Presentatie bijeenkomst energiedilemma's 22 april 2021

Energietransitie & zonnevisie Programma Duurzame & Gezonde Stad

22 april 2021

Agenda • • • • •

2

Voor welke opgave staan we met elkaar? Hoe willen we dat bereiken? Waar staan we nu, en waar lopen we tegenaan? Welke afwegingen maken we? Hoe gaan we verder?

Voor welke opgave staan we met elkaar? Landelijk • Af van gebruik van fossiele brandstoffen en toe naar het opwekken van duurzame energie (50% in 2030, 100% in 2050) • Reductie van CO2 t.o.v. 1990 (50% in 2030, 90% in 2050) Lokaal • Klimaatneutraal in 2035 -2045

3

Hoe willen we dat in Helmond bereiken? • Regionale Energiestrategie (RES) • Eigen opgave Helmond, Klimaat neutraal 2035-2045 • Volgens klimaatbegroting eerste stap 7% behaald • Ter indicatie: opgave in Helmond is 3x de opgave vanuit de RES

Daarom geldt de stellingname: Wie de energietransitie nodig acht, acht aanvullend beleid essentieel. Aanvullend beleid realiseren via: • Inzet op gedragsverandering + transitieplannen warmte • Verder benodigde inzet op circulaire economie • Doorontwikkeling warmtekaders met ministerie • (G)één zoekgebieden voor windmolens, maar wel: Visie zonnevelden cq zonneladder (in 2020 vastgesteld)

Welke stappen hebben we al genomen? • • • • • • • • • • 5

Versnellingsagenda Energiesafari (2019) 2019-2020: Dilemmadialogen Regionale bijeenkomsten RES Januari 2020: opiniecommissie visie zon Mei 2020: concept RES en visie zon Mei 2020: Transitievisie warmte, versie 0.2 Juni 2020: vaststellen visie zonnevelden en zonnevisie November 2020: (via reguliere route beleid vastgesteld) December 2020: Transitievisie warmte, versie 0.5

Waar lopen we tegenaan? • Politiek een lastig dilemma: groot spanningsveld tussen ‘groen’ en ‘groen’ • Een transitie is geen systeemverandering • Doelstelling vanuit Rijksoverheid en provincie leidt tot onduidelijkheid voor inwoners over de strijdigheid van kaders • Polarisering het debat in de media • Not In My Back Yard (NIMBY): mensen accepteren de transitie, maar niet wanneer ze er zelf last van hebben Specifiek in Stiphout • Oproep over het zonneveld (maar verkapt over de participatie) • Inwoners roeren zich met brieven • Uitdaging voor gemeenteraad inzake rol van beleidsmaker en volksvertegenwoordiger • Landelijk wordt het dossier Helmond gevolgd

Afweging 1 Ons aandeel in de energietransitie Landelijk en Europees is beleid geformuleerd. Als gemeente houden we dat als ijkpunt, we volgen de ontwikkelingen en in algemene zin leveren we hieraan onze bijdrage. VS Aanvullend aan de landelijke doelstellingen hebben we onze eigen ambities. Ook omdat onze opgave groot is en de maatschappelijke kant aandacht vraagt (tweedeling). Helmond wil klimaatneutraal zijn in 2035- 2045, ook als dat wat extra vraagt in de manieren waarop de transitie vorm moet krijgen.

Afweging 1: de energie-opgave De implicaties van een keuze • Als we ons beperken tot de landelijke ambities, dan is lokaal beleid als ‘visie op zon’ vooral iets voor de langere termijn • Individuele lokale projecten zijn dan minder prioritair. Oftewel: zonder projecten vanuit de zonnevisie, transitie visie warmte en energiearmoede kunnen we ook voldoen aan de landelijke opgave. --• Wanneer we ook onze eigen ambitie willen behalen, hebben we dergelijke projecten wél nodig. Immers: de sturing op het behalen van onze opgave verdwijnt anders, waardoor we verder achter komen te liggen op de uitgesproken ambitie: Svz nu 7% minder in 2024. (klimaatbegroting) • Je houdt vast aan “groen is geen keuze, groen is de norm” en klimaatneutraal in 2035-2045. En draagt bij aan de balans in de stad.

Afweging 2 Wat is inspraak? Voorwaarde binnen het proces, en voorafgaand aan het afgeven van een (omgevings)vergunning, is dat het draagvlak bij omwonenden wordt getoetst. Aangezien hier geen harde richtlijnen voor zijn kunnen mensen hieruit concluderen dat ze inspraak hebben in de vraag of er een ontwikkeling plaatst vindt. VS Door een zoekgebied, transitie wijk etc aan te wijzen, zijn kaders bepaald. Het is wel belangrijk van inwoners te horen hoe zij tegen een initiatief aankijken en onder welke voorwaarden dit kan plaatsvinden. Oftewel: inspraak gaat over de vraag hoe.

Afweging 3 Draagvlak en algemeen belang Draagvlak én acceptatie zijn onderdeel van een ordelijk proces. Uiteindelijk moet iedereen voor zijn. VS Draagvlak en acceptatie zijn belangrijk. Uiteindelijk moet iedereen gehoord zijn. We realiseren ons dat niet iedereen altijd voor zal zijn. En wegen ook ten aanzien van maatschappelijk belang en doelstellingen.

Afweging 2 en 3: de aard van inspraak De implicaties van een keuze • Als inwoners via inspraak bepalen óf ergens een initiatief komt, is de kans groot dat dit nergens kan plaatsvinden (NIMBY). Dit raakt aan het fundament van de opgave, zoals in het eerste dilemma beschreven.

--• Als inspraak over de voorwaarden gaat, dan is het mogelijk om met de wijk te kijken naar hoe een initiatief kan plaatsvinden. Dan gaat het bijvoorbeeld om de grootte, om het aangezicht, om compensatiemaatregelen of om inpassing in de natuur, wederkerigheid en acceptatie. Wanneer dit moet gebeuren kan gestuurd worden.

Afweging 4 Onze initiële rol: We nemen altijd de onafhankelijke rol van vergunningverlener. Ook wanneer we mede grond eigenaar of belanghebbende zijn. VS We nemen waar mogelijk een mede initiërende rol initiatiefnemer. Dit niet alleen om het proces te sturen, maar eveneens om projectmatig, sociaal en financieel kansen te verzilveren. 12

Afweging 4 Implicaties keuze onze rol Huidige rol: herhaling doorlopen traject. Omgevingswet. Daarvoor moeten we met een stem spreken voor wat betreft doelstelling en ambitie, deze eenduidig uitdragen, een rechte koers gaan en een lange adem hebben. Zelf zorgdragen voor een stuwende rol biedt kansen voor nieuwe financiële modellen. Betere sturing op het proces en doel. Passend bij de door u ingediende moties, inzet eigendom gemeente gronden, energietransitie als middel tegen tweedeling de huidige ambities en de inzet ten behoeve van de Europese Call met Eindhoven.

Welke scenario’s liggen voor? 1. Vasthouden c.q. doorzetten huidige route, met de gemeente als vergunningverlener en in 2de instantie als eigenaar.

2. Vasthouden c.q. doorzetten huidige route, met meer stuwende rol. 3. Herijken huidige route(s).

Richting geven aan het vervolg

In gesprek