RN 004 Infographic Helmond integriteitsbeleid raad en college

INTEGRITEITSBELEID RAAD EN COLLEGE

TEN GELEIDE In Helmond is het gebruikelijk dat elke nieuwe raadsperiode de gedragscode voor burgemeester & wethouders en de gedragscode voor de gemeenteraad opnieuw wordt vastgesteld. De huidige gedragscodes van de gemeenteraad en het college van B&W van Helmond dateren uit 2018. Ook het ‘gentle agreement’, met afspraken over handhaving van integriteit, dateert uit 2018. Doelstelling van de opdracht aan BING was om te komen tot bij Helmond passende, leesbare gedragscodes en het helder maken van de stappen die kunnen worden gezet indien een vermoeden van een schending bestaat. Op 8 juni 2023 heeft BING voor de raad een aftrapbijeenkomst verzorgd. Nadien is een werkgroep gevormd van vier raadsleden, met ondersteuning van de griffier en de coördinator integriteit. Op basis van de input uit deze werkgroep, aangereikte best practices en ideeën, zijn concepten opgesteld, bijgesteld en rijp geacht voor behandeling. Hierna zetten wij de hoofdlijnen uiteen. GEDRAGSCODES

Huidig

Nieuw KERNWAARDEN IN HELMOND ONDERSCHRIJVEN WE HET BELANG VAN EEN INTEGERE OVERHEID. IN HELMOND ZIJN WE BEREID OM VERANTWOORDELIJKHEID TE NEMEN. IN HELMOND KIJKEN WE OM NAAR ELKAAR.

Regels rondom (de schijn van) belangenverstrengeling

Afspraken over het voorkomen van belangenverstrengeling

Regels rondom geschenken en uitnodigingen

Afspraken over de omgang met geschenken en uitnodigingen

Regels rondom het gebruik van gemeentelijke faciliteiten en financiële middelen

Afspraken over de omgang met gemeentelijke voorzieningen

Regels rondom informatie

Afspraken over de omgang met informatie

Regels rondom de onderlinge omgang en de gang van zaken tijdens vergaderingen

Afspraken over omgangsvormen

Regels rondom de naleving van de gedragscode

Overige afspraken

INTEGRITEITSBELEID RAAD EN COLLEGE

HANDHAVING VAN INTEGRITEIT

Huidig

Nieuw

PRINCIPES

LEIDENDE BEGINSELEN

ONPARTIJDIGE HANDHAVING

ONPARTIJDIGE HANDHAVING

TERUGHOUDEND MET PUBLICITEIT

TERUGHOUDEND MET PUBLICITEIT

ZORGVULDIGHEID TEGENOVER VERMEENDE SCHENDER

ZORGVULDIGHEID TEGENOVER MELDER ÉN VERMEENDE SCHENDER

Richtinggevende afspraken bij twijfels of vermoedens

Uitgelijnd proces bij twijfels of vermoedens, met onder andere: Melding en ontvankelijkheidstoets Uitvoering van eerste screening Momenten van afstemming Uitvoering van een feitenonderzoek

TOELICHTING In de nieuwe gedragscodes voor de gemeenteraad en het college van B&W is dezelfde thematiek opgenomen als in de huidige codes. Wel zijn andere accenten gelegd: in 2023 is de Wet bevorderen integriteit en functioneren decentraal bestuur in werking getreden, met aanpassingen in met name de wettelijke bepalingen over belangenverstrengeling en geheimhouding. De nieuwe gedragscodes zijn hiermee in lijn gebracht. Ook worden moeilijk werkbare begrippen als ‘de schijn van’ belangenverstrengeling vermeden en is meer aandacht besteed aan omgangsvormen, in lijn met de huidige maatschappelijke aandacht voor dit onderwerp. De gedragscode voor collegeleden kent eenzelfde structuur als de gedragscode voor raadsleden (en burgerleden), maar is op onderdelen uitgebreider - bijvoorbeeld als het gaat om het tegengaan van draaideurconstructies en afspraken over dienstreizen. De meest ingrijpende aanpassingen hebben plaatsgevonden in de afspraken over handhaving van integriteit. Het huidige ‘gentle agreement’ biedt een handelingskader, maar geen concrete afspraken over het te volgen proces. In het nieuwe handhavingsprotocol is gekozen voor een met waarbogen omkleed proces. Doel hiervan is om expliciet te maken wie welke verantwoordelijkheid heeft, welke concrete stappen worden gezet na een melding en welke zorgvuldigheidswaarborgen daar bij horen.

Aldus biedt het handhavingsprotocol niet alleen een betere leidraad voor een zorgvuldig onderzoeksproces, maar ook een toetssteen voor verantwoording en een concrete kans om lering te trekken uit incidenten.