Presentatie mevr Cornielje - Grip op grondexploitatie
Tekst van het document
Grondbeleid en de raad
Gemeente Helmond 2024
06 24 11 56 48 mail@berdinycornielje.nl
Rollen van de raad ► Volksvertegenwoordigend rol ► Kaderstellend rol ► Controlerend rol
De rollen lopen in elkaar over en beïnvloeden elkaar.
mei 2024
Grip op grondbeleid
2
Wat willen we?: Volksvertegenwoordigende rol De raad wordt geacht te weten wat de inwoners willen en/of nodig hebben voordat ze dat zelf weten! Visie op alle aspecten van de stad: Wat voor een stad wil Helmond zijn? • Samenstelling van de bevolking In de visiedocumenten wordt de • Verdeling inkomensklassen basis gelegd voor de • Voorzieningen kaderstellende en controlerend • Economische ontwikkeling en rol. In de fase van de werkgelegenheid visievorming is de invloed van • Bereikbaarheid de raad het grootst. • Indeling van ruimte • Enz.
Omgevingsvisie
mei 2024
Grip op grondbeleid
3
Hoe willen we die visie realiseren? Kaderstellende rol Het grondbeleid geeft de randvoorwaarden/kaders voor de uitvoering. Welke invloed wil de gemeente hebben? Welke risico’s vindt de gemeente in het algemeen acceptabel?
Ontwikkelstrategie • Actief grondbeleid • Faciliterend grondbeleid (passief) • Situationeel grondbeleid (opgavegericht grondbeleid) • Samenwerken met marktpartijen Reserve grondbeleid Strategische grondaankopen
•
Wanneer en hoe wil de raad geïnformeerd worden?
Positie van de informatie in de Planning en controlcyclus • Raadswerkgroep, commissies • Afzonderlijke rapportages: Meerjarenperspectief Grondexploitaties en tussenrapportages • Paragraaf grondbeleid in begroting en jaarstukken
•
Welke ruimte krijgt het college?
Bevoegdheden van het college • Autonome bevoegdheden • Handelingen die achteraf geautoriseerd worden
•
Welke overige spelregels zijn er nodig?
• • • • • • • •
• •
mei 2024
Toerekening van kosten in de ontwikkelfase Vestigen voorkeursrecht Grondverwerving Gronduitgifte Kostenverhaal Winstneming/verliesvoorziening Inrichting van de grondexploitaties Looptijd
Grip op grondbeleid
4
Grondexploitatie Een grondexploitatie is pas een grondexploitatie als de raad dat zegt. ► Een grondexploitatie is meerjarige raming van de verwachte baten en lasten van een gebiedsontwikkeling. ► Een gebiedsexploitatie is samenvatting van meerdere grondexploitaties die met elkaar samenhangen. Bijvoorbeeld bij de ontwikkeling van een nieuwe wijk. Het doel is om een integraal beeld te krijgen van een programma of project. (Deze is niet verplicht.)
mei 2024
Welke invloed wil de raad op de individuele grondexploitaties?
• •
Ontwikkelstrategie Omvang van de grondexploitaties
Welke informatie wil de raad?
• • • • •
Looptijd, Planning en voortgang Risico-analyse Verwachte baten en lasten en evt verliesvoorziening Overkoepelende gebiedsexploitaties voor samenhangende projecten
Hoe actueel moeten de grondexploitaties zijn?
Jaarlijkse bijstelling is verplicht maar is meer gewenst?
Grip op grondbeleid
5
Controlerende rol Het grondbeleid ken veel vaktermen en specifieke regels. De raad kan daar kennis van nemen maar het beter om de juiste toepassing van de regels over te laten aan het college en de controle hierop door de accountant uit te laten voeren. Voor complexe en/of risicovolle grondexploitaties kan de raad een aanvullende opdracht aan de accountant verstrekken. ► De beleidsuitvoering • • • •
Prestatie-indicatoren voor doelmatigheid een doeltreffendheid Passen de uitkomsten en de voortgang in de stadsvisie? Is de stadsvisie nog actueel? Relatie met de doelstellingen in andere beleidsterreinen (duurzaamheid, milieu, werkgelegenheid enz.)
► Uitvoering van de grondexploitaties • • •
• • •
mei 2024
Leesbare actuele rapportages met integrale afwegingen De positie van het Meerjarenperspectief Grondexploitaties ten opzichte van de jaarstukken en in de opdracht aan de accountant. Weergave van risico’s: ■ per grondexploitatie, gebiedsexploitatie en in het totaal ■ de wijze waarop deze worden beheerst en afgedekt Verwachte winsten en verliezen Gebruik van de bevoegdheden van het college Afspraken met de accountant
Grip op grondbeleid
6
Bijlagen
mei 2024
Grip op grondbeleid
7
Notitie grondbeleid 2023 Onderstaand de stellige uitspraken die relevant zijn voor raadsleden ► Er moet jaarlijks een herziening van de grondexploitatiebegroting plaatsvinden. Actualisaties van het grondexploitatiecomplex en de grondexploitatiebegroting met planinhoudelijke wijzigingen, dan wel autonome wijzigingen met materiële financiële gevolgen, moeten opnieuw door de raad worden vastgesteld. ► Een bouwgrond in exploitatie (BIE) moet worden geopend vanaf het moment van het vaststellen van het raadsbesluit met daarin de vaststelling van het grondexploitatiecomplex inclusief grondexploitatiebegroting. Vanaf dat moment is de BIE geopend en kunnen kosten worden geactiveerd en bijgeschreven op de voorraadpositie bij onderhanden werk (bouwgronden in exploitatie) op de balans. ► Voor een grondexploitatie met een looptijd langer dan 10 jaar is de volgende aanvullende informatie verplicht: de motivatie voor de langere looptijd en een overzicht met onderbouwing van de risicobeperkende maatregelen. Deze moeten in de begroting en jaarstukken worden vermeld. Hoofdstuk 2 is specifiek voor raadsleden maar hoofdstuk 3 is ook aan te bevelen. In de notitie staan meer stellige uitspraken en aanbevelingen maar die zijn vooral technisch van aard
mei 2024
Grip op grondbeleid
8
Notitie grondbeleid 2023 Onderstaand de aanbevelingen die relevant zijn voor de raadsleden
► De commissie BBV adviseert kaderstelling op het gebied van grondbeleid niet bij begroting vorm te geven, maar door middel van de (financiële) verordening of door een nota grondbeleid aan de raad voor te leggen en deze periodiek te herzien. ► De commissie BBV adviseert het verwachte resultaat van de grondexploitatie(s) op eindwaarde in de paragraaf grondbeleid op te nemen, ook indien de verliesvoorziening op contante waarde is gebaseerd. ► De commissie BBV adviseert om in de nota grondbeleid of de paragraaf grondbeleid een toelichting te geven inzake de keuze en doelstelling van het aangaan van een publiek-private samenwerkingsovereenkomst met een verbonden partij in het kader van een grondexploitatie. ► De commissie BBV adviseert om de wijze waarop met de toerekening van bovenwijkse voorzieningen wordt omgegaan, vast te leggen in een nota grondbeleid, of de financiële verordening op grond van artikel 212 Gemw. ► De commissie BBV adviseert om de wijze waarop met conjuncturele risico’s en de omvang van het weerstandsvermogen wordt omgegaan uit te werken in bijvoorbeeld de nota grondbeleid of weerstandsvermogen en risico’s of de financiële verordening.
► De commissie BBV adviseert om het beleid met betrekking tot de manier waarop met (projectspecifieke) risico’s wordt omgegaan bij het bepalen van de tussentijdse winstneming en de omvang van het weerstandsvermogen uit te werken in bijvoorbeeld de nota grondbeleid en/of weerstandsvermogen en risico’s, of de financiële verordening.
mei 2024
Grip op grondbeleid
9