RIB 151 Motie Verbetering nachtrust van aanwonenden aan doorgaande routes in Helmond

Aan de leden van de gemeenteraad

Raadsinformatiebrief 151 Helmond, 5 november 2024 Onderwerp: Motie "Verbetering nachtrust van aanwonenden aan doorgaande routes in Helmond"

Zaaknummer: 52113184

Geachte leden van de gemeenteraad, Op 10 november 2022 is de motie “Verbetering nachtrust van aanwonenden aan doorgaande routes in Helmond” aangenomen. In deze motie is gevraagd te onderzoeken welke maatregelen genomen kunnen worden om de overlast van nachtelijk vrachtverkeer aan te pakken. Specifiek wordt de Kasteel-Traverse benoemd en het instellen van een vrachtwagenverbod voor doorgaand verkeer in de nachtelijke uren. Aan de hand van een eerste quickscan is gekeken hoe vaak vrachtwagens in de nachtelijke uren rijden over de oost-west route ‘Deurneseweg, Kasteel-Traverse, Europaweg’. Vervolgens is uitgaande van de geluidsbelasting een beeld gevormd over de invloed op de nachtrust. Op de oost-west route rijden op een doordeweekse dag tussen 23:00 en 07:00 uur circa 100 tot ruim 200 voertuigen die vallen in de klasse middel (circa 65 tot 140) tot zwaar (circa. 40 tot 75). Dit betreft vooral vrachtwagens. Dit vormt circa 5% tot 10% van het totale verkeer in de nacht. De echte daluren van het vrachtverkeer zijn voor 05:00 uur. Na dit tijdstip wordt het weer drukker. Aanvullend is een voorzichtige inschatting gemaakt van de hoeveelheid 'doorgaand’ vrachtverkeer op deze route.

Dit is gedaan op basis van navigatiediensten (zonder onderscheid naar voertuigtype) waaruit blijkt dat tijdens nachtelijke uren op deze oost-west route circa 24% in oostelijke richting en 8% in westelijke richting aangemerkt kan worden als doorgaand verkeer. Wat betreft de totale ‘jaargemiddelde geluidsbelasting’ springt de doorgaande oost-west route er bovenuit (in Helmond). Op basis van berekeningen als gevolg van het nachtelijk verkeer op de oost-west route zien we dat de vrachtwagens een beperkt aandeel hebben. Voorbijrijdende, optrekkende en afremmende vrachtwagens voorzaken echter ook geluidspieken. Deze pieken op de gevel kunnen ook binnen een geluidspiek veroorzaken en daarmee de nachtrust verstoren. Minder vrachtverkeer betekent minder geluidspieken en dus ook minder kans op verstoring van de nachtrust. Vervolgens is een tweede quickscan uitgevoerd, nu naar de mogelijke maatregelen, aangevuld met een indicatieve score van het effect op het verminderen van de geluidsoverlast, de benodigde inspanning (‘de effort’), mogelijke risico's en een korte toelichting (zie bijlage). Een maatregel voor de lange termijn is de realisatie van de Zuidelijke Ontsluiting Helmond (en daarmee in samenhang de mogelijkheid voor de afwaardering van de oost-west route). De Zuidelijke Ontsluiting zal bijdragen aan een logische routering voor vrachtwagens richting de A67.

Dit resulteert in (relatief) minder verplaatsingen door Helmond en dus ook minder geluidsoverlast. Een autonome ontwikkeling is ook de ontwikkeling naar steeds schonere voertuigen. Neveneffect van schonere voertuigen is dat deze ook minder geluid produceren. Maar ook het effect van deze ontwikkeling is voor de lange termijn. Gezien de prioriteit die we als college geven aan de kwaliteit van leven in Helmond gaan we ook voor kansrijke korte termijn maatregelen. We zetten standaard in op geluidsreducerende verharding bij groot

onderhoud, zo ook bij de N279 en de rehabilitatie van de Kasteel-Traverse waar op dit moment de voorbereidingen voor lopen. Aanvullend kiezen we ervoor om het gesprek aan te gaan met het bedrijfsleven om te kijken of we gezamenlijke afspraken kunnen maken over routering en tijdstippen waarop men rijdt. Hieronder valt ook de mogelijkheid van het instellen van een nachtelijk verbod voor vrachtverkeer op (delen van) routes. De motie: ‘Verbetering nachtrust van aanwonenden aan doorgaande routes in Helmond’ achten we met het overzicht aan mogelijke maatregelen en de ingezette vervolgstappen als afgedaan. Bijlagen - Quickscan mogelijke maatregelen Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Helmond, A. Bonte 1e loco-burgemeester

drs. P.J. Buijtels gemeentesecretaris

Motie: Verbetering nachtrust van aanwonenden aan doorgaande routes in Helmond Quickscan mogelijke maatregelen om de overlast van nachtelijk vrachtverkeer aan te pakken.

05-11-2024

Maatregel Quickscan mogelijke maatregelen

Verbod voor al het vrachtverkeer tijdens nachtelijke uren in heel Helmond

Verbod voor al het vrachtverkeer tijdens nachtelijke uren op OostWest verbinding

Effect & Effort - / + / ++ / +++ Effect

+++

Effort

+++

Effect

+++ (oost-west) - - (overige wegen)

Effort

+++

Risico’s / toelichting -

Draagt bij aan vermindering van aantal geluidspieken. Draagt nauwelijks bij aan lagere waarde van jaargemiddelde geluidsbelasting op gevel. Hoofdwegenstructuur is juist ingericht op ontsluiting en doorstroming van auto-en vrachtverkeer. Vraagt uitgebreid proces: denk aan participatie, regelgeving rondom informatievoorziening en privacy, handhaving en ontheffingen, juridische belemmeringen en of procedures. Extra aandacht voor: - Vraagt veel van handhaving, inzet camera’s, capaciteit en kosten. Afstemming met politie en OM noodzakelijk. - Draagvlak nader toetsen, afstemming met ondernemers nodig.

-

Draagt bij aan vermindering van aantal piekgeluiden op oost-west route, maar leidt mogelijk tot uitwijkgedrag waardoor de overlast op andere routes in Helmond worden ervaren. Daarmee voldoet de maatregel niet aan de motie (overlast mag niet verlegd worden naar andere doorgaande wegen in Helmond). Draagt nauwelijks bij aan lagere waarde van jaargemiddelde geluidsbelasting op gevel. Hoofdwegenstructuur is juist ingericht op ontsluiting en doorstroming van auto-en vrachtverkeer. De oost-west route kent veel kruispunten. Het is lastig om een dergelijk verbod goed in te regelen op alle zijwegen. Vraagt uitgebreid proces: denk aan participatie, regelgeving rondom informatievoorziening en privacy, handhaving en ontheffingen, juridische belemmeringen en of procedures. Extra aandacht voor: - Vraagt veel van handhaving, inzet camera’s, capaciteit en kosten. Afstemming met politie en OM noodzakelijk. - Draagvlak nader toetsen, afstemming met ondernemers nodig.

-

Verbod doorgaand vrachtverkeer (op oost-west verbinding)

Effect

+

-

Effort

+++

-

Overleg met bedrijfsleven over routering en tijdstippen (zonder verbod)

Effect

+/++

-

Effort

+ -

15% tot 20% (richtingen opgeteld) is doorgaand vrachtverkeer. Het aantal piekmomenten neem dus evenredig af. Draagt nauwelijks bij aan lagere jaargemiddelde geluidsbelasting op gevel. Vraagt uitgebreid proces: denk aan participatie, regelgeving rondom informatievoorziening en privacy, handhaving en ontheffingen, juridische belemmeringen en of procedures. Extra aandacht voor: - Vraagt veel van handhaving, inzet camera’s, capaciteit en kosten. Afstemming met politie en OM noodzakelijk. Een verbod voor alleen ‘doorgaand’ vrachtverkeer is lastig te handhaven. - Draagvlak nader toetsen, afstemming met ondernemers nodig. Draagt bij aan vermindering van aantal piekgeluiden. Draagt nauwelijks bij aan lagere waarde van jaargemiddelde geluidsbelasting op gevel. Vraagt minder uitgebreid proces ten opzichte van bovenstaande maatregelen. Goede afstemming met ondernemers noodzakelijk. Risico is dat de ‘informele afspraken’ over routering niet goed worden nageleefd, waardoor het effect van de maatregel ook minder effectief is. Andersom geldt dat wanneer het wel goed wordt nageleefd het effect aanzienlijk is zonder ingrijpende en dure maatregelen. Onbekend is welke vrachtwagens (van welke bedrijven) er in Helmond tijdens nachtelijke uren rijden. Daardoor is deze maatregel ook minder effectief voor doorgaand vrachtverkeer.

Maatregel Quickscan mogelijke maatregelen

Campagnevoering

Smart Mobility

Stiller asfalt

Verlagen snelheid

Effect & Effort - / + / ++ / +++ Effect

-/+

Effort

+

Effect

+

Effort

++

Risico’s / toelichting -

-

Met gerichte campagnes wordt getracht de overlastgever en -ontvanger te beïnvloeden. - Enerzijds om het bedrijf / de chauffeur ertoe te bewegen andere routes en tijden te kiezen. Zonder aanvullende maatregelen is het risico groot dat campagne maar beperkt effect heeft. - Anderzijds om de ontvanger te helpen met maatregelen die hij/zij zelf kan nemen om minder last te ervaren van het vrachtwagengeluid. Dit kan door maatregelen aan de gevel, of eenvoudiger ramen dichthouden. Draagt mogelijk (beperkt) bij aan vermindering van aantal piekgeluiden. Draagt nauwelijks bij aan lagere waarde van jaargemiddelde geluidsbelasting op gevel.

-

Het beïnvloeden van verkeerslichten kan het afremmen en optrekken van vrachtverkeer laten doen afnemen. Hiermee neemt het aantal piekgeluiden af. - Afhankelijk van de wijze waarop dit wordt ingeregeld (fysieke lussen, gebruik van camera’s, gebruik van apps en V2X tools) zijn er ook verschillende risico’s. Zo kunnen de kosten bij fysieke lussen flink oplopen. Bij gebruik van camera’s (met AI) zullen de verkeerslichten op alle vrachtwagens reageren, terwijl bij apps en V2X tools alleen die vrachtwagens automatisch groen krijgen die ook met de app / V2X tool is uitgerust. - Onduidelijk is hoe vaak vrachtwagens nu tijdens nachtelijke uren moeten (af)remmen en accelereren als gevolg van rood licht. Indien vrachtwagens nu al zelden rood licht krijgen is deze maatregel minder effectief. - De maatregel is vooral effectief (in de vorm van minder piekgeluiden) voor de omgeving bij kruispunten en niet voor de omgeving bij wegvakken.

-

Helmond is vanuit DMI in gesprek met navigatie leveranciers. Het is mogelijk om intelligente toegang te bieden (met zones) via navigatie (deze moet wel overeen komen met de regelgeving op straat). Ook is het denkbaar om voorkeursroutes in te stellen. Bij voorkeursroutes is wel het risico in hoeverre leveranciers bereid zijn om dit op te nemen en ook in hoeverre de gebruiker van plan is het routeadvies op te volgen. Zeker wanneer een groot deel van de chauffeurs bekend is met de lokale wegenstructuur. Draagt bij aan een lager jaargemiddelde geluidsbelasting op de gevel. Verlaagd de geluidsbelasting en daarmee geluidsoverlast van het totale verkeer wat het tweede plusje verklaard. Verminderd niet het aantal geluidspieken. Hogere kosten door korte(re) levensduur asfalt. Mogelijk niet geschikt op kruispuntvlakken.

Effect

+/++

-

Effort

+

-

Effect

+/++

-

Effort

+++

-

Draagt bij aan een lager jaargemiddelde geluidsbelasting op de gevel. Verlaagd de geluidsbelasting en daarmee geluidsoverlast van het totale verkeer wat het tweede plusje verklaard. Minder effectief voor afname van het aantal piekgeluiden. Strookt niet met het uitganspunt: geen afbreuk aan belangrijke netwerkschakel oost-west verbinding voordat zuidelijke ontsluiting is gerealiseerd. 30 km/u past niet op beleid van Gebiedsontsluitende wegen type A en is lastig afdwingbaar in relatie tot wegprofiel.

Maatregel Quickscan mogelijke maatregelen

Instellen milieuzone(s)

Effect & Effort - / + / ++ / +++ Effect

+/++ (oost-west) - - (overige wegen)

Risico’s / toelichting -

Afhankelijk van het type milieuzone is er meer of minder winst te behalen (wat betreft afname geluidshinder). De meeste winst is te behalen met zero-emissiezones. Meerdere gemeenten in Nederland voeren per 1 januari een zero- emissiezone in. Dit vraagt wel ook om een uitgebreid voorbereidingsproces. (Vraag is natuurlijk wel of het logisch is om de oost –west route op te nemen in een milieuzone) Draagt bij aan vermindering van aantal piekgeluiden. Draagt nauwelijks bij aan lagere waarde van jaargemiddelde geluidsbelasting op gevel. Kans op uitwijkgedrag, vrachtwagens kiezen mogelijk voor andere routes door de stad. Vraagt uitgebreid proces: denk aan participatie, regelgeving rondom informatievoorziening en privacy, handhaving en ontheffingen, juridische belemmeringen en of procedures. Extra aandacht voor: - Vraagt veel van handhaving, inzet camera’s, capaciteit en kosten. Afstemming met politie en OM noodzakelijk. - Draagvlak nader toetsen, afstemming met ondernemers nodig.

Effort

+++

-

Effect

+/++

-

Effort

+++

-

Draagt bij aan een lager jaargemiddelde geluidsbelasting op de gevel. Verlaagd de geluidsoverlast van het totale verkeer. Draagt bij aan minder last van geluidspieken (het aantal pieken neemt niet af). Kan niet toegepast worden op kruispunten. Kan niet onbeperkt de hoogte in, terwijl er (steeds meer) relatief hoge bebouwing langs oost-west route is. Lastig inpasbaar. Risico op hoge kosten. Kan afbreuk doen aan visuele kwaliteit.

Geluidswerende maatregelen (maatregelen betrekking hebbende op de gevel)

Effect

++/+++

Effort

++/+++

-

Draagt bij aan een lager geluidsbelasting in de woning. Verlaagd de geluidsoverlast van het totale verkeer. Draagt bij aan minder last van geluidspieken (het aantal pieken neemt niet af). Risico op hoge kosten, bouwkundig onderzoek nodig. Medewerking nodig van woningeigenaren.

Toekomst: Ontwikkeling voertuigen naar zero emissie

Effect

++

-

Het effect zal aanzienlijk zijn, maar dit betreft een maatregel die nog vele jaren ontwikkeling nodig heeft. Voor de korte termijn doet het weinig. Zachtjes aan zullen er meer schone(re) vrachtwagens op de weg komen die ook minder geluid produceren.

Effort

-

Toekomst: Ontwikkeling Zuidelijke Ontsluiting en afwaarderen Oost-West as

Effect

+/++

-

Effort

+++

-

Met eerst de realisatie van de zuidelijke ontsluiting en daarna de afwaardering van de oost-west route wordt het meer vanzelfsprekend om andere routes in en om Helmond te gebruiken. Dit geldt dus ook voor het nachtelijke vrachtverkeer in Helmond. Er blijven bestemmingen waar de binnenstedelijke hoofwegenstructuur de meest logische route is voor de chauffeur. Geluidsoverlast zal afnemen naarmate de oost-west route verder wordt afgewaardeerd.

Overdrachtsmaatregelen (zoals geluidsschermen)

-