RN 003 Ontwikkleing Sociale Teams - bijlage 4 Adviesraad SDH inzake Advies Positionering Sociale Teams

College van Burgemeester en Wethouders van de Gemeente Helmond Postbus 950 Weg op de Heuvel 35 5701 NV Helmond Helmond, 16 november 2020 Betreft: Sociale Teams Onlangs ontvingen we het verzoek een advies uit te brengen over de invoering c.q. nieuwe aanpak van sociale teams per 1 januari 2022: “Sociale Teams 2022 en verder. Eindadvies – versie 29 september2020”. Gedurende het proces zijn we door beleidsambtenaren geïnformeerd over analyses, tijdpad en koers. Na ontvangst van de adviesaanvraag hebben we onze partners in de stad over uw eindversie geconsulteerd en u aanvullende vragen gesteld d.d.18 oktober 2020. Uw antwoorden op onze vragen d.d. 2 november jl., de toelichting van de wethouder in onze vergadering van 9 november jl. en de reacties van onze partners hebben we betrokken in de definitieve advisering. De bijlage met deze vragen en uw antwoorden maken we onderdeel van ons advies en we sluiten deze voor uw college en de gemeenteraad bij. Een aantal vragen en antwoorden betreffen immers de uitvoering van beleid en zijn van belang in acht te nemen in het vervolgtraject, in het bijzonder de wijze van inzetten van professionele organisaties en het zogenaamde “voorliggend veld”. Wij als adviesraad blijven graag betrokken bij het verdere proces. We hebben ons in het adviestraject de vraag gesteld voor welke problemen in deze nieuwe aanpak een oplossing wordt gevonden.

Krijgen inwoners straks betere ondersteuning: meer tijdig, adequaat en bij hen passend dan voorheen, zoals ook wordt beoogd in het beleidskader Sociaal Domein (1huishouden1plan1regisseur)? Het lukt ons niet om deze vraag geheel onvoorwaardelijk positief te beantwoorden. Van harte ondersteunen we het uitgangspunt dat de gemeente niet zelf uitvoering geeft aan de hulp in het zorg- en welzijndomein. Dat is t.o.v. de huidige situatie een duidelijke verbetering, die ook door de professionele - en vrijwillige organisaties in de stad ten volle wordt onderschreven. Dat laatste geldt ook voor de behoefte om in de rol van opdrachtgever als gemeente één duidelijk aanspreekpunt cq hoofdaannemerschap te hebben i.p.v. diverse partijen. Eveneens is er steun voor de doelstelling om tenminste 80% van de hulpvragen voor de inwoners direct en met minder bureaucratie op te laten lossen door de sociale teams in samenwerking met de wijknetwerken. Minder overtuigd zijn we over de volgende twee zaken. Het is vooral de keuze in de uitvoering die het ons lastig maakt positief te adviseren. 1.

De nieuwe aanpak moet een betere aansluiting gaan krijgen bij de sociale basis in de stad: wijkteams, vrijwilligersorganisaties en/of buurtinitiatieven, inzet van familie en mantelzorgers. De relatie van de teams met dit zogenaamde “voorliggend veld” van maatschappelijk werk en vrijwilligersorganisaties is cruciaal om de sociale - en financiële doelen te halen. Het uitgangspunt is goed, maar de uitwerking garandeert niet dat het in de toekomst beter zal gaan. Veel van onze partners geven aan, dat ze momenteel onvoldoende worden gehoord en/of ingezet door de sociale teams en te afhankelijk zijn van persoonlijke, toevallige, contacten. Een aantal vrijwilligersorganisaties melden ons zelfs, dat er helemaal geen contact is en dat inwoners ook niet door de sociale teams op de hoogte worden gebracht van hun bestaan. In de uitvoering van het nieuwe beleid blijft deze lijn tussen teams en “voorliggend veld” losgeknipt, m.a.w. beiden blijven een

andere aansturing houden. De netwerkregierol van de gemeente moet dit “gat” dichtlopen. Gemeente Helmond kiest er duidelijk niet voor om zowel het sociaal werk als de specialistische hulp in één hand te leggen. In onze ogen kan dat een risico blijken te zijn in het succesvol uitzetten van het beleid. In het bijzonder als de uitvoerende regieorganisatie te weinig tot geen belang heeft om het “voorliggend veld” in te schakelen. U denkt dit met contractafspraken te kunnen regelen, wij hebben twijfels op basis van ervaringen elders of dit in de praktijk het gewenste resultaat zal geven. 2.

U kiest als opdrachtgever voor aanbesteden. Desgevraagd zijn de alternatieven, die zijn overwogen alvorens tot de keuze van aanbesteden te komen door de wethouder aan ons toegelicht. We schatten de risico’s van het (openbaar) aanbesteden van dergelijke trajecten echter veel hoger in dan u lijkt te doen. De ervaringen van aanbestedingen in de welzijn- en zorgsector hebben inmiddels op vele plaatsen een lager kwaliteitsniveau, lage klanttevredenheid en grotere faalkosten laten zien. Een goede uitvoering, vooral de aansluiting bij de sociale basis vereist kennis van de stad en haar sociale infrastructuur en ook een langjarige bereidheid en passie om te investeren in (de inwoners van) Helmond. Met een aanbesteding loopt de stad een verhoogd risico, dat een buitenstaander met allerlei organisaties in de stad een structuur en aanpak moet gaan bouwen, de afstand tot de inwoners van Helmond vergroot en dat mogelijk maar voor enkele jaren doet. Bovendien is het van belang te bewaken dat de (commerciële) regieorganisatie niet een eigen nieuwe bureaucratie opwerpt.

Ons advies De Adviesraad Sociaal Domein kan zich op hoofdlijnen vinden in de uitgangspunten van de notitie “Sociale Teams 2022 en verder. Eindadvies – versie 29 september2020”. Of de doelen daadwerkelijk worden bereikt wordt echter bepaald door keuzes in de uitvoering en de mate waarin het gaat lukken om in de nieuwe situatie aan te sluiten bij de sociale basis, bij de organisaties in het “voorliggend veld”. Om die reden adviseert de adviesraad om de kracht van de huidige sociale infrastructuur als basis te nemen door eerst de professionele partijen in de stad te verzoeken helder te maken hoe zij het beleid met de geformuleerde uitgangspunten succesvol tot uitvoering denken te kunnen brengen en met hen in een subsidierelatie zakelijke prijsafspraken en een afgebakende prestatieplicht vast te leggen, alvorens te kiezen voor een (openbare) aanbesteding. Vooralsnog hebben wij niet de indruk gekregen dat professionele partijen in de stad daartoe niet bereid zouden zijn. Mocht u de keuze van een aanbestedingstraject handhaven dan is het formuleren van de uitvraag van groot belang en adviseren wij de organisaties in het “voorliggend veld” vooraf te betrekken om de kans op een goede aansluiting in de toekomst te vergroten.

Wij adviseren om in ieder geval niet te kiezen voor een openbare aanbesteding waar de prijs vaak een te grote doorslaggevende rol heeft, maar allereerst een selectie te doen van partijen die een inschrijving mogen doen, zodat de kwaliteit een grotere rol speelt in de afweging. Wij adviseren te kiezen voor een termijn van minimaal vier jaar met mogelijkheid tot verlenging. Tenslotte danken we u voor de wijze waarop wij zijn betrokken bij de beleidsvorming. Met vriendelijke groeten,

Namens Adviesraad Sociaal Domein Helmond A.J.H. Knoet-Michels, voorzitter Bijlage: Beantwoording Adviesraad Sociaal Domein 2 november 2020