RN 030 Bijlage motivering Aanwijzen budgetbeheer en budgetcoaching als economische activiteiten in het kader van het algemeen belang

Bijlage: Motivering algemeen belang besluit Middels dit besluit merken wij budgetbeheer en budgetcoaching aan als economische activiteiten die plaatsvinden in het algemeen belang. Onder budgetbeheer verstaan wij alle activiteiten die samenhangen met het beheren van de inkomsten van de klant en het verrichten van betalingen, overeenkomstig een (vastgesteld) budgetplan. Budgetbeheer heeft als doel dat betalingen tijdig worden gedaan en dat er geen (nieuwe) schulden of betalingsachterstanden ontstaan. Onder budgetcoaching verstaan wij het aanleren van budgetvaardigheden en het omgaan met het beschikbare inkomen en vermogen. Het gaat hierbij vooral om het begeleiden van cliënten zonder het beheer van hen over te nemen. De gemeente voert deze economische activiteiten uit in het algemeen belang voor alle ingezetenen van de gemeente Helmond die behoren tot de doelgroep (inkomen tot 120% van de voor die persoon geldende bijstandsnorm). Hoofdargument om het aanbieden van beide diensten te beschouwen als een economische activiteit die plaatsvindt in het algemeen belang, is het maatschappelijke effect dat ervan uit gaat. Een geslaagd budgetbeheer en budgetcoaching traject als onderdeel van integrale schuldhulpverlening bevordert de financiële zelfredzaamheid van individuen en leidt tegelijkertijd tot het terugdringen van de maatschappelijke lasten van schuldenproblematiek.

Door deze diensten aan te bieden aan degenen die financieel niet in staat zijn deze commercieel af te nemen, treedt er onmiskenbaar een maatschappelijk effect op doordat individuen eerder geneigd zijn zich te laten bijstaan in het reguleren van hun financiële situatie. Daarmee wordt tevens bewerkstelligd dat het beroep op collectieve voorzieningen afneemt. Verder is het evident dat een gezonde financiële situatie bijdraagt aan de economische vitaliteit van zowel consumenten als het bedrijfsleven. Dit hoofdargument dient in onderlinge samenhang te worden bezien met de argumenten om beide taken juist van gemeentewege aan te bieden •

Schuldhulpverlening is een wettelijke taak van de gemeente. De gemeente is gelet op de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) wettelijk verantwoordelijk voor het verlenen van hulp aan haar ingezetenen bij schulden waarbij per 2021 de wettelijke taken nog verder zijn uitgebreid. Een belangrijk uitgangspunt van voornoemd wettelijk kader is dat de schuldhulpverlening een integraal karakter heeft. Het uitvoeren van budgetbeheer en -coaching als onderdeel van de totale schuldhulpverlening past binnen dat integrale en preventieve karakter. In de Memorie van toelichting van de Wet op de gemeentelijke schuldhulpverlening heeft de regering nogmaals benadrukt dat het voorkomen van problematische schulden door op preventie gerichte activiteiten een belangrijk onderdeel is van (de integrale) schuldhulpverlening. Het integrale karakter komt onder meer tot uiting door budgetbeheer en budgetcoaching gecombineerd aan te bieden. Door niet alleen het budgetbeheer aan te bieden, maar dit te combineren met budgetcoaching, wordt de inwoner financiële vaardigheden aangeleerd waardoor hij/zij daarna de financiën weer zelf op orde kan houden. Naarmate de budgetcoaching vordert kan budgetbeheer worden afgebouwd en zal de inwoner zijn eigen financiën (weer) gaan beheren.

•

Meer investeren op preventieve vormen van schulddienstverlening vergroot de financiële zelfredzaamheid, voorkomt (nieuwe) schulden en zorgt voor kortere en minder zware trajecten Vanuit de Kadernota Sociaal Domein wordt hier voor gepleit. Daarnaast zijn de uitbreiding van de Wgs met vroegsignalering en de invoering van het adviesrecht extra redenen te investeren op budgetbeheer en budgetcoaching. Hoe sneller schulden in beeld zijn, hoe adequater en met een lichtere vorm van ondersteuning een inwoner geholpen kan worden. Dit geldt voor inwoners met beginnende schulden maar evengoed voor bijvoorbeeld mensen in (het via de rechtbank opgelegde) schuldenbewind. Op deze wijze kan de gemeentelijke regierol beter worden vervuld en bijvoorbeeld tevens het beroep op bijzondere bijstand voor bewindvoeringskosten worden teruggedrongen.

•

Door budgetbeheer en budgetcoaching zelf aan te bieden werken we effectiever en kunnen we onze inwoners beter helpen meedoen, rondkomen en vooruitkomen. Door budgetbeheer en budgetcoaching zelf aan te bieden wordt de gemeentelijke dienstverlening effectiever en efficiënter. Dit heeft onder andere te maken met snellere schakeling tussen interne budgetbeheerder (/budgetcoach) enerzijds en de interne klantbegeleider anderzijds. Een goede samenwerking tussen beide professionals zal ervoor zorgen dat de klant beter geholpen kan worden. Gesprekken kunnen bijvoorbeeld gezamenlijk worden gevoerd, waardoor de klant zijn/haar verhaal maar één keer hoeft te doen en de klantbegeleider en budgetbeheerder op de hoogte zijn van de gehele situatie. Zo kan er gezamenlijk gewerkt worden naar hetzelfde doel: een blijvende schuldenvrije toekomst. Daarnaast heeft de gemeente door het zelf uitvoeren van deze diensten een grotere invloed op de kwaliteit hiervan. Budgetbeheer is namelijk momenteel een vrij beroep, wat betekent dat er geen opleidingseisen zijn en iedereen budgetbeheerder kan worden. Er is niemand die het werk van budgetbeheerders controleert. Door budgetbeheer en budgetcoaching zelf aan te bieden heeft de gemeente een grotere invloed op de kwaliteit van deze werkzaamheden.

Het feit dat de overheid geen winstoogmerk heeft draagt bovendien in de positieve zin bij aan het werken naar financiële zelfredzaamheid van de klant. De overheid heeft namelijk geen profijt van het langer verstrekken van de diensten, maar juist van duurzame financiële zelfredzaamheid van haar inwoners. Bovendien zullen inwoners niet meer ‘onnodig’ worden doorverwezen naar bewindvoering. Bewindvoering is een redelijk zware (en kostbare) maatregel. Momenteel worden klanten soms doorverwezen naar bewindvoering omdat voor de kosten hiervan een vergoeding mogelijk is vanuit de bijzondere bijstand. Alhoewel de lichtere variant van budgetbeheer en budgetcoaching in sommige gevallen wellicht een betere optie zou zijn, werd hier niet altijd voor gekozen omdat de klanten hier de financiële middelen niet voor hadden. Door budgetbeheer en budgetcoaching kosteloos aan te bieden wordt de financiële drempel weggehaald voor budgetbeheer en budgetcoaching, waardoor de klant op de juiste plek geholpen zal worden. ‘Licht waar mogelijk, zwaar waar nodig,’ is hierbij het uitgangspunt.

Gezien voorgaande overwegingen zijn wij van oordeel dat het algemeen belang dat wordt gediend met budgetbeheer en budgetcoaching zwaarder weegt dan het risico van verdringing van de markt. Het risico op verdringing van de markt is daarbij een beperkt risico. De doelgroep die wij in aanmerking willen brengen voor budgetbeheer en budgetcoaching heeft namelijk de financiële middelen niet om deze diensten bij commerciële partijen af te nemen. Gelet daarop zal weinig tot geen sprake zijn van concurrentie. Commerciële partijen zullen door deze algemeen belangvaststelling niet of niet onevenredig worden getroffen.