RN 058 Helmond Cultuurvisie 2040

Welke stappen moeten we zetten? In de aanloop naar 2040 zetten we onder meer de volgende stappen:

Heel Helmond | Cultuurvisie 2040

28

a. Immaterieel erfgoed verdient nog aandacht. Tradities, gebruiken, gewoonten en kennis van de diverse gemeenschappen in onze stad worden de komende jaren in kaart gebracht; b. Hebben we aandacht voor de betekenis van het groene erfgoed in een ontwikkelende stad, ook in relatie tot klimaatadaptatie; c. Dragen we bij aan de instandhouding en ontwikkeling van erfgoedorganisaties en de museale stadshistorische collecties en het archief; d. Vieren we culturele diversiteit met z'n allen, en toch ieder op de eigen manier. Maar vaker samen.

7.6

SAMEN ACTIEF Wat zien we? Samen maken we de stad. In Helmond zien we mooie initiatieven om tot elkaar te komen; om meer gemeenschapszin te ontwikkelen. Zoals de bestaande muziekverenigingen, bands, dans- en theatergroepen, boekenclubs en kunstenaars. Maar ook hele andere (culturele) initiatieven brengen mensen bij elkaar. In verschillende wijken zijn er community art projecten, pop-up campings, rondreizende theatervoorstellingen, huiskamerfestivals of er worden gezamenlijk stadstuinen aangelegd en onderhouden. Alleen al aan de praktijk in Helmond – maar ook aan vele onderzoeken – kunnen we aflezen dat kunst en cultuur van grote betekenis zijn om mensen tot elkaar te brengen. Mensen vormen een gemeenschap door met elkaar culturele activiteiten te ondernemen. Dat begint thuis en op school, maar gaat de hele samenleving door. Samen (voor)lezen en muziek luisteren, (religieuze) feesten vieren, concerten bezoeken, discussies voeren, zingen, dansen, spelen in een band, ontwerpen, mode maken, en ga zo maar door. We zien afnemend aantal leden bij de amateurkunstverenigingen en we zien ook verenigingen die ophouden te bestaan. Minder jongeren voelen zich aangetrokken tot het verenigingsleven. Wanneer we samen culturele activiteiten ondernemen, leren we elkaar kennen, zien we elkaar zoals we zijn, begrijpen we elkaar beter en zo komen we tot elkaar.

Zo vormen we een prettige familie, een warme school, een leefbare wijk en een fijne stad om van te houden.

De impact van samen actief culturele projecten Samen deelnemen aan kunst en cultuur leidt tot onder andere de volgende impact:

▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Verbinding; ontmoeting en gevoel van verbondenheid; Versterking sociale cohesie; groepen mensen die elkaar weten te vinden; Gezondheid (geestelijk en lichamelijk); Ontplooiing van jongeren, talenten optimaal kunnen inzetten; Erkend en waardering; zelfvertrouwen en eigenwaarde; Burgerschap, betrokkenheid bij de maatschappij; Innovatie en ontwikkeling: meer creativiteit, experiment, nieuwe initiatieven.

Heel Helmond | Cultuurvisie 2040

29

Waar willen we staan in 2040? In 2040 is Helmond een stad waarin het gewoon is dat veel mensen zelf op een of andere manier actief deelnemen aan cultuur. Door samen te doen en te beleven is de onderlinge verbondenheid toegenomen. Het heeft er ook voor gezorgd dat minder mensen zich eenzaam of uitgesloten voelen. Door cultuurparticipatie is ook de gezondheid toegenomen door het sociale contact. Mensen vinden elkaar in de verenigingen maar vaak ook in andere, lossere verbanden. Bijvoorbeeld op het gebied van muziek: met vele bandjes, urban performers, zangkoren en andere muziekverenigingen.

Welke stappen moeten we zetten? a. We stimuleren community art projecten waarin inwoners actief participeren om de leefbaarheid en sociale samenhang te bevorderen; b. We onderzoeken of we hier een toegankelijke (laagdrempelige) subsidieregeling aan kunnen verbinden; c. We zien een belangrijke rol voor de instellingen om amateurkunst laagdrempelig een podium te geven. Wij gaan daarover met de instellingen in gesprek.

Heel Helmond | Cultuurvisie 2040

30

8

DE AANJAGER We kunnen in de tekst hiervoor wel de mooie missie ‘Heel Helmond’ formuleren, maar wat maakt nou echt dat Helmond het samen gaat doen? En het ook jaren volhoudt? Wat is een motor, of katalysator achter deze ontwikkeling? Wat inspireert en motiveert de verschillende beleidsdomeinen binnen de gemeente om mee te doen en samen de schouders eronder te zetten? Uit ervaringen in de hele wereld weten we dat durf en ambitie hiervoor het antwoord zijn. Bij de wens van een schaalsprong, hoort ook een schaalsprong in ambitie, in denken en werken. De gemeente zou een groots project kunnen ontwikkelen dat de stad bijeen en op de been brengt. Een aanjager van jewelste. Iets dat alle culturele activiteiten – inclusief de financiering ervan – een boost geeft. De grote katalysator kan nooit een project zijn van de afdeling cultuur alleen. Het is een gemeentebreed project, dat positief uitpakt voor de hele gemeente en alle beleidsdomeinen. Het zou ook goed een groot voorbeeld kunnen zijn waarbij we de komende jaren met verschillende beleidsdomeinen samen aan één stedelijke opgave werken. Integraal werken noemen we dat. Door de omvang en betekenis van de aanjager die we samen ontwikkelen, is de kans groot dat het project met groot geld van buiten de gemeente is te financieren. Speciale regelingen van het Rijk of vanuit Europa. Of flinke bijdragen van het bedrijfsleven in de regio.

We hebben hier een eerste idee voor, maar gaan graag in gesprek met de stad, met alle mogelijke spelers, om tot een grote stap voorwaarts te komen. Het grote gebaar dat Helmond echt Heel Helmond maakt. Daarbij zijn twee spelregels: je moet het goed doen en je moet het groots doen. Dus van wereldklasse, dus met een internationale uitstraling.

8.1

DE ‘HIGH LINE’ VAN HELMOND Landschaps- en tuinontwerp is ook een vorm van cultuur. In de hele wereld zien we hoe grote creatieve geesten binnensteden met hun tuinontwerp omtoveren tot aantrekkelijke en aansprekende oases van de toekomst. Bijvoorbeeld in New York waar de Nederlandse tuinarchitect Piet Oudolf op het tracé van een oude metrolijn de inmiddels beroemde ‘High Line’ realiseerde. New Yorkers komen er op tien meter boven de drukke stad tot rust of rennen hun kilo’s eraf. Mensen uit de hele wereld komen speciaal naar New York om de slingerende stadstuin van een paar kilometer te lopen. Ook in Helmond brengen we groen terug in het centrum. Bijvoorbeeld rond en in het kanaal en bij de reconstructie van de rivier de Aa. Én bij het stationsgebied.

Heel Helmond | Cultuurvisie 2040

31

Maar wat als… Maar wat als we onze krachten weten te bundelen en een ‘High Line’ in Helmond realiseren? Wat als we vanaf het stationsgebied, samen met de wereldtop van tuinarchitecten en landschapsontwerpers een slingerend groen lint de stad in laten lopen, naar het Kasteel, en dan door naar het plein bij de Kunsthal, en verder naar het Speelhuis… en dan weer terug naar het kanaal en aansluitend op het Havenpark, burgemeester Geukerspark en Watertorenpark. Wat als we dit lint laten ontwerpen door een aantal topontwerpers uit verschillende landen. Een lint van internationale tuinen: een Japanse tuin, een Indiase tuin, een Engelse tuin en natuurlijk ook een Nederlandse tuin en een woest meanderende Gulden Aa. Wat als ons dat lukt… Dan kan de hele stad daaraan deelnemen. Niet alleen tijdens de realisatie (die gefaseerd kan plaatsvinden), maar juist ook genieten als de ‘Tuinen van Helmond’ er eenmaal zijn. Bewonersgroepen adopteren een deel en ontmoeten elkaar in de Tuinen. Scholieren leren er over groen en biologie, milieueducatie op locatie. Kunstenaars betrekken er een paviljoen. Zorg en welzijn laat mensen er werken en ontspannen. Muzikanten treden er in de buitenlucht op. Op deze manier verbindt één groots cultureel initiatief de hele stad. Heel Helmond. En bovendien zet het Helmond op een enorm positieve manier op de wereldkaart.

Enkele voorbeelden

Ambitie en internationale kwaliteit = nationaal én Europees geld Een nationaal en internationaal bewondering oogstend project als de ‘High Line van Helmond’ is niet uit de gewone gemeentelijke middelen te financieren. We weten echter van andere stedelijke projecten in Europa (Lissabon, Krakau, maar ook Amsterdam bijvoorbeeld), dat hoe meer maatschappelijke en economische impact een project heeft en hoe meer culturele kwaliteit een project bezit, hoe meer nationale en ook Europese middelen in beeld komen. Door ambitie te tonen, de hele stad te betrekken én in te zetten op topkwaliteit, zou dit project voor een belangrijk deel met externe middelen gefinancierd kunnen worden.

Heel Helmond | Cultuurvisie 2040

32