D Ter afdoening naar college, afschrift afdoening naar raad

Ingekomen stukken Hoofddocument: D1 Brief ontwikkelvisie Nieuw Brandevoort Nummering

2025-11-D1

Onderwerp

D1 Brief ontwikkelvisie Nieuw Brandevoort

Categorie

D Ter afdoening naar college en afschrift afdoening naar de raad

Datum ontvangst

26-09-2025

Datum raadsvergadering

11-11-2025

Hoofddocument

D1 Brief ontwikkelvisie Nieuw Brandevoort

Hoofddocument: D2 Brief Belangengroep Rijpelberg inzake Berkendonk Nummering

2025-11-D2

Onderwerp

D2 Brief Belangengroep Rijpelberg inzake Berkendonk

Categorie

D Ter afdoening naar college en afschrift afdoening naar de raad

Datum ontvangst

28-10-2025

Datum raadsvergadering

11-11-2025

Hoofddocument

D2 Brief Belangengroep Rijpelberg inzake Berkendonk

Gemeente Helmond Aan het college van B&W en de gemeenteraad Postbus 950 5700AZ Helmond (verzonden per email aan: gemeenteraad@helmond.nl Betreft: ontwikkeling Brandevoort II Datum: 26 september 2025

Geacht college, Geachte leden van de gemeenteraad, Afgelopen dinsdag 23 september heeft de drukbezochte (m.n. ook on-line) Opiniecommissie plaatsgevonden en is de stedenbouwkundige ontwikkelvisie ‘Nieuw Brandevoort’ behandeld. Ondanks door veel partijen overwegend positief werd gereageerd op de geuite zorgen van Brandevoortse bewoners, zien wij aanleiding tot deze aanvullende reactie op enkele behandelde thema’s:

De presentatie ontwikkelvisie Door stedenbouwkundige de heer Reuvekamp werd in vogelvlucht (i.v.m. beperkte tijd) een toelichting gegeven op de presentatie van de ontwikkelvisie. Vanuit zijn expertise als RO-adviseur begrijpen wij de opzet en opgenomen thema’s. Echter wat ons inziens ontbreekt in de voornamelijk theoretische benadering en modellen, is wat de huidige bewoners van Brandevoort daadwerkelijk bezighoudt en hierbij voelen?

Een dergelijke ontwikkelvisie kan niet alleen van ‘achter een scherm’ worden opgesteld (zie verder hierover onder participatie). Op één van de gevoeligste onderwerpen ‘hoogbouw’ wordt bovendien een misleidend beeld geschetst. Terwijl meermaals gesproken wordt over 4 hoogteaccenten van 12 bouwlagen worden in de profieldoorsnedes gebouwen van “slechts” 10 bouwlagen getekend. Pal daarnaast wordt een boom afgebeeld van maar liefst 35m hoog. Dit soort woudreuzen komen nauwelijks voor in Nederland laat staan in Brandevoort! Uiteraard presenteert ‘een gebouw in het groen’ erg lekker en werd tot 3x toe de toelichting gegeven “dat het dus allemaal wel meevalt”. Op één van de gevoeligste onderwerpen vinden wij het een erg kwalijke zaak wanneer hier foutieve en misleidende informatie wordt gegeven. Een gemiddelde hoge boom in Nederland en het aanwezige groen op locatie is hooguit 15-18m hoog. Teken hiernaast de beoogde 12 bouwlagen (=36m) en het plaatje komt er ineens heel anders uit te zien!

In de schematische weergave is het gebouw 10 lagen hoog getekend i.p.v. de omschreven 12 lagen. Dit geeft een misleidend beeld. Pal daarnaast een woudreus van 35m hoog…erg onrealistisch.

Voor de context: uitgaande van max. 4 appartementen per bouwlaag betekent dit hooguit 4 app. X 4 torenflats x 6 bouwlagen = een kleine 100 appartementen. In absoluut getal lijkt dit natuurlijk heel wat, echter afgezet tegen de bij raadsbesluit bepaalde 2500 woningen gaan deze ca. 100 appartementen (hoogstwaarschijnlijk in het sociale segment in deze flats) echt het verschil niet maken. Waarom onnodig zoveel weerstand oproepen in de omgeving met alle procedures en tijdverlies tot gevolg?

Participatie / planning Tijdens de toelichting werd heel snel over dit onderwerp heen gestapt. Onderstaande valt te lezen in de toelichting van het commissievoorstel.

Inmiddels kennen wij en hebben veel bezorgde bewoners van Brandevoort gesproken. Met niemand zijn gesprekken gevoerd. Toch staat er “uitgebreide gespreksronde met de stakeholders uit het plangebied”. Wij vragen ons af wie zijn deze stakeholders? Wat is er besproken tijdens de gesprekronde en is hier een verslag van? Wij als bewoners van Brandevoort weten in ieder geval van niets! En hoe kan het dat, zoals tevens valt te lezen, pas ná vaststelling van de stedenbouwkundige ontwikkelvisie een participatieplan wordt opgesteld en uitgevoerd? Dat is natuurlijk veel te laat wanneer het aankomt op elementaire en gevoelige thema’s zoals hoogbouw. Het argument zal dan zijn “zo staat het in de vastgestelde stedenbouwkundige ontwikkelvisie en moeten ons hieraan houden” en komen hiermee voor een voldongen feit te staan. Dit moet uiteraard voorkomen worden. “Mooi” voorbeeld hiervan is, is de vastgestelde omgevingsvisie Helmond 2040 welke m.b.t. Brandevoort niet aansluit bij het vigerende bestemmingsplan Brandevoort II. Om vervolgens -en zoals tijdens de vergadering dan ook gebeurde- met terugwerkende kracht te kunnen zeggen dat Brandevoort II (De Marke) niet meer uitgevoerd kan worden binnen deze visie. Dus een visie wordt hiermee boven een vigerend bestemmingsplan gesteld… wij plaatsen hier onze (juridische) vraagtekens bij.

Tijdens de vergadering werd dit punt dan ook aangehaald. Meermaals werd benadrukt dat “nog niets bekend is en er nog geen architect aan de gang is”. Reacties door o.a. bezorgde bewoners werden daarmee door een twee- drietal partijen afgedaan als voorbarig en zelfs als stemmingmakerij! Maar niets is minder waar, want zo leert de ervaring, eenmaal vastgesteld is zo’n visie niet meer zo vrijblijvend als nu door enkele partijen wordt voorgedaan. Opmerkelijk is dan ook dat meermaals heel concreet, zowel door de stedenbouwkundige als de wethouder, gesproken wordt over 4 gebouwen van 12 lagen hoog en er een artist impressie wordt getoond van een strak en modern vormgegeven gebouw. Hoe kan dit als “niets nog bekend is”? En ten slotte, wordt in het commissievoorstel onder ‘vervolgproces’ gesproken over “afronding van de stedenbouwkundige ontwikkelvisie”. Wederom vragen wij ons af “als niets nog bekend is” hoe het kan dat binnen slechts twee maanden tijd de stedenbouwkundige ontwikkelvisie van één van de grootste ontwikkellocaties van Helmond kan worden afgerond voor de adviescommissie van 212-’25 en de raadsvergadering van 16-12-‘25?

Aldus bekruipt ons een sterk gevoel dat er al veel meer bekend is! Nadrukkelijk is dan ook het verzoek om juist (!) nu het nog kan en vóór de vaststelling van de stedenbouwkundige ontwikkelvisie een degelijk en inhoudelijk participatietraject te doorlopen en in samenspraak met de huidige bewoners te komen tot de stedenbouwkundige kaders als uitgangspunt voor de verdere planuitwerking. Een éénzijdige dia-avond als gehouden op 4 september jl. verstaan wij in deze niet onder zorgvuldige participatie.

Hoogbouw / Brandevoorste stijl en architectuur Zoals hiervoor reeds aangegeven is dit één van de gevoeligste onderwerpen. Naast de huidige bewoners (getuige het enorme aantal ondertekenaars van de petitie ‘Brandevoort is uniek – laten we dat zo houden!’) ziet ook het merendeel van de fracties hoogbouw van 12 lagen niet zitten maar willen vasthouden aan maximaal 6 lagen zoals nu in De Veste.

Een stedelijke ontwikkeling met torenflats van 12 lagen (ook al zijn deze qua architectuur in Brandevoort-stijl) is niet passend in de dorpse setting van Brandevoort. Datzelfde geldt voor de unieke stijl en architectuur van Brandevoort. Gelukkig is het overgrote deel het ermee eens dat deze aan moet sluiten bij het reeds gerealiseerde deel van Brandevoort en is meer specifiek zelfs een duidelijke voorkeur voor de herkenbare baksteenarchitectuur uitgesproken. Laten we hieraan vasthouden. Door de basis van gebouwen efficiënt te ontwerpen (eenvoudige hoofdconstructies, weinig binnen- buitendetails, geen uitkragingen, niet op ieder huis een sier schoorsteen en/of bovendaks metselwerk maar bijvoorbeeld om-en-om) is het zelfs binnen de 304030 verdeling kostentechnisch heel goed mogelijk de unieke stijl en architectuur van Brandevoort te behouden! Graag zien wij behoud van stijl en architectuur evenals het maximum aantal van 6 bouwlagen bevestigd en als uitgangspunt opgenomen t.b.v. de verdere planuitwerking.

Aantal woningen / Koerswijziging BSD – Raadsbesluit 57 d.d. 2 juli 2024 Graag verwijzen wij u naar het raadsbesluit van 2 juli 2024 waarin o.a. onder punt 5 en 6 het volgende is besloten:

Het besluit tot ca. 2500 woningen is dus nog maar heel recent (medio 2024) genomen. Het is dus niet zo dat de woningnood pas sinds 2025 haar intrede deed en we hierdoor ineens moeten verhogen naar de beoogde 3800-5000 woningen. Een veel te hoog aantal voor de wijk Brandevoort met haar dorpse karakter en het voorzieningenniveau wat betreft winkels, zorg, onderwijs en passende infrastructuur.

Met de verhoging van het oorspronkelijk aantal woningen van 1800 naar 2500 wordt al een behoorlijke bijdrage geleverd aan extra woningen. Uiteraard begrijpen wij vanuit de woningbouw-opgave een gewijzigde verdeling van 30% sociaal, 40% betaalbaar en 30% vrije sector. Volgens punt 5 van het raadsbesluit heeft het college opdracht gekregen de nieuwe ontwikkeling vorm te geven “op basis van de gebiedsstructuur uit het bestemmingsplan “Brandevoort II” en met inpassing van bestaande woningen en projecten”. En onder punt 6 van het raadsbesluit o.a.: • • • • •

in te zetten op participatie van en communicatie met alle betrokkenen; ruimte bieden aan ca. 2500 woningen; ruimte bieden aan een passend aanbod aan voorzieningen; bestaande landschappelijke en groene kwaliteiten van het gebied gebruiken en ten slotte; opzet, structuur en uitstraling goed laten aansluiten op het huidige Brandevoort.

Wij zien graag dat aan dit recente besluit van 2 juli 2024 uitwerking en uitvoering wordt gegeven. Tot slot, laten we geen tweedeling veroorzaken door voor Brandevoort II te kiezen voor een andere naam zoals Nieuw Brandevoort of Medevoort. De bewezen succesformule Brandevoort is opgezet als één totaalconcept laten we dat in het belang van de huidige bewoners maar ook voor de gemeente Helmond respecteren, want…

Brandevoort is uniek…laten we dat zo houden! Met vriendelijke groet, Brandevoorts Belang

Op het moment van schrijven van deze brief is de petitie al 827 keer ondertekend! De petitie zal binnenkort worden aangeboden aan de wethouder.

Emailadres voor correspondentie: Wijkparticipatiebrandevoort2@outlook.com

Rijpelplein 1 5709 BT Helmond

i: https://www.rijpelberg.nl m:belangengroep@rijpelberg.info t:0642721214

Aan: • •

het college van Burgemeester en wethouders de leden van de gemeenteraad

Tussen groei en groen – waarom Berkendonk rust verdient Wie in Helmond behoefte heeft aan frisse lucht, komt al snel uit bij Berkendonk. De recreatieplas is niet alleen een geliefde zwem- en wandelplek, maar ook een stukje natuur dat rust biedt in een steeds drukkere stad. Juist daarom kijken met name veel bewoners van Rijpelberg met zorg naar de gemeentelijke plannen om het gebied verder te ontwikkelen. In verband hiermee is begin 2025 de ‘Ruimtelijke visie Berkendonk’ vastgesteld. Onderdeel van de plannen is de inrichting van een evenemententerrein dat ruimte moet bieden aan evenementen met meer dan 20.000 bezoekers. De discussie over Berkendonk is breder dan één recreatieplas. Helmond bevindt zich in het hart van de Brainportregio Eindhoven, waar innovatie en groei de toon zetten. Met Operatie Beethoven, het nationale programma dat de economische ontwikkeling van de regio moet versnellen, komen duizenden nieuwe woningen, bedrijven en infrastructuurprojecten dichterbij. In de lokale pers wordt al gesproken over een toekomst waarin Helmond en Eindhoven letterlijk aan elkaar groeien. Dat klinkt als vooruitgang, maar het betekent ook: minder open ruimte, meer druk op natuur en recreatie. Berkendonk is een van de weinige plekken die nog rust, water en groen combineren. Juist in deze tijd moeten we zuinig zijn op plekken als Berkendonk.

Niet alles hoeft te worden ingevuld, ontwikkeld of benut voor economische winst. Een stad die groeit, heeft ook rustpunten nodig: plekken waar bewoners kunnen ademhalen.

Een klankbordgroep die niet weerkaatst In theorie worden de plannen van de gemeente Helmond zorgvuldig voorbereid: er is een klankbordgroep samengesteld waarin inwoners mogen meepraten: de klankbordgroep is door de gemeente Helmond geplaatst op trede 2 van de gemeentelijke participatieladder. Dit houdt in dat de klankbordgroep gevraagd wordt om input te leveren, waarmee - voor zover mogelijk – zoveel mogelijk rekening wordt gehouden. De samenstelling van de klankbordgroep heeft vanaf de start al vragen opgeroepen bij de Belangengroep. De leden van de klankbordgroep zijn namelijk afkomstig uit een verscheidenheid aan gremia. Dat houdt in dat de leden zeer uiteenlopende belangen en verwachtingen hebben van de realisering van ‘Berkendonk 2.0’. Daardoor wordt het nagenoeg onmogelijk om een eensluidende mening uit de gesprekken en discussies te destilleren. Wie ook de impact meeneemt van de inrichting van het evenemententerrein voor grote evenementen, kan alleen maar concluderen dat juist dit planonderdeel de verschillen alleen maar vergroot. Het behoeft geen betoog dat de impact van de organisatie van een grootschalig evenement met meer dan 20.000 bezoekers voor de bewoners van Rijpelberg een andere is dan die voor bezoekers van elders. De doorsneefestivalbezoeker bezoekt het festival en gaat daarna weer naar huis.

De bewoners van Rijpelberg vinden geruime tijd vóór het evenement al overlast van opbouw, afsluitingen van wegen (en wellicht zelfs de gehele wijk). Ten tijde van het evenement wordt de toegang tot het zandstrand naar alle waarschijnlijkheid afgesloten en na afloop worden de wijk en de wegen in de omgeving overspoeld door festivalgangers die huiswaarts keren. Dat dat gepaard gaat met geluidsoverlast, wangedrag en vandalisme is de wijkbewoners door ervaringen uit het verleden al duidelijk geworden. Het aandeel van wijkbewoners in de klankbordgroep is naar het oordeel van de Belangengroep te klein, dit ondanks het feit dat de wijkbewoners op de eerste rang zitten als het gaat om de – veelal negatieve – impact op de leefomgeving van een groot evenement. Dat er twee bewoners van het plangebied in de klankbordgroep zitting hebben lijkt ons vanzelfsprekend. Van de twee ‘omwonenden Berkendonk’ blijkt één omwonende in de wijk Brouwhuis te wonen. Dat betekent dat er welgeteld één wijkbewoner in de klankbordgroep zitting heeft. De wijk Rijpelberg komt er zeer bekaaid vanaf als het gaat om de vertegenwoordiging in de klankbordgroep. Het is de Belangengroep duidelijk dat de klankbordgroep in de huidige samenstelling geen recht doet aan een zorgvuldige en representatieve selectie van de deelnemers.

Wie de verslagen van de bijeenkomsten van de klankbordgroep leest, te vinden op de website van de gemeente Helmond, merkt dat er iets wringt: de documenten blijven opvallend neutraal en laten weinig zien van de daadwerkelijke discussies. Het zijn steriele weergaven van de agenda’s zonder diepgang. Kritische kanttekeningen over geluidsoverlast, verkeersproblemen en verlies aan rust lijken te verdwijnen in de marge, hoewel dit soort kanttekeningen wel degelijk zijn gezet. De indruk bestaat dat de verslagen veelal vooraf gemaakt hadden kunnen worden, gezien het ontbreken van de weergaven van gesprekken en discussies. Als participatie slechts een procedure wordt in plaats van een gesprek, verliezen inwoners het vertrouwen in hun bestuur. Echte participatie vraagt om openheid – ook

over verschil van mening. Juist openheid kan het verschil maken tussen draagvlak en weerstand. Laat Berkendonk dus geen festivalterrein worden, maar een blijvende herinnering aan wat Helmond uniek maakt: ruimte, natuur en menselijke maat.

Wat willen we behouden? De kernvraag is niet óf Helmond moet groeien, maar hóe. Een evenemententerrein met tienduizenden bezoekers past misschien bij de economische ambities van Brainport, maar minder bij de menselijke maat waar veel Helmonders waarde aan hechten. Een alternatief ligt voor de hand: kies voor kleinschalige evenementen, lokale initiatieven en een beheer dat natuur en recreatie in balans houdt. Daarmee blijft Berkendonk wat het altijd was – een recreatiegebied voor iedereen, niet een festivalterrein voor enkelen. Zorg er daarbij voor dat het gebied een upgrade krijgt met kwalitatief goed sanitair, goede wandel- en fietspaden, goed onderhoud, een aantrekkelijke horecavoorziening, goed toezicht én handhaving. Daardoor wordt en blijft Berkendonk een aantrekkelijke en veilige recreatieplek, zonder de excessen die nu al zorgen voor veel overlast, zoals handel in drugs, parkeeroverlast, sekstoerisme, vandalisme, illegaal crossen en bedreigingen. Met de aanpak van de genoemde excessen moet volgens de Belangengroep niet gewacht worden tot het besluitvormingsproces over de ontwikkeling en herinrichting van Berkendonk is afgerond. De overlast is op dit moment al realiteit en het huidige gebrek aan toezicht en handhaving draagt niet echt bij aan het vertrouwen in verloop van meer en grootschaliger evenementen in de toekomst.

Meer dan een plas Berkendonk staat symbool voor een grotere keuze waar de hele regio voor staat: hoe behouden we rust, ruimte en natuur in een regio die vooral mikt op groei? De toekomst van Berkendonk is dus niet alleen een lokale kwestie, maar een regionale spiegel. De wijk Rijpelberg krijgt het al behoorlijk voor de kiezen als het gaat om de leefkwaliteit: de fijnstofuitstoot en de geluidsoverlast van de N279 zorgen in delen van de wijk nu al voor een ongezond leefklimaat. De herstructurering van de N279, de overlast van Recyclingsbedrijf Gerrits en de uitbreiding van Van Iersel Groenrecycling doen daar in de nabije toekomst nog een schepje bovenop. Voor de duidelijkheid. • De wijk Rijpelberg snakt naar een kwaliteitsimpuls van Recreatiegebied Berkendonk, zodat optimaal genoten kan worden van ruimte, natuur en menselijke maat. • De wijk Rijpelberg zit niet te wachten op de komst van meerdere megaevenementen per jaar, die per definitie vooral bezocht zullen worden door bezoekers van (ver) buiten Helmond.

Helmond kan laten zien dat economische vooruitgang en leefkwaliteit in, ieder geval wat betreft Berkendonk, hand in hand kunnen gaan – als we de moed hebben om niet elke vierkante meter nog verder te ‘ontwikkelen’.

Helmond, 27 oktober 2025 Namens Belangengroep Rijpelberg: Frank Vliegenberg, lid

Powered by TCPDF (www.tcpdf.org)