RN 016 Nota Leningen- en garantiebeleid Helmond

Inhoudsopgave Samenvatting ......................................................................................................................................... 1 Inleiding .................................................................................................................................................. 2 1.

Algemene kaders ............................................................................................................................ 3 1.1 Definitie lening en garantie ......................................................................................................... 3 1.2 Wettelijke kaders ........................................................................................................................ 3

2.

Uitgangspunten leningen en garanties ........................................................................................ 4

3.

Verstrekken van leningen en garanties ....................................................................................... 5 3.1 Marktconforme voorwaarden leningen en garanties .................................................................. 5 3.2 Risico’s en weerstandsvermogen .............................................................................................. 6 3.3 Bestuurlijke besluitvorming ........................................................................................................ 6 3.4 Beheer van verstrekte leningen en garanties ............................................................................ 7

Bijlage 1a Beslisboom verstrekken garantie ........................................................................................... 8 Bijlage 1b Beslisboom verstrekken lening ............................................................................................... 9 Bijlage 2 Toelichting premiebepaling leningen en garanties ................................................................. 10

Samenvatting Deze nota bevat een actualisatie van het leningen- en garantiebeleid uit 2013. Gemeente Helmond hanteert een terughoudend beleid in het verstrekken van nieuwe leningen en garanties. De gemeente treedt alleen op als financier en/of als het publieke belang zo groot is dat financiële ondersteuning noodzakelijk is en er aantoonbaar geen alternatieve mogelijkheden zijn. Als gebruik gemaakt kan worden van achtervang via een waarborgfonds, moet de aanvrager daar naar doorverwezen worden. Doordat de gemeente alleen een lening of garantie verstrekt als er geen andere mogelijkheden zijn, is er ook een potentieel risico. Daar waar mogelijk worden zekerheden gevraagd, bijvoorbeeld door het vestigen van zo mogelijk eerste hypotheekrecht. De risico’s worden periodiek gemonitord en meegenomen bij de berekening van het weerstandsvermogen. Bij het verstrekken van een lening of garantie moet worden voldaan aan bestaande wet- en regelgeving, waarvan de staatssteunregels een belangrijk onderdeel zijn. De gemeente verstrekt alleen leningen of garanties onder marktconforme voorwaarden. Dit houdt in dat de geldnemer aan de gemeente een renteopslag betaalt voor de garantie of lening. Dit is slechts anders indien er geen sprake is van economische activiteiten en derhalve van staatssteun, zoals bijvoorbeeld veelal het geval is bij een garantie aan onderwijsinstellingen.

Een garantie of geldlening wordt uitsluitend verstrekt voor de uitoefening van de publieke taak. Het verstrekken van een garantie op een lening die door een bank wordt verstrekt, heeft de voorkeur boven het rechtstreeks verstrekken van een lening. Indien een financieringsaanvraag voldoet aan de kaders uit deze nota, is het college bevoegd tot het verstrekken van een lening of garantie. Het college kan de afweging maken om de raad in de gelegenheid te stellen wensen en bedenkingen kenbaar te maken. Afwijkingen ten aanzien van het vastgestelde beleid worden voorgelegd aan de raad.

1

Inleiding Het verstrekken van een garantie of geldlening kan een belangrijk instrument zijn om initiatieven met een publiek doel in Helmond te realiseren. In 2013 is het gemeentelijk beleid voor het verstrekken van leningen en garanties behoorlijk aangescherpt. Sinds die tijd is er – mede als gevolg van deze aanscherping- nog slechts in beperkte mate gebruik gemaakt van dit instrument. Omdat de huidige regels niet in alle gevallen voorzien, worden ze in deze nieuwe versie geactualiseerd en geoptimaliseerd. Het doel hiervan is te komen tot een handzaam en werkbaar beleidsinstrument met daarin de mogelijkheden die het verstrekken van een geldlening c.q. een garantie kan bieden om het gemeentelijk beleid uit te voeren. De belangrijkste wijzigingen ten opzichte van het beleid uit 2013 zijn: De basisrente voor het verstrekken van leningen is niet meer de 1-jaars Euribor, maar de marktrente die wij zelf moeten betalen als wij een lening afsluiten. Hier bovenop komt een opslag die afhankelijk is van de financiële gegoedheid van de aanvrager Als apart onderdeel is in paragraaf 3.1 toegevoegd hoe om te gaan met het verstrekken van een garantie aan onderwijsinstellingen. De gevolgen van het verstrekken van leningen en garanties voor het weerstandsvermogen.

Gemeente Helmond kan een instelling of organisatie helpen door het zelf verstrekken van een geldlening of door een garantie af te geven voor een geldlening die door een bank wordt verstrekt. We hanteren hierbij een terughoudend beleid, maar door het toepassen van beide instrumenten kunnen we ervoor zorgen dat maatschappelijke doelen gehaald worden. De nota leningen- en garantiebeleid van 2013 wordt met de bestuurlijke vaststelling van deze nota gelijktijdig ingetrokken. Leeswijzer Het doel van deze beleidsnota is tweeledig. In de eerste plaats bevat deze nota kaders voor het omgaan met aanvragen voor leningen en garanties. Het is daarmee een instrument dat zorg draagt voor een eenduidige behandeling van aanvragen. In de tweede plaats zijn in de nota richtlijnen genoemd voor de beheersing van risico’s die verbonden zijn aan het verstrekken van leningen en garanties en de invloed hiervan op het weerstandsvermogen. Deze notitie bestaat uit de volgende onderdelen: 1. Algemene kaders 2. Uitgangspunten leningen en garanties 3. Verstrekken van leningen en garanties

2

1. Algemene kaders 1.1 Definitie lening en garantie 



Lening: Een geldverstrekking aan een andere partij met de verwachting de hoofdsom met rente binnen de afgesproken termijn terug te krijgen. Op de lening wordt afgelost en de gemeente ontvangt een marktconforme rente. Om het risico dat de gemeente het geld niet terugkrijgt te verkleinen, moeten zoveel mogelijk zekerheden gesteld worden. Garantie: Een borgtocht in de zin van artikel 7:850 BW waarbij de gemeente zich tegenover een geldverstrekker gedurende een bepaalde looptijd krachtens een overeenkomst verbindt tot nakoming van de aan een geldlening verbonden rente- en aflossingsverplichtingen voor zover de geldnemer in gebreke blijft hiermee.

1.2 Wettelijke kaders Het verstrekken van leningen en garanties door gemeenten is onderhavig aan wet- en regelgeving. De belangrijkste worden hieronder vermeld: Wet Financiering Decentrale Overheden (Fido) Deze wet geeft aan decentrale overheden de mogelijkheid leningen en garanties te verstrekken aan instellingen mits hiermee een publiek belang gediend is. Wat het publiek belang (exact) is, staat niet nader omschreven in deze wet. Dit biedt de decentrale overheden, zoals een gemeenteraad, de ruimte te geven om zelf te bepalen wat zij een publiek belang achten. Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (staatssteun) Vanuit Europese regelgeving mag er geen sprake zijn van ongeoorloofde staatssteun en concurrentievervalsing (Artikel 107 en 108 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU). Om ongeoorloofde staatssteun te voorkomen moet de gemeente een lening of garantie verstrekken onder marktconforme voorwaarden of een beroep doen op de Algemene Groepsvrijstellingsverordening (AGvv). Gemeenten zijn zelf verantwoordelijk voor het naleven van de Europese staatssteunregels. Dit betekent dat bij het verstrekken van een lening of een garantie de gemeente moet nagaan in hoeverre de verstrekking staatssteun oplevert.

Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) De artikels 36, 50 en 57 van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) verlangen bij begroting en jaarrekening een volledige opgave van alle verstrekte leningen en garanties en de bijbehorende risico’s.

3

2. Uitgangspunten leningen en garanties De volgende algemene uitgangspunten zijn van toepassing: 2.1 Een garantie of geldlening wordt alleen verstrekt indien wordt voldaan aan de algemene kaders zoals opgenomen in het treasurystatuut. 2.2 Een garantie of geldlening wordt uitsluitend verstrekt voor de uitoefening van de publieke taak. De publieke taak wordt in de wet niet nader omschreven. De gemeenteraad bepaalt – gemotiveerd en transparant – in principe zelf wat onder de publieke taak moet worden verstaan en hoe deze zal worden uitgevoerd. Op gebieden waar de gemeente geen beleidsvormende c.q. stimulerende taak voor haar ziet weggelegd, worden in beginsel geen garanties/leningen verstrekt. 2.3 De gemeente Helmond hanteert een terughoudend beleid in het verstrekken van garanties/geldleningen. De gemeente treedt alleen op als financier en/of borg als er geen alternatieven zijn en het publieke belang zo groot is dat financiële ondersteuning noodzakelijk is:  Een geldlening wordt pas verstrekt op het moment dat er aantoonbaar geen andere aanbieders zijn. Hiertoe dienen minimaal twee schriftelijke en onderbouwde afwijzingen van banken met minimaal een A-rating overlegd te worden.  Bij een aanvraag voor een garantie dient eerst bepaald te worden of een klant ook een financiering zonder gemeentegarantie kan krijgen.

Dit kan aangetoond worden door het overleggen van minimaal twee schriftelijke en onderbouwde afwijzingen van banken met minimaal een A-rating. Daarnaast is het van belang te weten wat het maximale financieringsbedrag zonder gemeentegarantie is. De gemeente staat uitsluitend garant voor dat deel waarvoor anders geen financiering gekregen wordt. 2.4 Indien er andere financieringsmogelijkheden zijn, dienen die vooraf bekeken te worden. Is het bijv. mogelijk een beroep op de BMKB-regeling (Borgstelling MKB Kredieten) te doen? Als bij verzoeken tot het verstrekken van een garantie gebruik gemaakt kan worden van achtervang via een waarborgfonds, zoals bijv. Wfz (zorg), WSW (sociale woningbouw) en SWS (sport) dan moet de aanvrager daar in eerste instantie naar doorverwezen worden. 2.5 Leningen en garanties worden verstrekt onder marktconforme voorwaarden. De geldnemer betaalt aan de gemeente een renteopslag voor de garantie of lening. De methodiek ter bepaling van de renteopslag sluit aan bij de Europese regelgeving (zie bijlage 2). Om te bepalen of het verstrekken van een lening of een garantie tot de mogelijkheden behoort, is in bijlage 1a en 1b een beslisboom opgenomen.

4

3. Verstrekken van leningen en garanties Doordat de gemeente alleen een lening of een garantie verstrekt als er geen andere financieringsmogelijkheden zijn, is het risicoprofiel van de verstrekte leningen en garanties hoog. Primair heeft het verstrekken van een garantie op een lening die door de bank wordt verstrekt de voorkeur boven het rechtsreeks verstrekken van een lening. Dit om de volgende redenen: 1. De gemeente is geen bancaire instelling en ook de organisatie is daar niet op ingericht. Het is niet de primaire taak van een gemeente om een leningenportefeuille te beheren. 2. Voor de beoordeling van de kredietwaardigheid van de geldnemer is in geval van een garantie ook altijd een bank betrokken. 3. Garanties belasten de gemeentelijke schuldpositie in principe niet, mits de garantie niet aangesproken wordt en/of er geen voorziening wordt getroffen. Leningen belasten de gemeentelijke schuldpositie rechtstreeks en hebben derhalve ook effect op de weerbaarheid en wendbaarheid van de programmabegroting. Zodra er zich een situatie voordoet waarbij de onderneming – ondanks de mogelijkheid tot het afgeven van een gemeentegarantie – geen andere financieringsmogelijkheid heeft, kan de gemeente beslissen om een geldlening verstrekken. Mits voldaan wordt aan de in hoofdstuk 2 genoemde uitgangspunten.

Budgettaire gevolgen Het verstrekken van leningen en garanties heeft in principe geen gevolgen voor de bestaande budgetten in de begroting. Echter doordat er een verplichting wordt aangegaan, ontstaat er ook een potentieel risico. Deze risico’s worden meegenomen bij de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit van de gemeente Helmond. Wanneer de risico’s zeer groot zijn, wordt conform ons beleid een voorziening getroffen.

3.1 Marktconforme voorwaarden leningen en garanties Bij het verstrekken van leningen of garanties moeten staatssteunregels in acht worden genomen. De Europese commissie heeft hiervoor richtlijnen en mededelingen gesteld. Om een marktconform tarief door te rekenen aan de geldnemer heeft onze gemeente een kredietrisicomodel ontwikkeld. Dit model is opgenomen in bijlage 2 ‘toelichting premiebepaling leningen en garanties’ Garanties Het dragen van een risico, zoals een garantstelling door de gemeente, dient door een passende premie te worden vergoed. Wanneer de geldnemer geen of een lage premie betaalt, heeft hij een voordeel. Vergeleken met een situatie zonder garantie kan de geldnemer dankzij de gemeentegarantie voor een lening betere financiële voorwaarden krijgen. Een belangrijke voorwaarde voor een ‘geen staatssteun- oordeel’ is dat de garantie niet meer dan 80% van de uitstaande lening (of andere verplichting) mag dekken van de geborgde partij. Wanneer er toch gekozen wordt om een garantie van meer dan 80% te verstrekken, moet de gemeente onderbouwen waarom dit geen staatssteun betreft én moet de gemeente dit voorleggen aan de gemeenteraad. Afgezien van de staatssteunregels loopt de gemeente ook het risico aangesproken te worden door de geldgever. Dit als gevolg van betalingsverplichtingen die volgen uit de lening door wanbetaling van de geldnemer.

Genoemde premie dient mede ter afdekking van dit risico.

5

Garantie aan onderwijsinstellingen Voor onderwijsinstellingen geldt dat zij – naast een lening bij een commerciële bank – ook een lening via schatkistbankieren bij het ministerie van Financiën kunnen krijgen voor de uitoefening van hun publieke taak, het geven van onderwijs. Het rijk is namelijk bevoegd om leningen te verstrekken aan instellingen met een publieke taak. Een lening via schatkistbankieren is voordeliger voor hen, alleen moet de gemeente dan een garantie afgeven en is instemming nodig van het ministerie van OCW. De gemeentegarantie is nodig vanwege de wettelijke verantwoordelijkheid van de gemeente voor onderwijshuisvesting in het funderend onderwijs (= primaire en voortgezet onderwijs inclusief speciaal onderwijs). Openbaar onderwijs dat door de staat wordt gefinancierd en onder staatstoezicht staat levert geen economische activiteit en dus geen staatssteun op. Voorwaarden met betrekking tot staatssteun zijn daardoor in principe niet van toepassing. Leningen Leningen worden niet verstrekt met als doel een rentevoordeel ten opzichte van een financiële instelling te behalen. Uitgangspunt bij het verstrekken van leningen is het bij de geldnemer in rekening brengen van een marktconform rentepercentage.

Dit rentepercentage bestaat uit de gemeentelijke inleenrente (de rente die de gemeente zelf voor een vergelijkbare lening op de markt moet betalen) vermeerderd met een renteopslag.

3.2 Risico’s en weerstandsvermogen In een ideale situatie zal de geldnemer tijdig aan de rente- en aflossingsverplichtingen voldoen en krijgt de geldgever zijn geld terug. In dat geval zijn er voor de gemeente geen kosten verbonden aan de financieringssteun. Maar het feit dat deze geldnemers niet zelfstandig geld kunnen lenen, geeft al aan dat er sprake is van een hoger risicoprofiel. Om het risico voor de gemeente te verkleinen wordt bij de aanvraag bekeken of er mogelijk zekerheden verstrekt kunnen worden. Leningen en garanties hebben vaak een lange looptijd. Gedurende die looptijd kunnen er gewijzigde omstandigheden zijn, die een (negatieve) invloed hebben op het risicoprofiel van de geldnemer en daarmee op de kans dat de gemeente schade leidt. Leningen en garanties zijn privaatrechtelijke overeenkomsten die de gemeente niet eenzijdig kan opzeggen, tenzij dit nadrukkelijk in de overeenkomsten is geregeld. Indien een risico zich voordoet, resulteert dit in lasten voor de gemeente waarvoor geen dekking is in de begroting. Vandaar dat na het afgeven van een lening of een garantie de aangegane risico’s periodiek gemonitord worden. In geval van problemen vindt overleg plaats tussen de gemeente en de geldnemer. De mogelijkheid tot ingrijpen is echter vaak beperkt.

Vandaar dat het risico van verstrekte geldleningen en garanties deel uitmaakt van de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit voor de gemeente Helmond. De benodigde weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen die de gemeente nodig heeft om de risico’s financieel op te vangen en betreft feitelijk een financiële vertaling van de risico’s. Voor deze risico’s die de gemeente loopt, is de algemene reserve beschikbaar. Jaarlijks wordt zowel bij de begroting als bij de jaarrekening getoetst of het weerstandsvermogen voldoende is om de risico’s, waaronder de verstrekte geldleningen en garanties, op te vangen. Voor wat betreft de hoogte van de ratio weerstandsvermogen wordt verwezen naar de financiële verordening.

3.3 Bestuurlijke besluitvorming In het treasurystatuut is opgenomen dat het college besluit over het al dan niet verstrekken van een lening/garantie. Dit is van toepassing indien de aanvraag voldoet aan de kaders zoals genoemd in deze nota. Per voorgenomen verstrekking kan het college de afweging maken om de raad in de

6

gelegenheid te stellen wensen en bedenkingen kenbaar te maken en het college hiervan in kennis te stellen Indien de aanvraag afwijkt van het vastgestelde beleid en het college toch positief tegenover de aanvraag staat, dient dit ter goedkeuring voorgelegd te worden aan de raad.

3.4 Beheer van verstrekte leningen en garanties Na afronding van het besluitvormingsproces en het verstrekken van de lening/garantie volgen nog acties om het dossier te completeren en het beheer te waarborgen. In het dossier worden opgenomen:  Collegevoorstel en –besluit incl. alle relevante stukken op basis waarvan het besluit genomen is;  Afschrift van de ondertekende overeenkomst. Ook dient vastgelegd te worden welke gegevens jaarlijks overlegd moeten worden. Deze contractuele afspraken moeten jaarlijks opgevolgd en gemonitord worden. Actief monitoren is van belang om financieel nadelige gevolgen te voorkomen of te beperken door tijdig in te grijpen. Als de kredietwaardigheid van de instelling verandert, afspraken niet (tijdig) worden nagekomen of informatie niet wordt verstrekt, dan moet hier tijdig op gereageerd worden. Afwijkingen moeten opgenomen worden in een rapportage aan het college. Om de financiële risico’s te kunnen beheersen moet regelmatig, maar ten minste één keer per jaar, contact onderhouden te worden met de aanvrager.

7

Bijlage 1a Beslisboom verstrekken garantie

Betreft de aanvraag voor een garantie een activiteit binnen de gemeente Helmond?

Nee

Afwijzen aanvraag

Ja

Afwijzen, garantstelling is strijdig met artikel 2 lid 1 van de wet FIDO

Draagt de activiteit bij aan het publieke belang

Ja

Is er een andere overheid of instelling (waarborgfonds) die de financiering of de zekerheid kan verstrekken?

Afwijzen en doorverwijzen naar de betreffende instantie

Ja

Afwijzen i.v.m. het ontbreken van de documenten

Is de aanvraag voorzien van een afwijzing van twee verschillende banken met minimaal A-rating?

Ja

Zijn er politieke redenen om de garantie toch af te geven

Kunnen zekerheiden gevestigd worden om het risico voor de gemeente te verkleinen? Ja Ja

Als beheersmaatregel ophogen van het weerstandsvermogen

Garantie kan worden verstrekt onder standaardvoorwaarden

8

Afwijzen aanvraag

Bijlage 1b Beslisboom verstrekken lening Betreft de aanvraag voor een lening een activiteit binnen de gemeente Helmond?

Nee

Afwijzen aanvraag

Ja

Draagt de activiteit bij aan het publiek belang?

Nee

Afwijzen, lening is strijdig met artikel 2 lid 1 van de wet FIDO

Ja

Ja

Kan een andere instelling de lening verstrekken?

Afwijzen en doorverwijzen naar de betreffende instelling

Afwijzen i.v.m. het ontbreken van de documenten

Is de aanvraag voorzien van een afwijzing vanJatwee verschillende banken met minimaal A-rating?

Ja

Heeft de instelling structureel voldoende betalingscapaciteit voor rente en aflossing en wordt de instelling goed bestuurd?

Afwijzen, geen gemeentelijke lening mogelijk

Ja

Ja

Lening kan worden verstrekt onder standaardvoorwaarden

9

Bijlage 2 Toelichting premiebepaling leningen en garanties Het beoordelen van kredietrisico’s vraagt specifieke deskundigheid. Voor sommige soorten leningen en garanties is de beoordeling extern belegd, bijv. bij waarborgfondsen (sociale woningbouw, sport en zorg). Partijen die om een lening of garantie vragen aan de gemeente zijn doorgaans niet in het bezit van een officiële creditrating. Daarom moet door een goede beoordeling van de aanvraag inzicht verkregen worden in zowel de financiële positie als de kwaliteiten van de aanvrager. De analyse is altijd maatwerk, waarbij de bepaling van de uiteindelijke rating van de onderneming, en daarmee samenhangend de te betalen renteopslag, altijd door twee personen (vierogenprincipe) geschiedt. Een aanvraag wordt beoordeeld op de volgende onderdelen:  De aanvrager en het bedrijf  Investeringsplan  Financieringskengetallen  zekerheden Daarnaast is het belangrijk te weten waardoor de financieringsbehoefte is ontstaan. Wordt er een beroep op de gemeente gedaan voor een uitbreidingsfinanciering, vervangingsinvestering, financiering van verliezen of herfinanciering van schulden. In principe worden geen verliezen gefinancierd. Voor een nadere toelichting op de beoordelingsfactoren wordt verwezen naar de checklist leningenen garantiebeleid gemeente Helmond’.

Op basis van de kredietwaardigheid en zekerheidsstelling wordt de te betalen premieopslag bepaald. Hiervoor worden een drietal ratio’s gebruikt: Interest Coverage Ratio (ICR) Voor de bepaling van de premie is de betalingscapaciteit het belangrijkste onderdeel. Dit wordt uitgedrukt in de Interest Coverage Ratio (ICR) en geeft weer in hoeverre een onderneming aan haar renteverplichtingen kan voldoen. Voor financiers is deze ratio een belangrijke indicatie van een financieel gezonde exploitatie bij een onderneming. Een ICR lager dan 1 geeft aan dat een onderneming bij een slechtweerscenario al snel niet meer aan haar renteverplichtingen kan voldoen en dan ook onvoldoende geld beschikbaar heeft voor aflossingen. Gezien het belang van deze ratio telt deze in de bepaling van de premie voor 60% mee. Solvabiliteit Voor de continuïteit van een onderneming is een bepaalde minimale solvabiliteit van groot belang. Hiermee is de solvabiliteit dus ook een graadmeter voor de financiële onafhankelijkheid van een onderneming. Een solvabele onderneming is in staat om aan alle financiële verplichtingen te voldoen. Daarnaast zijn er bij faillissement voldoende middelen voorhanden om verschaffers van vreemd vermogen (i.c. gemeente Helmond) schadeloos te stellen. De ratio wordt bepaald door de verhouding tussen eigen vermogen en de totale activa.

In een solvabele onderneming bedraagt het eigen vermogen minimaal 25%-40% van het totale vermogen. Voor de bepaling van de premie weegt deze ratio mee voor 25%.

10

Zekerheid Voor de bepaling van de zekerheid wordt aangesloten bij de in de Europese richtlijn ratio Loss Giving Default (LGD) en is gebaseerd op het verlies bij wanbetaling. In principe geldt: hoe hoger de zekerheid, des te lager kan de risico-opslag zijn. Bepaald moet worden wat het verwachte verlies van de gemeente is (niet gedekt door zekerheden) wanneer de kredietnemer zijn verplichtingen niet nakomt ofwel in formule: verwacht verlies/vordering van de debiteur (%). Bij het bepalen van het verwachte verlies wordt uitgegaan van verkoop van het onderpand binnen enkele maanden. Deze ratio weegt mee voor 15%. Gemeentegarantie Indien aan een aanvraag voor een gemeentegarantie voldoet aan de door de gemeente Helmond opgestelde algemene uitgangspunten (zie hoofdstuk 2) volgt de algemene beoordeling. Daarnaast gelden ter voorkoming van ongeoorloofde staatssteun de volgende spelregels: Garantiestelling is mogelijk zonder in strijd te komen met staatssteunregels indien gehandeld wordt overeenkomstig de mededeling van de Europese Commissie van 20-6-2008 C155/10.: A. Kredietnemer verkeert niet in financiële problemen. B. Garantie moet gerelateerd zijn aan transactie, een vast maximumbedrag bevatten en in tijd beperkt zijn. C. Garantie dekt niet meer dan 80% van de uitstaande lening. Deze maatregel is genomen zodat ook de kredietgever ook een deel van het risico draagt.

Hieruit vloeit voort dat: - bij afname van de omvang van de lening moet ook het gegarandeerde bedrag in evenredigheid afnemen; - verliezen moet evenredig en op dezelfde wijze door zowel de kredietgever als de garant worden gedragen. D. Voor de garantie wordt een marktconforme prijs betaald. Voor de bepaling van de hoogte van de premie worden de ratio’s betalingscapaciteit/interest covered rate (ICR), solvabiliteit en zekerheden (Loss Given Default) berekend. Aan elk van deze onderdelen wordt een gewicht gehangen, waarbij de ICR als belangrijkste indicator voor 60% meetelt.

Premiebepaling garantie ICR (60%) >3 >2 >1 ≤1 ≤0

Opslag ICR 0,40% 0,55% 2,00% 3,80% niet

Solvabiliteit (25%) 40% of hoger 25% - 40% 10% - 25% lager dan 10%

opslag solvabiliteit 0,40% 0,80% 2,00% niet

Zekerheden (15%) Hoog (LGD <30%) Normaal (LGD 31% - 59%) laag (LGD > 60%)

Opslag zekerheden 0,40% 0,80% 2,00%

Op basis van de bedrijfsgegevens wordt hierdoor altijd een passend tarief bepaald. Bij startende ondernemingen of leningnemers zonder kredietverleden wordt het rentepercentage vermeerderd met ten minste 380 basispunten (afhankelijk van de beschikbare zekerheden). De opslag kan nooit lager zijn dan die op de moedermaatonderneming van toepassing zou zijn. Leningen Daar waar bij garanties vaak aangesloten kan worden bij de beoordeling van bank of financiële instelling is dat bij leningen meestal niet mogelijk. Bij een lening zullen we op basis van eerder genoemde gegevens zelf een goede beoordeling van de kredietwaardigheid moeten maken en hieraan ook een rating verbinden. 11

Het door de gemeente gebruikte kredietrisicomodel is gebaseerd op door de Europese Commissie vastgestelde schema voor opslagen boven de referentierente (1-jaars Euribor). Aangezien de 1-jaars Euribor geen voor de hand liggende basisrente is voor langlopende vastrentende leningen, hanteert de gemeente Helmond de gemeentelijke inleenrente (de rente die de gemeente zelf voor een vergelijkbare lening op de markt moet betalen) vermeerderd met een renteopslag conform het kredietrisicomodel. Deze renteopslag wordt aan de hand van de genoemde ratio’s ICR, solvabiliteit en zekerheden (LGD) van de betrokken onderneming berekend. De totale rente mag niet lager zijn dan de marktrente die de geldnemer voor een lening van gelijke strekking bij een bank moeten betalen. Bij startende ondernemingen of geldnemers zonder kredietverleden wordt het rentepercentage vermeerderd met ten minste 400 basispunten (afhankelijk van de beschikbare zekerheden). De opslag kan nooit lager zijn die welke op de moedermaatschappij van toepassing zou zijn. Door haar zeer sterke kredietwaardigheid kan de gemeente zelf tegen scherpe voorwaarden (waaronder: lage rente) leningen afsluiten. De rente op een lening, die de gemeente vertrekt aan de geldnemer wordt dan gelijk aan de som van: 1. een risico opslag en 2.

de rente die de gemeente zelf moet betalen voor een lening met dezelfde looptijd en vergelijkbare voorwaarden.

Premiebepaling lening ICR (60%) >3 >2 >1 ≤1 ≤0

Opslag ICR 0,60% 1,00% 2,20% 4,00% niet

Solvabiliteit (25%) 40% of hoger 25% - 40% 10% - 25% lager dan 10%

opslag solvabiliteit 0,60% 1,00% 2,20% niet

Zekerheden (15%) Hoog (LGD <30%) Normaal (LGD 31% - 59%) laag (LGD > 60%)

Opslag zekerheden 0,60% 1,00% 2,20%

Na het verstrijken van de rentevastperiode van een lening wordt de premieopslag opnieuw bepaald op basis van de actuele bedrijfsresultaten van de geldnemer en de zekerheden. De premieopslag wordt bepaald overeenkomstig het op dat moment geldende beleid voor leningen en garanties.

12