) Jan van Brabant (2027)
Bestuurlijk opdrachtgever
Cathalijne Dortmans
Start datum project
01-01-2017
Eind datum project
31-12-2030 (1e fase 2025)
Projectbudget totaal
Fase 1: €24.400.000 Jan van Brabant: € 19.200.000 Rapportage herijking €40.000
Bereikt • Inhuizing Zuiderbos en tijdelijke huisvesting VSO Korenaer. • Een procesvoorstel voor herijking IHP is opgesteld. • Aanstelling externe procesmanager voor de ontwikkeling van MFA Rijpelberg • Verduurzaming Mahoniehoutstraat 13 (afronding na zwaardere energie aansluiting). • Toekenning krediet nieuwbouw JvB (raadsbesluit 13-04-2021). • Keuze voorkeurslocatie nieuwbouw JvB (raadsinformatiebrief 15-03-2022). Voortgang • Locatiekeuze KC In het Hart van het Hout (Qliq) wordt voor het zomerreces ter besluitvorming voorgelegd. • Aangepast voorontwerp KC ‘t Hout (OBSH) wordt na zomerreces ter beoordeling en toetsing voorgelegd. • Uitvoering haalbaarheidsonderzoek voorkeurslocatie JvB en vertaling hiervan in projectkaders. Vervolgstappen • Kritisch bewaken kaders en voortgang plannen fase 1 • Indexering van budgetten: o Prijsstijgingen (en schaarste) o Leerlingenprognoses (schaalsprong) • Herijking beleidskaders IHP en opstellen uitvoeringsplanning fase 2 en verder. • Besluitvorming definitieve locatiekeuze JvB • Eventuele bijstelling projectkaders JvB naar aanleiding van haalbaarheidsanalyse • Inregelen afsprakenkader (bouwheerschap / doordecentralisatie van middelen) JvB. • Planontwikkeling en maken van (definitief) ontwerp voor het JvB & omliggende openbare ruimte. Projectbeheersing – R-GOTICK Beheersaspect
2e berap 2022
1e berap 2023
Toelichting
20
Risico’s
•
• • • •
•
Geld
•
•
•
De schoolbesturen zijn wettelijk bouwheer. Als gemeente (financier) hebben we daarom slechts een beperkte rol en mogelijkheden tot planbewaking. Er is frequent overleg met de schoolbesturen om de voortgang te bewaken. Bouwprijzen zijn gestegen en beschikbaarheid van materialen is in het geding. Consequenties kunnen nog niet inzichtelijk worden gemaakt. Lumpsumbedrag per m3 waarmee gerekend is, lijkt voor specifieke locaties niet voldoende. Aangepaste leerlingenprognoses kunnen leiden tot bijstelling plannen. Aanvullende wensen, zoals de realisatie van kindcentra en verduurzaming van schoolgebouwen dient in de herijking te worden meegenomen. Voor lopende projecten moet dit worden afgewogen tegen de voortgang. Er is een kans dat de voorkeurslocatie Suytkade voor het JvB teveel belemmeringen kent. Hiertoe wordt een haalbaarheidsanalyse uitgevoerd. Uw raad wordt hierover na het zomerreces geïnformeerd. De budgetten worden geïndexeerd i.v.m. prijsstijgingen en schaarste van materiaal. Bijstelling van leerlingenprognoses kan tot aanpassing van benodigd budget leiden. Locatiegebonden kosten worden inzichtelijk gemaakt als de plannen duidelijker vorm krijgen. Voor het JvB moet de haalbaarheidsanalyse aantonen of het toegekende krediet toereikend is. De inpassing van het JvB is niet voorzien binnen de GREX van de locatie(s).
Dit kan effect hebben op de geraamde grondopbrengsten en –kosten (zoals aanpassing infrastructuur). De ontwikkelingskansen en bijbehorende opbrengsten van de huidige locatie Molenstraat zijn onbekend. Indien er extra middelen nodig zijn, wordt dit integraal aan uw raad voorgelegd. De effecten van de schaalsprong (huisvesting extra leerlingen) zijn financieel nog niet meegenomen.
Organisatie
•
Organiseren en bewaken van voldoende projectcapaciteit is een punt van aandacht bij zowel de bouwheer als de gemeentelijke procesbewaking.
Tijd
•
De leerlingenprognoses zijn beschikbaar en de planning per project is bijgesteld en wordt opgenomen in het uitvoeringsprogramma. Planning op hoofdlijnen voor de realisatie van de nieuwbouw voor JvB is aanwezig. Locatiekeuze kan hierop invloed hebben.
•
Informatie
•
Informatievoorziening is op orde. Er vindt regulier overleg plaats met alle (vertegenwoordigers van) betrokken schoolbesturen op zowel strategisch, tactisch als operationeel niveau.
Communicatie
•
Periodiek is er overleg tussen bouwheer en gemeente over de voortgang. BOW wordt twee wekelijks geïnformeerd over de voortgang van de uitvoering van het IHP-fase 1. Indien nodig vindt er bestuurlijk overleg plaats tussen de schoolbesturen en de gemeentelijke directie. Uw raad, belanghebbenden en achterban JvB betrekken is van belang voor de snelheid van het proces
•
•
21
Kwaliteit
•
•
Ontwerpen worden getoetst aan de uitgangspunten huisvestingsverordening en bouwbesluit. Hiermee wordt de kwaliteit geborgd. De druk op de budgetten kan mogelijk leiden tot een versobering (lees kwaliteitsvermindering) van de huidige plannen. Onderwijskundige visie JvB en bestemmingsplan en beeldkwaliteitsplan van de locatie(s) zijn leidend. Deze kunnen tegenstrijdig zijn.
22
Campus De Braak Project informatie Project scope
Campus De Braak (eerste fase)
Bestuurlijk opdrachtgever
Harrie van Dijk
Startdatum project
01-01-2017
Einddatum project
30-06-2025
Projectbudget totaal
€ 49.500.000* *Dit is inclusief bijdragen OMO en subsidies
Bereikt • Aanleg 3 kunstgrasvelden en 1 natuurgrasveld. • Toekenning extra krediet van € 4.800.000 (incl. bijdrage OMO € 1.200.000) bij de begroting 2023 i.v.m. prijsstijgingen Multifunctionele Sportaccommodatie (MFSA). • Definitieve gunning aanbestedingen MFSA (bouwkundig, elektrotechnisch en werktuigbouwkundig aannemers (BEW)) & lichtmasten. • Afkoop risicoregeling BEW-aannemers MFSA. • Afronding uitvoeringsontwerp MFSA & Buitenruimte. • Bouwrijp maken MFSA is afgerond. • Officiële start bouw MFSA en heiwerkzaamheden zijn afgerond. • Bouwheerovereenkomst MFSA realisatiefase (OMO-Gemeente) is getekend. • Opstellen integrale planning MFSA door aannemers. Voortgang • MFSA wordt gerealiseerd. • Uitwerking interieurontwerp door de partners verloopt voorspoedig. • Opstellen akten en overeenkomsten met de partners MFSA. • Opstellen exploitatiebegroting Campus De Braak (een eerste concept is gereed). • Opstellen beeldkwaliteitsplan MFSA en bewegwijzering Campus De Braak. • Doorontwikkeling Parkmanagement en opstellen facilitair beheerplan. Vervolgstappen • Start aanbesteding Buitenruimte Noordzijde (Q4 2023). • Subsidie aanvraag zonnepanelen MFSA (Q3 2023). Projectbeheersing R-GOTICK Beheersaspect Risico’s