E VNG stukken
Tekst van het document
Ingekomen stukken Hoofddocument: E1 VNG 2024-051 Model participatieverordening 2024 Nummering
2024-03-E1
Onderwerp
E1 VNG 2024 051 Model participatieverordening 2024
Categorie
E VNG ledenbrieven
Datum ontvangst
19-12-2024
Datum raadsvergadering
11-03-2025
Hoofddocument
E1 VNG 2024-051 Model participatieverordening 2024
Hoofddocument: E2 VNG 2024-052 Actuele situatie asiel en integratie en oproep tot versneld huisvesten Nummering
2025-03-E2
Onderwerp
E2 VNG 2024 052 Actuele situatie asiel en integratie en oproep tot versneld huisvesten
Categorie
E VNG ledenbrieven
Datum ontvangst
23-12-2024
Datum raadsvergadering
11-03-2025
Hoofddocument
E2 VNG 2024-052 Actuele situatie asiel en integratie en oproep tot versneld huisvesten
Hoofddocument: E3 VNG 2025-2001 Extra vacatureronde VNG-bestuur en commissies Nummering
2025-03-E3
Onderwerp
E3 VNG 2025 2001 Extra vacatureronde VNG bestuur en commissies
Categorie
E VNG ledenbrieven
Datum ontvangst
07-01-2025
Datum raadsvergadering
11-03-2025
Hoofddocument
E3 VNG 2025-2001 Extra vacatureronde VNG-bestuur en commissies
1
Hoofddocument: E4 VNG 2025-Gezamenlijke brief oproep meer vrouwen in de politiek Nummering
2025-03-E4
Onderwerp
E4 VNG 2025 Gezamenlijke brief oproep meer vrouwen in de politiek
Categorie
E VNG ledenbrieven
Datum ontvangst
20-01-2025
Datum raadsvergadering
11-03-2025
Hoofddocument
E4 VNG 2025-Gezamenlijke brief oproep meer vrouwen in de politiek
Hoofddocument: E6 VNG 2025-003 Ledenraadpleging aanpassen maximale borg woningcorporaties Nummering
2025-03-E6
Onderwerp
E6 VNG 2025 003 Ledenraadpleging aanpassen maximale borg woningcorporaties
Categorie
E VNG ledenbrieven
Datum ontvangst
03-02-2025
Datum raadsvergadering
11-03-2025
Hoofddocument
E6 VNG 2025-003 Ledenraadpleging aanpassen maximale borg woningcorporaties
Hoofddocument: E7 VNG 2025-004 Hervat deelname aan IZA en gesprekken over AZWA Nummering
2025-03-E7
Onderwerp
E7 VNG 2025 004 Hervat deelname aan IZA en gesprekken over AZWA
Categorie
E VNG ledenbrieven
Datum ontvangst
03-02-2025
Datum raadsvergadering
11-03-2025
Hoofddocument
E7 VNG 2025-004 Hervat deelname aan IZA en gesprekken over AZWA
2
Hoofddocument: E8 VNG 2025-005 Offensief tegen explosies Nummering
2025-03-E8
Onderwerp
E8 VNG 2025 005 Offensief tegen explosies
Categorie
E VNG ledenbrieven
Datum ontvangst
05-02-2025
Datum raadsvergadering
11-03-2025
Hoofddocument
E8 VNG 2025-005 Offensief tegen explosies
Hoofddocument: E9 VNG 2025-006 Uitspraak Deskundigencommissie Jeugd Nummering
2025-03-E9
Onderwerp
E9 VNG 2025 006 Uitspraak Deskundigencommissie Jeugd
Categorie
E VNG ledenbrieven
Datum ontvangst
10-02-2025
Datum raadsvergadering
11-03-2025
Hoofddocument
E9 VNG 2025-006 Uitspraak Deskundigencommissie Jeugd
Hoofddocument: E10 VNG 2025-007 Lokale Ketenaanpak Digitale Inclusie Nummering
2025-03-E10
Onderwerp
E10 VNG 2025 007 Lokale Ketenaanpak Digitale Inclusie
Categorie
E VNG ledenbrieven
Datum ontvangst
13-02-2025
Datum raadsvergadering
11-03-2025
Hoofddocument
E10 VNG 2025-007 Lokale Ketenaanpak Digitale Inclusie
3
Hoofddocument: E11 VNG 2025-008 Bekendmaking benoeming (wrnd) leden VNG bestuur en cie Nummering
2025-03-E11
Onderwerp
E11 VNG 2025 008 Bekendmaking benoeming (wrnd) leden VNG bestuur en cie
Categorie
E VNG ledenbrieven
Datum ontvangst
14-02-2025
Datum raadsvergadering
11-03-2025
Hoofddocument
E11 VNG 2025-008 Bekendmaking benoeming (wrnd) leden VNG bestuur en cie
Hoofddocument: E12 VNG 2025-009 Ontwikkelingen asielopvang en huisvesting statushouders Nummering
2025-03-E12
Onderwerp
E12 VNG 2025 009 Ontwikkelingen asielopvang en huisvesting statushouders
Categorie
E VNG ledenbrieven
Datum ontvangst
19-02-2025
Datum raadsvergadering
11-03-2025
Hoofddocument
E12 VNG 2025-009 Ontwikkelingen asielopvang en huisvesting statushouders
Hoofddocument: E13 VNG 2025-010 Woontop en Nationale Prestatieafspraken met woningcorporaties Nummering
2025-03-E13
Onderwerp
E13 VNG 2025 010 Woontop en Nationale Prestatieafspraken met woningcorporaties
Categorie
E VNG ledenbrieven
Datum ontvangst
19-02-2025
Datum raadsvergadering
11-03-2025
Hoofddocument
E13 VNG 2025-010 Woontop en Nationale Prestatieafspraken met woningcorporaties
4
Hoofddocument: E14 VNG 2025-011 Ledenbijeenkomst koersbepaling na Overhedenoverleg en campagne financieel ravijnjaar Nummering
2025-03-E14
Onderwerp
E14 VNG 2025 011 Ledenbijeenkomst koersbepaling na Overhedenoverleg en campagne financieel ravijnjaar
Categorie
E VNG ledenbrieven
Datum ontvangst
20-02-2025
Datum raadsvergadering
11-03-2025
Hoofddocument
E14 VNG 2025-011 Ledenbijeenkomst koersbepaling na Overhedenoverleg en campagne financieel ravijnjaar
Hoofddocument: E15 VNG 2025-012 Model subsidieregeling lokale aanpak isolatie Nummering
2025-03-E15
Onderwerp
E15 VNG 2025 012 Model subsidieregeling lokale aanpak isolatie
Categorie
E VNG ledenbrieven
Datum ontvangst
25-02-2025
Datum raadsvergadering
11-03-2025
Hoofddocument
E15 VNG 2025-012 Model subsidieregeling lokale aanpak isolatie
Hoofddocument: E16 VNG 2025-013 Model instructie voor de griffier 2025 Nummering
2025-03-E16
Onderwerp
E16 VNG 2025 013 Model instructie voor de griffier 2025
Categorie
E VNG ledenbrieven
Datum ontvangst
25-02-2025
Datum raadsvergadering
11-03-2025
Hoofddocument
E16 VNG 2025-013 Model instructie voor de griffier 2025
E1 VNG 2024-051 Model participatieverordening 2024
Het bestand E1 VNG 2024-051 Model participatieverordening 2024 kon niet correct worden ingeladen, het is mogelijk corrupt of beschadigd. Het originele bestand kunt u hier vinden: https://helmond.notubiz.nl/document/14990603/1/E1+VNG+2024-051+Model+participa tieverordening+2024?connection_type=17&connection_id=11385934
Aan de leden
Datum
23 december 2024 Ons kenmerk
U202400644 Lbr. 24/052 Telefoon
070-373 83 93 Bijlage(n)
-
Onderwerp
Actuele situatie asiel en integratie en oproep tot versneld huisvesten van statushouders
Geachte leden van college en gemeenteraad, Met deze brief informeren we u over de stand van zaken op het gebied van asielopvang, huisvesting van statushouders, de opvang van Oekraïners en integratie. De VNG doet een oproep aan gemeenten om versneld aan de gemeentelijke taakstelling voor huisvesting van statushouders te voldoen. We geven een terugblik op de Landelijke Regietafel Migratie en Integratie (LRT), de aangekondigde nieuwe wetgeving en schetsen op een aantal andere onderwerpen de actuele situatie en de aandachtspunten die de VNG bij het rijk onder de aandacht heeft gebracht. Actuele situatie De asielopvang staat nog steeds onder druk en de situatie in het aanmeldcentrum in Ter Apel blijft gespannen. Het COA doet een oproep aan gemeenten om nieuwe opvanglocaties te openen, tijdelijke noodlocaties langer open te houden en om vaart te maken met het huisvesten van statushouders. Gemeenten slagen er beperkt in om de taakstelling voor de huisvesting van statushouders te behalen, waardoor de achterstand naar verwachting oploopt tot ongeveer 13.000 te huisvesten statushouders in 2024. Ook de opvanglocaties voor ontheemden uit Oekraïne zitten nagenoeg vol. We verzoeken het rijk om hier aan oplossingen te werken in samenwerking met gemeenten en met passende randvoorwaarden.
De VNG zet onverminderd in op een stabiele en flexibele asielketen van opvang en begeleiding naar huisvesting en integratie of terugkeer. VNG en Aedes roepen op tot versneld huisvesten van statushouders Op grond van de Huisvestingswet dient het rijk twee keer per jaar de taakstelling bekend te maken. Op 14 november 2024 zijn gemeenten hierover geïnformeerd. De eerste helft van 2024 werd
Vereniging van Nederlandse Gemeenten Nassaulaan 12 Den Haag | Postbus 30435 | 2500 GK Den Haag 070 - 373 83 93 | info@vng.nl
vng.nl
afgesloten met een achterstand van circa 10.900 te huisvesten statushouders, dat naar verwachting oploopt tot 13.000 eind 2024. De huisvestingstaakstelling voor de eerste helft van 2025 is vastgesteld op 17.700. De achterstand op de huisvesting van statushouders is direct van invloed op de bezetting van asielopvang en daarmee op het aanmeldcentrum in Ter Apel. Het COA verwacht vanaf de tweede helft van januari mogelijk weer een tekort aan opvangplekken. De VNG en Aedes roepen hun leden op om versneld aan de wettelijke taakstelling te voldoen. Dit is van belang om problemen in Ter Apel te voorkomen en statushouders in de opvang perspectief te bieden. We roepen onze leden gezamenlijk op om voor een gemeente van gemiddelde grootte, versneld ten minste vier mensen te huisvesten. Hiermee kunnen we kostbare vormen van noodopvang voorkomen. Deze zijn nadelig voor de mensen die daar worden opgevangen en kunnen met regelmaat op beperkt draagvlak rekenen bij inwoners. De komende maanden houden we vinger aan de pols om onze gezamenlijke inzet te bepalen om acute problemen in de opvang te voorkomen. Deze oproep is een noodmaatregel voor een acuut probleem. De enige structurele oplossing voor dit probleem is uitvoering van de afspraken die in de Woontop zijn gemaakt, waarmee we meer woonruimte voor alle woningzoekenden, en specifiek ook verschillende aandachtsgroepen, willen creëren.
Terugblik Landelijke Regie Tafel Op woensdag 18 december kwam de LRT bijeen. Het kabinet was met vijf bewindspersonen aanwezig (naast de minister van Asiel en Migratie ook de minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid en de staatssecretaris van Participatie en Integratie). Daar is te kennen gegeven dat het kabinet werkt aan de uitwerking van de aangekondigde asielmaatregelen wat betreft de intrekking van de Spreidingswet en de aanpassing van de Huisvestingswet (waaronder het afschaffen van de taakstelling voor statushouders, en het invoeren van een verbod op een het versneld huisvesten van statushouders slechts op basis van het feit dat zij statushouder zijn). Het kabinet wenst tot alternatieve huisvesting te komen. Dit zal een verdere doorwerking hebben op onder andere participatie en inburgering. Het nut en de noodzaak van het betrekken van medeoverheden staat niet ter discussie. We willen met het kabinet in gesprek blijven om duidelijk te maken welke maatregelen wel maar ook welke maatregelen niet uitvoerbaar zijn. Hierbij wordt de lijn uitgedragen die bij de afgelopen ALV is afgesproken zoals het behoud van de Spreidingswet en de bepalingen in de Huisvestingswet rondom de huisvesting van statushouders zolang er geen alternatief is.
Gemeenten maken zich zorgen over de stijging van dakloosheid en overlast op straat als gevolg van het sluiten van de landelijke vreemdelingenvoorziening (LVV). Het kabinet geeft aan te werken aan een brede aanpak van dakloosheid en complexe casuïstiek. De VNG heeft in de LRT gewezen op de rijksverantwoordelijkheid met betrekking tot de groep ongedocumenteerden en de noodzaak tot samenwerking met de Immigratie- en Naturalisatiedienst, de Dienst Terugkeer en Vertrek en de politie. Ook in het bestuurlijk overleg van 16 december over de LVV zijn het ministerie en de gemeenten niet tot nadere oplossingen voor de ongedocumenteerden gekomen. De gemeentelijke delegatie heeft ook aandacht gevraagd voor de opvang van ongedocumenteerden met ernstige psychische problematiek. Vooralsnog is er voor gemeenten geen werkbaar alternatief voor de beëindiging van de LVV per 1 januari 2025. Het kabinet werkt aan het strafbaar stellen van niet
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
2/5
meewerken aan terugkeer. In de LRT heeft de minister van Asiel en Migratie laten weten dat het verlenen van humanitaire hulp door gemeenten niet strafbaar wordt gesteld. Daarnaast heeft de minister van Asiel en Migratie toegezegd op korte termijn met een reactie te komen op openstaande vragen (over bekostiging, doorstroomlocaties, gemeentelijke exploitatie van asielopvang en de eigen bijdrage voor de Oekraïne-opvang). Er is ook gevraagd om gemeenten spoedig duidelijkheid te verschaffen over de randvoorwaarden als het gaat om kleinschaligheid en soberheid. De VNG-inzet is in lijn met de resolutie ‘Zorg voor congruent asielbeleid en behoud instrumentarium tot de keten op orde is’. Deze resolutie is afgelopen ALV met 98% aangenomen. De oproep in de resolutie is om te bepleiten dat volgordelijkheid in maatregelen cruciaal is om chaos in de asielketen te voorkomen en dat áls wetgeving en instrumentarium voor opvang en huisvesting worden ingetrokken dat pas te doen als de asielketen op orde is en er voldoende effectieve, werkbare alternatieven beschikbaar zijn. Ministerraad stemt in met asielplannen Op vrijdag 20 december heeft de minister van Asiel en Migratie een pakket maatregelen gepresenteerd dat gericht is om de asielinstroom te beperken. De ministerraad heeft ingestemd met verzending van de wetsvoorstellen aan de Raad van State.
De Asielnoodmaatregelen wet omvat onder meer de afschaffing van permanente verblijfsvergunningen, beperking van de geldigheidsduur van asielvergunningen tot drie jaar, verruiming van de ongewenstverklaring en beperking van nareis tot kerngezinnen. Daarnaast ligt er een voorstel voor een tweestatusstelsel. Hierbij wordt onderscheid gemaakt in mensen die vallen onder het vluchtelingenverdrag (vluchtelingenstatus) en mensen die om andere redenen bescherming krijgen. Verder is er een wijziging bij het wetsvoorstel terugkeer en vreemdelingenbewaring gepresenteerd. Dit wetsvoorstel regelt onder meer dat niet meewerken aan uitzetting strafbaar wordt en dat het onderscheid tussen strafrechtelijk gedetineerden en vreemdelingenbewaring scherper wordt afgebakend. Spreidingswet De minister van Asiel en Migratie heeft in de verdeelbesluiten bekendgemaakt hoeveel opvangplekken elke gemeente beschikbaar moet stellen. Op basis van de provinciale verslagen concludeert de minister dat gemeenten bijna 90.000 opvangplekken hebben aangedragen. Het doel was echter 96.000 plekken. De resterende 6.000 plekken zijn verdeeld over gemeenten in provincies die geen sluitend plan hebben aangeleverd. In de aanbiedingsbrief bij de verdeelbesluiten vraagt de minister om het overleg in de provinciale regietafels voort te zetten om invulling te geven aan de resterende opgave.
Hierbij geeft de minister aan dat er ook over provinciegrenzen heen uitgeruild kan worden en dat zij hierover afspraken wil maken met de voorzitters van de provinciale regietafels. Het is de bedoeling dat gemeenten locaties of accommodaties beschikbaar stellen die het COA per 1 juli 2025 in gebruik kan nemen. Om te komen tot een goede uitvoering van de Spreidingswet, zijn heldere kaders essentieel. Helaas heeft het ministerie nog niet op alle fronten voor duidelijkheid gezorgd. Zo zijn er nog veel vragen over de mogelijkheden voor gemeenten om opvanglocaties zelf te exploiteren. Uit een reactie van de minister op vragen van de VNG blijkt dat gemeentelijke exploitatie op korte termijn niet mogelijk is. Het wordt echter niet duidelijk wat er wél kan en wanneer. We zien dit als een gemiste kans, omdat een deel van de gemeenten heeft aangegeven een grotere rol te willen spelen in het dagelijks beheer van locaties. De VNG blijft bij het COA en het ministerie aandringen om dit mogelijk te maken.
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
3/5
In algemene zin benadrukt de VNG – ook richting kabinet en parlement - dat het essentieel is naar de letter en geest van de Spreidingswet te handelen, zolang deze van kracht is. De aangekondigde intrekking van de wet plaatst lokale bestuurders in een onmogelijke positie; zij worden immers geacht de wet uit te voeren en aan de slag te gaan met het beschikbaar stellen van locaties. Inburgering en integratie In 2025 zal, zoals afgesproken in de tussenevaluatie, inclusief onderzoek naar de gemeentelijke kosten van de Wet Inburgering 2021 worden uitgevoerd. Eerder heeft de VNG bij het rijk aangegeven dat gemeenten geconfronteerd worden met hogere uitvoeringskosten vanwege de hogere aantallen inburgeraars dan voorheen is ingeschat. Tot op heden is hiervoor nog geen geld beschikbaar gesteld. Dit leidt in ieder geval tot langere wachtlijsten, een latere start van het inburgeringstraject en minder intensieve begeleiding. De VNG blijft zich inzetten voor een passende bekostiging. Het is van belang om inburgeraars mee te laten doen in de samenleving, het liefst via betaald werk. Doordat de 24-wekeneis niet meer geldt zijn de drempels voor asielzoekers om aan het werk te gaan verlaagd. Toch zijn er nog stappen te nemen om de toegang tot de arbeidsmarkt te verbeteren. De VNG is hierover in gesprek met het UWV en het COA.
Het uitgangspunt is dat asielzoekers op een adequate manier aan de slag kunnen en dat de administratieve last voor werkgevers zo beperkt mogelijk is. Een verdere uitwerking gaat over de aansluiting op inburgering en de juridische- en samenwerkingsvoorwaarden. Om dit te beproeven zullen er binnenkort gezamenlijke pilots starten. Oekraïne-opvang Gemeenten leveren een grote inspanning door meer dan 90.000 Oekraïners op te vangen. Vooralsnog is er geen zicht op een eind aan de oorlog en dus geen zicht op een snelle afbouw van de taken die gemeenten namens het rijk uitvoeren. Diverse onderzoeken wijzen uit dat een deel van de ontheemden niet zal willen terugkeren naar Oekraine. De VNG heeft daarom het rijk gevraagd om met een langetermijnplan inclusief passende bekostiging te komen, zodat perspectief geboden wordt aan zowel gemeenten als aan Oekraïners. We vragen daarbij aandacht te hebben voor scenario's met zowel inzet op terugkeer en wederopbouw als op eventueel verblijf met aandacht voor taalonderwijs en inburgering. Recent heeft de Minister van Asiel en Migratie laten weten dat zij verwacht dat er per 1 juli 2025 zo'n 109.000 opvangplekken voor Oekraïners nodig zijn. Dit betreft een inspanningsverplichting. Het (samen)leven op de opvanglocaties wordt steeds ingewikkelder, onderlinge spanningen en ruzies nemen toe, net als (de ernst van) psychosociale problematiek.
De juiste instrumentaria voor gemeenten om zowel preventief als handhavend in te zetten schieten tekort. We dringen erop aan dat wijzigingen van wet- en regelgeving ordentelijk wordt doorlopen. Dat is niet gebeurd bij de invoering van de eigen bijdrage van Oekraïners waardoor er tot op heden een juridische grondslag voor benodigde gegevensdeling én een mogelijkheid tot invorderen bij dwangbevel ontbreekt. Gemeenten kunnen derhalve starten met het innen, maar niet verantwoordelijk worden gehouden voor handhaving van de regeling. Het uitgangspunt is dat de kosten die worden gemaakt door het rijk worden vergoed. De Minister heeft aangekondigd per 1 januari 2025 het normbedrag (vergoeding per bed per dag) te verlagen
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
4/5
van €61,- naar €44,-. In de meeste gevallen is dit bedrag ontoereikend. De optie om bekostigd te worden op basis van daadwerkelijk gemaakte kosten brengt veel administratieve lasten en onzekerheid met zich mee. De VNG vraagt aandacht voor extra verwachtte kosten vanwege het op peil houden en uitbreiden van het aantal opvangplekken, inzet op langer verblijf en het uitblijven van meerjarige bekostiging. We vragen het rijk om met gemeenten te verkennen of de verschillende financiële regelingen rondom de Oekraïne-opvang vereenvoudigd en verbeterd kunnen worden. Tot slot De VNG houdt de actuele situatie nauwlettend in de gaten. Dat geldt ook voor de wetgeving met veranderingen voor de asielketen, zoals de asielnoodmaatregelenwet, waarbij we het belang van een ordentelijke (consultatie)procedure benadrukken. Als deze wetgeving impact heeft op de gemeentelijke praktijk, eisen we een uitvoeringstoets. Met vriendelijke groet, Vereniging van Nederlandse Gemeenten
mr L.K. Geluk Algemeen directeur
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
5/5
E3 VNG 2025-2001 Extra vacatureronde VNG-bestuur en commissies
Het bestand E3 VNG 2025-2001 Extra vacatureronde VNG-bestuur en commissies kon niet correct worden ingeladen, het is mogelijk corrupt of beschadigd. Het originele bestand kunt u hier vinden: https://helmond.notubiz.nl/document/15006070/1/E3+VNG+2025-2001+Extra+vacatur eronde+VNG-bestuur+en+commissies?connection_type=17&connection_id=11395502
E4 VNG 2025-Gezamenlijke brief oproep meer vrouwen in de politiek
Het bestand E4 VNG 2025-Gezamenlijke brief oproep meer vrouwen in de politiek kon niet correct worden ingeladen, het is mogelijk corrupt of beschadigd. Het originele bestand kunt u hier vinden: https://helmond.notubiz.nl/document/15060537/1/E4+VNG+2025-Gezamenlijke+brief+ oproep+meer+vrouwen+in+de+politiek?connection_type=17&connection_id=11437693
E6 VNG 2025-003 Ledenraadpleging aanpassen maximale borg woningcorporaties
Het bestand E6 VNG 2025-003 Ledenraadpleging aanpassen maximale borg woningcorporaties kon niet correct worden ingeladen, het is mogelijk corrupt of beschadigd. Het originele bestand kunt u hier vinden: https://helmond.notubiz.nl/document/15114656/1/E6+VNG+2025-003+Ledenraadplegin g+aanpassen+maximale+borg+woningcorporaties?connection_type=17&connection_id=11490767
E7 VNG 2025-004 Hervat deelname aan IZA en gesprekken over AZWA
Het bestand E7 VNG 2025-004 Hervat deelname aan IZA en gesprekken over AZWA kon niet correct worden ingeladen, het is mogelijk corrupt of beschadigd. Het originele bestand kunt u hier vinden: https://helmond.notubiz.nl/document/15117448/1/E7+VNG+2025-004+Hervat+deelna me+aan+IZA+en+gesprekken+over+AZWA?connection_type=17&connection_id=11494074
Aan de leden
Datum
4 februari 2025 Ons kenmerk
U202500060 Lbr.25/005 Telefoon
070-373 83 93 Bijlage(n)
Brief burgemeester Schouten over het Strategisch Offensief Tegen Explosieven
Onderwerp
Netwerk Explosies In Gemeenten
Geachte leden van college en gemeenteraad, Gemeenten kampen met een zorgwekkende toename van het aantal explosies. In 2024 nam dat aantal toe tot 1.100. Dit fenomeen beperkt zich niet tot een of enkele specifieke gemeenten: elke gemeente kan ermee te maken krijgen. Aanslagen met explosieven zorgen voor onrust in onze straten en wijken en staan hoog op de politieke agenda, zowel nationaal als lokaal. De impact van een aanslag met explosieven is immers groot en raakt de veiligheid en leefbaarheid van de gemeente. Offensief Om hier beter tegenop te kunnen treden, is op landelijk niveau het Offensief Tegen Explosies (OTE) opgericht. De opdracht van het OTE is het verminderen van (pogingen tot) persoonsgerichte aanslagen met gebruik van explosieven op woningen, bedrijfspanden of voertuigen. Het OTE richt zich op het identificeren van knelpunten in de aanpak van aanslagen met explosieven en op het ontwikkelen van doelgerichte oplossingen voor deze knelpunten. Deze oplossingen kunnen ook bijdragen aan de aanpak van de bredere geweldsproblematiek. Als er minder explosief materiaal beschikbaar is, helpt dat bijvoorbeeld ook bij het verminderen van geweld rond voetbalwedstrijden en geweld tegen hulpverleners. Gemeentelijk netwerk De VNG neemt actief deel aan het OTE en heeft samen met het Ministerie van Justitie en Veiligheid het Netwerk Explosies In Gemeenten (NEIG) opgericht.
Het doel is om gemeenten met elkaar in contact te brengen en te werken aan een effectieve aanpak van explosies. Dit netwerk telt inmiddels bijna 80 deelnemers en vormt een platform voor kennisdeling, handelingskaders en best practices.
Vereniging van Nederlandse Gemeenten Nassaulaan 12 Den Haag | Postbus 30435 | 2500 GK Den Haag 070 - 373 83 93 | info@vng.nl
vng.nl
Preventie, aanpak en nazorg Via het NEIG krijgt u als gemeente toegang tot actuele informatie, casuïstiek en praktijkervaringen van deelnemende gemeenten. Het netwerk organiseert bijeenkomsten en kennissessies waarin gemeenten met elkaar en met experts in gesprek gaan over preventie, aanpak en nazorg. Door deel te nemen aan het NEIG kunnen gemeenten zich beter voorbereiden op deze dreiging en sneller schakelen. We roepen u dan ook op om zich aan te sluiten bij dit netwerk. Zo kunnen gemeenten gezamenlijk optrekken en elkaar versterken met kennis en ervaring. Meer informatie over het netwerk en de mogelijkheid tot aanmelden vindt in het VNG-bericht Meld u aan voor het Netwerk Explosies in Gemeenten. Meer informatie Voor meer informatie kunt u contact opnemen met de VNG, via 070-373 83 93 of info@vng.nl. In de bijlage vindt u een bericht van de voorzitter van het OTE, burgemeester Carola Schouten van Rotterdam, met een woord van steun en een oproep. Die oproep herhaal ik graag: laten we samen een krachtig signaal afgeven en komen tot een effectieve aanpak van explosies.
Met vriendelijke groet, Vereniging van Nederlandse Gemeenten
mr L.K. Geluk Algemeen directeur
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
2/2
Aan de leden
Datum
6 februari 2025 Ons kenmerk
U202500065 Lbr.25/006 Telefoon
070 – 373 83 93 Bijlage(n)
-
Onderwerp
Uitspraak Deskundigencommissie Jeugd | Hervormingsagenda
Geachte leden van college en gemeenteraad,
Inleiding In deze ledenbrief geven we u een samenvatting van het advies door de commissie Van Ark. Ook delen we het standpunt van de VNG en de vervolgstappen. Tot slot lichten we toe hoe we de komende tijd aandacht vragen voor de financiële positie van de gemeenten. A | Advies deskundigencommissie Van Ark De commissie Van Ark spreekt zich in haar advies 'Groeipijn’ uit over het inhoudelijk perspectief van de Hervormingsagenda Jeugd, het financieel kader plus de organisatie en governance. Inhoudelijk perspectief De commissie stelt vast dat er door gemeenten en andere betrokkenen hard is gewerkt aan de uitvoering van de Hervormingsagenda Jeugd. Dat waarderen we. Tegelijkertijd geldt dat die inzet nog niet rendeert. Dat wijt de commissie aan een te beperkte scope van de aanpak, een gebrek aan doorzettingsmacht in de jeugdketen, te weinig realisme ten aanzien van de besparingen en het tijdpad, en onduidelijkheden over de haalbaarheid daarvan. Volgens de commissie is doorgaan met de Hervormingsagenda noodzakelijk, maar moet deze verbreed worden naar bestaanszekerheid, wonen, onderwijs en volwassenenzorg. Juist daar liggen de oorzaken voor het sterk toegenomen beroep op jeugdhulp. Het is aan gemeenten om zorg te dragen voor een goede lokale basisvoorziening en het versterken van de lokale teams.
Vereniging van Nederlandse Gemeenten Nassaulaan 12 Den Haag | Postbus 30435 | 2500 GK Den Haag 070 - 373 83 93 | info@vng.nl
vng.nl
Financieel kader 2023 – 2024: Voor de jaren 2023 en 2024 concludeert de commissie dat het rijk en gemeenten gezamenlijk verantwoordelijk zijn voor de tekorten van € 628 en € 828 miljoen en doet zij de aanbeveling dat partijen deze tekorten 50/50 verdelen. 2025 – 2028: Het geldende Meerjarig financieel kader 2025 t/m 2027 (uit 2023) moet worden bijgesteld. Ingeboekte besparingen zijn niet realistisch gebleken en de kosten zijn gestegen, zonder dat gemeenten daarop afdoende kunnen sturen. De uitgaven over 2024 vormen de basis voor de vergoeding voor 2025 en volgende jaren. Vanaf 2025 worden deze geïndexeerd voor zowel prijsals volumeontwikkelingen. Wel loopt de (50%) korting over 2024 door, waardoor gemeenten feitelijk een taakstelling hebben van € 414 miljoen. Voor de volumestijging is uit te gaan van 4,7%. Voor de prijsstijging is aan te sluiten bij OVA/PPC. Daarnaast dienen de eerder voor 2026 e.v. ingeboekte besparingen te vervallen totdat deze op een realistische wijze kunnen worden vastgesteld en ook de haalbaarheid daarvan is gewogen. De verantwoordelijkheid voor de financiële consequenties die voortvloeien uit dit onderdeel van het advies betreffen in de optiek van de commissie met zoveel woorden een verantwoordelijkheid van het gehele kabinet. Na 2028: Na 2028 is het de bedoeling een ander financieringsmodel te implementeren.
Zolang dit niet operationeel is, geldt het kader zoals geschetst onder 2025-2028. Ten aanzien van het nieuwe model doet de commissie diverse aanbevelingen waarbij artikel 108, lid 3 Gemeentewet als vertrekpunt geldt. Organisatie en governance De commissie beveelt aan de datahuishouding binnen het jeugdstelsel aanzienlijk te verbeteren en prestatie-indicatoren te definiëren. Daarmee ontstaat een beter inzicht in de oorzaken van kostenontwikkelingen en zijn haalbare bezuinigingsdoelstellingen te formuleren. Bovendien is dan beter te sturen. Ook in de governance van de Hervormingsagenda zijn aanpassingen nodig. De commissie adviseert te voorzien in een onafhankelijk ‘boegbeeld’ met doorzettingsmacht. B | Standpunt VNG Waardering De VNG heeft met waardering kennis genomen van het advies. We zijn het van harte eens met de noodzaak van de verbreding van de agenda. Deze lijn past uitstekend bij onze propositie ‘De waarde van het sociaal domein’. De VNG is blij met de aanbevelingen van de commissie over de aanpassingen van het financieel kader per 2025 e.v. Daarmee verdwijnt ‘de kramp’ die gemeenten tot nu toe ervaarden en ontstaat er, zeker in samenhang met de verbreding van de agenda, ruimte die helpend is bij het verbeteren van de jeugdhulp. Wel vinden we het moeilijk te begrijpen dat niet de volledige tekorten over 2023 en 2024 worden gecompenseerd, maar slechts de helft daarvan.
Dat is ronduit pijnlijk. Tegelijkertijd willen we, kijkend naar het belang van kwetsbare kinderen en gezinnen, het advies ‘van kaft tot kaft’ overnemen en vinden we het noodzakelijk dat het rijk dat ook zonder voorbehoud doet.
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
2/5
Impactanalyse Op basis van onze interpretatie van de uitspraak ontstaat het volgende – voorlopige – beeld van de impact. Indicatieve samenvatting financiën Deskundigencommissie Jeugd In € mln (in lopende prijzen) 2023 2024 2025 2026 Nu in gemeentefonds (MFK HA Jeugd, afgestemd rijk, + accres bbp vanaf ‘25) Gemeentelijke kosten jeugdzorg
6.594
7.238
7.222
8.066
Advies deskundigencommissie (reeks)1 OVA/PPC Volumegroei
6.908
7.652
Extra besparingen in te boeken Door rijk toe te voegen aan gemeentefonds (bóvenop regulier accres bbp) Taakstelling / risico gemeenten toegerekend
2027
2028
2029
7.001
7.291
7.577
8.328 8.979 9.682 10.4402 +3,9% +3% +3% +3% +4,7% +4,7% +4,7% +4,7%
11.2562 +3% +4,7%
7.585
6.797
-
-
?
?
?
PM
PM
314
414
743
2.182
2.681
3.1492
3.6802
314
414
450
486
524
565
609
Toelichting 1: De kern van het advies van de deskundigencommissie is om voor jaren 2025 en verder uit te gaan van het geadviseerde bedrag voor 2024 (€ 7.652 mln), en dat te vermeerderen met OVA/PPC en volume-indexatie. In bovenstaande tabel is uitgegaan van voorlopige OVA/PPC 2025 (3,9%) en voor 2026 en verder van de 15-jarig gemiddelde OVA/PPC (3%). De commissie adviseert voor 2025 4,7% volumegroei aan te houden, en laat dit voor 2026 e.v. nog open. Bovenstaand is gekozen om een beeld te geven als de 4,7% wordt doorgetrokken. 2: De commissie gaat er in haar advies van uit dat er in 2028 een nieuw financieringsstelsel wordt ingevoerd en dat daarmee het macrokader structureel wordt aangepast. Mocht dat worden vertraagd, dan adviseert de commissie “de afspraken voor de periode 2025 tot en met 2027 te handhaven tot de invoering van dit nieuwe model” (p.68). In bovenstaande tabel hebben wij de situatie getoond waarin de reeks wordt doorgetrokken naar 2028 en 2029 (lichtgrijs).
Deze tabel geeft inzicht in de financiële consequenties van de uitspraak. Dit biedt u alvast inzicht voor de effecten van de uitspraak voor de gemeentelijke begroting. Wel merken wij op dat deze nog onderwerp van bespreking is in het bestuurlijk overleg met het rijk. Grote opgave Opvolging van de aanbevelingen van de commissie Van Ark betekent – naast het voortzetten van de maatregelen die voortvloeien uit de Hervormingsagenda – een aanzienlijke verzwaring van de gemeentelijke opgave. We belichten een aantal items. •
• •
De ‘gezaghebbendheid’ van de lokale teams is te versterken op de dimensies brede verbinding en expertise. Dat vraagt ook om veel extra inzet in de uitvoering. Daarnaast adviseert de commissie de verbinding te zoeken met het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. Van gemeenten wordt ook verwacht dat ze deze lokale steunstructuren creëren en versterken. Tot slot adviseert de commissie dat er een minimumniveau voor de gemeentelijke basisvoorziening wordt vastgelegd in de wet.
Opvolging door het rijk Het advies van de commissie is zwaarwegend. De VNG gaat er dan ook vanuit dat het kabinet het gehele advies (van kaft tot kaft) overneemt en de aanbevelingen omtrent het financieel kader opneemt in de Voorjaarsnota. Dat past ook bij de uitspraak van de minister-president dat ‘het niet
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
3/5
de vraag is óf het Kabinet de uitspraak overneemt maar hoe’. De VNG verwacht daarover in het Overhedenoverleg van 11 maart duidelijkheid. Die timing is belangrijk met het oog op het gemeentelijk begrotingsproces voor 2026. Het ravijn Niet alleen de jeugdhulp vraagt om aandacht. De gemeentefinanciën staan fors onder druk door ‘het ravijn’ en verkeerde ramingen van het CPB. Ook op deze punten moet het kabinet gemeenten een oplossing bieden. Anders kunnen gemeenten niet bijdragen aan de belangrijke kabinetsambities voor het verbeteren van bestaanszekerheid, het bouwen van woningen en het aanpakken van het klimaatprobleem. Recent onderzoek van BDO bevestigt de druk op de gemeentelijke financiële positie. De VNG stelt zich graag als partner van het kabinet op. Opvolging van het advies van de commissie Van Ark en aandacht voor het ravijn zijn daarbij onmisbaar. C | Vervolgstappen Bestuurlijk overleg We zijn het bestuurlijk gesprek met het kabinet gestart over de opvolging van het advies. Daarin is ook de vraag van compensatie aan de orde. Op 6 maart is het rapport aan de orde in het BOFv. Op 11 maart verwachten we in het Overhedenoverleg duidelijkheid over de opvolging (zie B.). Dat is onder meer van belang met het oog op het gemeentelijk begrotingsproces. Op 26 maart debatteert de Tweede Kamer vervolgens over de financiën van gemeenten.
Interne bespreking advies Van Ark We spreken in dit geval over een belangrijk advies met consequenties voor gemeenten, zowel in hun rol bij jeugdhulp, als in de gemeentelijke financiën. In de volgende (interne) gremia en vergaderingen is en wordt de komende tijd uitgebreid stilgestaan bij het advies en de consequenties: • • • •
31 januari 2025: Reguliere vergadering van de BJ42 3 februari 2025: Klankbordgroep kabinetsformatie 5 februari 2025: Reguliere vergadering van de Commissie Zorg, Jeugd en Onderwijs Februari 2025: Bespreking in diverse netwerken
Webinars De VNG organiseert de volgende webinars: • • •
10 februari, 15:00 - 16:00 uur: Bestuurders uit de VNG-netwerken 17 februari, 14:00 - 15:00 uur: Wethouders Jeugd 24 februari, 14:30 - 15:30 uur: Ambtenaren Jeugd
De webinars worden opgenomen en zijn later terug te zien. Dinsdagwebinar Gemeentefinanciën Voor de wethouders en ambtenaren financiën geldt dat er in het dinsdagwebinar Gemeentefinanciën van 18 februari aandacht wordt besteed aan de uitspraak van de commissie. Meer informatie De meest actuele informatie vindt u op www.vng.nl. Heeft u vragen? Mail dan naar J42@vng.nl.
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
4/5
Tot slot: campagne om financiële problemen gemeenten te agenderen In de aanloop naar het debat op 26 maart in de Tweede Kamer over de financiën van de decentrale overheden, start de VNG een 6 weken durende campagne om de financiële problemen van gemeenten op de kaart te zetten en de urgentie hiervan te benadrukken. Elke week staat een ander thema centraal, met als rode draad de zorgelijke financiële situatie van gemeenten en de impact die dit kan gaan hebben op thema’s als zorg, bestaanszekerheid, veiligheid en wonen en dus rechtstreeks op onze inwoners. We roepen burgemeesters, wethouders en raadsleden op om actief deel te nemen aan deze campagne. Uw betrokkenheid is cruciaal om de boodschap kracht bij te zetten en de nodige aandacht te genereren. Binnenkort delen we meer informatie en laten we weten hoe u precies kunt bijdragen aan deze campagne. Met vriendelijke groet, Vereniging van Nederlandse Gemeenten
mr L.K. Geluk Algemeen directeur
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
5/5
Leden VNG
Datum
12 februari 2025 Ons kenmerk
U202400637 Lbr. 25/007 Telefoon
070 373 8393
Onderwerp
Lokale Ketenaanpak Digitale Inclusie
Geacht college en gemeenteraad, Meedoen in de digitale samenleving is niet weg te denken in een wereld waar steeds meer diensten digitaal worden geleverd en mensen digitaal met elkaar communiceren. Een deel van inwoners mist echter de nodige digitale vaardigheden of zelfs toegang tot de apparaten en internet, omdat middelen daarvoor ontbreken. Daardoor lopen mensen kansen mis en dreigen ze (verder) op achterstand te komen. Om deze digitale kloof te verkleinen, hebben vijftien koplopergemeenten samen met de VNG en de Alliantie Digitaal Samenleven (ADS) de Lokale Ketenaanpak Digitale Inclusie ontwikkeld. Dit is een methode om overheden, maatschappelijke organisaties en private partijen te verenigen onder regie van de gemeente om digitale inclusie te bevorderen In deze ledenbrief leggen we uit hoe de aanpak werkt, hoe uw gemeente hiermee aan de slag kan gaan en waar u daarvoor terecht kunt. Waarom digitale inclusie? Het gaat bij digitale inclusie om het waarborgen dat iedereen actief kan deelnemen aan de digitale samenleving. Digitale inclusie versterkt de maatschappelijke participatie en vergroot de zelfredzaamheid van burgers. Maar ook voor dienstverlenende organisaties levert digitale inclusie voordelen op. Wanneer inwoners toegang hebben tot digitale diensten, kunnen zij zelfstandig zaken digitaal regelen en zijn zij minder afhankelijk van hulp via fysieke loketten.
Dit leidt tot een efficiëntere dienstverlening en hogere tevredenheid onder burgers. Investeren in digitale inclusie betekent ook dat de inwoners voorbereid worden op toekomstige technologische ontwikkelingen. In onze opdracht is een Maatschappelijke Kosten-Baten Analyse (MKBA) uitgevoerd. Hieruit blijkt dat investeren in digitale inclusie verstandig is. De voordelen, zoals betere arbeidsdeelname, toegang tot e-health, meer veiligheid en bestaanszekerheid, leggen meer gewicht in de schaal dan de kosten. Deze baten komen vooral ten goede aan inwoners, maar ook de overheid en bedrijven
Vereniging van Nederlandse Gemeenten Nassaulaan 12 Den Haag | Postbus 30435 | 2500 GK Den Haag 070 - 373 83 93 | info@vng.nl
vng.nl
profiteren hiervan. Denk bijvoorbeeld aan een effectievere inzet van sociale voorzieningen, minder slachtoffers van online fraude, betere gezondheidsresultaten en meer efficiëntie bij bedrijven en overheden. Hoe kan uw gemeente digitale inclusie bevorderen? De Handreiking Lokale Ketenaanpak Digitale Inclusie helpt gemeenten om inwoners beter te ondersteunen bij digitale inclusie en zo de digitale kloof te verkleinen. Het idee is dat gemeenten hierbij in netwerken samenwerken met andere organisaties, zoals bedrijven en maatschappelijke instellingen. Samen bepalen ze de doelen, ontwikkelen ze plannen en voeren ze projecten uit. Elke partij draagt bij op een manier die bij haar past, bijvoorbeeld door het delen van kennis, technologie of financiële steun. Zo wordt de verantwoordelijkheid gedeeld en kan iedereen meewerken aan een oplossing. De ketenaanpak kent 5 activiteiten: 1. Beschikbaar stellen van apparaten: het zorgen voor toegang tot smartphones, laptops of tablets door het hergebruiken van afgeschreven apparaten via donaties en het beschikbaar stellen van computers op openbare plekken, zoals bibliotheken. 2. Toegankelijk maken van internet: bijvoorbeeld aanbieden van plekken waar gratis gebruik kan worden gemaakt van wifi en sociaal thuisinternet voor huishoudens die dit niet kunnen betalen. 3.
Aanbieden van hulp, informatie, cursussentrainingen en begeleiding op laagdrempelige locaties, zoals bibliotheken en buurthuizen. 4. Stimuleren van bewustwording over en signalering van digitale uitsluiting en doorverwijzing naar het beschikbaar aanbod aan hulp en trainingen. 5. Toegankelijk maken van digitale diensten: het gebruiksvriendelijk en aanbieden van digitale dienstverlening, inclusief de ondersteuning van gebruikers die moeite hebben met digitale diensten. Elke gemeente heeft haar eigen uitdagingen en kansen op het gebied van digitale inclusie. Die zijn afhankelijk van de behoeften van inwoners, het netwerk van lokale partners en de beschikbare middelen. De ketenaanpak is flexibel en kan worden aangepast aan wat bij uw gemeente past. U kunt bijvoorbeeld kiezen voor een aanpak gericht op thema's zoals zorg, veiligheid of werk. In de inspiratiebundel staan de ervaringen van koplopergemeenten. Deze bundel laat zien hoe u succesvol kunt samenwerken met verschillende partners en biedt praktische voorbeelden die u in uw eigen gemeente kunt gebruiken. Wat betekent dit voor de ambtelijke organisatie? Voor een succesvolle lokale ketenaanpak digitale inclusie is een actieve rol van de gemeente essentieel. De gemeente moet daarbij regie voeren door partijen samen te brengen en de samenwerking te organiseren.
In de handreiking vindt u een helder stappenplan om een lokale ketenaanpak op te zetten. Ondersteuning en meer informatie Via het VNG Forum Digitale Inclusie kunnen medewerkers kennis en ervaring uitwisselen en van elkaar leren. De ADS ondersteunt gemeenten en stimuleert private partijen om mee te doen in de lokale ketenaanpak. Dat doet de alliantie door kennis te delen en partijen met elkaar te verbinden. Voor meer informatie kunt u een e-mail sturen naar lokaleaanpak@digitaalsamenleven.nl.
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
2/3
Heeft u vragen? Neemt u dan contact op met het Klantcontactcentrum van de VNG via telefoonnummer 070-373 83 93 of e-mail via info@vng.nl. Met vriendelijke groet, Vereniging van Nederlandse Gemeenten
mr L.K. Geluk Algemeen directeur
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
3/3
Aan de leden
Datum
14 februari 2025 Ons kenmerk
U202500071 Lbr. 25/008 Telefoon
070-3738393 Bijlage(n)
-
Onderwerp
Bekendmaking benoeming (waarnemende) leden VNG bestuur en commissies Geachte leden van college en gemeenteraad, In een extra vacatureronde heeft de Voordrachtscommissie op 10 februari in totaal acht kandidaten voorgedragen voor in totaal 12 vacatures in VNG-bestuur en commissies. Voor de vier vacatures in het College voor Arbeidszaken en het College voor Dienstverleningszaken waren er helaas geen kandidaten. Op 14 februari benoemde het bestuur zeven voorgedragen kandidaten tot waarnemend commissievoorzitter, tevens lid bestuur, respectievelijk commissielid en benoemde het bestuur de voorgedragen kandidaat voor de commissie Europa en Internationaal tot commissielid (conform het reglement van de commissie). De benoemde waarnemers en het lid van de commissie Europa & Internationaal kunnen meteen aan de slag in bestuur en commissies. Hieronder staat het overzicht van de voorgedragen/benoemde kandidaten en een toelichting op deze voordracht en op de procedure richting de ALV van 18 juni a.s.
Vereniging van Nederlandse Gemeenten Nassaulaan 12 Den Haag | Postbus 30435 | 2500 GK Den Haag 070 - 373 83 93 | info@vng.nl
vng.nl
Voorgedragen kandidaten Hierbij geven we een overzicht van de opengestelde vacatures en de voorgedragen kandidaten. Bestuur/commissie:
Vacature door (komend) vertrek uit bestuur/commissie van:
Voorgedragen kandidaten:
Liesbeth Spies, burgemeester Alphen aan den Rijn
Ton Heerts, burgemeester Apeldoorn
Lot van Hooijdonk, wethouder Utrecht
Chantal Zeegers, wethouder Rotterdam
Commissie Financiën, lid
Hester van Buren, wethouder Amsterdam
Stephanie Onclin, wethouder Zaanstad
Commissie Participatie, Schuldhulpverlening en Integratie, lid
Harriët Westerdijk, wethouder Capelle aan den IJssel
Remko van de Belt, wethouder Texel
Commissie Zorg, Jeugd en Onderwijs, lid
Marcelle Hendrickx, wethouder Tilburg
Ingrid Timmer, wethouder Brummen
Commissie Ruimte, Wonen en Mobiliteit, lid
Pierre Verbraak, wethouder Voerendaal
Rik van Niejenhuis, wethouder Groningen
Commissie Europa en Internationaal, lid
Crys Larson, burgemeester Wijdemeren
Laurens van Doeveren, wethouder Wassenaar
College voor Arbeidszaken, twee leden
Jan de Koning, raadslid Gouda Nog openstaande vacature uit vorige ronde
Geen kandidaten (*)
College voor Dienstverleningszaken,
Lars Voskuil, Burgemeester gemeente Bergen (NH)
Geen kandidaten (*)
twee leden
Marjolein Plantinga, gemeentesecretaris Emmen
Tijdelijke commissie Asiel en Migratie, lid
Fred Veenstra, burgemeester
Bestuur: - commissievoorzitter Bestuur & Veiligheid - commissievoorzitter Economie, Klimaat, Energie & Milieu.
De Fryske Marren
Fred Veenstra, burgemeester Smallingerland
(*) De vacatures in het College voor Arbeidszaken en het College voor Dienstverleningszaken zullen opnieuw worden opengesteld in de vacatureronde richting de ALV van 18 juni 2025.
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
2/3
Toelichting op overwegingen en werkwijze Voordrachtscommissie Voor de 12 vacatures in het bestuur en een aantal commissies hebben zich in totaal 40 burgemeesters, wethouders en raadsleden kandidaat gesteld. Uit deze kandidaten heeft de Voordrachtscommissie een keuze moeten maken. Om te komen tot een kwalitatief goede en representatieve samenstelling van bestuur en commissies heeft de Voordrachtscommissie zich, naast de profielschets voor de vacatures en de persoonlijke motivatie van kandidaten, mede gebaseerd op de aanbevelingen van provinciale afdelingen, gemeentelijke netwerken (G4, G40, M50, P10, K80 en R8) , verenigingen van doelgroepen (burgemeesters, wethouders, raadsleden, secretarissen en griffiers) en de Scoutingscommissie lokale partijen. Met het oog op een herkenbare samenstelling voor de achterban heeft de Voordrachtscommissie zich bovendien gericht op de criteria: geslacht, partijpolitieke samenstelling, functiegroep, gemeentegrootte en provincie. Tenslotte heeft de Voordrachtscommissie bij de selectie van kandidaten voor de commissie Europa & Internationaal rekening gehouden met de specifieke vereisten voor de internationale delegatie en de bijbehorende inhoudelijke portefeuille. Openstelling mogelijkheid tot stellen andere kandidaten en besluitvorming ALV 18 juni a.s. Voorafgaand aan de ALV van 18 juni a.s.
openen wij de mogelijkheid tot het stellen van andere kandidaten voor de kandidaten die door de Voordrachtscommissie zijn voorgedragen. Alleen de vacature voor het lidmaatschap van de commissie Europa & Internationaal is hiervan uitgezonderd. De voorgedragen kandidaat voor deze commissie is inmiddels benoemd door het VNG-bestuur, conform het Reglement van de commissie Europa & Internationaal. De andere voorgedragen kandidaten en eventuele andere kandidaten worden in de ALV van 18 juni a.s. aan de leden voorgelegd. De procedure voor het stellen van andere kandidaten loopt als volgt: - Op 14 mei a.s. (vijf weken voorafgaand aan de ALV) openen wij de mogelijkheid van het stellen van andere kandidaten - Tot uiterlijk 28 mei a.s. (drie weken voor de ALV) kunnen per vacature andere kandidaten worden gesteld door de gemeente waar de betreffende kandidaat actief is als burgemeester, wethouder, secretaris, griffier of raadslid. Deze kandidaatstelling dient mede ondersteund te worden door tien andere leden van de Vereniging - Uiterlijk 4 juni a.s. (twee weken voorafgaand aan de ALV) maakt het bestuur van eventuele andere kandidaten bekend aan de leden. Met vriendelijke groet, Vereniging van Nederlandse Gemeenten
mr L.K. Geluk Algemeen directeur
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
3/3
Aan de leden
Datum
19 februari 2025 Ons kenmerk
U202500087 Lbr. 25/009 Telefoon
070-373 83 93
Onderwerp
Ontwikkelingen asielopvang en huisvesting statushouders
Geachte leden van college en gemeenteraad,
Met deze brief informeren we u over de recente ontwikkelingen rond asiel en migratie. De VNG is verbaasd dat het kabinet in één week twee tegengestelde signalen geeft over de huisvesting van statushouders. Enerzijds zou er een regeling komen om statushouders vooruitlopend op definitieve huisvesting al tijdelijk onder te brengen in de gemeente, met zelfs een financiële bonus voor versnelde huisvesting. Anderzijds staat de voorgenomen wetswijziging om gemeenten te verbieden statushouders met voorrang waar dan ook te huisvesten – dus zelfs niet in een doorstroomlocatie. Hoewel er enige volgordelijkheid in de inwerkingtreding van deze maatregelen zit, vinden we dat deze voorstellen haaks op elkaar staan. Dit creëert chaos en verwarring, daarmee ineffectief beleid en als gevolg daarvan ook een situatie die niet uit te leggen is aan inwoners. De VNG heeft dit standpunt onder de aandacht gebracht bij het rijk en zal ook het parlement hierover informeren. De VNG onderkent dat er een groot tekort is op de woningmarkt en begrijpt dat het kabinet op zoek is naar een antwoord op dit urgente vraagstuk. We roepen het kabinet dringend op zich te richten op effectieve oplossingen, zowel in de asielketen als op de woningmarkt. Daarmee moet een stabiel opvanglandschap ontstaan en voldoende woonruimte voor alle (aandachts)groepen worden gerealiseerd, waarmee onze inwoners écht geholpen zijn.
In deze ledenbrief gaan we in op: •
Het aangekondigde verbod op met voorrang huisvesten van statushouders, op grond van het feit dat zij statushouder zijn;
Vereniging van Nederlandse Gemeenten Nassaulaan 12 Den Haag | Postbus 30435 | 2500 GK Den Haag 070 - 373 83 93 | info@vng.nl
vng.nl
• • • •
Plannen voor doorstroomlocaties en een eenmalige bijdrage voor huisvesting van statushouders in gemeenten; Wetsvoorstellen voor het tweestatusstelsel en de asielnoodmaatregelenwet; Nationale implementatie van het EU-migratiepact en mogelijke effecten op gemeenten; Vervolg implementatie Spreidingswet.
Verbod op voorrang huisvesting statushouders Op 17 februari heeft de minister van VRO een voorstel voor aanpassing van de Huisvestingswet in consultatie gebracht. Hierin staat dat er een verbod wordt ingesteld op het met voorrang huisvesten van statushouders, op grond van het feit dat zij statushouder zijn. Dat betekent dat statushouders na hun verblijf in de asielopvang voortaan zelfstandig moeten voorzien in huisvesting. We voorzien dat deze beleidswijziging grote gevolgen kan hebben. De wachttijden in de sociale huursector zijn gemiddeld zeven jaar, waardoor dit voor veel statushouders – die nog geen wachttijd hebben opgebouwd – geen optie zal zijn. Intrekken bij vrienden of familie kan leiden tot overbewoning in al kwetsbare wijken. Dit kan ook problemen opleveren in andere domeinen, zoals de kostendelersnorm en toeslagen. Een risico is ook dat statushouders met een laag inkomen zijn aangewezen op bedenkelijke (onder)huurconstructies, of dat zij in ongewenste mate afhankelijk worden van hun werkgever. Tot slot zien we het risico dat statushouders helemaal niet uitstromen uit de opvang. Dan loopt de druk op de asielketen nog verder op en blijven de kosten voor noodopvang en inzet van hotels voor statushouders stijgen.
Als verblijf in de opvang door de voorgenomen intrekking van de Spreidingswet ook op de tocht komt te staan, en er geen alternatief onderdak geboden wordt, ontstaat zelfs het risico dat statushouders in de maatschappelijke opvang of op straat belanden. In dat geval wordt het falende beleid zichtbaar in onze steden, waardoor ook onze inwoners ermee geconfronteerd worden. Dit alles is funest voor de openbare orde en veiligheid, de integratie, het draagvlak en de leefbaarheid. Volgens de Memorie van Toelichting blijft het college vooralsnog verantwoordelijk voor huisvesting conform de huisvestingstaakstelling. De keuze om het verbod op voorrang al in te laten gaan, maar de taakstelling voorlopig te behouden, is onbegrijpelijk. Met dit wetsvoorstel ontneemt het kabinet gemeenten elke vorm van regie over de huisvesting van statushouders. Daardoor worden zij voor een onmogelijke opgave gesteld. Overigens zien wij door de voorgenomen afschaffing van de taakstelling eveneens grote problemen ontstaan, onder andere omdat de inburgering daardoor onuitvoerbaar wordt. Wij onderkennen de grote krapte op de woningmarkt. We zijn echter van mening dat het middel niet erger mag zijn dan de kwaal.
De weg die het kabinet nu inslaat – zonder dat er realistische alternatieven zijn uitgewerkt – zorgt voor grote problemen voor statushouders, in gemeenten en uiteindelijk voor de samenleving als geheel. De VNG gaat de gevolgen, kansen en risico’s van het voorstel de komende weken samen met gemeenten verder in kaart te brengen. Op 6 maart (14:00 tot 15:30) organiseert de VNG hierover een online sessie waaraan gemeenten kunnen deelnemen. Via het VNG-forum krijgen medewerkers van gemeenten nadere informatie over dit proces. Met een looptijd van 1 maand is de consultatieperiode die het ministerie van VRO beschikbaar stelt korter dan gebruikelijk.
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
2/5
Doorstroomlocaties en eenmalige bijdrage Op 14 februari jl. heeft de minister van A&M een Kamerbrief verstuurd waarin zij enkele maatregelen aankondigt voor het sneller huisvesten van statushouders die nog in de asielopvang verblijven. Het gaat om een eenmalige financiële tegemoetkoming voor gemeenten die statushouders plaatsen en om het stimuleren van doorstroomlocaties. Volgens de VNG kleven er aan beide voorstellen aanzienlijke risico’s voor gemeenten. Voor doorstroomlocaties krijgen gemeenten financiering voor slechts 1 jaar per statushouder. Daarna komt het financiële risico bij de gemeente te liggen. Gemeenten mogen weliswaar huur vragen, maar in het algemeen is de rol van verhuurder of exploitant een nieuwe taak waar gemeenten niet op zijn toegerust. Ook de vergoeding per bezette plek creëert een groot financieel risico voor gemeenten, omdat zij nauwelijks grip hebben op de aantallen statushouders die zij krijgen toebedeeld – zeker wanneer het verbod op met voorrang huisvesten wordt ingevoerd en de taakstelling wordt afgeschaft. Het aangekondigde verbod op voorrang kent bovendien geen uitzondering voor huisvesting in doorstroomlocaties, wat betekent dat deze locaties na aanpassing van de Huisvestingswet niet meer ingezet mogen worden om statushouders versneld te huisvesten.
De VNG heeft in september een brief gestuurd naar het ministerie van Asiel en Migratie, waarin we de minister wijzen op de risico’s van doorstroomlocaties. Deze punten lijken in zijn geheel niet te zijn meegenomen. Ondanks herhaalde verzoeken van de VNG is het concept doorstroomlocaties niet onderworpen aan een uitvoeringstoets. Het eenmalige bedrag dat het kabinet wil uitkeren per statushouder, die vanuit de opvang naar de gemeente gaat, roept ook vooral vragen op. Uit de Kamerbrief wordt niet duidelijk wat de exacte voorwaarden zijn; het is niet helder of gemeenten zelfstandige en/of onzelfstandige woonruimte mogen inzetten en of er wel of niet gebruik mag worden gemaakt van de bestaande sociale woningvoorraad. Wanneer het gaat om woningdelen, voorzien we gevolgen voor bijvoorbeeld de Participatiewet. De VNG probeert hier zo spoedig mogelijk meer duidelijkheid over te krijgen. Wat we in ieder geval constateren, is dat deze maatregel niet méér woonruimte toevoegt aan de voorraad; het betreft daardoor vooral een verplaatsing van de problematiek. Wij vragen ons daarom af in hoeverre een eenmalige financiële prikkel bijdraagt aan de benodigde (structurele) oplossingen. Tweestatusstelsel en asielnoodmaatregelenwet Op 10 februari bracht de Raad van State een advies uit over de asielnoodmaatregelenwet en het tweestatusstelsel.
De VNG is bij de totstandkoming van de voorstellen niet door het kabinet geconsulteerd. Wij delen daarom het standpunt van de Raad van State over het onzorgvuldige proces: door de beperkte consultatie zijn de effectiviteit en uitvoerbaarheid van de wetsvoorstellen maar ten dele belicht. Via een brief aan de minister van A&M hebben wij daarom de aandachtspunten vanuit gemeentelijk perspectief voor het voetlicht gebracht. In de brief vragen we de minister om effectief en samenhangend beleid. Daarnaast schetsen we enkele concrete de risico’s, zoals het verder vastlopen van de asielketen met grote gevolgen voor de druk op de opvang en huisvesting. Ook wijzen we de minister op verwachte belemmeringen voor integratie, inburgering en welzijn. Tot slot vragen we aandacht voor de verwachte toename van mensen zonder verblijfsrecht in gemeenten.
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
3/5
Wij hebben de minister van A&M gevraagd dit gemeentelijke perspectief mee te wegen bij de appreciatie van het advies van de Raad van State. Ook nodigen we de minister uit om dit verder te spreken. Asiel- en Migratiepact De voorbije weken vond een internetconsultatie over de ‘Uitvoerings- en implementatiewet Asiel- en Migratiepact 2026’ (hierna: Migratiepact) plaats. Het verbaast ons dat het rijk op geen enkele wijze afstemming heeft gezocht met de VNG over de gevolgen, terwijl het Migratiepact wel degelijk consequenties voor gemeenten heeft. Zo brengt de uitwerking van het Migratiepact nieuwe opvangmodaliteiten met zich mee, onder meer voor kansarmere asielzoekers en basale voorzieningen (‘bed-bad-brood’) voor asielzoekers die terug moeten naar het land waar ze de Europese Unie zijn binnengekomen. Hoe het kabinet deze locaties wil spreiden, en welke taken en verantwoordelijkheden gemeenten krijgen, is nog niet duidelijk. Het Migratiepact heeft ook gevolgen voor het recht op toegang tot de arbeidsmarkt, inburgering en onderwijs. Om ervoor te zorgen dat alle wet- en regelgeving voor alle betrokken organisaties uitvoerbaar is, hebben wij de minister gevraagd te komen tot een samenhangend pakket. Als er geen consistentie in de wet- en regelgeving zit, vrezen we dat de keten van opvang tot en met integratie nog verder onder druk wordt gezet.
We hebben onze visie in een brief aan de minister van A&M onder de aandacht gebracht. Spreidingswet Momenteel werken gemeenten hard aan het beschikbaar stellen van 96.000 plekken voor asielopvang in het kader van de Spreidingswet. Volgens de laatste ramingen zijn er op 1 januari 2026 zelfs 115.000 plekken nodig, al zijn die niet allemaal afdwingbaar op grond van de Spreidingswet. Bij het vinden van geschikte plekken en het organiseren van opvang, lopen gemeenten aan tegen gebrekkige of ontbrekende kaders. Zo blijkt het vooralsnog onmogelijk om als gemeente zelf een opvanglocatie te exploiteren. Daarnaast is onduidelijk hoe de minister ervoor gaat zorgen dat kleinschalige locaties ook tijdig kunnen worden gerealiseerd. Ook is er nog steeds onduidelijkheid over de financiering van de tijdelijke gemeentelijke opvang (TGO). In de TGO geven gemeenten en het COA samen invulling aan de opvanglocatie, onder eindverantwoordelijkheid van het COA. De financieringsregeling hiervoor loopt af per 1 juli 2025 en ondanks herhaalde verzoeken heeft het ministerie van A&M nog geen helderheid verstrekt over een vervolg. Tot slot is nog onduidelijk hoe de minister het interbestuurlijk toezicht wil vormgeven. Gemeenten weten niet óf, hoe en wanneer de minister gaat handhaven.
De VNG hecht eraan dat de minister uitstraalt dat alle gemeenten gehouden zijn aan het verdeelbesluit, om te voorkomen dat de onderlinge solidariteit onder druk komt te staan. We hebben onze vragen meermaals kenbaar gemaakt bij het ministerie en ook bij de Tweede Kamer.
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
4/5
Vervolg In lijn met de resolutie die de leden van de VNG hebben aangenomen, blijven we bij het kabinet en het parlement te bepleiten dat volgordelijkheid cruciaal is om chaos in de asielketen te voorkomen: áls wetgeving en instrumentarium voor opvang en huisvesting worden ingetrokken, kan dat niet voordat de asielketen op orde is en er voldoende effectieve, werkbare alternatieven beschikbaar zijn. Daarnaast blijven we uitdragen dat elke maatregel die impact heeft op gemeenten in overleg met de VNG moet worden getoetst op uitvoerbaarheid, betaalbaarheid en uitlegbaarheid, waarbij er aandacht moet zijn voor de (maatschappelijke) consequenties op de langere termijn. Met vriendelijke groet, Vereniging van Nederlandse Gemeenten
mr L.K. Geluk Algemeen directeur
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
5/5
Aan de leden
Datum
19 februari 2025 Ons kenmerk
U202500089 Lbr. 25/010 Telefoon
070-373 83 93 Bijlage(n)
-
Onderwerp
Woontop en Nationale Prestatieafspraken met woningcorporaties
Geachte leden van college en gemeenteraad, Tijdens de Woontop op 11 december 2024 heeft de VNG afspraken gemaakt over onze bijdrage aan het oplossen van de problemen op de woningmarkt. Daarbij is een duidelijke randvoorwaarde gesteld over het op orde brengen van de financiële positie van gemeenten. Met deze ledenbrief informeren we u over de afspraken en wat dit voor uw gemeente betekent. Naar aanleiding van het Kamerdebat over de Woontop op 12 februari 2025 en de stemmingsuitslag roepen we u op om de komende tijd aandacht te vragen voor de gevolgen van het ravijnjaar voor de financiering van woningbouw. U kunt de VNG-campagne ondersteunen met voorbeelden van wat er mis gaat als het kabinet niet over de brug komt. Woontop Namens de gemeenten hebben we op de Woontop de ‘hoofdafspraken’ ondertekend met daarbij de disclaimer over verbetering van de financiële positie. We spraken met het kabinet af dat daar rondom de Voorjaarsnota duidelijkheid over is. We hebben de onderliggende uitwerkingsafspraken niet getekend, omdat er te weinig tijd was om onze leden te betrekken. U kunt hier alle afspraken nalezen. We lichten hierbij een aantal belangrijke onderwerpen uit. Financieringstekorten woningbouw en disclaimer medefinanciering Vanwege het financiële ravijn maakte de VNG een disclaimer over het kúnnen uitvoeren van de afspraken.