CF Koers en keuzes Omgevingsvisie Helmond 2040

Commissieformat Verzoek College van B&W voor behandeling Opiniecommissie College besluit Portefeuillehouder Dienst/afdeling Behandelvoorstel Opiniërend naar Commissie Zaaknummer

13 juli 2021 G.L.C.C. van den Waardenburg S&B Opiniecommissie 9 september 2021 50638928

Onderwerp Koers en keuzes Omgevingsvisie Helmond 2040 Wat vragen wij aan uw commissie Inkleuring en accenten mee te geven die kunnen worden gebruikt in de verdere uitwerking (zie 'Nog uit te werken vraagstukken'). Toelichting In het bijgevoegde document Koers en Keuzes is een analyse gemaakt van bestaand beleid en zijn de resultaten van de eerste stap in het participatietraject opgenomen. Hieruit blijkt op welke onderwerpen we bestaand beleid hebben dat we opnemen in de omgevingsvisie. Daarnaast zien we op een aantal onderdelen lacunes of strijdigheden in beleid die we in de vervolgstap moeten uitwerken. In dit voorstel is dit opgenomen onder het kopje "Beknopte samenvatting'. Begin dit jaar zijn we gestart met het opstellen van de Omgevingsvisie Helmond 2040. De omgevingsvisie is een verplicht instrument uit de Omgevingswet en bevat het strategische lange-termijnbeleid voor het ruimtelijk-fysieke domein in onze gemeente. Daar vallen in ieder geval de volgende onderwerpen onder: wonen en werken, voorzieningen, mobiliteit, milieu, water, natuur en landschap, biodiversiteit en cultuurhistorie. Het opstellen van de omgevingsvisie kent een aantal fasen en participatiemomenten. Dit zijn een verkennende fase, de ontwerpende fase en de vaststellingsfase. Met het document 'Koers en keuzes' sluiten we de verkennende fase af en gaan we de ontwerpende fase in.

Hierin zijn de volgende opbrengsten samengebracht:  Een analyse van het bestaande beleid op de verschillende domeinen. Daarbij is gekeken welk beleid nog actueel is, waar onderlinge strijdigheden of juist synergie zit en waar nog vragen liggen.  De eerste stap in het participatietraject, waarbij we (digitale) werksessies hebben gehad met de externe klankbordgroep en ketenpartners. De werksessies zijn gehouden op basis van drie toekomstbeelden voor Helmond vanuit de Telos-kapitalen. Hieruit komen zowel ontwikkelperspectieven als keuzemogelijkheden naar voren, die in de ontwerpende fase uitgewerkt worden. De opmerkingen en suggesties die in de sessies gemaakt zijn, zijn nadrukkelijk niet per se de mening van de gemeente. Het is de opbrengst van een open gesprek op basis van mogelijke toekomstbeelden. In de ontwerpende fase maken we de afweging hoe we dit mee gaan nemen.  Een enquête onder inwoners op basis van de toekomstbeelden, uitgezet via zowel het stadspanel als via social media. Beknopte samenvatting document "Koers en keuzes" De belangrijkste opgaven en beleidsambities die we eerder al hebben vastgesteld, worden het fundament van de omgevingsvisie. Hierover gaan we niet opnieuw in discussie. Vastgesteld beleid, het fundament onder de omgevingsvisie  De verstedelijkingsopgave.

We hebben de ambitie om tot 2040 ruim 15.000 woningen te realiseren, waarvan 10.000 in en rond het centrum, en een vergelijkbare hoeveelheid arbeidsplaatsen, waarvan 7.500 tot 9.000 in het centrum in gemengde stedelijke woon-werkmilieus. Bij deze groei hoort ook een groei van het voorzieningenniveau over de volle breedte van onze stad: onderwijs, detailhandel, horeca, kunst en cultuur, sport, leisure en

Blz. 1 van 3







vrijetijd etcetera. Het gaat dus niet (alleen) om een huisvestingsvraagstuk, maar vooral om de ontwikkeling van een 'complete' en aantrekkelijke stad. Dit moet leiden tot een kwaliteitssprong voor Helmond en kan alleen plaatsvinden als ook wordt voldaan aan de volgende bullits. De bereikbaarheidsopgave Deze ontwikkelt zich langs twee lijnen: de mobiliteitstransitie, waarbij ingezet wordt op vermindering van het aandeel autogebruik en toename van het aandeel OV, fietsen en wandelen in de verplaatsingen. Ondersteunende maatregelen daarin zijn onder andere het opwaarden van het IC-station en verhogen van de treinfrequentie, het aanleggen van (meer) fietspaden en een strikter parkeerregime in het centrum ten gunste van andere vervoersmodaliteiten en een aantrekkelijker verblijfsklimaat. Voor de autobereikbaarheid, die nog steeds nodig is, zetten we in op ontwikkeling naar de robuuste randen door het verbeteren van de aansluiting van Helmond naar de A67 en de N279. Met deze maatregelen ten gunste van mobiliteitstransitie en autobereikbaarheid kan de Kasteeltraverse ontlast worden. Tegengaan van sociale tweedeling. Voor de omgevingsvisie moet daarbij gekeken worden hoe maatregelen in het ruimtelijk-fysieke domein hierin kunnen ondersteunen.

Hierbij zijn de volgende zaken al in beleid, programma's of plannen vastgelegd: we zorgen voor een gezonde leefomgeving die uitnodigt tot ontmoeten en bewegen. We spreiden de huisvesting van doelgroepen zoveel mogelijk over de stad en kijken daarbij naar draagkracht van wijken. De uitwerking van dit onderwerp is complex en komt daarom onderstaand terug. Duurzaamheid, energietransitie en klimaatbestendigheid. We willen in de periode 2035-2045 als stad klimaatneutraal zijn. In 2050 zijn we klimaatadaptief. We hebben vastgelegd dat we onze bestaande groene structuren in en om de stad koesteren en nieuwe groene structuren willen aanleggen. We willen onze natuurwaarden in stand houden en uitbreiden. Voor deze onderwerpen is beleid of een aanpak vastgesteld, onder andere in het Beleidsplan Stedelijk groen, de Milieuvisie, de Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie, de RES, Transitievisie warmte en onze Visie zonnedaken en -velden.

We zien bij bovenstaande onderwerpen op project- en uitvoeringsniveau wel vaak vraagstukken ontstaan hoe we deze onderwerpen met elkaar gaan verbinden. Niet alle onderwerpen zijn in alle delen van de stad even relevant. De omgevingsvisie moet meer houvast gaan bieden welk onderwerpen waar prioriteit hebben. Nog uit te werken vraagstukken dit najaar Uit de analyse van het bestaande beleid en de werksessies met de organisatie en externe partners, komen ook een aantal vragen naar voren die minder duidelijk, of nog helemaal niet, zijn opgenomen in bestaand beleid. Hier liggen nog een aantal vragen die we dit najaar moeten gaan behandelen. Dit zijn:  Onze identiteit Dit onderwerp is niet nieuw, maar zeker weer actueel met de verstedelijkingsopgave in het achterhoofd. Dit onderwerp komt ook vaak terug in de gesprekken met externe partners, maar ook met de eigen organisatie. Er zijn veel ingrediënten aanwezig, we houden die tegen het licht van de grote opgaven die voor ons liggen en kijken we hoe zich dit vertaald naar de omgevingsvisie.  Het buitengebied en de relatie met de stad. De kwaliteit van ons buitengebied is een belangrijke voorwaarde voor stedelijke groei. Het buitengebied is onze 'voor- en achtertuin', uitloopgebied van onze inwoners en heeft ook een eigenstandige economische functie. We zien de maatschappelijke behoefte om hier op een andere manier naar te kijken.

Kunnen we meer ruimte geven voor andere functies in het buitengebied (zorg, horeca, recreatie)? Wat betekent dit voor de agrarische functie? Zijn andere functies mogelijk of zelfs wenselijk om economische dragers voor landschapsontwikkeling te creëren?  De economie van Helmond We hebben veel geïnvesteerd in onze topsectoren: Food, Automotive, Slimme maakindustrie. Dit blijven we doen, maar met de MIRT-opgave willen we ook nieuwe/aanvullende sectoren aanboren en het economisch ecosysteem verstevigen. Dit najaar gaan we kijken hoe we dat kunnen concretiseren in de omgevingsvisie. Daarvoor maken we gebruik van de economische visie die dit najaar ook opgesteld gaat worden.  Complete wijken: wat bedoelen we daarmee en hoe vertaalt zich dat naar de omgevingsvisie. Onderwerpen die hierin naar voren komen zijn onder andere: - spreiding van maatschappelijke voorzieningen en type woningen op basis van draagkracht van wijken. - welke voorzieningen horen waar thuis? Deze vraagstukken zijn niet nieuw. In de praktijk blijkt het lastig om hier goed handen en voeten aan te

Blz. 2 van 3

geven. In het licht van de verstedelijkingsopgave en met de stip op 2040 gaan we hier opnieuw naar kijken.

Beoogd effect Het doel van het document Koers en keuzes is tweeërlei:  enerzijds geven we richting aan de op te stellen omgevingsvisie. We haken daarbij aan op bestaand beleid en keuzes die al gemaakt zijn en formuleren daarin de rode draad. Hiermee wordt het fundament gelegd voor de op te stellen omgevingsvisie.  anderzijds verduidelijken we de vraagstukken die we nog moeten uitwerken in de volgende stap om tot een ontwerp-omgevingsvisie te komen. Het document is daarmee een tussenproduct in het proces naar een omgevingsvisie.

Stellen we met dit document al nieuw beleid vast? In het document Koers en keuzes staat geen nieuw beleid. Het (her)bevestigt een aantal belangrijke, richtinggevende, beleidsambities als fundament voor de ontwerp-omgevingsvisie. Daarnaast duidt het een aantal keuzes die we nog moeten maken of lacunes waar we uitspraken over moeten gaan doen. Dit gebeurt na de zomervakantie. Eind dit jaar komen we terug bij de opiniecommissie voor het concept-omgevingsplan, daarna adviescommissie en raad voor vaststelling van het ontwerp-omgevingsplan begin 2022. Samenloop met andere (beleids)trajecten Er zijn een aantal trajecten in onze organisatie, die raakvlakken hebben met het proces voor de omgevingsvisie. Dit zijn in ieder geval:  De uitwerkingen van het MIRT-onderzoek Brainport voor zowel de verstedelijkingsopgave als de bereikbaarheidsopgave  De economische visie Voor deze trajecten zijn ook bijeenkomsten met (externe) stakeholders en uw raad voorzien. We gaan deze sessies onderling afstemmen en zoveel mogelijk bundelen, zodat we niet voor dezelfde vraag twee keer 'naar buiten' gaan. Financiën Aan dit besluit zitten geen financiële consequenties vast.

Communicatie Het document Koers en keuzes Omgevingsvisie Helmond 2040 is, na collegebesluit, ook extern gedeeld:  Actieve verspreiding naar de betrokken ketenpartners en leden van de klankbordgroep  Plaatsing op de webpagina www.helmond.nl/omgevingswet Vervolgproces Het document "Koers en keuzes' gaat niet ter vaststelling naar uw raad. Het is een tussenproduct in het proces op weg naar de (ontwerp-)omgevingsvisie. Uw input wordt gebruikt bij de verdere uitwerking na de zomervakantie. Aan het eind van het jaar komen wij bij uw commissie terug met een concept-omgevingsvisie, daarna volgt het vaststellen van de ontwerp-visie in de raad. De planning voor de omgevingsvisie is: begin 2022 vaststelling van de ontwerp-visie door uw raad en ter visie leggen. Na de gemeenteraadsverkiezingen wordt de definitieve omgevingsvisie vastgesteld. Deze planning is eerder via een raadsinformatiebrief (RIB 48/2021) met u gecommuniceerd. Bijlagen  Document "Koers en keuzes omgevingsvisie Helmond 2040"

Blz. 3 van 3