RN 051 Visie Stationskwartier Helmond Samenvatting (aangepast-uitgebreid)

VISIE STATIONSKWARTIER HELMOND SAMENVATTING Juni 2023

AMBITIE

HET STATIONSKWARTIER GROEIT UIT TOT EEN HOTSPOT VOL STEDELIJK LEVEN! Helmond wil voor iedereen een aantrekkelijke stad zijn (en blijven). Om dat voor elkaar te krijgen, moet de stad aan zichzelf werken. Vandaar dat het Stationskwartier de komende jaren een ingrijpende transformatie ondergaat. De ambitie is om van het Stationskwartier een nieuw dynamisch stadsdistrict te maken. Als onderdeel van de schaalsprong om het centrum te verbeteren en verstedelijken met 10.000 woningen en 10.000 arbeidsplaatsen. Dat maakt deze transformatie een belangrijke schakel voor de stad! Deze publicatie is een samenvatting van de Visie Stationskwartier Helmond. Eigendom van Gemeente Helmond en Van Tuijn Stedenbouw. Niets uit deze publicatie mag worden verveelvoudigd en/ of openbaar gemaakt worden zonder toestemming van de opdrachtgever en uitvoerende partijen en zonder naam- en bronvermelding. Voor gebruikte bronnen is getracht de bron te vermelden en auteursrechten te respecteren.

2 VISIE

VISIE

DE NUT EN NOODZAAK VAN EEN OVERKOEPELEND BEELD Overal in Nederland worden stationsomgevingen getransformeerd tot aantrekkelijke woon- en werkmilieus met een hoge dichtheid en belevingswaarde. Ook het Stationskwartier van Helmond biedt tal van kansen en mogelijkheden om de stad duurzaam te verrijken. Om het gebied succesvol te kunnen transformeren, is een overkoepelend beeld van de schaal- en kwaliteitssprong vereist. Vanuit een visie op de totale ontwikkeling kan het werkelijke potentieel van het gebied ten volle worden benut. Dan zal de samenhang ontstaan die het gebied daadwerkelijk tot het nieuwe kruis- en middelpunt van de toekomstige stad maken.

Deze integrale visie op het Stationskwartier – grofweg het gebied tussen Zuid-Willemsvaart, Kasteel Traverse, Churchilllaan en Engelseweg – vertaalt de gemeentelijke ambitie in een ruimtelijk en programmatisch perspectief op een nieuw hoogstedelijk gebied met een krachtige signatuur en maximale impact voor de hele stad.

De visie is geen uitgewerkt masterplan. Wel drukt het de ongekende toekomstmogelijkheden van het Stationskwartier uit. Het definieert de kansen en voorwaarden voor private initiatieven en (overheids) investeringen die nodig zijn om deze te faciliteren, en stippelt de koers uit voor de volgende fasen (definitie, ontwerp, realisatie). Daardoor kan doelgericht worden toegewerkt naar Tegelijkertijd helpt een heldere visie om het gewenste resultaat, in termen van gebouwen en openbare ruimte, projectontwikkelaars, andere private evenementen en activiteiten, businesspartijen en (niet in de laatste plaats) en exploitatieplannen. bewoners deelgenoten te maken van de ontwikkelingen, zodat ook zij zich betrokken voelen, eigenaarschap tonen en in staat zijn om eigen ideeën en initiatieven waar te maken.

opgavegebied

Stationskwartier

Plangebied aanduiding

SAMENVATTING VISIE STATIONSKWARTIER

HELMOND

2

Referentie sfeerbeeld van de Stationstuin met ruimte voor groen en verblijven

3

3 POSITIE

POSITIONERING

BELANGRIJKE SCHAKEL IN STAD EN REGIO Positie in Van Gogh Nationaal Park en Brainport regio = toplandschap + topeconomie

SCHAALSPRONG CENTRUM+

AA

Helmond is het hart van de Peel en speelt een belangrijke rol in de Brainportregio. Onmisbaar voor zo’n stad is een vitaal centrum met toekomstbestendige woningen en werkplekken, een hoogwaardige infrastructuur, moderne winkels, horeca en cultuur. Zuid Willemsvaart

De transformatie van het Stationskwartier kan de stad de duurzame kwaliteitsimpuls geven die noodzakelijk is voor de toekomst. Het nieuwe stadsdistrict moet straks in hoge mate de identiteit van de stad bepalen door letterlijk te fungeren als de plek die alles en iedereen met elkaar verbindt.

“Het Stationskwartier heeft een aanjagende en verbindende functie voor de ontwikkeling van Helmond Centrum+.”

AA

Doel is het Stationskwartier te ontwikkelen tot een nieuw woon- en werkgebied dat in alle opzichten bijdraagt aan de dynamiek en aantrekkelijkheid van Helmond.

AA

rt aa sv

m

ille

dW

i Zu

N

*Collagebeeld van lopende ontwikkelingen/initiatieven in het Centrum+ gebied

SAMENVATTING VISIE STATIONSKWARTIER

HELMOND

4

4 KOERS

KOERSVERANDERING

5 ACTIETHEMA’S De veranderopgave van het Stationskwartier Helmond is veel meer dan een ruimtelijke ingreep alleen. Ze heeft nadrukkelijk ook betrekking op sociaal-maatschappelijk thema’s als duurzaamheid en biodiversiteit, mobiliteit en bereikbaarheid, ongelijkheid en eenzaamheid. De aanstaande transformatie kan in de volle breedte kwaliteitswinst opleveren. Maar daarvoor zijn wel fundamentele veranderingen nodig in doelstellingen, waarden, regelgeving en bestuur. Hoewel deze visie voornamelijk ingaat op de ruimtelijke condities, is de kernvraag: wat voor een gebied wil het Stationskwartier zijn? Om de juiste keuze te kunnen maken zijn 3 kernwaarden benoemd: het Helmond van de toekomst is Gastvrij, Gezond en Speels. Deze waarden zijn uitgewerkt in 5 actiethema’s.

#Mobiliteit #Openbare ruimte

Het recht van de traagste #Economie #Positionering #Programma #Identiteit

De nieuwe Helmondse mix Stationskwartier Helmond wordt een nieuwe bruisende hotspot met een identiteit die stoelt op historie van de stad. Gebruik makend van wat de hotspots die al in en rond het gebied aanwezig zijn. De extraverte omgeving kenmerkt zich door een mix van ondernemende bedrijvigheid en cultuur met een gastvrije mentaliteit, voelbaar voor alle bewoners en bezoekers.

#Groen&water #Klimaat #Ecologie #Gezondheid

Speels Gezond HELMOND

De verbindende tussenruimte Stationskwartier Helmond wordt letterlijk de verbinding tussen het bestaande en nieuwe in de stad. Een divers maar overzichtelijk gebied met een duidelijke identiteit en een sterk community-gevoel in een parkachtige setting die kwaliteit van leven biedt voor de komende 50 jaar. #Wonen #Gemeenschappen #Sfeer en activiteiten #Doelgroep

Het groenste Stationskwartier van NL Stationskwartier Helmond wordt de tuin van de stad. Een voor Nederlandse begrippen uniek groen ecosysteem midden in de stad. Goed voor meer biodiversiteit en bodemvitaliteit, verkoeling en waterberging, en niet in de laatste plaats: het welzijn van mensen en dieren.

Gastvrij

SAMENVATTING VISIE STATIONSKWARTIER

Stationskwartier Helmond wordt een veilige en vriendelijke omgeving van en voor voetgangers en fietsers. Dit relatief trage verkeer benut niet alleen de (trein)bereikbaarheid van het gebied, maar draagt ook zorg voor meer levendigheid en interactie.

#Openbare ruimte #Toekomstbestendig #Ontmoeting

5

Je voelt je thuis Stationskwartier Helmond wordt een plek waar iedereen zich thuis kan voelen en bij wil horen. Helmond heeft de sfeer, gezelligheid en relaties van een dorp. Die kwaliteit wordt gekoesterd door in het nieuwe stadsdistrict nergens en nooit de menselijke maat en sociale interactie uit het oog te verliezen.

PROGRAMMA

WERKEN WONEN EN VOORZIENINGEN Helmond 2040 120.000 inwoners

Schaalsprong Centrum+

5 PROGRAMMA

30% WERKEN

15% VOORZIENINGEN

Behoefte aan stedelijk werkmilieu De innovatieve, creatieve en kennisintensieve bedrijvigheid van Brainport heeft behoefte aan een levendig en informeel stedelijk werkmilieu met meer interactie met bezoekers en bewoners. Het Stationskwartier Helmond kan hen een goede mix van voorzieningen en goede vestigingslocatie bieden.

Maatschappelijke voorzieningen Voor een succesvolle ontwikkeling van het Stationskwartier zijn maatschappelijke voorzieningen essentieel. Basisvoorzieningen moeten voor iedereen binnen 5 minuten te voet of per fiets bereikbaar en toegankelijk zijn.

+10.000

+10.000

woningen

arbeidsplaatsen

Stationskwartier

Inzet op functiemix en multifunctionaliteit Door de ligging biedt het Stationskwartier Helmond uitstekende mogelijkheden als multifunctioneel innovatiedistrict. Zo’n gebied ontstaat echter niet vanzelf: het vereist bewuste keuzes en een lange adem die fluctuerende economische golven overstijgt.

+2000

+1800 arbeidsplaatsen

Sport, leisure en gezondheid Een gezonde leefomgeving en leefstijl gaan hand in hand. Het Stationskwartier wordt veel groener en gaat ruimte bieden aan sport, vrijetijdsbesteding en leisure. Dit draagt bij aan de leefbaarheid en aantrekkingskracht van het gebied en maken het centrum van Helmond als verblijfsplek interessanter.

Ruimte voor starters en start-ups In Brainport zijn onvoldoende (betaalbare) broedplaatsen. Daardoor verlaten veel starters, start-ups en designers de regio. Helmond zou in hun ruimtelijke behoeften kunnen voorzien, mits de prijzen lager zijn dan in Eindhoven. Centrale kantoorlocatie voor de toekomst Het advies is om alle toekomstige kantoorruimte in Helmond te faciliteren op één plek. Vanwege de nabijheid van openbaar vervoer, stadsvoorzieningen en de kritische massa in en rondom het centrum, is het Stationskwartier de aangewezen locatie.

woningen

Sociale cohesie vergroten In het Stationskwartier voelen bewoners zich thuis en bezoekers zich welkom. Kleinschalige projecten dragen bij aan de levendigheid en verblijfskwaliteit. En nieuwe bewoners moeten vanaf het begin kunnen meedenken over de buurt, de woning en de manier van samenleven.

Tijdelijk werkmilieu, organische opbouw Betaalbare bedrijfsruimte in nieuwbouw is vaak een lastige en langzame business case. Bovendien is een gebied voor bedrijven pas interessant als er een bloeiende community is. In Stationskwartier Helmond moet dat stap voor stap opgebouwd worden. Later is doorgroei met nieuwbouw denkbaar en wenselijk.

Cultuur als smaakmaker Kunst en cultuur moeten worden ingezet als eyecatcher en placemaker. De uitgangspunten zijn: creëren van meer culturele hotspots en creatieve broedplaatsen; bestaande cultuurinstellingen toegankelijker maken; verbeteren van de routing naar culturele trekpleisters; en kunst en cultuur actief inzetten in de publieke (buiten)ruimte. Onderwijs voor groei, ontwikkeling en talentbehoud Scholen dragen bij aan de levendigheid van de stad en zijn een belangrijke ontmoetingsplaats. Schoolgebouwen kunnen ook worden ingezet voor sociale activiteiten voor jong en oud. Er liggen kansen om mbo, hbo- en wo-onderwijs aan de stad te verbinden.

Kleinschalige horeca en detailhandel Voor meer levendigheid en interactie zijn kleinschalige horeca en detailhandel nodig. Stationskwartier Helmond wordt natuurlijk geen plek om uitgebreid te winkelen. Complementaire en ondersteunende faciliteiten zijn echter noodzakelijk voor een bruisend en uitnodigend gebied.

30% werken 15% voorzieningen 55% wonen *Gewenste functiemix voor het stationskwartier als geheel. Per deelgebied kan de verhouding anders zijn, zolang het geheel hierop uit komt.

SAMENVATTING VISIE STATIONSKWARTIER

HELMOND

6

PROGRAMMA

WERKEN WONEN EN VOORZIENINGEN

5 PROGRAMMA

55% WONEN Regionale visie op wonen Doel is voldoende woningen te realiseren om de groei van de bevolking op te vangen, instromers aan te trekken en starters en doorstromers in de regio te behouden. Nadrukkelijke aandacht gaat uit naar de unieke kwaliteiten en kenmerken van de Brainportregio. Voor Helmond is een functie weggelegd als ‘City of arrivals’ (een gemeente waar inwoners vaak starten als 1-persoonhuishouden, na enkele jaren verhuist men al of niet binnen de gemeente).

Woningbouwprogramma

Forse woningtoename De toevoeging van 10.000 woningen (en 2000 in het Stationskwartier) in en rond het centrum voor 2040 is een fikse opgave. Om deze schaalsprong te realiseren moeten jaarlijks gemiddeld 550 woningen gebouwd worden.

Mix van doelgroepen Door diverse bewonersdoelgroepen ontstaan gedifferentieerde woonmilieus en gemeenschappen. Het Stationskwartier biedt ruimte aan een mix van starters, gezinnen, senioren en één- en tweepersoonshuishoudens. Speciale aandacht gaat uit naar studenten en expats. Woningbouwprogramma Vooruitlopend op onder andere de Woonvisie en de Woondeal met het Rijk gaan we uit van het globale woningbouwprogramma voor het Stationskwartier zoals in de tabel hiernaast weergeven.

HELMOND

Sociale huur

een huurwoning in eigendom en exploitatie van een Helmondse woningbouwcorporatie met een huurprijs onder de liberalisatiegrens, maximaal €763,47 per maand

10%

Koopstartsegment

een woning met een vrij op naam prijs van maximaal €255.000,-

20%

Middenhuur

een huurwoning boven de liberalisatiegrens, tussen € 763,47 en maximaal €1.000,-

10%

Middeldure koop

een koopwoning met een vrij op naam prijs tussen €255.000 - €370.000

10%

Dure huur

een huurwoning boven de middenhuurregulering, boven €1000,-

20%

Dure koop

een koopwoning met een vrij op naam prijs hoger dan €370.000,-

*Prijspeil 2022

Mix van woningprijzen Vooruitlopend op de woonvisie en de woondeal met de rijksoverheid, krijgt het Stationskwartier een gevarieerde mix van huur- en koopwoningen: levensloopbestendig, met diverse typologieën en oppervlakten.

SAMENVATTING VISIE STATIONSKWARTIER

30%

7

6 RAAMWERK

RAAMWERK

LEIDENDE PRINCIPES De stedelijke ontwikkeling van Helmond heeft zich decennialang geschikt naar de infrastructurele structuur van het spoor, de Kasteel-Traverse en de ZuidWillemsvaart. Dankzij een nieuwe ordening wordt Stationskwartier Helmond een belangrijke schakel van de stad. Dit raamwerk slaat bruggen, draagt zorg voor een nieuwe ordening, geeft de transformatie richting en biedt de nodige flexibiliteit. Het is een ruimtelijke vertaling met leidende principes die vastleggen wat moet, en vrijlaten wat kan.

STADSBOULEVARD

STATIONSBUURTEN STATIONSKAMER STATIONSTUIN

Raamwerk met verkavelingsscenario

SAMENVATTING VISIE STATIONSKWARTIER

HELMOND

8

RAAMWERK

NOORD, OOST MIDDEN, WEST

6 RAAMWERK

NOORD

OOST

MIDDEN

WEST

STADSBOULEVARD

STATIONSBUURTEN

STATIONSKAMER

STATIONSTUIN

Het Centrum+ gebied etaleert zich aan de stadsboulevard. De route die ooit bewust dwars door de stad is aangelegd als een infrastructurele verbinding, transformeert in de toekomst naar een stedelijke ruimte waar aan gewoond, gewerkt en geleefd wordt. Met brede stoepen en een goede oversteekbaarheid. De hoofdstraat van Helmond met verblijfskwaliteit.

De oostzijde van het Stationskwartier is verdeeld in verschillende buurten. Elk van deze Stationsbuurten heeft een eigen karakter en wordt omgeven door groenstructuren. Samen vormen deze buurten een levendig, maar heterogeen stadsdistrict. De buurten worden opgebouwd uit een aaneenschakeling van pleinen, hoven en parken. Omdat de hiërarchie van ruimtes een leidende benadering vormt, ontstaat een compact stedelijk, verrassend intiem gebied.

Het station wordt in zijn kracht gezet als regionale poort naar de Peel. De ambitie is om het Stationskwartier te laten uitgroeien tot een OVknooppunt waar keuzevrijheid is in mobiliteitsvormen. Er wordt onderzocht of het station een tweede voorzijde kan krijgen aan de zuidzijde van het spoor. Aan het stationsplein worden functies toegevoegd als to-godetailhandel, flexibele werkplekken en vergaderfaciliteiten.

Het kanaal, de Stadse Aa en de huidige tussenruimtes aan de westzijde vormen de basis voor een bijzonder groen gebied. Door het verwijderen van infrastructuur, transformeren van bestaande bebouwing en toevoegen van compacte nieuwbouw ontstaat hier een nieuw park voor Helmond. Dit wordt misschien wel een van de mooiste plekken om te wonen en te verblijven.

fijne stadsboulevard ook voor de trage gebruiker

groen in gebouwen

ontvangstkamer in de buitenlucht

gebouwen in het groen

ontmoetingen stimuleren

Een nieuw woonmilieu in de stad

een ware mobiliteitsmachine

de longen van de stad

voorzieningen in de plinten van gebouwen

SAMENVATTING VISIE STATIONSKWARTIER

HELMOND

9

Referentie sfeerbeeld van de binnenzijde van een informeel bouwblok.

10

6 RAAMWERK Van infrastructurele barrières

RAAMWERK Van een verhard gebied met groen als incident

naar een aaneengelosten en robuust groen netwerk

naar stedelijke ruimtes over de grenzen heen

2

VAN INFRASTRUCTURELE BARRIÈRES NAAR STEDELIJKE RUIMTES

1

DE GROENBLAUWE STRUCTUUR ALS BASIS

De wegen rondom het Stationskwartier worden getransformeerd tot aantrekkelijke stedelijke ruimtes die niet alleen de doorstroom bevorderen, maar ook uitnodigen om aan te wonen en in te verblijven. De wegen behouden weliswaar hun lineaire karakter, maar woorden door hun herwaardering (dwars) verbindend in plaats van scheidend.

Groen biedt het nieuwe stedelijke hart een hoge kwaliteit van leven. Water en de bodem zijn de vertrekpunten: het Stationskwartier ligt in een beekdal. De Kasteeltraverse, Engelseweg en het nieuwe ecospoor brengen het groen vanuit het kanaal en de Stadse Aa tot diep in het stadsdistrict. Op groter schaalniveau worden landschappelijke ingrepen gedaan die het stadscentrum verbinden met de Peel en het Groot Goor. De Stadse Aa vormt straks een verbinding tussen stad en ommeland.

fietscomfort van voordeur tot regio

autoluwe en vrije zones

fijnmazig netwerk in alle richtingen

informele en openbaar dwaalmilieu door stationsbuurten

3

COMFORTABEL TRAAG NETWERK

Een aaneengesloten en robuust groen netwerk met grote impact. Het verbinden van elk groenelement op elk niveau is een ambitie. SAMENVATTING VISIE STATIONSKWARTIER

HELMOND

De goede (trein)bereikbaarheid van het Stationskwartier wordt benut om het gebied zo comfortabel mogelijk in te richten voor de voetgangers en fietsers. Het herstel van het historisch stratenpatroon en toevoeging van nieuwe verbindingen resulteert in een fijnmazig netwerk. Door doorgaand verkeer te voorkomen en autovrije en -luwe zones te creëren, krijgt traag verkeer vrij spel. Groene verblijfsplekken doen dienst als kristallisatiepunten voor activiteiten, en een fietsnetwerk verbindt het centrum met omliggende stadsdelen en dorpen.

11

Van slechte oriëntatie en onaantrekkelijke routes

naar een comfortabel netwerk voor de voetganger en fietser

6 RAAMWERK

RAAMWERK Van de auto die overal kan komen

5

naar een autoluwe/vrije tussenruimte

DUURZAME EN GEZONDE SYSTEMEN

4

Het nieuwe Stationskwartier is een samenhangend systeem van openbare ruimtes, gevels, daken en waterstructuren. Het raamwerk borgt gezonde circulaire systemen, waarmee voor zowel bestaande bouw als nieuwbouw wordt gestreefd naar optimale reductie van de energievraag een duurzame opwekking van energie. De ruimtelijke condities staan garant voor een gezonde leefomgeving met veel groen. Geleidelijkheid in de ontwikkeling zorgt ervoor dat kan worden ingespeeld op snelle veranderingen.

SNELLE NETWERK OP ORDE Het snelle netwerk wordt op orde gebracht in lijn met de mobiliteitsvisie (in ontwikkeling). Deze visie schetst een voorkeursrichting die het snelle verkeer met een systeem van ‘inprikkers’ en parkeerhubs concentreert en bundelt aan de randen van het centrumgebied.

Engelseweg

Spoor

SAMENVATTING VISIE STATIONSKWARTIER

Stationstuin HELMOND

12

6

ENERGIEK EN INCLUSIEF STADSDISTRICT De transformatie van Stationskwartier Helmond draagt bij aan leefbaarheid en inclusiviteit van de hele stad. De sociale draagkracht van het stadsdistrict wordt verhoogd met werkgelegenheid en onderwijs; volop ruimte voor creatieve uitspattingen, ondernemerschap en activiteiten in de buitenlucht; en toegankelijke, goed bereikbare maatschappelijke en culturele voorzieningen voor iedereen.

Stedelijk binnenhof

Kasteel-Traverse

KOERS

Het Stationskwartier vormt een uniek milieu binnen Helmond. Een uitzonderlijk groen gebied, met een hogere dichtheid, maar ook een Helmondse eigenheid.

Oranjekade/Weef

Historische binnenstad

6 bouwlagen met accenten tot 11 bouwlagen

3 a 4 bouwlagen

spoor

traverse

RUIMTELIJKE KADERS

DOORSNEDE HELMOND CENTRUM+ kerk

RAAMWERK

oostende

3

Stationskwartier

Suytkade

Helmondse hoogte 3-6 lagen hoogte accenten tot 70m

hoogte van 6 bouwlagen

STATIONSBUURTEN

STATIONSTUIN

Het is opgebouwd uit stoere, informele stadsblokken en gebouwcomplexen. Gebouwen zijn divers van vorm, met verschillende hoogtes en korrelgroottes. De diversiteit aan typologieën maakt het interessant voor diverse mensen: jonge stedelingen, senioren, starters, doorgroeiers en zorgbehoevenden. De stedenbouwkundige kaders en spelregels zetten in op de menselijke maat door het mengen van hogere en lagere gebouwen, het terugleggen van gevels en het aansluiten bij de schaal die veelvuldig aanwezig is in het Helmondse centrum. Een volledig overzicht van de kaders kun je vinden in de visie.

SAMENVATTING VISIE STATIONSKWARTIER

Gebouwen staan IN het groen

Helmondse hoogte

Alzijdig

Bouwstenen voor een cluster

Helmondse hoogte

Het landschap loopt tot tegen de gevel aan. Ontsluiting organiseren met minimale verharding

Menselijke maat: panden die aansluiten bij de ‘Helmondse hoogte’ tussen 3-6 lagen (11-21m)

Gebouwen zijn alzijdig en solitair ontworpen in het landschap.

Een cluster of stadsblok bestaat uit een combinatie van panden ‘schouder-aan-schouder’ en losse solitaire gebouwen georganiseerd rondom een collectieve plek. Stadsblokken zijn nooit volledig gesloten.

De schaal van gebouwen sluit aan bij de stad. De basis is de gemiddelde ‘Helmondse’ hoogte tussen 3-6 lagen (11-21m)

HELMOND

13

7 DEELGEBIEDEN

DEELGEBIEDEN

1 GEBIED MET 10 KARAKTERS Het nieuwe Stationskwartier Helmond heeft duidelijk een eigen dynamiek en sfeer. Hoewel wordt toegewerkt naar een samenhangend gebied, verdeelt het gebied zich in 10 deelgebieden met elk specifieke karakteristieken die de kaders vormen voor verdere ontwikkeling.

Stationstuin Het huidige hart van het Stationskwartier transformeert naar een aantrekkelijke parkzone voor hoogwaardig wonen midden in de stad. Maar ook als je hier niet woont is dit een aantrekkelijke plek. Voor je werk, een evenement, sport of een terras.

Passage Dankzij zijn centrale ligging is dit een opvallend doorwaadbare woon- en werkplek. Hier wordt samenwerking gestimuleerd met onder meer (overdekte) buitenruimtes, niches en transparante plinten. Goed voor nieuwe stedelingen die volop gebruik maken van de voorzieningen en goede bereikbaarheid van de stad.

Vlisco in de Stationstuin De Vlisco-fabriek bevindt zich op een schakelpunt: tegen de historische binnenstad, aan het kanaal en naast het kasteel. Mocht de fabriek ooit naar een andere plek in Helmond verhuizen kan het terrein door transformatie (van delen) worden opgenomen in de ontwikkeling van het Stationskwartier.

KASTEELTUIN PASSAGE STADSBLOKKEN

GOUDEN RANDJE

Cacaokade Een plek voor creatievelingen en evenementen. Maar ook voor prettig wonen en ontspannen. Er valt altijd iets te beleven: een festival, film of theater. Op vrijdag ben je welkom voor een borrel met live jazzmuziek. En op zondagochtend kun je er buiten de deur ontbijten met de kinderen. Een vlonder verbindt Houtsdonk met het Stationskwartier.

STATIONSTUIN

ENGELPARK

OVERSPOOR

EHAD-TERREIN

Kasteeltuin Het kasteel en de kasteeltuin verbinden verschillende deelgebieden met elkaar. Het groen en de luwte onder de volwassen bomen vormen een aantrekkelijke ontmoetingsplek, die op warme dagen verkoeling biedt. Na 100 jaar openstelling voor het publiek is de tuin wel toe aan revitalisatie. Dat opent deuren voor meer faciliteiten die het park nog aantrekkelijker maken.

CACAOKADE

N

SAMENVATTING VISIE STATIONSKWARTIER

STATIONSBUURTEN

Engelpark Dit is niet langer de ‘restruimte’ van het Stationskwartier. Engelpark vormt de perfecte werk- en leerplek: volwaardig onderdeel van de Stationstuin, dus midden in het groen, en uitstekend bereikbaar door de ligging aan het station

HISTORISCHE BINNENSTAD

VLISCO

STATIONSTUIN

HELMOND

14

Stadsblokken Een plek midden in de stad en is zowel met de fiets, trein als auto goed bereikbaar. Door een verdeling in drie verschillende bouwblokken blijft een prettige sociale schaal behouden. Dat schept uitstekende condities voor een combinatie van kantoren en woningen voor gezinnen en senioren. Zij ervaren aan de buitenzijde de dynamiek van de stad, en vinden in de geborgen binnenhoven hun rust. Gouden randje De smalle strook tussen de nieuwe Stadsboulevard en het spoor vormt een markant punt waar bezoekers het centrum binnenkomen vanuit het oosten. De gebouwen staan aan de boulevard op een brede stoep. Dit is werken op een gouden plek: hier kunnen bedrijven en scholen zich positioneren op een unieke zichtlocatie. EHAD-Terrein Prettige buurten op het EHAD-terrein. Uiteenlopende voorzieningen, woon- en werkvormen komen samen in een boeiend gebied voor verschillende mensen die van levendigheid houden. Actieve binnenstraten, groene randen en luwe binnenhoven voorzien dit deel van het nieuwe Stationskwartier van diverse kwaliteiten. Overspoor Overspoor gold lange tijd als een buurt op afstand. Het nieuwe Stationskwartier omarmt de buurt en neemt het op in de familie, maar met behoud van zijn eigenheid. De woonplek verbetert met name dankzij vergroening en betere aansluitingen op de omgeving.

8 STRATEGIE

STRATEGIE

EEN KWESTIE VAN TOEWIJDING EN FLEXIBILITEIT Deze integrale visie biedt een richtinggevende aanpak voor de transformatie van Stationskwartier Helmond. Het is geen dichtgetimmerd bouwplan: de inzet is een adaptieve en organische, maar doelgerichte werkwijze voor de lange termijn. Zo’n werkwijze vereist een strategie waarin toewijding en flexibiliteit centraal staan.

Adaptief De transformatie van het Stationskwartier is een ontwikkeling in de bestaande stad. Daar gaan we adaptief mee om: we werken deelprojecten uit in lijn met de visie; doen thematische onderzoeken; en bewegen wendbaar mee met lopende projecten, zodat we ze werkenderwijs richting kunnen geven. Co-creatie In het initiatiefstadium ligt het accent op het proces, het activeren van ideeën, het opbouwen van een community – en op het werven van partners en financiers. Binnen dit proces heeft cocreatie met de stad onze bijzondere aandacht. Tijdelijkheid We zetten tijdelijke functies en activiteiten in voor verlevendiging. Wanneer er interessante dingen gebeuren, trekt dat nieuwe mensen. Het benutten van tijdelijkheid geeft vertrouwen, voedt trots en geeft innovatiekracht.

Van postzegels naar gebiedsdenken Om de ambities te behalen moeten we op gebiedsniveau werken. Niet alle opgaven kunnen binnen de kaders van elk individueel perceel ingevuld worden. Dat vraagt om regie, samenwerking en matchmaking. Ook moet onderzocht worden of een gebiedsfonds voor klimaat, energie, ecologie en mobiliteit uitkomst biedt. Fasering De gebiedsontwikkeling kent een doorlooptijd van 10 tot 15 jaar. Niet elk deelgebied zal tegelijk tot ontwikkeling komen, en ook niet elke investering in de openbare ruimte en publieke voorzieningen komt op hetzelfde moment. Er moet gewerkt worden aan een fasering waarbij investeringen op elkaar worden afgestemd. Ruimtelijke ingrepen Voor de uitvoering van de gebiedsontwikkeling is een zestal cruciale ruimtelijke ingrepen noodzakelijk: (ontwikkel)ruimte door mobiliteitshubs, oversteken spoor, ruimtewinst door afschalen infrastructuur, ecospoor als backbone groen, water en energie herorganisatie stationsknoop, transformatie hal Vlisco.

SAMENVATTING VISIE STATIONSKWARTIER

HELMOND

15

WE BEGINNEN VANDAAG! In het Stationskwartier komen veel plekken tot ontwikkeling. We gaan beginnen in de Passage, de Stationstuin en het EHAD-terrein. Ontwikkelingen kosten tijd en laten soms op zich wachten. Dat wil niet zeggen dat het lang duurt voor het stationskwartier verandert. Juist door gebruikt te maken van de tijdelijkheid, van “quick-wins” en “placemaking” is de verandering al begonnen. Denk aan de mural op de Kasteeltraverse en op de gevel van Vlisco, broedplaats de Kluis met Walhallab en de Fontys innovatiehub. Maar ook de transformatie van het bestaande belastingkantoor en de woningen aan de Kerkstraat-zuid. Allemaal dragen ze vanaf vandaag al bij aan de ontwikkeling van het stationskwartier.

Referentie sfeerbeeld van recreatie aan het kanaal

16