RN 033 Meerjarenprogamma Jeugd 2024-2032 Opgroeien in Helmond

Acties

Planning

Voorbereiden en opleiden gemeentelijke wijkregisseurs

Start vanaf eind Q2 2024 (eerste 3 wijken)

Start Wijkprogrammering

Start Q3 2024 (eerste 3 wijken) 2025 en verder (volgende wijken)

Data op wijkniveau aanvullen

Start vanaf eind Q2 2024 voorbereiding (eerste 3 wijken) 2025 en verder (volgende wijken)

Uitvoering Wijkprogrammering

2025 (eerste 3 wijken) 2026 en verder (volgende wijken)

De programmering uitvoeren. Meten, leren en verbeteren op wijkniveau.

Zorgen voor meer data op wijkniveau via de Staat van de Jeugd20. Hiermee vullen we de wijkprofielen Jeugd aan.

Voorbereiden en opleiden van gemeentelijke ‘wijkregisseurs’ die de Wijkprogrammering gaan leiden.

20

Staat van de Jeugd

Gemeente Helmond

Meerjarenprogramma Jeugd Helmond 2024-2032

44

7. Pijler 3 – Effectief samenwerken in casuïstiek Individuele jeugdigen die problemen ontwikkelen moeten geholpen worden. Met pijler 3 zorgen we als netwerkpartners dat we dat samen eerder, sneller en beter doen. Die ambitie is trouwens niet nieuw. De afgelopen jaren zijn we in verschillende aanpakken meer domeinoverstijgend gaan samenwerken rondom individuele casuïstiek21. Met het perspectief van de jeugdige en zijn gezin het startpunt. Veel beroepskrachten in kinderopvang, onderwijs, welzijn, cultuur, sport, werk, inkomen, veiligheid werken elke dag keihard om onze kinderen, jongeren en gezinnen met problemen te signaleren en te helpen. Ondanks dat harde werk blijkt goed samenwerken vaak nog lastig. Tussen professionals onderling en met de ouders en jongeren zelf. We werken nog vaak ‘naast’ elkaar in plaats van ‘met’ elkaar, schakelen te laat de juiste expertise in. En praten ‘over’ jeugdigen en ouders in plaats van ‘met’ hen. In pijler 3 zorgen we voor de juiste randvoorwaarden voor samenwerken en ruimen barrières uit de weg. Stap voor stap, terwijl we leren en verbeteren. Als gemeente pakken we hierin de regie. De basis voor het samenwerken met en rondom de jeugdige (en het gezin) is de werkwijze van de Helmond Aanpak die we komende jaren met onze netwerkpartners stad breed invoeren.

Deze samenwerkwijze stelt het inwonerperspectief centraal en maakt maatwerk mogelijk als reguliere oplossingen niet volstaan.

Pijler 3: Individueel effect door samenhangende aandacht

We werken aan een efficiënte en effectieve werkstructuur op locatie, wijk en stedelijk niveau Professionals zijn zoveel mogelijk dichtbij, zichtbaar en laagdrempelig in de wijk aanwezig. Dit is nodig om te bouwen aan een werkstructuur die op wijkniveau gaat bevorderen dat signalen vanuit school, gezin, straat en online op één plek samenkomen, integraal gewogen worden. Én van daaruit op de juiste plek, door de juiste professional(s) worden opgepakt. We starten hiermee in 2024 in het focusgebied, voor de doelgroep van Preventie met Gezag. We onderzoeken in een lerende aanpak of deze structuur ook helpt om alle jeugdigen in Helmond die problemen ontwikkelen beter te helpen. Ook verkennen we wat dit betekent voor bestaande samenwerkings- en overlegstructuren op locatie, wijk en stedelijk niveau.

Straat

In de komende tijd zorgen we voor de randvoorwaarden die nodig zijn om jeugdigen en gezinnen met problemen eerder, sneller en beter te helpen. We beginnen met de volgende randvoorwaarden:

individu (gezins)systeem

School

21

Gezin

Voorbeelden zijn: Jeugd Preventie Team (plus), doorbraaktafel complexe casuïstiek kindermishandeling en huiselijk geweld, persoonsgebonden aanpak jeugd, het regionale Kansenoverleg.

Gemeente Helmond

Meerjarenprogramma Jeugd Helmond 2024-2032

46

Effectief samenwerken in casuïstiek Een fictief voorbeeld van hoe de aanpak in pijler 3 eruit kan zien

Jasmijn is een alleenstaande moeder van 22 jaar. Ze kampt vanaf haar 16e met psychische problemen, heeft op dit moment geen baan en zit in de bijstand. Ze onderhoudt een gespannen relatie met haar ouders en heeft geen contact meer met haar ex-vriend. Hoewel de zwangerschap best voorspoedig verliep, valt het moederschap Jasmijn zwaar. Haar dochter Jessica van 3,5 jaar eet moeilijk en ook slapen gaat niet vanzelf. Ze is angstig om alleen te zijn en wil altijd dat mama in de buurt is. Jasmijn voelt zich schuldig naar haar dochter toe en heeft het gevoel dat ze tekortschiet. Intussen vraagt de participatiecoach van het Werkbedrijf dat Jasmijn stappen zet om te solliciteren naar werk. Tijdens een gesprek op het consultatiebureau knapt er iets bij Jasmijn. Het consultatiebureau herkent de signalen bij moeder en kind. Het weet dat er actie nodig is om te zorgen dat Jasmijn weer grip krijgt op haar leven en om te voorkomen dat Jessica problemen ontwikkelt. Bij de start van het Meerjarenprogramma hebben we voor pijler 3 samenwerkingsuitgangspunten met elkaar als partners afgesproken. Een daarvan is dat we samen zoeken naar oplossingen die aansluiten bij het perspectief van de inwoner en dat we belemmeringen zoveel mogelijk wegnemen.

In de situatie zoals we die hierboven beschrijven, neemt de jeugdverpleegkundige van het consultatiebureau het initiatief voor een gesprek met moeder, Werkbedrijf en het sociaal team om samen de situatie te bespreken. Jasmijn geeft aan dat ze bovenal een goede moeder wil zijn voor Jessica. Ze is gemotiveerd om te leren en vraagt hulp om uit de neerwaartse spiraal te komen die haar in de greep heeft. Samen ordenen, analyseren en prioriteren ze de vraagstukken. Ze zorgen allereerst dat de stress zoveel mogelijk wordt weggenomen, zodat Jasmijn zich weer kan richten op het moederschap. Het Werkbedrijf maakt tijdelijk een uitzondering op de sollicitatieplicht en het sociaal team gaat Jasmijn thuis begeleiden bij het opvoeden. Ook gaan ze Jasmijn helpen om de mogelijkheden van de inkomensverklaring beter te benutten, zodat ze meer financieel comfort krijgt. Ten slotte werken ze samen aan het herstel van de relatie met Jasmijns ouders, zodat Jasmijn een netwerk heeft waarop ze kan terugvallen. Vanuit het sociaal team houdt ze een vast aanspreekpunt op wie ze altijd een beroep kan doen.

We investeren in samen tijdig signaleren Samen zien we veel, samen kunnen we veel voorkomen. Vroegsignalering is belangrijk. Denk aan huiselijk geweld en kindermishandeling, ondermijnende criminaliteit, armoede en schulden. We spreken duidelijk af van wie we in de stad die signalering verwachten. We versterken het netwerk van aandacht functionarissen bij organisaties, bevorderen gezamenlijke opleiding en intervisie en bepalen bijvoorbeeld jaarlijks in overleg welke onderwerpen om verdieping vragen. Ook investeren we in handvatten om problemen in het juiste perspectief te zien en om voor ‘normale’ problemen ‘normale’ oplossingen te vinden. We zorgen voor werkbare afspraken over informatiedeling Het is belangrijk dat beroepskrachten van verschillende organisaties en domeinen weten hoe en wanneer ze persoonsinformatie met elkaar kunnen delen. Bijvoorbeeld bij vermoedens van kindermishandeling of criminaliteit.

We leggen met management en bestuurders van organisaties in de stad afspraken vast en stellen een gedragscode (of vergelijkbaar) op. Die gedragscode ondersteunt hen in de uitvoering bij het maken van afwegingen in vaak ingewikkelde situaties. Want we willen de privacy van jeugdigen en hun gezinnen borgen, maar ook informatie delen met elkaar als het welzijn en de veiligheid van onze jeugdige, het gezin of de stad in gevaar is. We implementeren de afspraken over regievoering We verhelderen bij alle organisaties en beroepskrachten in de stad wat we met regievoering bedoelen en wie de casusregie voert als er meerdere beroepskrachten bij een jeugdige of gezin betrokken zijn. Zo is ook voor de jongere of het gezin duidelijk wie er naast hun staat en eerste aanspreekpunt is. Ook verduidelijken we wie wanneer procesregie voert als de samenwerking stagneert, hulp niet effectief genoeg is en er de-escalatie nodig is.

Gemeente Helmond

Meerjarenprogramma Jeugd Helmond 2024-2032

48

Wat we concreet gaan doen Starten met de werkstructuur in de drie wijken van Preventie met Gezag: outreachend werken, vroegtijdig signaleren en integraal samenwerken. De lerende aanpak is de standaard.

Onderzoeken hoe deze structuur werkt en of die ook in andere wijken passend is. Daarin nemen we bestaande samenwerkings- en overlegstructuren mee en de samenhang daarmee.

Planning pijler 3 Acties

Planning

Start multidisciplinaire werkstructuur in de drie wijken van Preventie met Gezag

Voorbereiding Q1 en Q2 2024, start na de zomer 2024

Versterken van het netwerk van aandachtfunctionarissen in de stad en opstellen van een gezamenlijke werkagenda, enzovoort.

Onderzoeken hoe deze structuur werkt en of ze ook in andere wijken passend zijn, inclusief relevantie van en samenhang met bestaande samenwerkings- en overlegstructuren

Vanaf Q4 2024

Implementeren van de afspraken over regievoering.

Stadsbrede afspraken over het omgaan met en delen van informatie over personen en gezinnen

2024

Versterken netwerk van aandachtfunctionarissen, daarna doorlopend

Vanaf Q3, 2024 2025 en verder

Stadsbrede afspraken maken over het omgaan met en delen van informatie over personen en gezinnen.

Gemeente Helmond

Meerjarenprogramma Jeugd Helmond 2024-2032

50

8. Financiën

We versterken wat er al is, innoveren waar dat nodig is en stoppen met wat niet of niet goed genoeg werkt.

Met het Meerjarenprogramma Jeugd gaan we impactgedreven werken. We verbeteren er de samenhang en effectiviteit van onze inzet voor jeugd en gezin mee. We versterken wat er al is, innoveren waar dat nodig is en stoppen met wat niet of niet goed genoeg werkt. Ook onze middelen zetten we zoveel mogelijk impact gedreven in. Dat betekent dat we kiezen voor de factoren die de meeste invloed hebben op kansrijk, gezond en veilig opgroeien. En voor interventies en activiteiten die de meeste zoden aan de dijk zetten. Onze financiële inzet voor de jeugd Wat is nu onze financiële inzet voor jeugd (en gezin) tot 27 jaar? Onze meerjarenprogrammabegroting 2024-2027 is een goede eerste indicatie. De begrote uitgaven voor het thema Jeugd, Jeugdzorg en Onderwijs22 zijn voor 2024 afgerond € 58 mln23. De komende jaren lopen ze wat terug omdat de rijksbijdragen voor jeugdhulp afnemen. Maar met die € 58 mln zijn we er niet. Er zijn meer uitgaven die naar de ontwikkeling van onze jeugd gaan, maar die op andere plaatsen in de begroting te vinden zijn. Soms zijn die uitgaven bedoeld voor (een deel van) onze jeugdigen. Zoals voor de aanpak Preventie met Gezag, onderdeel van het begrotingsprogramma Leefbaar en Duurzaam. Maar nog vaker gaat het niet om specifieke uitgaven voor de jeugd, maar raken de uitgaven hen en hun ouders wel.

Denk bijvoorbeeld aan uitgaven voor sport en bewegen, cultuur, werk, armoede en schulden, gezondheid, inkomen en veiligheid, wonen, groen en mobiliteit. Geld van de gemeente voor jeugdigen ligt niet vrij op de plank. Deze middelen zijn ook bedoeld voor personeel en gebouwen. Bovendien er gebeurt al veel voor de jeugd in onze stad. Hieronder laten we voor de beeldvorming in grote lijnen zien waarvoor dat geld wordt ingezet. Dat doen we aan de hand van thema’s. In de middelste kolom staan de belangrijkste beleidsprogramma’s, plannen of aanpakken die daarmee samenhangen.

22

onderdeel programma 1 Meedoen, rondkomen en vooruitkomen

23

Deze € 58 mln zijn inclusief personeel en kapitaallasten die horen bij de gemeentelijke gebouwen

Gemeente Helmond

Meerjarenprogramma Jeugd Helmond 2024-2032

52

Thema

Programma/plan/interventie

Bedrag in 2024 in €

Welzijn

Versterken lokale netwerken • Scouting, Tienerhuis, speelgelegenheden • Jongerenwerk, jongereninlooppunt • Ontwikkelingsondersteuning (oa match mentor, maatschappelijke stage, trainingen) • Opvoedondersteuning • Jeugdvriendelijke stad

Circa 3,6 mln

Jeugdgezondheidzorg 0-18 jaar Gezond en Actief Leven Plan (GALA) • Aanpak Kansrijke Start • Aanpak STORM (mentale gezondheid) • Ketenaanpak overgewicht • Vroegsignalering alcoholproblematiek

Circa 2,2 mln

Gezondheid

Onderwijs

Ontwikkelkansenbeleid/HEA Verzuimpreventie en voortijdig schoolverlaten Aanpak thuiszitters Onderwijshuisvesting (excl. investeringen)

Circa 12,5 mln

Werk

Regionaal programma onderwijs – arbeidsmarkt • Van school naar werk • Aanpak jeugdwerkloosheid Techniekeducatie

Circa 0,5 mln

Zorg

Specialistische jeugdhulp (Een 10 voor de jeugd, 21 voor de jeugd) Brede basisondersteuning Sociale Teams -1 tot 100+ jaar

Circa 36 mln

Veiligheid

Preventie met Gezag Persoonsgebonden aanpak Jeugd Jeugd Preventie Team (plus)

Circa 1,3 mln

Armoede

Kindpakket

Circa 1 mln

Cultuur

Cultuuronderwijs voor primair en voortgezet onderwijs Broedplaats voor jong talent Amateurkunst (muziek, zang, dans, toneel)

Circa 0,35 mln

Sport en bewegen

Buurtsportcoach/combinatiefunctionaris opvang en onderwijs Sportverenigingen

Circa 0,5 mln

Vernieuwing en versterking Met het Meerjarenprogramma Jeugd gaan we ook het geld zo veel mogelijk impactgedreven inzetten. We gaan voor de factoren die de meeste invloed hebben op kansrijk, gezond en veilig opgroeien. Én voor interventies, activiteiten en voorzieningen die de meeste zoden aan de dijk zetten. We lieten het al zien: in Pijler 1 analyseren we onze inzet nu en vandaaruit bewegen we stap voor stap naar de gewenste situatie, zoals we in hoofdstuk 5 toelichtten. Soms hebben we direct invloed op onze inhoudelijke en financiële inzet. Dan is onze beleidsvrijheid groot: we kunnen als het nodig is onze interventies, activiteiten en voorzieningen snel aanpassen. Dit geldt bijvoorbeeld voor de inzet via het subsidieprogramma Versterken Lokale Netwerken. Maar meestal is die invloed indirecter. Dan zijn de afhankelijkheden groter en is er meer tijd nodig. Bijvoorbeeld omdat we regionaal samenwerken met andere gemeenten. Omdat er al meerjarige afspraken onder liggen met andere partners. Of omdat het om geld van het Rijk gaat, dat ergens specifiek voor bedoeld is. Het kan zijn dat we er bij de uitvoering van dit meerjarenprogramma achter komen dat er relatief weinig inzet is op bepalende factoren. Of dat er andere interventies, activiteiten of voorzieningen nodig zijn om de impact te maken die we voor ogen hebben.

Op zo’n moment kunnen we zo’n verandering op twee manieren waarmaken:

-

-

via ‘nieuw voor oud’. Met andere woorden: we minderen of stoppen met activiteiten, interventies en voorzieningen die niet of niet goed genoeg werken. Het geld dat vrijkomt zetten we dan in voor vernieuwing; via beschikbare vrije ruimte. We hebben het dan over de ruimte binnen het thema Jeugd, Jeugdzorg en Onderwijs van de Meerjarenprogrammabegroting 2024-2027. Deze bestaat uit: • € 600.000 aan structurele middelen; • € 500.000 aan incidentele middelen.

De incidentele middelen zijn in dit geval het bedrag voor 2024 voor Perspectief voor Jongeren. Dit geld is in 2021 tijdens de coronapandemie (bij de Crisis- en Herstelnota) beschikbaar gemaakt. Het is bedoeld om het perspectief voor jeugdigen in onze stad te versterken. Dit bedrag gebruiken we voor incidentele uitgaven. Ons voorstel is om ook de restantmiddelen uit de eerdere jaren beschikbaar te houden voor dit meerjarenprogramma. Deels als werkbudget voor het programma, deels om (incidentele) activiteiten voor en door jeugdigen en inwoners mee mogelijk te maken. We vragen wel dat ze gericht zijn op de factoren voor kansrijk, gezond en veilig opgroeien. En dat ze onderbouwd worden vanuit het Factorenmodel. Zo nodig helpen we daarbij, onder het motto ‘jong geleerd, oud gedaan’!

Zo nodig helpen we daarbij, onder het motto ‘jong geleerd, oud gedaan’!

Gemeente Helmond

Meerjarenprogramma Jeugd Helmond 2024-2032

54

Tot slot Met dit programma en met de aankomende Hervormingsagenda Jeugd willen we de afnemende geldstroom voor jeugdhulp opvangen, en binnen de begroting van het sociaal domein blijven. Voor het uitwerken van de Hervormingsagenda Jeugd kunnen we als gemeente beschikken over € 2 mln vanuit de reserve Transitiemiddelen24. De € 8 mln reserve vanuit het sociaal domein25 maakt dat we incidenteel risico’s kunnen opvangen. En dat we voor nu de jeugdhulp toegankelijk houden. Met dit meerjarenprogramma leggen we een stevige basis in Helmond. Eén die zorgt dat onze kinderen en jongeren kansrijk, gezond en veilig opgroeien. Dat ze een toekomst hebben. Hoe beter het met onze jeugd gaat, hoe minder intensieve zorg en ondersteuning die nodig heeft.

24

peildatum 1-1-2023

25

peildatum 1-1-2023

Gemeente Helmond

Meerjarenprogramma Jeugd Helmond 2024-2032

Helmond.nl

56