Motie Helmonds dialect beschermd immaterieel erfgoed

MOTIE VREEMD AAN DE ORDE VAN DE DAG Motie: “Helmonds dialect beschermd immaterieel erfgoed” De gemeenteraad van Helmond, bijeen dinsdag 25 januari 2022. Overwegende dat: 1. Studenten aan de Pedagogische Academie De Kempel van Helmond in de jaren ’70 hoorden dat het Helmonds een van de bijzonderste Nederlandse dialecten was; en dat ook nog eens steeds heel veel Hellemonds gesproken wordt in deze historische industriestad sinds ongeveer 1850; 2. Half oktober 2006 (ruim 15 jaar geleden), de inmiddels bekende Nederlandse veelschrijver en taalkundige, Wim Daniëls Helmond verraste met een eigen ‘Helmonds woordenboek’; 3. Taalkundige Wim Daniëls als veel gevraagd gast bij meerdere talk-shows op de nationale TV elke keer weer van de gelegenheid gebruik maakte (en nog maakt?) om nadrukkelijk te melden dat het Helmonds dialect een van de bijzonderste dialecten van Nederland is; 4. N.a.v. het Helmonds woordenboek, begin 2007 de stichting ‘Haw Ut Hellemonds’ werd opgericht, om ook het gesproken Hellemonds te gaan promoten en ook vast te leggen voor het nageslacht; 5. Sinds september 2007, aanvankelijk jaarlijks, door ‘Haw Ut Hellemonds’, de eerste vijf jaar nog in de grote zaal van het oude Speelhuis van Blom&Sanders, ‘Ut Hellemonds Diktee’ werd gehouden. Die eerste vijf jaar werden deze zelfs door Wim Daniëls zelf gepresenteerd, waarbij o.a.

de meer dan vermaarde Helmondse cabaretier Bert Kuijpers zorgde voor de tekst; 6. Professor Jos Swanenberg ook veel onderzoek heeft gedaan naar het Helmonds en het Helmonds als speciaal heeft bestempeld; 7. Op 29 juni 2015 Robbie Manders zijn proefschrift ‘Kattenmeppers en keienbijters’ (een onderzoek naar het Helmonds dialect) heeft verdedigd. Daarin staat op pag.37, het laatste hoofdstuk 6.Conclusie, o.a. “Als daaraan wordt toegevoegd dat het dialect aanwezig is op sociale media en dat het onder andere lexicaal gedocumenteerd staat in meerdere versies van een Helmonds woordenboek, dan heeft het Helmonds volgens de UNESCO-richtlijnen een vrij hoge vitaliteit”; 8. De raad onlangs geïnformeerd is om een aangepaste nieuwe erfgoed-visie te maken, waarin ook nadrukkelijk het immaterieel cultureel erfgoed (waar ook o.a. dialect onder valt) zal worden meegenomen; 9. Voor zover wij weten nog geen enkele stad in Nederland (wèl provincie: het Fries) zijn/haar lokaal dialect tot beschermd immaterieel erfgoed heeft benoemd, waardoor Helmond de eerste stad zou kunnen zijn!; 10. Dat het Helmondse dialect onder grote druk staat te verdwijnen als met de beoogde schaalsprong veel inwoners van buiten de stad en/of regio in Helmond komen wonen, die het Helmondse dialect niet spreken en slecht kunnen verstaan.

Reden te meer om het (zuivere) Helmondse dialect te koesteren, te spreken, te onderwijzen en als erfgoed door te geven aan volgende generaties. Besluit: 1. Dat vanaf vandaag ons eigen Hellemondse dialect wordt verklaard tot beschermd immaterieel erfgoed, vooralsnog via de status ‘Gemeentelijk Monument’. En gaat over tot de orde van de dag,

Mì Hellemonders Michael Rieter