RN 046 Plan van Aanpak Grote Oogst BZOB-Hoogeind

Dit doen we door in kaart te brengen hoe de energie-grootverbruiker de transitie kunnen maken naar een fossielvrije bedrijfsvoering. Vanuit de Grote Oogst aanpak helpen we de bedrijven bij de uitvoering van duurzaamheidsmaatregelen wat positieve bijdrage levert aan verlaging van de NOx emissies op BZOB en Hoogeind. Denk in dit kader ook aan warmtenetten. 3. Koppelkansen benutten voor duurzamer transport. Bijvoorbeeld via elektrische voertuigen en/of de benodigde laadinfrastructuur daarvoor. Zodat we NOx emissies verminderen.

Grote Oogst Hoogeind/BZOB

27

5. Concrete activiteiten en programma Elektriciteit Projecten Trekker Betrokken partijen (1e schil) Betrokken partijen (2e schil) Schaal Start Doorlooptijd

Elektriciteit Gemeente Provincie, Ennatuurlijk Bedrijfsleven Gehele bedrijventerrein Hoogeind en BZOB 2023 2023-2025

Casus Er is behoefte aan het verduurzamen van elektriciteit, maar ondernemers lopen tegen hindernissen aan bij het leggen van zonnepanelen op het eigen dak, m.n. dat ze niet mogen terugleveren aan het net. Om echt bij te dragen aan de energietransitie is meer uitwisseling nodig van energiestromen. Zowel warmte als elektriciteit. Met name door de beperkte aansluitcapaciteit van het LS, MS en HS net in Helmond zijn we op zoek naar slimme oplossingen. Deze kunnen we onder andere vinden in smart-grids, cable-pooling, opslagsystemen en uitwisseling ‘achter-de-meter’. Deze werklijn gaat onderzoeken hoe op bedrijventerrein Hoogeind (als start) de netstructuur en smartgrids kunnen bijdragen aan de energietransitie. Daarna kunnen we opschalen naar de andere terreinen. Los van het publieke elektriciteitsnet willen we een infrastructuur realiseren voor opwek (m.n. zonnestroom), opslag (ntb) en piekvoorziening (H2:DENS generatoren). De infrastructuur moet jaarrond stroom kunnen opslaan en leveren op de juiste momenten. Dit 100% private en duurzame netwerk wordt een bedrijfsmatige pilot voor de overige bedrijventerreinen. We werken van klein naar groot. De eerste scope (fase 1) is de inzet van 10-15 bedrijven gekoppeld aan het net (fase1). Daarna moet dit net, of juist een nieuw net (afhankelijk van de resultaten) gaan groeien.

Een van de eerste stappen is het onderzoeken naar de mogelijkheden, het screenen van best practices en het maken van een analyse van de mogelijke clusters voor smart grids zonder dat deze over publieke grond moet lopen

Activiteiten Het Smart Grids project kent vooralsnog 1 fase: de ontwikkelfase. Op dit moment (tot en met 2024) wordt de ontwikkeling voorzien. Vanaf medio-eind 2024 wordt gestart met pilots. Fase Ontwikkelfase

Onderdeel

Activiteiten

Onderzoek

• • •

Grote Oogst Hoogeind/BZOB

Best parctices uitwerken op Hoogeind Opslag, buffering en smart steering onderzoeken Shortlist fase 1 clusters (op basis van geschikte daken, aangrenzende percelen, toegankelijkheid etc.)

28

Engineering en inventarisaties

• • • •

Juridisch - beleidsmatig

• •

Communicatie en werving

Opschaalfase

• • • • • •

Inventarisatie aansluitvermogens bedrijven Inventarisaties opwek-opslag en gelijktijdigheid Energieprofielen fase 1 clusters (op basis van vermogensprofielen: vraag, aanbod, jaarcurve Uitwerking techniek opwek, opslag en piekgeneratoren Beperkingen identificeren Wetgeving gekoppeld aan lokale mogelijkheden Toetsing AFM/ACM Trace’s K+L afgestemd terrein bijeenkomsten werving clusters 10-15 bedrijven intentie deelnemers via LOI Verwerken fase 1 in opschaalnotitie

Looptijd en planning Smart Grids Onderzoek Best practices, lokale kansen Engineering, gelijktijdigheid, inventarisaties Werving Juridische onderzoeken Startdocument

Q1/Q2 2023

Q3/Q4 2023

Q1/Q2 2024

Q3/Q4 2024

Q1/Q2 2025

Q3/Q4 2025

Warmte Projecten Trekker Betrokken partijen (1e schil) Betrokken partijen (2e schil) Schaal Start Doorlooptijd

Warmte Gemeente Provincie, Ennatuurlijk Bedrijfsleven Gehele bedrijventerrein BZOB, gedeeltelijk Hoogeind 2023 2023-2025

Casus We rollen een warmtenet uit op bedrijventerrein BZOB.

Grote Oogst Hoogeind/BZOB

29

Activiteiten Het Warmteproject kent vooralsnog twee majeure fases: de ontwikkelfase en de realisatiefase. Op dit moment (tot en met 2023) wordt de ontwikkeling voorzien. Vanaf medio-eind 2023 wordt de realisatiefase gestart. Fase Ontwikkelfase

Onderdeel

Activiteiten

Onderzoek en inventarisaties Engineering

Juridisch en contracting Communicatie en werving

Realisatiefase

Onderzoek en inventarisaties Engineering Juridisch en contracting Communicatie en werving

• • • • • • • • • • • • • • • • •

Scans doorzetten BuCa uitrekenen Engineering icm water Backup-scenario berekening ivm SDE LOI Warmtebedrijf ontwikkeling: coperatief met ondernemers terrein bijeenkomsten prospectus Investering uitkoppelpunt Detail engineering HEA’s per bedrijf Offerte en aanbestedingen terrein bijeenkomsten ontzorgingsloket/infopunt

De volgende ondernemers doen al actief mee aan het scan-onderzoek om deel te nemen aan het warmtenet. Er blijven aanmeldingen binnenkomen. • • • • • • • • • •

SCHNEIDER ELECTRIC LOGISTIC CENTRE B.V. ARIZA B.V. Plato Group/IGO-Promo Nederland DE WIT B.V. VESCOM COPPENS DIERVOEDING ARTE DI GRANITO B.V. / ARTEGROEP Pre Zero LEGRO TRANSPORTBEDRIJF B.V. ELIS

Looptijd en planning Warmte Grote Oogst Hoogeind/BZOB

Q1/Q2 2023

Q3/Q4 2023

Q1/Q2 2024

Q3/Q4 2024

Q1/Q2 2025

Q3/Q4 2025 30

Ingeniersactie en engineering businesscase Warmtebedrijf opzet Overeenkomsten Detailengineering maatwerk Start werkzaamheden

Circulaire Economie Projecten Trekker Betrokken partijen (1e schil) Betrokken partijen (2e schil) Schaal Start Doorlooptijd

Collectiviteit, ketensamenwerking en data-analyse Gemeente Bedrijfsleven Provincie Hoogeind, Regio Helmond 2022 2026

Casus Met behulp van analyses van reststromen worden nieuwe kansen gedefinieerd. Uit deze kansen zijn drie types projecten geformuleerd die binnen Smart Synergy Helmond in de praktijk worden gebracht: collectiviteit, ketensamenwerking en data-analyse. Het onderdeel collectiviteit kijkt naar reststromen die momenteel veelvoorkomend zijn bij bedrijven en die meer circulair verwerkt kunnen worden. Hiervoor wordt gezocht naar efficiënte ophaal- en verwerkingsmethodes. Ketensamenwerking draait om het realiseren van een circulaire economie omtrent een bepaald materiaal dat ingewikkeld is. Hierbij worden alle ketenpartners samengebracht om te zoeken naar de meest succesvolle en circulaire oplossing voor het materiaal. Op basis van de verzamelde data, aangevuld met LMA-data, is een database samengesteld. InduSym zet de digitale tool Circulair Gebiedsbeheer in om hieruit in kaarten en grafieken de kansen voor circulaire projecten in beeld te brengen.

Activiteiten Een aantal van deze projecten loopt al vanaf begin 2022, bijvoorbeeld Textielketen en collectieve inzameling van pallets en ICT/elektronica. Deze projecten hebben een langere doorlooptijd dan de subsidie strekt. Verder bieden deze projecten veel kansen voor het aansluiten van nieuwe reststromen en projecten, dat het waardevol is om ze door te zetten binnen de Grote Oogst. Vanaf 2024 zal er ook gestart worden met nieuwe projecten die elkaar doorlopend opvolgen t/m 2026. Hiervoor halen we vragen op uit de markt en maken we datagedreven keuzes. Deelproject Collectieve afvalverzameling van reststromen Door samen afvalreststromen te verzamelen en vervoeren, kunnen we de afvalinzameling efficiënter organiseren voor onze bedrijventerreinen. Zo werken we nog beter samen. Een eerste pilot is al gestart op Hoogeind, waarbij pallets, ICT en accu’s ingezameld worden. Ook worden er gesprekken gevoerd met Grote Oogst Hoogeind/BZOB

31

grote afvalverwerkers zodat collectief een white label wagen kan gaan rijden voor andere stromen die nu bij het restafval belanden. In het komend jaar wordt een professionaliseringsslag over de pilot gedaan. We werken toe naar een ophaalronde die toegankelijk is voor alle bedrijventerreinen in Helmond en een samenwerking is van meer dan twee partijen. Met verwerkers gaan we op zoek naar toekomstbestendige en onafhankelijk functionerende systemen waarbij vervoersbewegingen verminderd worden en reststromen een meer circulaire bestemming krijgen. In de jaren die zullen volgen willen we deze samenwerking steeds verder uitbreiden met nieuwe reststromen en daarbij horende verwerkers. Fase Realisatiefase

Onderdeel Onderzoek en inventarisaties Juridisch en contracting Communicatie en werving

Activiteiten • Nieuwe reststromen • Nieuwe duurzame verwerkers • Samenwerkingscontract met nieuwe partijen • Terrein bijeenkomsten

Deelproject Textielketen De textielketen is de eerste die hiervoor is opgepakt. Na goede gesprekken met partners uit de textielindustrie kwam naar boven dat de grootste vraag die er nu in de industrie ligt hoe ze aan goed opgeleid personeel komen die de know-how van textiel hebben. Deze kennis is namelijk veel verdwenen in Nederland, maar essentieel om te begrijpen hoe textiel uiteindelijk weer circulair geproduceerd kan worden. Er wordt nu georiënteerd hoe er een opleiding kan landen in de regio om circulair textiel te produceren. Deze opleiding heeft nog geen duidelijke vorm, maar zal in het komende jaar in samenwerking met de partners, Fontys en ROC ter Aa opgesteld worden. Aangezien er bij het Saxion college in Enschede HBO studenten worden opgeleid met een achtergrond in basistextielkennis, wordt hun ervaring meegenomen in het vormgeven van dit traject. Na komend jaar moet duidelijk zijn welke vorm van opleiding verder uitgewerkt gaat worden in de daaropvolgende jaren. Fase Ontwikkelfase

Onderdeel Onderzoek en inventarisaties Juridisch en contracting

Realisatiefase

Communicatie en werving Onderzoek en inventarisaties Juridisch en contracting Communicatie en werving

Grote Oogst Hoogeind/BZOB

Activiteiten • • • • • • • • •

Nieuwe partners Marktonderzoek Opleidingsformat opstellen Toezegging commitment partners Partnerbijeenkomsten Proefsgewijs verbeteren van curriculum LOI Partnerbijeenkomsten Werving scholieren 32

Deelproject kentekenplaathouderketen Naast het vervolg van de textielketen wordt ook een nieuwe ketensamenwerking in een andere stroom opgestart. Uit eerdere scans van InduSym en gesprekken met producenten van kentekenplaathouders werd duidelijk dat het eenvoudig is om van oude kentekenplaathouders nieuwe te maken. Na een oriëntatie bij een aantal garagehouders in Helmond kwam naar boven dat het haalbaar is om kentekenplaathouders apart in te zamelen. Er is helderheid hoe de keten zich vormt en de welwillendheid van de verschillende partijen om de keten te sluiten is aanwezig. Fase Ontwikkelfase

Onderdeel Onderzoek en inventarisaties Engineering Juridisch en contracting

Realisatiefase

Communicatie en werving Juridisch en contracting Communicatie en werving

Activiteiten • • • • • •

Marktonderzoek Partners benaderen Plastic-keten sluitend maken Toezegging commitment partners Plan van aanpak schrijven Partnerbijeenkomsten

• • •

LOI Businesscase opstellen Partnerbijeenkomsten

Nieuwe deelprojecten uit kansen Vanuit Grote Oogst faciliteert de provincie een Reststromenscan via Indusym. Dit geeft inzicht in de meest kansrijke en waardevolle stroom-kans-combinaties. Onderdeel daarvan is dat bedrijven kunnen deelnemen aan Circo-tracks (workshops), om hun bedrijfsvoering of product circulair te maken. Met deze informatie kan voor circulariteit een omgevingsprogramma opgesteld gaan worden. Dit doen we in samenhang met de aanpak in Eindhoven. De daadwerkelijke invulling van de aanpak is sterk afhankelijk van de inzichten uit de reststromenscan; daaruit wordt duidelijk welke stromen en welke partijen een rol kunnen spelen. Vanuit ervaringen op andere locaties, wordt voor dit project een langere doorlooptijd dan de 3 jaren van Grote Oogst verwacht. De aanpak om de nieuwe kansen tot projecten te organiseren is als volgt: Fase 1: Prioriteren en selectie Op dit moment is al een groot aantal onderwerpen geïdentificeerd waaruit geselecteerd kan worden. •

Materialen: PMD, kentekenplaathouders, vleessappen, kunststof, papier/karton, wikkelfolie, koffiedrab, natuursteen, slib, hout en metaal.

Grote Oogst Hoogeind/BZOB

33

•

•

•

Activiteiten: verhogen bekendheid en bewustwording bij ondernemers over circulariteit, inzet op deeleconomie, en verbinding met het onderwijs, sociale werkplaatsen en lokale maakplaatsen (Het Beginstation, JobFactory en het Circulair Ambachtscentrum). Stakeholders: een samenwerking met de grote recyclaars op Hoogeind, afvalinzamelaars (Renewi, PreZero, Van Kaathoven e.d.), kennisinstellingen en bedrijven (gevestigd of startups) met innovatieve technologie voor het gebruik van secundaire grondstoffen. Verbeterde logistiek rondom afval: meer afvalscheiding en ophalen ervan faciliteren, smart afvalmonitoring en reductie vervoersbewegingen (gechipte containers en whitelabel wagens), een lokale milieustraat voor ondernemers (bedrijvenmijn).

Het doel van de projecten is om circulaire economie in de praktijk te brengen door samenwerking van bedrijven. De motivatie van de betrokken bedrijven speelt een grote rol in het prioriteren. Dit heeft een grote invloed op de slagingskans. We zullen hen daarom nauw betrekken bij de vormgeving van de projecten, zodat deze bottom-up worden geïnitieerd en gedragen. Fase 2: Partners benaderen Na selectie van het onderwerp, zoeken we aanvullende partners. Dit zijn stakeholders die een bijdrage kunnen leveren aan het project door kennis en ervaring, innovatie, of hun plaats in de (circulaire) keten. Denk hierbij aan bedrijven, specialisten, logistieke partners of kennisinstellingen. Afhankelijk van de omvang van de projecten, kiezen we een aantal projecten om tegelijkertijd uit te voeren. Fase 3: Plan van aanpak maken Zodra de projecten zijn gedefinieerd en de juiste stakeholders zijn aangehaakt, wordt per project een werkgroep geformeerd voor de uitrol van het project. Wij coördineren de samenwerking tussen alle stakeholders. Het einddoel is om te komen tot een bestendig partnerschap tussen lokale partijen. We stellen met de werkgroep een plan van aanpak op waarin alle rollen, verwachtingen en acties zijn uitgewerkt, en spreken een overlegstructuur af. De eerste stap is het testen van een principe, vaak in de vorm van een pilot. Uit deze eerste praktijktoets trekken we lessen.

Daarvoor bedenken we oplossingen en we testen die weer in de praktijk. Fase 4: Businesscase opstellen Na het onderzoeken en uitwerken van deze circulaire activiteit, stellen wij een businesscase op. Die wordt opgepakt en opgeschaald door een uitvoerende partij die tijdens het project betrokken is. Voor de Maakindustrie ligt de focus op het behoud van waarde van grondstoffen, het verlagen van de milieudruk in de productie en het vergoten van de voorzieningszekerheid. Vooral dit laatste is nu erg actueel.

Grote Oogst Hoogeind/BZOB

34

De grondstoffentransitie vraagt een groot schaalniveau om effectief te zijn. Binnen de Grote Oogst willen we werken aan SGE brede samenwerking op dit thema. Helmond kan in dat netwerk en in de ketens op regionaal niveau wellicht een rol vervullen. De bedoeling is dat ieder nieuw project de volgende zal opvolgen zodra er een het plan van aanpak heeft afgerond. Hiermee is het overzichtelijk voor de projectleider om een nieuw project te kunnen starten. Fase Prioriteren en selectie Partners benaderen

Onderdeel Inventarisatie

Plan van aanpak

Engineering

Businesscase opstellen Programma starten

Juridisch en contracting

Communicatie en werving

Activiteiten • Materiaalkeuze • Ketensamenwerking of collectief • Terrein bijeenkomsten • Partnerbijeenkomsten • Bedrijven, specialisten, logistieke partners of kennisinstellingen • Werksessies • Proef/pilot uitrollen • Samenwerking oprichten • Opschaling pilot • Samenwerking vaststellen • Professionalisering pilot

Looptijd en planning Collectieve afvalverzameling van reststromen Collectief Q1/Q2 Q3/Q4 2023 2023 Partners bepalen Plan van aanpak maken Businesscase opstellen Pilot draaien

Q1/Q2 2024

Q3/Q4 2024

Q1/Q2 2024

Q3/Q4 2024

Q1/Q2 2025

Q3/Q4 2025

Q1/Q2 2026

Nieuwe partners en reststromen

Textielketen Textiel Plan van aanpak maken Ontwikkelen aanbod Uitwerken/start pilot Grote Oogst Hoogeind/BZOB

Q1/Q2 2023

Q3/Q4 2023

Q1/Q2 2025

Q3/Q4 2025

35

Doorontwikkelen programma Kentekenplaathouderketen Kentekenplaathouders Partners bepalen Plan van aanpak maken Businesscase opstellen Pilot draaien

Q1/Q2 2023

Q3/Q4 2023

Q1/Q2 2024

Q3/Q4 2024

Q1/Q2 2025

Q3/Q4 2025

Verkennen kansen circulaire economie Verkennen kansen circulaire Q1/Q2 Q3/Q4 Q1/Q2 Q3/Q4 Q1/Q2 Q3/Q4 Q1/Q2 Q3/Q4 2023 2023 2024 2024 2025 2025 2026 2026 economie Prioriteren en selectie Partners benaderen Plan van aanpak Businesscase opstellen Programma starten • Blauw – nieuw deelproject te starten in 2023 • Oranje – nieuw deelproject te starten in 2024 • Groen – nieuw deelproject te starten in 2025

Waterrotonde Projecten Trekker Betrokken partijen (1e schil) Betrokken partijen (2e schil) Schaal Start Doorlooptijd

Waterrotonde BZOB Gemeente Provincie, BrabantWater, HydroBusiness, Waterschap Aa en Maas Bedrijfsleven Gehele bedrijventerrein BZOB 2023 2023-2025

Casus Het doel van de Waterrotonde is tweeledig: 1. De grootste waterverbruikers gebruiken niet langer drinkwater als proceswater of bron voor productie van demiwater. 2. De bedrijven met een grote hoeveelheid organische reststromen in hun afvalwater kunnen deze een optimale bestemming geven.

Grote Oogst Hoogeind/BZOB

36

Activiteiten Het concept proceswaterfabriek wordt nader uitgewerkt. We onderhandelen met de kansrijke bedrijven over de tarieven en sluiten met hen een intentieverklaring voor deelname. In een werkgroep met Gemeente Helmond en Ennatuurlijk werken we de beschikbaarstelling van het perceel en de samenwerking betreffende tracés en infrastructuur uit. Als dit rond is, gaan we over tot een definitief ontwerp en aanvraag van vergunningen. Wanneer dit rond is gaan we over tot realisatie. Na ingebruikname, evalueren wij de situatie en kijken of er nog kansen te benutten zijn door de waterrotonde door te ontwikkelen. De eerste stap betreffende het verwaarden van afvalwater is de MKBA. Deze analyse onderzoekt een aantal scenario’s en kwantificeert de economische, duurzame en maatschappelijke kosten en baten ervan. In de afweging nemen wij een breed scala aan parameters mee, waaronder de maatschappelijke lasten, en de verdeling daarvan naar de betrokken partijen, en de winst op het gebied van duurzaamheid. De ondernemers op BZOB weten dat hun afvalwaterstromen waarde hebben. De RWZI wordt mede betaalbaar gehouden door de relatief makkelijk afbreekbare organische componenten in hun afvalwater. De bedrijven die deze aanleveren, moeten echter hetzelfde betalen als alle andere partijen omdat ze voor een verplicht vast VE-tarief worden afgerekend.

Om dat te vermijden zouden de bedrijven kunnen besluiten zelf hun eigen stroom te gaan zuiveren, maar dit gaat ten koste van efficiëntie en duurzaamheid. Daarom onderzoeken wij collectieve oplossingen waarbij iedereen beter af is. Uiteindelijk zetten wij ook in op het begeleiden van de realisatie van het concept.

Looptijd en planning Proceswaterfabriek Calculatie inname, zuivering en leidingwerken Opstellen businesscase, berekening tarieven Uitvoeren RI&E Werving en onderhandeling klanten Intentieverklaring klanten Uitwerking perceel en tracés Afstemming stakeholders (Gemeente, BW/HB, Ennatuurlijk) Definitief ontwerp/aanvragen vergunningen Realisatie Evaluatie en doorontwikkeling

Verwaarden afvalwater Grote Oogst Hoogeind/BZOB

Q3/4 2022

Q1/2 2023

Q3/4 2023

Q1/2 2024

Q3/4 2024

Q1/2 2025

Q3/4 2025

Q3/4 2022

Q1/2 2023

Q3/4 2023

Q1/2 2024

Q3/4 2024

Q1/2 2025

Q3/4 2025 37

Uitwerken MKBA Keuze scenario Uitwerken scenario Onderhandeling stakeholders (Gemeente, BW/HB, Waterschap) Opstellen businesscase, berekening tarieven Werving en onderhandeling klanten Intentieverklaring klanten Definitief ontwerp/aanvragen vergunningen Realisatie Evaluatie en doorontwikkeling

Klimaatadaptatie Projecten Trekker Betrokken partijen (1e schil) Betrokken partijen (2e schil) Schaal Start Doorlooptijd

Water, biodiversiteit en hittestress Gemeente Bedrijfsleven Provincie Hoogeind, BZOB 2022 2026

Casus Onderzoek laat zien dat zien dat de oppervlaktetemperatuur in Helmond extreem oploopt tijdens warme dagen, met temperaturen oplopend tot 45 graden. Dit blijkt juist in het centrum maar ook op de bedrijventerreinen het geval te zijn, door verminderd groen en vele verharde gebieden. Dus de bedrijventerreinen moeten klimaatadaptief te worden ingericht. Hiervoor worden voor nieuwe bedrijven inrichtingsnormen opgesteld om hittestress en wateroverlast te beperken. Met verschillende gemeenten, waterschappen en de provincie gaan we inzetten op projecten om bestaande bedrijventerreinen klimaatadaptief in te richten. De bedrijven zelf spelen hierin een belangrijke rol. Van deze locaties kan geleerd worden hoe toekomstige bedrijventerreinen ontwikkeld moeten worden.

Activiteiten Klimaatadaptieve inrichting. De uitvoering richt zich op het behoud en versterken van de bestaande groenstructuur op Hoogeind en BZOB en directe omgeving (privaat),waarbij aandacht is voor recreatief en kwalitatief groen, biodiversiteit, ruimtelijke kwaliteit in relatie tot de borging van toekomstig beheer en onderhoud. Aanleg wandelroutes: Een lunchwandeling tussen de middag is gezond. Werknemers willen dit graag, maar dan wel in een aangename en veilige omgeving. Door veilige, groene en schaduwrijke Grote Oogst Hoogeind/BZOB

38

wandelroutes te ontwikkelen wordt hierin voorzien. De aanleg van recreatieve voorzieningen maken bedrijventerreinen aantrekkelijk voor personeel en de omgeving. Afkoppelen hemelwater: Bij traditionele bebouwing en verhardingen wordt het regenwater afgevoerd via de riolering. Dit zorgt nog wel eens voor een piekbelasting van het rioolstelsel bij afvoer van grote hoeveelheden regenwater. In het geval van overbelasting kan wateroverlast ontstaan. Het afkoppelen van hemelwater van het gemengde rioolstelsel levert een bijdrage aan de bestrijding van wateroverlast en zorgt voor aanvulling van het grondwater. Daarnaast brengt het opslaan van regenwater ook het voordeel dat het water beschikbaar is tijdens periodes van droogte.

Waterberging: Voor het voorkomen van wateroverlast op BZOB zullen we waar nodig de singel, die is aangelegd om regenwater op te vangen, verbreden. Bij de reconstructie van de Gerstdijk kunnen ook extra waterbergingen aangelegd worden om de kans op wateroverlast hier te verkleinen. Op bedrijventerreinen wijzen we bedrijven op de mogelijkheid om regenwater van het riool af te koppelen en op te vangen in een regenton aan de regenpijp. Workshop vergroenen: Het organiseren van een klimaatsafari om het bewustzijn op de nadelige gevolgen van droogte, wateroverlast en hittestress onder de aandacht te brengen. Dit kan vervolgens gekoppeld worden aan concrete en effectieve maatregelen en een workshop vergroenen en verblauwen op eigen kavel. Met een workshop bedrijven inspireren over de mogelijkheden (voordelen en kosten) met betrekking tot het vergroenen (groene gevels, sedumdak, of groene inrichting van bijvoorbeeld parkeerplaatsen)en verblauwen (infiltratie, wadi) van pand/kavel. Vergroening heeft een positieve invloed op de infiltratiemogelijkheden. Bij piekbuien kan het water beter afgevoerd worden wat het risico op wateroverlast vermindert. Daarnaast draagt groen bij aan de biodiversiteit en een gezonde en prettige werkomgeving.

Subsidiemogelijkheden onderzoeken: We denken aan het geven van subsidie vanuit de gemeente voor de aanleg van daken die zijn voorzien van speciale beplanting, meestal in de vorm van zoden of kant-enklare systemen die bestaan uit mossen, vetplanten (sedum), kruiden en grassen. Stresstesten: De klimaatstresstesten en de aansluitende dialogen moeten iedere zes jaar worden uitgevoerd. Daarmee weten we of we op de goede weg zitten. De Helmond-brede uitvoeringsagenda klimaatadaptie loopt tot 2025 en dan worden nieuwe stresstesten voor Helmond uitgevoerd en worden opnieuw klimaatdialogen gehouden. Daarna wordt ook de uitvoeringsagenda opnieuw opgesteld.

Looptijd en planning Klimaatadaptieve inrichting Gemeente In kaart brengen huidige groenstructuur Grote Oogst Hoogeind/BZOB

Q1/Q2 2023

Q3/Q4 2023

Q1/Q2 2024

Q3/Q4 2024

Q1/Q2 2025

Q3/Q4 2025

Q1/Q2 2026

39

Plan van aanpak toevoeging groen Gefaseerde uitrol groenstructuur

Aanleg wandelroutes Collectief In kaart brengen mogelijke routes Bespreken met ondernemers Opstellen PvA Gefaseerde uitrol groenstructuur

Q1/Q2 2023

Q3/Q4 2023

Q1/Q2 2024

Q3/Q4 2024

Q1/Q2 2025

Q3/Q4 2025

Q1/Q2 2026

Q1/Q2 2023

Q3/Q4 2023

Q1/Q2 2024

Q3/Q4 2024

Q1/Q2 2025

Q3/Q4 2025

Q1/Q2 2026

Q1/Q2 2023

Q3/Q4 2023

Q1/Q2 2024

Q3/Q4 2024

Q1/Q2 2025

Q3/Q4 2025

Q1/Q2 2026

Q1/Q2 2023

Q3/Q4 2023

Q1/Q2 2024

Q3/Q4 2024

Q1/Q2 2025

Q3/Q4 2025

Q1/Q2 2026

Afkoppelen hemelwater Bedrijfsleven/collectief Voorlichtingscampagne vormgeven Bespreken met ondernemers Uitrol campagne en acties

Waterberging gemeente Knelpunten in kaart brengen Verbreding singel BZOB Extra waterberging Gersdijk Gefaseerde uitrol tbv andere knelpunten

Workshop vergroenen gemeente Voorbereiding bewustwording Klimaatsafari Grote Oogst Hoogeind/BZOB

40

workshops

Subidiemogelijkheden onderzoeken Gemeente In kaart brengen mogelijke opties Bespreken met ondernemers Opstellen PvA Openstelling

Q1/Q2 2023

Q3/Q4 2023

Q1/Q2 2024

Q3/Q4 2024

Q1/Q2 2025

Q3/Q4 2025

Q1/Q2 2026

Q1/Q2 2023

Q3/Q4 2023

Q1/Q2 2024

Q3/Q4 2024

Q1/Q2 2025

Q3/Q4 2025

Q1/Q2 2026

Klimaatstresstesten Gemeente Uitvoering test Aanpassen uitvoeringsagenda klimaatadaptie

Grote Oogst Hoogeind/BZOB

41

6. Sturing en monitoring De monitoring wordt praktisch en pragmatisch ingericht. We monitoren de indicatoren die van belang zijn voor het behalen van de doelen van ieder (deel)project. Per (deel)project nemen we daarom als actie een nulmeting op. Voor ieder (deel)project geldt dat bepaalde indicatoren relevanter zijn dan andere. Relevante indicatoren voor dit project zijn onder andere mate van hittestress, wateroverlast en droogte. Besparing van energieverbruik is hier geen relevante indicator en nemen we dan ook niet mee in de monitoring. Daarnaast geldt dat bepaalde indicatoren lastig kwantitatief in beeld kunnen worden gebracht. Denk bijvoorbeeld aan het monitoren van de betrokkenheid van ondernemers. De voortgang van dergelijke indicatoren zullen we kwalitatief in beeld brengen. Periodiek rapporteren de projecteigenaren over de voortang van de (deel)projecten. Jaarlijks wordt een voortgangsrapportage bij de provincie ingediend. De resultaten van de monitoring zetten we naast het in beeld brengen van de voortgang en mogelijkheid tot tijdige bijsturing ook in om ondernemers te betrekken voor betrokkenheid en enthousiasmeren. De stuurgroep komt 4 maal per jaar bijeen. Het gedelegeerd opdrachtgeversoverleg eens per 8 weken. Daarnaast is er per terrein een werkgroep bestaande uit ondernemers, welke input levert aangaande de uit te voeren activiteiten.

Grote Oogst Hoogeind/BZOB

42

7. Kosteninschatting en dekking van de uitvoering Financiële voorwaarden vanuit Grote Oogst De voorwaarden voor subsidie uit het programma Grote Oogst zijn als volgt:

Organisatie • • •

De aanvrager en begunstigde voor de bijdrage is vanwege de opzet 'bijdrageregeling' te allen tijde de gemeente. De gemeente kan het bedrag naar een derde partij doorleggen. De gemeente is als penvoerder verantwoordelijk voor de (financiële) rapportage en verantwoording.

Financiering • • • • • •

De Provincie Noord-Brabant stelt per Grote Oogst terrein een bedrag ter beschikking van maximaal €250.000,waarbij de provincie maximaal 1/3 van de totale kosten voor haar rekening neemt de overige financiering moet bestaan uit zowel publieke als private bijdragen maximaal 2/3 van de totale kosten mag publiek gefinancierd zijn. Vanuit de publieke partijen mogen zowel regulier werk als inzet van (interne) capaciteit geen onderdeel zijn van de cofinanciering en/of de kosten. Private bijdragen aan het project mogen voor maximaal de helft uit in-kind bijdragen bestaan. Indien dit om uren gaat, mogen deze tegen een maximaal uurtarief van €100,- worden gewaardeerd.

Bijdrage Financiering Provincie Noord Brabant Gemeente Helmond Bedrijfsleven Bedrijfsleven

Bedrag Maximaal 250.000 euro Minimaal 250.000 euro Minimaal 125.000 euro Minimaal 1250 uur

Opmerking Uit bijdrageregeling Grote Oogst Financiële bijdrage Inhuur expertise Uren in-kind à €100/uur

De financiële bijdrages zijn ten tijde van indiening van deze aanvraag nog niet bindend vastgelegd. De verwachting is wel dat de beoogde bedragen om te voldoen aan de bijdrageregeling Grote Oogst haalbaar zijn, zoals onderstaand onderbouwd. Gemeente Helmond: de ambities van Gemeente Helmond zijn hoog en de beschikbaar gestelde financiële middelen zijn daarmee in lijn. Bedrijfsleven: De bedrijven in Helmond betalen jaarlijks een verplichte bijdrage aan het ondernemersfonds. Een deel hiervan wordt toebedeeld aan Stichting Bedrijventerreinen Helmond voor de inhuur van parkmanagers, experts en communicatie. Los van dit procesgeld lopen er ook gesprekken met commerciële partijen die met het oog op exploïtatie van de projecten meewerken aan de

Grote Oogst Hoogeind/BZOB

43

voorbereiding en bereid zijn te investeren in infrastructuur. Voor de onderdelen water en warmte zal naar schatting €28.000.000 nodig zijn. Bedrijfsleven in-kind: In Helmond is er een actieve samenwerking met het bedrijfsleven. Ondernemers worden structureel actief betrokken in de projecten. Door hun deelname aan de projecten verwachten wij ruimschoots de beoogde in-kind uren te halen. Mocht er desondanks niet voldoende financiering gecommiteerd worden, dan zorgt de kerngroep dat het Plan van Aanpak aangepast wordt aan de beschikbare middelen en ter accordering voorgelegd wordt aan de stuurgroep.

Kosteninschatting Een nadere uitwerking van de verduurzamingsactiviteiten van Gemeente Helmond en SBH zal in de loop van 20234 worden uitgewerkt. Wel kunnen we op basis van de looptijd en activiteiten een inschatting van de kosten maken. Onderstaand treft u een overzicht hiervan aan, waarop wij ook onze aanvraag in het kader van Grote Oogst baseren.

Onderdeel

Elektriciteit Onderzoeksfase

Werving- en ontwikkelfase

Activiteit

Kosten

Inventarisaties Juridisch Technisch en procesmatig Werving Techniek

€50.000,00 €40.000,00 €70.000,00 €30.000,00 €40.000,00 €20.000,00 €25.000,00 €5.000,00

Inkoop Juridisch Deelname Realisatiefase Totaal

€280.000,00

Warmte Ontwikkelfase

Realisatiefase

Grote Oogst Hoogeind/BZOB

Onderzoek en inventarisaties Engineering

€50.000,00 €50.000,00

Juridisch en contracting Communicatie en werving

€45.000,00 €25.000,00

Onderzoek en inventarisaties Engineering

€60.000,00 €60.000,00

44

Juridisch en contracting Communicatie en werving

€60.000,00 €25.000,00 €375.000,00

Project textielketen Project kentekenplaathouderketen Collectieve afvalinzameling Prioriteren en selectie

€30.000,00 €20.000,00 €40.000,00 €15.000,00

Partners benaderen Plannen van aanpak Businesscases opstellen Programma's starten

€21.000,00 €30.000,00 €45.000,00 €60.000,00

Totaal Circulaire Economie Lopende projecten

Verkennen kansen circulaire economie

Totaal Waterrotonde Proceswaterfabriek

Verwaarden afvalwater

Grote Oogst Hoogeind/BZOB

€261.000,00

Calculatie inname, zuivering en leidingwerken Opstellen businesscase, berekening tarieven Uitvoeren RI&E Werving en onderhandeling klanten Intentieverklaring klanten Uitwerking perceel en tracés Afstemming stakeholders (Gemeente, BW/HB, Ennatuurlijk) Definitief ontwerp/aanvragen vergunningen Realisatie Evaluatie en doorontwikkeling

€€€€€€€-

Uitwerken MKBA Keuze scenario Uitwerken scenario Onderhandeling stakeholders (Gemeente, BW/HB, Waterschap) Opstellen businesscase, berekening tarieven Werving en onderhandeling klanten Intentieverklaring klanten Definitief ontwerp/aanvragen vergunningen

€€€€4.000,00

€4.000,00 €24.000,00 €60.000,00

€24.000,00 €8.000,00 €4.000,00 €4.000,00 45

Realisatie Evaluatie en doorontwikkeling Totaal Klimaatadaptatie Stimuleren van groen en biodiversiteit

Wateroverlast

€24.000,00 €40.000,00 €196.000,00

€7.500,00

Biodiversiteit Groen en verkoeling Faciliteren lunchwandelen Hittestress

€15.000,00 €15.000,00 €15.000,00 €7.500,00 €60.000,00

Procesmanagement Projectmanagement Elektriciteit Projectmanagement Warmte Projectmanagement Circulaire economie Projectmanagement Water Projectmanagement Klimaatadaptatie

Projectadministratie Communicatie Totaal

€132.000,00 €70.000,00 €70.000,00 €70.000,00 €70.000,00 €35.000,00 €25.000,00 €30.000,00 €502.000,00

Totaal programma

€1.674.000,00

Totaal Overhead Projectmanagement

Grote Oogst Hoogeind/BZOB

46