CN Uitwerking motie energietransitie als instrument om tweedeling te verkleinen - bijlage Plan van aanpak Energiearmoede
Tekst van het document
Disclaimer Dit plan van aanpak bevat een aantal uitgewerkte maatregelen in het kader van de motie energiearmoede. Het plan van aanpak is opgesteld door Zanders B.V. in opdracht van de gemeente Helmond en in samenwerking met ambtelijk medewerkers van de gemeente Helmond en aan de gemeente gelieerde adviseurs. Met het oog op het voeren van het juiste (politieke) gesprek is een cijfermatige onderbouwing van de maatregelen opgenomen. Alle genoemde aantallen en bedragen in het plan van aanpak betreffen echter indicaties. De indicatieve investeringsbedragen zijn gebaseerd op p (prijs) * q (aantallen). De p is gebaseerd op kengetallen gevonden op de websites van RVO/ Milieucentraal en vervolgens geverifieerd met het Energiehuis. De q is gebaseerd op informatie aangeleverd door ambtelijk medewerkers en medewerkers van woningcorporaties. Zowel p als q betreffen gemiddelden, die in werkelijkheid zullen afwijken. Ook de doorrekeningen t.a.v. de bijdragen aan de doelstellingen zijn gebaseerd op aannames en kengetallen. Indien besloten wordt de maatregelen verder uit te werken, dient de financiële impact van de maatregelpakketten verder onderzocht te worden evenals de fiscale en juridische consequenties en mogelijkheden.
Energiearmoede
Inventarisatie maatregelpakketten Opgesteld in samenwerking met medewerkers gemeente Helmond.
Februari 2021
Management samenvatting 1. Plan van aanpak
5
2. Resultaten woningeigenaren
6
3. Resultaten woningcorporaties
7
4. Overzicht financieel en bijdrage doelstellingen
8
Inhoud
Algemeen
4. Motie
10
5. Doelgroepen
11
6. Woningcorporaties: stand van zaken
12
7. Woningcorporaties: plannen en wensen
13
Maatregelen 8. Overzicht
14
9. Energiebox & energiecoach
15
10. Duurzaam witgoed, collectieve inkoop schone energie
16
11. Isoleren, zonnepanelen, hybride warmtepompen
17
Financiële onderbouwing 12. Woningeigenaren: isoleren
19
13. Woningeigenaren: zonnepanelen
20
14. Woningeigenaren: hybride warmtepomp
21
15. Woningcorporaties: hybride warmtepomp
22
Financiering 16. Overzicht
24
Vervolg 17. Overzicht stappen volgende fase
26
Bijlage 18. Overzicht financieringsopties uitgesloten groepen
28
3
Management samenvatting Energiearmoede Inventarisatie maatregelpakketten Februari 2021
4
Plan van aanpak Achtergrond Voor u ligt het plan van aanpak voor de motie energiearmoede. Er is een eerste ambtelijke analyse van verschillende mogelijke maatregelpakketten gemaakt die allen zijn opgenomen in dit plan, tevens is ambtelijk een voorstel gedaan voor het efficïent inzetten van de verschillende maatregelen. Er is getracht op basis van kengetallen de maatregelen cijfermatig te onderbouwen zodat het juiste gesprek gevoerd kan worden. Het is aan u om een afweging te maken of u op basis van de eerste analyses al dan niet verder wilt gaan met het verder uitwerken van de betreffende maatregel. In de volgende fase zullen de maatregelen van uw voorkeur dan nader financieel en juridisch uitgewerkt worden. Doel Het doel van het plan van aanpak is tweeledig: 1. het realiseren van CO2 besparing om hiermee bij te dragen aan de gemeentelijke duurzaamheidsdoelstellingen; 2. de kloof tussen de lagere en hogere inkomensgroepen niet te vergroten door de energietransitie en waar mogelijk zelfs te verkleinen. Daarnaast is een side effect dat er een aantal “groene” banen ontstaat door de inzet van energiecoaches en het uitvoeren van de duurzaamheidsmaatregelen. Doelgroep De doelgroep is vastgesteld op huishoudens met een inkomenssituatie van maximaal 150% bijstand, zowel woningeigenaren als huurders.
De groep boven deze inkomensgrens wordt verwacht gebruik te kunnen maken van andere regelingen (lokaal, regional of landelijk - zie bijlage). De standaard minima kwalificatie (120% bijstand) wordt voor deze opgave als te beperkt beschouwd omdat de groep tussen 120%-150% zich niet zelden vanwege beperkte kredietwaardigheid tussen de wal en het schip bevindt. Van het totaal aantal huishoudens in de doelgroep (9.600) betreft het gros (8.800) huurders van vier oudste woningcorporaties in Helmond: Compaen, Volksbelang, WOCOM en Woonpartners, de overige 800 zijn woningeigenaren. Onderzochte maatregelen Maatregelen die onderzocht zijn betreffen het verstrekken van de energiebespaarbox i.c.m. met een energiecoach, witgoedregelingen op duurzaam witgoed, collectieve inkoop duurzame energie, isolatie (inclusief ventilatie) van woningen, het plaatsen van zonnepanelen en het installeren van (hybride warmtepompen).
5
Voorstel woningeigenaren (circa 800) Duurzaam witgoed en collectieve inkoop Voor de collectieve inkoop van duurzame energie bestaan al oplossingen via Vereniging Eigen Huis en de Consumentenbond, deze partijen zijn vanwege de hogere volumes hier beter toe geëquipeerd. Daarnaast wordt geadviseerd woningcorporaties te vragen hier aandacht aan te besteden, en wordt gevraagd het onderwerp tevens op de agenda van de LEVgroep te plaatsen. De aanschaf van duurzaam witgoed wordt geadviseerd op te pakken als onderdeel van de bestaande woninginrichtingregeling als daar een witgoed component in zit. Energiebespaarboxen i.c.m. een energiecoach De inzet van energiebespaarboxen i.c.m. een energiecoach blijkt effectief. Daarom wordt geadviseerd de box i.c.m. de energiecoach voor de volledige doelgroep beschikbaar te stellen.
Isoleren, zonnepanelen en warmtepompen Aanname is dat de woningen in eigendom van particulieren over een lager energielabel beschikken en dat er vrijwel geen sprake is van zonnepanelen of (hybride) warmtepompen. Zonnepanelen en isoleren Voorstel is het isoleren van de woningen en het plaatsen van zonnepanelen te stimuleren middels een leningproduct met een hoog subsidiecomponent en gekoppeld aan de besparing op de energierekening . Hybride warmtepompen Het installeren van (hybride) warmtepompen te stimuleren middels een subsidie waarbij het verschil tussen de aanschaf van een CV ketel en een hybride warmtepomp vergoed wordt.
N.B.: de groep die buiten de maatregelenpakketen in het kader van energiearmoede valt kan doorverwezen worden naar de duurzaamheidslening (zie bijlage). Hiervoor wordt een communicatief traject gestart vanuit de transitievisie warmte en worden afspraken met installateurs gemaakt.
Aandachtspunten: De groep particuliere woningeigenaren komt vanwege inkomens- en/ of schuldensituatie niet in aanmerking voor regelingen waar een BKR toets van toepassing is. Dit is met een reden. Gezocht moet worden naar een regeling die aansluit bij de mogelijkheden van deze doelgroep (bijv. koppelen aan de besparing op energierekening i.c.m. een hoog subsidiegehalte). Een voorstel hiervoor moet in een volgende fase nader worden uitgewerkt. Het aantal huishoudens betreft een aanname en dient in een later stadium verfijnd worden, van belang hierbij is wel de privacywetgeving die het niet mogelijk maakt om adresgegevens van de beoogde doelgroepen te achterhalen. Er bestaan reeds producten voor de woningeigenaren die in de doelgroep vallen, zo kent SVN de maatwerklening en lanceert het nationaal warmtefonds medio dit jaar een nieuw product specifiek gericht op de doelgroep die niet door een BKR toets komt. Beide producten betreffen hypothecaire producten, waarbij een 2e hypotheek op de woning gevestigd dient te worden. Gemeente Tilburg heeft i.v.m. een wijkaanpak enkele huishoudens uit de doelgroep geholpen middels het verstrekken van een subsidie. Wij zien hierin voor onze doelgroep voor nu geen oplossing.
6
Voorstel woningcorporaties Samenvatting • 800 woningeigenaren, 8.800 huurders bij Compaen, Volksbelang, WOCOM, Woningpartners (nota bene totale woningportefeuille woningcorporaties bedraagt circa 14.800 woningen). •
Huurwoningen voor circa 80% energielabel C of hoger waarbij de meeste woningcorporaties de ambitie heeft dit de komende jaren nog te verbeteren (mede dankzij landelijke afspraken).
•
Woningcorporaties zijn in mindere mate eenieder op eigen tempo bezig met het installeren van zonnepanelen.
•
Woningcorporaties zien (hybride) warmtepompen vooral als een oplossing op langere termijn.
•
Woningcorporaties hebben aangegeven ondersteuning te zoeken in de vorm van bewustwording (energiecoaches), medewerking bij vergunningsprocessen en subsidies (o.a. voor warmtepompen).
•
Mede dankzij de landelijke afspraken tonen de woningcorporaties, weliswaar niet allen eveneel, maar voldoende ambitie in hun duurzaamheidsdoelstellingen. Daarover kunnen wij natuurlijk prestatie afspraken maken.
Voorstel Geadviseerd wordt om: • De gevraagde ondersteuning bij bewustwording te leveren middels het beschikbaar stellen van de energiebespaarbox i.c.m. de energiecoach. • Het isoleren en het plaatsen van zonnepanelen als verantwoordelijkheid bij de woningcorporaties te laten, ze tonen allen hier hun ambitie en slagvaardigheid. • Over het installeren van (hybride) warmtepompen met de woningcorporaties in gesprek te gaan. De verantwoordelijkheid ligt bij de woningcorporaties maar de gemeente denkt graag mee. • Zowel voor isolatie, zonnepanelen en (hybride) warmtepompen gelden landelijke afspraken en kunnen aavnullend prestatieafspraken gemaakt worden met de gemeente.
7
Overzicht financieel en bijdrage doelstellingen Toegevoegd overzicht geeft een indicatie van de bijdrage aan de doelstellingen met daarbij een indicatie van de totale investering. Bijdrage aan de duurzaamheidsdoelstellingen hangt van veel factoren af, denk aan huidig en nieuw verbruik, weersomstandigheden, bouw en ligging van de woning etc. De sociale bijdrage hangt van vergelijkbare factoren af maar daarbij speelt ook de gas- en elektramarkt een grote rol. De investeringsindicaties zijn op basis van kengetallen en aannames (zie pagina 20-23). Het aantal huishoudens betreft ook een aanname en kan in een later stadium verfijnd worden.
Onderdeel
Bijdrage doelstellingen # huishoudens (indicatie)
Energiebox
CO2/ huishouden (indicatie)
Energiecoach
Voorstel
EUR 35,-/box EUR 336.000,-
Subsidie opties: EUR 28.000,- RRE EUR 72.000,- Duurzaamheid EUR xx,- “Leven lang leren”
Sociaal / huishouden (indicatie)
9.600 293 kg / jaar
Investering totaal (indicatie)
EUR 123,-/ jaar EUR 40,-/ box EUR 384.000,-
9.600
Isolatie woning eigenaar
800
3.872 kg / jaar
Tot EUR 885,-/jaar
EUR 5.680.000,-
Zonnepanelen woningeigenaar
800
550 kg / jaar
Tot EUR 60,-/ jaar
EUR 2.000.000,- + EUR 20,onderhoud/ jaar
Hybride warmtepomp woningeigenaar
800
Hybride warmtepomp woco’s
5.000
¹indicatie: enkele tonnen op jaarbasis
1.530 kg / jaar
n.t.b.
1.530 kg / jaar
n.t.b.
Ontwikkelen van een leningproduct dat aansluit bij de doelgroep. Betreft een zeer risicovol product waarbij het risico van niet terugbetalen 50 à 100% geschat wordt. Nota bene: jaarlijkse uitvoeringskosten zijn nog niet meegenomen¹.
EUR 1.680.000,-
Subsidie opties: EUR 500.000,- Reservering duurzaamheid EUR xx,- ?
EUR 18.000.00,-
Verantwoordelijk- heid woningcorporaties
8
Algemeen
Energiearmoede Inventarisatie maatregelpakketten Februari 2021
9
Motie In Helmond is zoals bij veel gemeentes in ons land de energietransitie een belangrijke opgave voor de komende jaren. Hierbij heeft de relatie tussen deze transitie en mensen met een lager inkomen bijzondere aandacht (energiearmoede). Insteek van de gemeente is al jaren om voor deze doelgroep in te zetten op sociaal maatschappelijke aspecten, maar we zien dat zij ook onevenredig “hard” geraakt worden door de benodigde transitie op energie gebied. Waarbij de corona-crisis hierbij eveneens nog van invloed is. Op 16 november is door de gemeenteraad van Helmond een motie aangenomen om te onderzoeken op welke manier Gemeente Helmond de energietransitie voor lage inkomens vorm kan geven. Men ziet de energietransitie als een uitgelezen kans om de positie van de minima te versterken en de wens om tweedeling tegen te gaan vorm te geven. Waarbij het vizier niet alleen gericht is op minima, aangezien ook woningeigenaren met een lager inkomen binnen de energietransitie een uitdaging kennen. Voor een toelichting op de doelgroep word verwezen naar het onderdeel “doelgroep”. Bestuurlijk is tevens verzocht om een totaal beeld van de opgave voor elke doelgroep te beschrijven.
10
Doelgroepen De doelgroep is vastgesteld op huishoudens met een inkomenssituatie van maximaal 150% bijstand, en betreft dit zowel woningeigenaren als huurders. De groep boven deze inkomensgrens wordt verwacht gebruik te kunnen maken van andere regelingen (lokaal, regional, landelijk). De standaard minima kwalificatie (120% bijstand) wordt voor deze opgave als te beperkt beschouwd omdat de groep tussen 120%-150%
zich niet zelden vanwege beperkte kredietwaardigheid tussen de wal en het schip bevindt. Van het totaal aantal huishoudens in de doelgroep (9.600) betreft het gros (8.800) huurders van vier woningcorporaties in Helmond: Compaen, Volksbelang, WOCOM en Woonpartners, de overige 800 zijn woningeigenaren. Er zijn twee aandachtspunten bij de doelgroepselectie:
1) De getrokken lijn bij 150%: mogelijk treft energiearmoede ook de groep die daar net boven zit. Zo zijn er circa 14.800 corporatiewoningen in Helmond waarvan er “maar”8800 in de gedefinieerde doelgroep zijn opgenomen. 2) De doelgroep: vanwege privacy wetgeving is het niet direct mogelijk om adresgegevens van de beoogde doelgroepen te achterhalen.
11
Woningcorporaties: ervaring, plannen & wensen Volksbelang
Compaen
Afgelopen jaren is flink geïnvesteerd in het volledig isoleren van de woningen
Compaen heeft aangegeven graag verder met de gemeente in gesprek te gaan.
(spouwmuur, dak, HR ketel). Uit steekproefsgewijs onderzoek blijkt dat de huurders
Compaen is gecharmeerd van de energieboxen i.c.m. energiecoaches, maar wil
er, behalve comfort, financieel minimaal op vooruit zijn gegaan. Mogelijk kan de
graag verder gaan dan dat. Gedacht wordt aan slimme monitoring, Compaen is
inzet van energiecoaches nog bijdragen aan een financiële vooruitgang.
daarvoor ook in gesprek met partijen die deze services kunnen bieden.
Isolatiewerkzaamheden worden voortgezet. Op de vraag waar de gemeente kan ondersteunen werd aangegeven dat medewerking in bijv. het vergunningenproces
helpt en uiteraard subsidies. 12
Wocom
Woonpartners
Wocom is sinds 2016 actief bezig met het isoleren van haar woningportefeuille met
Woonpartners is met circa 7.500 woningen de grootste woningcorporatie van
als doel een gemiddeld energielabel B, de eerste jaren werd er een ton per woning
Helmond. Eind 2020 had de woningportefeuille gmiddeld een energielabel B. De
geïnvesteerd (isolatie, ventilatie, warmtepomp). In 2018 is de strategie hereikt, er
ambitie is om in 2030 over gemiddeld een A label te beschikken. Label B betreft
wordt nu ingezet op een optimale investering-/ rendementsstrategie, waarbij wordt
alleen isoleren, voor label A wordt ook gekeken naar ventilatie en installatie. Het
geïnvesteerd op onderhoudsmomenten. Wocom ziet zichzelf als de aangewezen
plan hiertoe wordt nog opgesteld. Wel worden de investeringen verspreid (bijv 3x
partij voor de vastgoedaanpassingen, dit is ook vastgelegd in hun transitie visie
10k ipv 1x 30k), met als doel doel tusentijds te kunnen sturen. Woonpartners heeft
warmte. De gemeente kan bijdragen door inzet van energiecoaches, het ter
tevens samen met Greenchoice een oplossing voor zonnepanelen ontwikkeld
beschikking stellen van subsidies en het vergemakkelijken van
waarvan haar huurders op vrijwillige basis gebruik kunnen maken. Van gemeente
vergunningprocedures.
wordt gevraagd te assisteren in de hulp bij bewustwording (energiecoaches) en mogelijk een financiële bijdrage in de omschakeling naar (hybride) warmtepompen.
Maatregelen
Energiearmoede Inventarisatie maatregelpakketten Februari 2021
13
Overzicht maatregelen (willekeurige volgorde)
Energiebox (bestaand)/ Energiecoaches/ advies
Witgoed
Collectieve inkoop schone energie
Isoleren woningen (eigenaren/ woco’s)
Zonnepanelen (eigenaren/ woco’s)
Hybride warmtepomp (eigenaren/ woco’s)
14
Energiebespaarbox & energiecoach Energiebespaarbox Richten op bewustwording. Praktische dingen zoals tochtstrips, aluminiumfolie achter radiator, Energiebespaarbox wordt al uitgedeeld aan 2500 woningeigenaren Helmond. Ervaring leert dat het op juiste wijze inzetten van de energiebespaarbox een effectieve maar tijdrovende klus is. Voorstel is daarom om deze doelgroep uit te breiden naar alle huishoudens bijstand 150%, zowel huur als koop (totaal 9600). Idee is om de energiebespaarbox met inkomensverklaring af te laten halen, of bijvoorbeeld
te koppelen aan de kledingmarkt. De energiebespaarbox kost EUR 35,-. Totale kosten EUR 336.000,-.
Energiecoach Inzet van een energiecoach in combinatie met energiebox om het effect van de energiebox groter te maken. Idee is een (beperkte subsidie) te verstrekken aan Senzer. Hiermee worden ook direct “groene banen” gecreëerd. Gedacht word aan 1 uur
per energiebespaarbox. Voorstel is deze optie beschikbaar te maken voor alle huishoudens bijstand 150%, zowel huur als koop (toaal 9600). 1 uur energiecoach kost EUR 40- . Totale kosten bij 9600 huishoudens: EUR 384.000,-. Betreft een subsidie.
De energiebox i.c.m. de energiecoach levert gemiddeld een besparing op per huishouden van 293 ton CO2/jaar en EUR 123,- per jaar. Totale besparing bij 9600 huishoudens 2.812 kton CO2 / jaar bij een investering van EUR 720.000,-
15
Duurzaam witgoed & collectieve inkoop duurzame energie Duurzaam witgoed Op dit moment worden witgoedleningen verstrekt in het kader van het leenbestand. Dit betekent dat huishoudens de lening voor het witgoed binnen drie jaar (renteloos) moeten aflossen. Na drie jaar wordt het restbedrag kwijtgescholden. Deze regeling zou uitgebreid/ aangepast kunnen worden en daarmee beschikbaar worden voor de doelgroep bijstand 150%. Een dergelijke regeling voor zo’n grote groep beschikbaar maken levert echt nogal wat nadelen op: de uitvoering is zeer complex en het stimuleren van het aangaan van een lening voor een kwetsbare groep is niet gewenst. Voorgesteld wordt om deze maatregel op te pakken in het kader van de bestaande woninginrichtingsregeling als daar een witgoed component in zit en deze door de gemeente beschikbaar te laten stellen volgens de meest duurzame optie.. 16
Collectieve inkoop duurzame energie Oplossing is vergelijkbaar met de Collectieve Aanvullende Verzekering (CAV). Gemeente sluit contract af met schoonste aanbieder.
Minima krijgen de korting doorberekend. Er zijn geen kosten gemoeid met het afsluiten van het contract. Uit onderzoek onder een aantal collega gemeenten en provincies, blijkt dat voor de collectieve inkoop van duurzame energie al oplossingen bestaan via Vereniging Eigen Huis en de Consumentenbond, deze partijen zijn vanwege de hogere volumes hier beter toe geëquipeerd. Wel wordt geadviseerd woningcorporaties te vragen hier aandacht aan te besteden en het op de agenda van de LEV groep te plaatsen.
Het stimuleren van de aanschaf van duurzaam witgoed wordt geadviseerd op te pakken middels de bestaande woninginrichtingsregeling (mits daar een witgoed component in zit). De collectieve inkoop duurzame energie wordt geadviseerd op de agenda van de LEV groep te plaatsen.
Isoleren, zonnepanelen, hybride warmtepompen Isoleren woningen Aanbrengen van dakisolatie, vloerisolatie en HR++ glas. Spouwmuren zijn niet opgenomen in de isolerende maatregelen omdat de investering in spouwmuren niet rendabel is (bron: Milieucentraal). Focus ligt op woningen met een laag energielabel. Van de woningcorporatiewoningen beschikt zo’n 80% over energielabel C of hoger. Uit gesprek met de woningcorporaties is tevens de ambitie gebleken t.a.v. het isoleren van de woningen. Er wordt dan ook geadviseerd om de maatregelen voor het isoleren van de woningen te richten op de woningeigenaren (800).
Zonnepanelen Plaatsen van zonnepanelen op daken. Uit de gesprekken met de woningcorporaties is de ambitie gebleken t.a.v. het plaatsen van zonnepanelen. Er wordt dan ook geadviseerd om maatregelen voor zonnepanelen te richten op de woningeigenaren (800). Mogelijk zijn niet alle woningen geschikt voor het plaatsen van zonnepanelen, dan wel vanwege de ligging, dan wel vanwege het bouwtype (bijvoorbeeld een koopwoning in een flat). Voor de indicaties is geen rekening gehouden met het bouwtype (uitgangspunt is alle 800 woningen zijn geschikt), wel is rekening gehouden met minder geschikte dakliggingen (beperkt deel dak kan benut worden voor zonnepanelen).
Hybride warmtepompen Een andere maatregel voor met name de duurzaamheidsdoelstelling is de installatie van (hybride) warmtepompen. Door middel van warmtepompen kunnen woningen helemaal van het gas af, maar de installatie van warmtepompen betreft een kostbare investering vandaar dat geadviseerd wordt met name de hybride variant te onderzoeken. De woningcorporaties hebben nog beperkt warmtepompen geïnstalleerd en de verwachting is dat de woningeigenaren nog helemaal geen warmtepompen geïnstalleerd hebben. Vanwege de kostbare investeringen en de lange terugverdientijden wordt geadviseerd te kijken naar subsidiemogelijkheden voor de gehele doelgroep (9.600 huishoudens). Voor de huishoudens die buiten de doelgroep vallen wordt verwezen naar de duurzaamheidslening (zie bijlage).
17
Financiële onderbouwing Energiearmoede Inventarisatie maatregelpakketten Februari 2021
18
Lening woningeigenaren t.b.v. isoleren Overzicht Uitgangspunt 800 woningen
Geen isolatie
Bestaande isolatie is matig (ter vergelijking)
Aannames
Per huishouden
Totaal
Per huishouden
▪ Tussenwoning voor 4 personen
Besparing gas
2.151 kuub/ jaar
1.712.212 kuub/ jaar
575 kuub/ jaar
▪ 800 woningeigenaren in de doelgroep
Besparing CO2
3.872 kg / jaar
3.098 ton / jaar
1.036 kg / jaar
▪ Alle woningen zijn slecht (niet) geïsoleerd
Investering
EUR 9.400,-
EUR 7.520.000
EUR 8.600,-
▪ Energiekosten gas statisch op prijspeil 2020 á EUR 0,66
Hoogte lening (na aftrek subsidie)
EUR 7.100,-
EUR 5.680.000
EUR 6.500,-
Besparing energierekening/ jaar
EUR 1.420,-
-
EUR 380,-
Rente + aflossing /jaar
EUR 535,-
-
EUR 405,-
EUR 885,- (positief)
-
EUR -/- 110,- (negatief)
6 jaar
-
20 jaar
Netto verschil eigenaar/ jaar Break even lening Rendement totale looptijd/ bij 15 jaar (EUR/ %)
Indicatie voorstel gemeente
EUR 13.290,- / 187%
• Voorfinanciering, lening 15 jaar, rente 1,6%
EUR -/-1,632,- / -25%
per kuub ▪ Kosten isolatie: EUR 9.400,- bij geen isolatie (EUR 8.600,- bij matige isolatie) ▪ Eigenaar krijgt RVO-subsidie à EUR 2.300,- bij geen isolatie (EUR 2.100,- bij matige isolatie)
Lening woningeigenaren t.b.v. zonnepanelen Overzicht Uitgangspunt 800 woningen
Per huishouden
Totaal
Bijdrage duurzaamheid CO2 (nu 100% fossiel)
550 kg / jaar
440 ton / jaar
Investering
EUR 2.500,-
Besparing energierekening/ jaar
EUR 270,-
(Aflossing + rente + onderhoud) / jaar
EUR 210,-
Netto verschil / jaar
EUR 60,- (positief)
▪ Tussenwoning voor 2,4 personen met een verbruik van 3.100 kWh ▪ 800 woningeigenaren in de doelgroep ▪ Dakoppervlakte van 32,5 m2 50% op het zuiden, 60% bruikbaar, 45˚ dakhoek
Terugverdientijd lening
12 jaar
Rendement totale looptijd (EUR/ %)
915,- / 37%
Indicatie voorstel gemeente
Aannames
EUR 2.000.000,-
▪ Materiaalkosten + installatiekosten EUR 2500,- voor 5 zonnepanelen ▪ Piekvermogen van ca. 270 WP, 89% efficiënt, zeer conservatief ingeschat ▪ Onderhoudskosten EUR 20,- per jaar ▪ Geen opslag van energie in batterijen, energie wordt direct verbruikt ▪ Levensduur panelen op 15 jaar. Let op: panelen kunnen 25 jaar meegaan tot een
12 jaar
efficiëntie van 80%, maar hebben een nieuwe omvormer nodig na ca. 15 jaar (kosten ca. EUR 1.000,-) ▪ Investeringen zijn zonder BTW i.v.m. BTW-teruggaveregeling
• Voorfinanciering, lening 15 jaar, rente 1,6 %
20
Tekort woningeigenaren t.b.v. hybride pompen
Aannames Overzicht Uitgangspunt 800 woningen
▪ 800 woningeigenaren in de doelgroep ▪ Rijkssubsidie van EUR 1.500,- (laag) (Bron: Milieucentraal)
Per huishouden
Totaal
Bijdrage duurzaamheid CO2 (nu 100% fossiel)
1.530 kg / jaar
1.224 ton / jaar
Investering hybride warmtepomp
EUR 5.700,-
EUR 4.560.000,-
▪ Kosten gas en elektriciteit stabiel (ca. EUR 0,81 / m3, EUR 0,225 / kWh)
Investering nieuwe CV ketel
EUR 2.100,-
EUR 1.680.000,-
▪ Extra elektriciteit is 100% duurzaam
Subsidie overheid
EUR 1.500,-
EUR 1.200.00,-
▪ Geen investering lage temperatuur verwarming
Verschil investering CV ketel en investering hybride warmtepomp
EUR 2.100,-
EUR 1.680.00,-
▪ Kosten HR-ketel EUR à 2.100,- (Bron: Milieucentraal)
▪ Gasverbruik voorheen ca. 1.700 m3, na 850 m3 en 2.000 kWh extra verbruik stroom ▪ Matig geïsoleerd huis
▪ Kosten Hybride warmtepomp inc. CV-ketel à EUR 5.700,- (Bron: Milieucentraal midrange)
21
Tekort woco’s t.b.v. hybride warmtepompen
Overzicht Uitgangspunt 5.000 woningen
Aannames ▪ Gasverbruik voorheen ca. 1.700 m3, na 850 m3 en 2.000 kWh extra verbruik stroom ▪ Matig geïsoleerd huis
Per huishouden
Totaal
Bijdrage duurzaamheid CO2 (nu 100% fossiel)
1.530 kg / jaar
7.650 ton / jaar
Investering hybride warmtepomp
EUR 5.700,-
EUR 28.500.000,-
▪ Geen investering lage temperatuur verwarming
Investering nieuwe CV ketel
EUR 2.100,-
EUR 10.500.000,-
▪ Geen rijkssubsidie (ISDE) meegenomen
-
-
EUR 3.600,-
EUR 18.000.00,-
Subsidie overheid Verschil investering CV ketel en investering hybride warmtepomp
▪ Kosten gas en elektriciteit stabiel (ca. EUR 0,81 / m3, EUR 0,225 / kWh)
▪ Extra elektriciteit is 100% duurzaam
▪ Kosten HR-ketel EUR 2.100,- (Bron: Milieucentraal) ▪ Kosten Hybride warmtepomp inc. CV-ketel a EUR 5.700,- (Bron: Milieucentraal, midrange)
22
Financiering
Energiearmoede Inventarisatie maatregelpakketten Februari 2021
23
Overzicht Onderdeel
Toegevoegd overzicht geeft een indicatie van de bijdrage aan de doelstellingen met daarbij een indicatie van de totale investering. Bijdrage aan de duurzaamheidsdoelstellingen hangt van veel factoren af denk aan huidig en nieuw verbruik, weersomstandigheden, bouw en ligging van de woning etc. De van vergelijkbare factoren af maar daarbij speelt ook de gas- en elektramarkt een grote rol. De investeringsindicaties zijn op basis van kengetallen en aannames (zie pagina 20-23). Het aantal huishoudens betreft ook een aanname en kan nog verfijnd worden in overleg met de woningcorporaties, van belang hierbij is wel de privacy wetgeving die het niet mogelijk maakt om adresgegevens van de beoogde doelgroepen te achterhalen.
Indicatie bijdrage doelstellingen # huishoudens
Energiebox (800 gedekt door RRE)
CO2/ huishouden
Indicatie investering totaal
Sociaal / huishouden
9.600 293 kg / jaar
EUR 123,-/ jaar
EUR 35,/huishouden EUR 336.000,EUR 40,-/ huishouden EUR 384.000,-
Energiecoach
9.600
Isolatie woning eigenaar
800
3.872 kg / jaar
Tot EUR 885,/jaar
EUR 5.680.000,-
Zonnepanelen woningeigenaar
800
550 kg / jaar
Tot EUR 60,-/ jaar
EUR 2.000.000,- + EUR 20,onderhoud/ jaar
Hybride warmtepomp woningeigenaar
800
1.530 kg / jaar
n.t.b.
EUR 1.680.000,-
Hybride warmtepomp woco’s
5.000
1.530 kg / jaar
n.t.b.
EUR 18.000.00,-
Vervolg
Energiearmoede Inventarisatie maatregelpakketten Februari 2021
25
Overzicht stappen volgende fase 1.
2.
3.
4.
5.
Marktondezoek appetite woningeigenaren a)
Appetite leningproduct zonnepanelen/ isolatie
b)
Appetite deelsubsidie hybride warmtepompen
Uitwerken leningproduct woningeigenaren a)
Financiële verfijning
b)
Onderzoeken juridische mogelijkheden (o.a. staatststeun en regulering)
c)
Structurering product en uitvoeringsorganisatie
Uitvoeringsplan a)
Governance: verdeling taken en verantwoordelijkheden per maatregelpakket
b)
Begroting per onderdeel
c)
Communicatieplan per onderdeel
Opstellen regelingen a)
Regeling leningproduct zonnepanelen/ isolatie (aangevuld met juridische documentatie voor de uitvoeringsorganisatie)
b)
Regeling hybridie warmtepompen (aangevuld met juridische documentatie voor de uitvoeringsorganisatie)
Uitzetten opdrachten, afsluiten overeenkomsten
26
Bijlage
Energiearmoede Inventarisatie maatregelpakketten Februari 2021
27
Overzicht financieringsopties uitgesloten groepen Onderstaand overzicht toont de bestaande maatregelen voor de groepen die geen gebruik kunnen maken van de maatregelpakketten in het kader van energiearmoede. Voor de hybride warmtepomp wordt voorgesteld om deze naast de bestaande opties ook aan te bieden via de duurzaamheidslening, gegeven het feit dat de vergoedingen op de duurzaamheidsleningen momenteel hoger liggen dan de kosten, wordt geacht dat hier voldoende ruimte voor is. Zonnepanelen
Type
Doelgroep
Maatregel
Subsidie
Particulieren
Teruggave BTW over 1ste aankoop van zonnepanelen
Subsidie
Samenwerkingsverband/ VvE/ Woningcorporaties
SDE++ regeling voor grotere installaties, interessant voor esco's
Subsidie
Woningcorporaties
ISDE voor kleinere installaties, voor 15 kWP tot 100kWP, afhoogte afhankelijk van hoevellehid opgewekte stroom. Landelijk 40 miljoen beschikbaar.
Subsidie
VvE
SEEH (afgelopen voor particulieren)
Lening
Particulieren
Energiebespaarlening (1,7% - 2,2% rente, looptijd 5-20 jaar, maximaal EUR 25.000, annuitair) (heeft BKR-toetsing)
Lening
Particulieren
Duurzaamheidslening (heeft BKR-toetsing)
Lening
VvE
Energiebespaarlening 100k - 2.5Mil, 2,1% tot 2,9% rente, 10 tot 30 jaar annuitair) (heeft BKR-toetsing)
Lening
VvE
Duurzaamheidslening (heeft BKR-toetsing)
Type
Doelgroep
Maatregel
Lening
Particulieren
Energiebespaarlening (1,7% - 2,2% rente, looptijd 5-20 jaar, maximaal EUR 25.000, annuitair) (heeft BKR-toetsing)
Lening
Particulieren
Duurzaamheidslening (heeft BKR-toetsing)
Lening
VvE
Energiebespaarlening 100k - 2.5Mil, 2,1% tot 2,9% rente, 10 tot 30 jaar annutair)
Lening
VvE
Duurzaamheidslening
Subsidie
VvE
ISDE
Subsidie
Particulieren
ISDE
Subsidie
Gemeente
RREW, subsidie voor gemeente gericht op energiebesparende maatregelen voor bewoners. (budget 70 miljoen, al 130 miljoen aangevraagd)
Type
Doelgroep
Maatregel
Lening
Particulieren
Energiebespaarlening (heeft BKR-toetsing)
Subsidie
Particulieren
ISDE
Lening
Particulieren
Duurzaamheidslening (heeft BKR-toetsing)
Isolatie
(Hybride) warmtepompen