CN Toelichting tussenstand regionale programmeringsafspraken bedrijventerreinen - Presentatie

Voortgang Regionale Bedrijventerreinen afspraken

Opiniecommissie 8 juni 2021

Inhoud 1. Aanleiding 2. Terugblik bedrijventerreinenafspraken SGE 2016 3. Uitgangssituatie bedrijventerreinenafspraken SGE 2021 4. Concept programmeringsafspraken SGE 2021 5. UITGELICHT: Varenschut-Noord 6. UITGELICHT: Regionaal Bedrijventerrein de Peel 7. Resumerend

1. Aanleiding

1. Aanleiding (regionaal) •

Afspraken 2016 niet meer toereikend: – – –

• •

• •

Huidige schaarste (met name kwalitatief) onwenselijk voor een aantrekkelijk vestigingsklimaat Nieuwe provinciale prognoses Lokaal nieuwe wensen/ inzichten

Provincie is kaderstellend  subregionale afspraken op niveau ZuidoostBrabant moeten aansluiten bij de prognoses Helmond opereert volwaardig in SGE én Peel vanwege sterke verwevenheid daily urban system Kwantitatieve afspraken worden in het SGE gemaakt Kwalitatieve afspraken zowel in SGE als de Peel

1. Aanleiding (lokaal) •

Lokale uitdagingen bedrijventerreinenaanbod: – – –

•

Strategische belangen: – –

•

Vrijwel geen schuifruimte beschikbaar bij de transformatieopgave naar stedelijk werkmilieu in het centrum+ gebied; Extra uitdaging om werkgelegenheid mee te laten groeien met de beoogde schaalsprong.

Verdieping op: – –

•

Op enkele verspreide en incourante kavels na is Helmond uitverkocht; Druk vanuit bedrijfsleven is hoog; nauwelijks ruimte voor doorgroeiers; Op zoek naar alternatieve ontwikkelruimte voor BZOB-Oost,

Presentatie CIE voortgang Vitale Werklocaties dd. 17 november 2020 Podiumbijeenkomst Vitale Economie dd. 23 februari 2021

Strategische programmalijn “Versterken Vestigingsklimaat”

2. Terugblik bedrijventerreinenafspraken SGE 2016

2. Context 2016 • • •

Voornamelijk kwantitatief ingestoken  grootste opgave was het terugdringen van overschot (harde) plannen Succesvol  eerlijk vereveningssysteem om de financiële ‘pijn’ van afboeken te compenseren vanuit de grondgedachte ‘als ware wij één gemeente’ Afspraken bestonden uit: – – –

Programming met onderbouwing en verdeling hectaren; Financieel arrangement (met vereveningsafspraken); Regionaal Ontwikkelingsfonds Werklocaties (ROW) met investeringen voor bestaande werklocaties.

2. Werkwijze volgens stoplichtmodel • • •

Rood: niet uit te geven gronden Oranje: op termijn (onder voorwaarden) beschikbaar Groen: direct uitgeefbare gronden

2. Programmeringsafspraken 2016 Helmond

•

De Automotive Campus stond op oranje, maar voor campussen/ specials geldt dat bij specifieke vraag in de betreffende sector het terrein naar groen verkleurt (na fase onherroepelijk bestemmingsplan). De campussen/ specials geven specifiek invulling aan de Brainportambities.

2. Vereveningsafspraken betaald

ontvangen

per saldo

ontvangen/betaald

Best

€

-

€

-

€

-

Eindhoven

€

2,32

€

4,06

€

-1,74

ontvangen

Geldrop/Mierlo

€

0,19

€

-

€

0,19

betaald

Helmond

€

3,23

€

3,06

€

0,17

betaald

Nuenen

€

2,32

€

-

€

2,32

betaald

Oirschot

€

1,09

€

-

€

1,09

betaald

Son en Breugel

€

-

€

-

€

-

Veldhoven

€

1,26

€

3,29

€

-2,03

Waalre

€

-

€

-

€

-

€ 10,41

€

10,41

€

-

Totaal

ontvangen

Betalingsschema SGE gemeenten volgend uit programmeringsafspraken 2016

2. Financiële afspraken 2016 Helmond • • • •

Compensatie voor rode harde en zachte plannen volgens vereveningssystematiek ‘groen betaalt voor rood’. Netto betaalde Helmond ca. € 169.000,- aan andere regiogemeenten ter compensatie van het uit de markt nemen/ afboeken van rode terreinen. Betere balans tussen vraag en aanbod door uit de markt nemen terreinen elders Betere uitgangspositie Helmond om groene terreinen uit te geven

3. Uitgangssituatie bedrijventerreinenafspraken SGE 2021

Beeldbron: pressvisuals.com

3. Nieuwe economische wind •

Marktsituatie compleet gewijzigd met een sterk aantrekkende economie;

Uitbreidingsbehoefte per economisch scenario tot 2030 naar subregio (in hectaren)

• •

Het SGE houdt rekening met een economisch middenscenario; Het verschil tussen het hoge en het midden scenario is flexibele schil;

Uitbreidingsbehoefte tot 2030 SGE naar type werkmilieu (in hectaren)

3. Uitgangspunten afspraken 2021 •

Nieuwe keuzes meer vanuit kwaliteit benaderd; – – –

• •

In 2021 afspraken over kwaliteitsverbeteringen op bestaande terreinen Brainport Principles voor bedrijventerreinen  ambitie om daar op BrabantZuidoost niveau afspraken over te maken. –

•

• •

Huidige kwaliteit bestaande bedrijventerreinen in beeld Kwaliteitscriteria voor nieuwe bedrijventerreinen Aangevuld met lokale wensen van gemeenten

Input van raadsleden tijdens Regioconferentie 30 september 2020 meegenomen

Vanwege schaarse ruimte een extra toevoegingen voor grootschalige logistiek, tenzij direct gelieerd aan het typische Brainport Ecosysteem  ook hier de ambitie om afspraak op Brabant-Zuidoost niveau te maken Gebalanceerd aanbod tussen westelijk en oostelijk deel Brainport Nadrukkelijke aandacht voor transformatie naar stedelijke werkmilieus

3. Uitgebreider stoplichtmodel • • •

Meer inzicht in direct uitgeefbare bedrijfsgrond Geen uitgifte na 4 jaar: verantwoording noodzakelijk. Daarom uitgebreider stoplichtmodel: – – – –

Rood: niet uit te geven gronden; Oranje: op termijn (onder voorwaarden) beschikbaar; Lichtgroen: gronden die regionaal akkoord zijn, maar nog niet direct uitgeefbaar; Donkergroen: gronden die regionaal akkoord zijn en direct uitgeefbaar.

3. Nieuwe kwalitatieve indeling werkmilieus

•

Markt vraagt meer om kwalitatieve werkmilieus met functiemenging en ruimte voor ontmoeting

4. Concept programmeringsafspraken SGE 2021

Beeldbron: bouwfotografe.nl

4. Totaalbeeld concept kwantitatieve afspraken SGE 2021 Type werkmilieu Functioneel Grootschalig Stedelijk Klein/Middelgroot Functioneel Klein/Middelgroot Totaal

Prognose midden 67 36 33 136

Aangepaste prognose(*) 67 15,8 53,2 136

Donker groen 15,0 0,0 50,4 65,4

Licht groen 53,8 15,8 7,5 77,1

Oranje 35,0 0,0 27,5 62,5

Totaal nieuwe programmeringsafspraken SGE 2021 afgezet tegen prognose met uitbreidingsvraag tot 2030 (in hectaren) * De aangepaste prognose betreft een correctie op de prognose van de provincie. Stedelijk Werkmilieu vormt zich voornamelijk op daarvoor gunstig gelegen bestaande bedrijventerreinen die transformeren. Bij die transformatie ontstaat vervangingsvraag in nieuw aanbod voor het functioneel klein/ middelgroot werkmilieu (schuifruimte).

Type werkmilieu Grootschalige Logistiek Functioneel Werkmilieu kleinschalig restkavels Thematisch, campus of een specifiek bedrijf Totaal

Donker groen 3,0 3,6 16,0 22,6

Licht groen 14,3 0,5 27,0 41,8

Oranje 0,0 0,0 66,3 66,3

Nieuwe programmeringsafspraken voor werkmilieus met een aparte (*) status tot 2030 (in hectaren) * In Helmond: 4 hectare Automotive Campus en ca. 13 hectare restkavels

Conclusie: nieuw gepland aanbod (lichtgroen en donkergroen) volgt overwegend lijn van economisch middenscenario tot 2030

4. Concept kwantitatieve afspraken Helmond 2021

Totalen Helmond (ha) (Inclusief restkavels)

•

17,1

52,4

35

Alternatief voor locatie BZOB-Oost: – –

Voor korte termijn: Varenschut-Noord (15 hectare netto) Voor langere termijn: Regionaal Bedrijventerrein de Peel (25 hectare netto met mogelijkheid om uit te breiden naar ca. 60 hectare netto)

4. Regionale discussiepunten uitgelicht 1. Perspectief Eeneind-West in Nuenen 2. Strenge vestigingsmogelijkheden grootschalige logistiek Westfields 3 Oirschot 3. Financieel arrangement 2016 niet direct toepasbaar: – – –

In 2021 geen rode terreinen om te compenseren Financieel arrangement wordt opnieuw tegen het licht gehouden Verschillende opties: A. Bijdrage inzetten voor andere doeleinden; B. Bijdrage reserveren en gebruiken als er wel rode terreinen zijn; C. Geen afdracht; D. Bijdrage van groene terreinen in 2016 wordt alsnog naar beneden bijgesteld (< € 10,- per m2); E. Aanvullende compensatie voor rode terreinen uit 2016.

– –

Groot verschil in uitwerkingstijd bij verschillende opties De bijdrage voor groene terreinen blijft in alle scenario's maximaal € 10,- per m2, conform afspraken 2016

4. Vervolgstappen n.a.v. conceptafspraken • • •

Besluitvorming door 9 gemeenteraden SGE Huidige inschatting december 2021 Start kwaliteitsslag bestaande bedrijventerreinen SGE

•

Vervolgstappen Helmond: – Doorontwikkeling Automotive Campus – Invulling Stedelijk Werkmilieu als onderdeel van het Brainport Smart District Concept – Transformatie-opgave delen Centrum+ gebied voor Stedelijk Werkmilieu UITGELICHT – Varenschut-Noord – Regionaal Bedrijventerrein de Peel

5. UITGELICHT: Varenschut-Noord

5. Varenschut-Noord • •

O.b.v. besluit voorbereidingskrediet; projectleider aan de slag met opstart ruimtelijke procedures Start met uitwerking uitgangspunten: – – – – –

•

Type bedrijvigheid en milieucategorieën; Ontsluiting, infrastructuur en nutvoorzieningen; Gewenste verkaveling; Inpassing van o.a. motorcrossterrein en stroomgebied Aa; Mogelijkheden tot uitbreiding richting noorden (aansluiting Hoogeind).

Verwachte uitgifte 15 ha: eind 2022/begin 2023

6. UITGELICHT: Regionaal Bedrijventerrein de Peel

Beeldbron: pressvisuals.com

6. Belang, voorwaarden en uitgangspunten •

Belang: – – – – – –

•

Evenwichtige spreiding van aanbod binnen ZO-Brabant (ook binnen SGE); Voorkomen dat (grote) bedrijven vertrekken of zich niet vestigen, borging werkgelegenheid); Creëren passend aanbod, aansluitend bij vraag en kwalitatieve opgave: juiste aanbod, op de juiste plek, met juiste kwalitatieve randvoorwaarden; Ruimte scheppen om op andere plekken transformaties mogelijk te maken; Versterking positie Brainport-Oost, impuls voor regionale economie; Vraagclustering van Helmond-Peel-SGE, en vraag van buiten de regio.

Voorwaarden en uitgangspunten: – – – – – –

Voldoende kritische massa in programmering SGE; Werkmilieu Functioneel Grootschalig (> 5.000 m2), logistiek kan met voorwaarden; Vraag > 5.000 m2 uit Helmond, SGE, De Peel en daarbuiten landt op regionale bedrijventerrein Optimale bereikbaarheid; Toegevoegde waarde aan (economisch) ecosysteem, complementair aan bestaand aanbod en versterkend voor ketens; Aanhakend en inspelend op kwalitatieve opgaven zoals circulariteit, klimaatadaptatie, mobiliteit, etc. (‘modern werklandschap’).

6. Proces •

O.b.v. regionaal vastgesteld Stappenplan: – Fase 1 – Eerste (ruimtelijke) verkenning potentiële locaties Van longlist naar shortlist – Fase 2 – Verdiepend haalbaarheidsonderzoek ruimtelijk, economisch en maatschappelijk/politiek, op basis van globale MER-beoordeling Van shortlist naar voorkeurslocatie(s) – Fase 3 – Planologische procedure (PlanMER), ontwerp businesscase en organisatiemodel Van locatie naar een uitvoerbaar plan – Fase 4 – Realisatiefase Van plan naar de daadwerkelijke uitgifte

7. Resumerend •

Strategisch belang van het toevoegen werklocaties: – –

• •

• •

Helmond vrijwel uitverkocht; Ambitie om werkgelegenheid mee te laten groeien met schaalsprong.

Helmondse wensen succesvol veiliggesteld Afspraken over nieuwe financieel arrangement volgen (huidige inschatting: december 2021, afhankelijk van uitwerking voorkeursoptie) Naast kwantitatieve afspraken ook inzet op kwalitatieve afspraken Op korte termijn aan de slag met: – – –

Onderzoek transformatielocaties stedelijk werkmilieu; Varenschut-Noord; Regionaal Bedrijventerrein de Peel.