Motie Raadsonderzoek PFAS

Motie Raadsonderzoek PFAS De gemeenteraad van Helmond, tijdens de vergadering van 20 mei 2025, Stelt vast dat: 

Het Helmondse bedrijf Custom Powders vele jaren lang, in opdracht van chemiebedrijf Chemours (vroeger: Du Pont) een bedrijfsproces heeft uitgevoerd waarbij PFAS-stoffen vrijkwamen. Dit bedrijfsproces is in januari 2018 beëindigd.



Het onderzoeksprogramma Zembla op 27 april 2025 een uitzending heeft gewijd aan dit bedrijf. Daarbij kwamen schokkende feiten naar boven over de gehanteerde bedrijfsvoering, zoals jarenlange lozingen van PFAS-houdende vloeistoffen op het riool, over de betrokkenheid en het medeweten van Chemours daarvan, en over de slechte arbeidsomstandigheden binnen Custom. Deze uitzending bevatte geen nieuwe aantoonbare informatie over emissies via de lucht of nieuwe gezondheidsrisico’s voor omwonenden, maar onderstreepte vooral de ernst van de lozingen via het riool en de bredere milieuschade.



Vergiftiging van onze leefomgeving door bedrijfsuitstoot onacceptabel is.



Het College aangifte heeft gedaan tegen Custom Powders B.V. en Chemours c.s., op basis van het illegaal lozen op het riool ofwel het plegen van een milieudelict.



Het college bereid is alle op dit dossier betrekking hebbende documenten openbaar te willen maken, maar dat het zeer veel tijd zal kosten om deze documenten te bewerken conform de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) en de Wet open overheid.(Woo).



Het College open staat ten opzichte van het laten uitvoeren van een onafhankelijk extern onderzoek naar het gemeentelijk handelen in dit dossier, inclusief vergunningverlening, toezicht en handhaving, informatievoorziening, bestuurlijke rol en invulling gemeentelijke zorgplicht.

Pagina 1|3

Is van mening dat: 

er een diepgravend, onafhankelijk onderzoek moet komen naar het gemeentelijke handelen, inclusief dat van de gemeenteraad zelf. Met als kernwaarden: openheid, politieke verantwoording en lessen trekken voor de toekomst.



De gemeenteraad, als hoogste bestuursorgaan van de gemeente, opdrachtgever moet zijn van dit onderzoek.



Het onderzoek moet worden uitgevoerd in overeenstemming met de geldende AVGregelgeving.

Besluit: Als gemeenteraad een onafhankelijk raadsonderzoek in te stellen, met de volgende uitgangspunten: 

De raad stelt een raadsbegeleidingsgroep in, met ondersteuning door de griffie, die zal functioneren als gedelegeerd opdrachtgever namens de gemeenteraad. Deze groep koppelt ten minste twee keer terug aan de voltallige raad over voortgang, richting en proces. Deze groep zal bestaan uit de raadsleden: 1. Theo Manders 2. Martijn Rieter 3. Ron Peters 4. Bert van Sas 5. Michiel van Geel 6. Cor van der Burgt



De raadsbegeleidingsgroep selecteert een extern onderzoeksbureau, en treedt op als directe opdrachtgever.



Het onderzoek richt zich op het gemeentelijk handelen, de politieke besluitvorming en de ambtelijke uitvoering in dit dossier, inclusief vergunningverlening, toezicht en handhaving, informatievoorziening, bestuurlijke rol en invulling van de gemeentelijke zorgplicht.



De raadsbegeleidingsgroep formuleert de onderzoeksopdracht en de onderzoeksvragen, waarbij advies wordt gevraagd aan het college1. Tevens dienen deze opdracht en vragen door de voltallige gemeenteraad te worden bekrachtigd.



Het onderzoek bestrijkt de periode vanaf de eerste vergunningsaanvraag van Custom Powders tot heden;



Het onderzoeksbureau krijgt volledige toegang tot alle relevante gemeentelijke documenten in dit dossier;



Er wordt voor gewaakt dat dit onderzoek geen negatieve effecten heeft op mogelijke juridische procedures van de gemeente tegen Custom Powders, Chemours of hun directies.



Het onderzoek wordt zo spoedig mogelijk opgestart, en uiterlijk vóór het einde van dit jaar gepresenteerd;



De kosten van het onderzoek worden gedekt uit de post onvoorzien.

Pagina 2|3

En spreekt daarnaast uit: 

Dat tijdens het lopende externe onderzoek raadsleden tijdelijk afzien van verzoeken tot tussentijdse openbaarmaking, maar wel alle documenten vertrouwelijk kunnen inzien zoals door het college is toegezegd.



Dat betrokken inwoners, (oud-)medewerkers of organisaties de mogelijkheid moeten krijgen om input te leveren aan het onderzoek, waarbij de wijze waarop dit gebeurt aan het onderzoeksbureau wordt overgelaten;



Dat, indien het onderzoek onvoldoende duidelijkheid oplevert, andere onderzoeksmogelijkheden – tot maximaal een raadsenquête – niet worden uitgesloten.

En gaat over tot de orde van de dag. Namens de fracties van:

VVD Helmond Theo Manders

PvdA Hans de Mare

GroenLinks Bert van Sas

CDA Ron Peters

SP Lonneke Maráczi

D66

Lokaal sterk

50PLUS

DENK

Jochem van de Bogaard

Anja Spierings

Frans Mol

Omar Fkihi

MI Hellemonders Wilbert Linders

1

Bij het formuleren van de onderzoeksvragen kan de raadsbegeleidingsgroep gebruikmaken van reeds eerder gestelde schriftelijke vragen van fracties. Te denken valt aan vragen als: Wat wisten college, ambtelijke organisatie, gemeenteraad en omgevingsdienst op welk moment? Welke instrumenten waren er, zijn deze ingezet en hoe? Hoe is er richting inwoners gecommuniceerd? Wat had anders gemoeten – en waarom is dat niet gebeurd?

Pagina 3|3