CF Actualisatie parkeerbeleid

Commissieformat Verzoek College van B&W voor behandeling Opiniecommissie College besluit Portefeuillehouder Dienst/afdeling Behandelvoorstel Opiniërend naar Commissie Zaaknummer

25 mei 2021 M.J.A. Maas O&O Opiniecommissie 10 juni 2021 50265989

Onderwerp Actualisatie Parkeerbeleid Wat vragen wij aan uw commissie 1. 'Wensen en bedenkingen mee te geven ten aanzien van het voorgestelde voorkeurscenario 'Adaptief', zoals uitgewerkt in het rapport 'Actualisatie Parkeerbeleid; Toelichting De gemeenteraad is in 2019 - 2020 akkoord gegaan met de “Herijking Centrumperspectief” en met de “Mobiliteitsvisie Helmond Centrum – Visie op Bereikbaarheid en Parkeren”. Zeer recentelijk is de gemeenteraad akkoord gegaan met het "MIRT-onderzoek Verstedelijking en Mobiliteit, koers voor Helmond 2040". Met deze besluiten zijn de kaders vastgesteld waarbinnen wordt geopereerd met dit voorstel voor de "Actualisatie parkeerbeleid". Kaders “Visie op Bereikbaarheid en Parkeren”: 1. Minder parkeren op straat; 2. Parkeren centraal in de parkeergarages aan de randen. Kaders “MIRT onderzoek Verstedelijking en Mobiliteit, koers voor Helmond 2040”: 1. Verdergaande verstedelijking rond het station en het centrum; 2. Dit bewerkstelligen door het vormgeven aan een mobiliteitstransitie. Met deze besluiten willen we een veel aantrekkelijker en compacter centrum creëren met meer aantrekkelijke ontmoetings- en verblijfspekken en meer woningen. Qua mobiliteit willen we meer naar een mix van een autoluw en groen centrum met de inzet van slimme technologie. De druk op de woningmarkt in de regio is hoog.

Het gemeentebestuur acht het wenselijk om tot 2040 in het centrum qua wonen een verdichtingsopgave te realiseren. Het intensiveren en stimuleren van wonen en werken in het centrum is belangrijk omdat het zorgt voor sociale samenhang, veiligheid en levendigheid - ook buiten de openingstijden van winkels. Veel voorzieningen dicht bij elkaar zorgt voor levendigheid. Dat willen we graag. Het zorgt ook voor een ander soort mobiliteit. Steeds meer steden hebben het over de 10-minuten stad: alles wat je nodig hebt binnen 10 minuten lopen of fietsen. Recentelijk is ook vastgesteld dat we echt willen gaan verstedelijken, dat we dit in het centrum willen realiseren en dat we hiervoor een mobiliteitstransitie op gang moeten brengen. Om invulling te kunnen geven aan een prettig woon- en leefklimaat in het centrum is het noodzakelijk om duidelijke keuzes te maken in de hoeveelheid (openbare) ruimte die voor de (eigen) auto beschikbaar is c.q. wordt gesteld. Indien we het huidig autobezit en autogebruik in het centrum blijven faciliteren zoals we tot op heden doen, is realisatie van de ambitie omtrent de verdichtingsopgave niet mogelijk in combinatie met de andere ambities (leefbaarheid, groen e.d.). Hiervoor ontbreekt het simpelweg aan ruimte voor parkeren. De financiële middelen ontbreken ook om het parkeren volledig onder de grond te faciliteren.

Daarnaast zou het bestaande wegennet een dergelijke groei van het verkeer absoluut niet kunnen verwerken. De ambities omtrent de verdichtingsopgave zijn alleen verenigbaar met een leefbaar, bereikbaar en aantrekkelijk centrum als het gemiddeld autobezit en autogebruik in het centrum omlaag gaat.

Blz. 1 van 5

In de “Herijking Centrumperspectief” en de “Mobiliteitsvisie Helmond Centrum – Visie op Bereikbaarheid en Parkeren” is op hoofdlijnen aangegeven hoe Helmond de komende jaren in het centrum met mobiliteit om wil gaan. Voor het thema parkeren is hierin ook een aantal uitgangspunten vastgelegd. Om dit te kunnen realiseren is het noodzakelijk dat het bestaande parkeerbeleid geactualiseerd wordt. In het rapport 'Actualisatie parkeerbeleid' staat dit vernieuwde kader voor parkeerbeleid omschreven en wordt aangegeven hoe we de komende jaren om willen gaan met parkeervraagstukken. We moeten nieuwe- en bestaande bewoners van het centrum gaan verleiden om gebruik te maken van andere mobiliteiten. In een compacter centrum waar de voorzieningen dichter bij elkaar zijn gelegen moet dit ook mogelijk zijn. Bij de nadere invulling die aan deze actualisering van het parkeerbeleid gegeven moet worden, blijft er ruimte voor maatwerk. Indien de gemeenteraad akkoord gaat met de "Actualisatie parkeerbeleid" zal één nadere invulling zijn dat de beleidsregel parkeernormen Helmond door het college aangepast moeten worden. In deze beleidsregel wordt namelijk het kader beschreven voor het aantal te realiseren parkeerplaatsen voor auto’s, fietsen en deelmobiliteit bij nieuwe ontwikkelingen en transformaties. Hieraan worden alle omgevingsaanvragen getoetst.

Scenario's Aan de opiniërende commissie worden een drietal scenario's voorgelegd waarin een keuze gemaakt kan worden. Deze scenario's staan in de bijlage nader aangegeven.  Scenario 1 'Volgend': huidige autobezit en -gebruik blijven faciliteren Dit scenario wil qua parkeren iets meer mensen aan de rand van het centrum laten parkeren in parkeergarages (doel: 30% van de norm) en aan de randen parkeercapaciteit bij te bouwen zodra de noodzaak daarvoor is. Deelmobiliteit laten we daarin volledig aan de markt over.  Scenario 2 'Adaptief': het faciliteren van bereikbaarheid en mobiliteit (zie rapport Actualisatie Parkeerbeleid) Hierbij stellen we qua parkeren hetzelfde voor, maar zorgen we dat qua deelmobiliteit de voorwaarden worden geschept waarmee het voor nog meer mensen (dan de huidige 60%) aantrekkelijker wordt om naar het centrum van Helmond te verhuizen zonder een eigen auto mee te brengen. Dit scenario is verder omschreven in het rapport "Actualisatie parkeerbeleid". Ook sluit dit aan op de begin dit jaar gepresenteerde visie en aanpak deelmobiliteit.  Scenario 3 'Pro-actief': (eigen) auto ondergeschikt aan andere middelen van vervoer Met dit scenario gaan we met de goede randvoorwaarden een lager autobezit dwingend voorschrijven door minder parkeerrechten aan te bieden. Bovendien gaan we daarbij dan ook actiever acteren richting bestaande bewoners.

In wijken waar zonder aanvullende maatregelen uitwijkgedrag te verwachten is wordt pro-actief betaald parkeren ingevoerd. Met het rapport "Actualisatie parkeerbeleid' is het scenario 'Adaptief': het faciliteren van bereikbaarheid en mobiliteit' nader uitgewerkt. Hiermee wordt het volgende bewerkstelligd:  Deze actualisering van het parkeerbeleid maakt het realiseren van een aantrekkelijke leef- en woonomgeving in het centrum mogelijk zodat het centrum weer dé centrale, aantrekkelijke ontmoetingsplek wordt voor alle inwoners van Helmond en van de regio;  Dat parkeertarieven op straat niet direct duurder worden;

 

 

Parkeerplaatsen op straat pas dan verwijderd worden als dit voor de (bouw)ontwikkeling op deze locatie noodzakelijk is; Steeds meer bewoners en bezoekers parkeren in garages of op terreinen verder weg van de bestemming. In het straatbeeld zien we veel minder geparkeerde auto’s en ontstaat meer ruimte voor andere functies, waaronder een autoluw en groen centrum; Volop kansen voor dubbelgebruik parkeerplaatsen, waardoor minder parkeerplaatsen bijgebouwd hoeven te worden; Vergroot de kansen voor deelmobiliteit. De bewoners, werknemers en bezoekers van het centrum overwegen veel meer om een andere vervoerswijze dan de eigen auto te gebruiken.

Blz. 2 van 5

Niets doen met de parkeernormen is geen optie, want:  Ontwikkelaars van (gestapelde) woningen in het centrum hebben steeds meer moeite met het realiseren van het volgens de huidige parkeernormen benodigde aantal parkeerplaatsen, omdat ondergronds bouwen heel duur is en bovengronds men geen ‘dode’ plinten wil hebben.  Voor sociale huur is parkeren in een gebouwde voorziening sowieso financieel niet haalbaar.  Als er parkeerplaatsen gebouwd worden, dan is dat veelal voor het duurdere segment en worden parkeerplaatsen meestal individueel verkocht, waardoor dubbelgebruik niet mogelijk is (inefficiency).  De wegenstructuur in het centrum kan de extra vervoersbewegingen niet aan, zodat er veel binnenstedelijke filevorming zal plaatsvinden, hetgeen haaks staat op de ambities met de openbare ruimte.

  

Meer autobewegingen in het centrum staan haaks op de ambitie van meer autoluw (leefbaar) en groen. Versnippering van parkeercapaciteit leidt tot inefficiënt gebruik en dus leegstand. In het kernwinkelgebied zijn ontwikkelingen met een eigen parkeergelegenheid niet wenselijk, omdat we in dat gebied geen auto’s willen hebben.

Beoogd effect Een vernieuwd kader voor parkeerbeleid vaststellen om invulling te kunnen geven aan de reeds door de Raad vastgestelde kaders uit de “Herijking Centrumperspectief”, de “Mobiliteitsvisie Helmond Centrum – Visie op Bereikbaarheid en Parkeren” en het "MIRT-onderzoek Verstedelijking en Mobiliteit, koers voor Helmond 2040". Argumenten 1.1 Bestaand parkeerbeleid strookt niet met door de gemeenteraad vastgestelde kaders Om het gewenste prettig woon- en leefklimaat in het centrum te kunnen realiseren is het noodzakelijk om duidelijke keuzes te maken in de hoeveelheid (openbare) ruimte die voor de (eigen) auto beschikbaar is c.q. wordt gesteld. 1.2 Beter benutten bestaande restcapaciteit Bestaande restcapaciteit in bestaande (openbare) parkeergarages moet benut worden in plaats van extra parkeerplaatsen te realiseren. Dit zal de exploitatie ook ten goede komen. Voor de piekbelasting in die parkeergarages (weekenden) moeten we op zoek gaan naar private restcapaciteit bij bedrijven/instellingen om deze te kunnen gebruiken. 1.3 Behoefte aan parkeercapaciteit verlagen Bezoekers moeten verleid worden wat minder vaak met de auto te komen en meer de fiets, scooter of trein te nemen.

Met behulp van een hoogwaardig en betaalbaar aanbod aan deelmobiliteit een deel van de (nieuwe) bewoners van het centrum, die voor hun dagelijkse verplaatsingen weinig autogebonden zijn, te verleiden om niet voor een eigen auto te kiezen. Door nieuwe woningen vooral aantrekkelijk te maken voor mensen die voor hun dagelijkse verplaatsingen weinig autogebonden zijn (10-minuten stad). De gewenste verdichtingsopgave met een autoluwer centrum is niet mogelijk met de huidig geldende opgelegde parkeernormen voor nieuwe ontwikkelingen. Het bestaande wegennet kan dit ook niet verwerken. 1.4 Gebiedsgericht bijbouwen van parkeercapaciteit Het is noodzakelijk om locaties te reserveren waar op termijn gebiedsgerichte parkeerlocaties gerealiseerd kunnen worden. Dit indien de bestaande parkeercapaciteit (openbare) parkeergarages volledig bezet raakt er wel acceptabele locaties beschikbaar zijn qua bereikbaarheid en loopafstanden naar het centrum. Kanttekeningen 1.1 Autogebruik en autobezit Het gebruik- en bezit van de auto in en naar het centrum zal verminderd moeten worden ten gunste van andere (gezondere) modaliteiten (te voet, fiets, openbaar vervoer). 1.2 Loopafstanden

Blz. 3 van 5

Bezoekers- en bewoners zullen meer gebruik van de parkeergarages moeten gaan maken waardoor de loopafstanden zullen toenemen. In het centrum gaan namelijk meer parkeerplaatsen/-terreinen op straat verdwijnen. De parkeerplaatsen die blijven worden meer toegewezen aan andere type parkeerders (minder mobiele mensen, kortparkeerders). 1.3 Deelmobiliteit De gemeente moet gezamenlijk met ontwikkelaars invulling moeten geven aan deelmobiliteit ook gaan faciliteren om de mobiliteitstransitie voor elkaar te kunnen krijgen. (Nieuwe) bewoners van het centrum moeten vooraf goed afwegen of de mobiliteitsbehoefte strookt met de mogelijkheden hiervan binnen het centrum. 1.4 Verkoop grond niet mogelijk Deze te reserveren locaties/gronden voor parkeervoorzieningen kunnen niet in gebruikt worden voor de bouw van woningen e.d., maar maken wel andere ontwikkelingen mogelijk Financiën De financiële aspecten zijn op dit moment nog niet aan te geven omdat er alleen nog maar een richting aangegeven wordt waar we naartoe willen en moeten. Bij de toekomstige nadere uitwerking van veel verschillende onderdelen zal dit wel in beeld gebracht kunnen worden.

Momenteel is het juridisch nog onduidelijk op welke wijze aan ontwikkelaars een bijdrage gevraagd kan worden voor een mobiliteitsfonds waarmee we een deel van de mobiliteitsbehoefte (deelmobiliteit, fietsenstallingen en bijdrage in uitbreiding parkeerlocaties) willen financieren. Naast een bijdrage in een mobiliteitsfonds heeft de ontwikkelaar ook een financieel voordeel omdat deze minder parkeergelegenheid hoeft te realiseren. Communicatie De communicatieaanpak ziet er als volgt uit:  We houden een persgesprek rond het moment dat de stukken openbaar worden voor de opiniecommissie. Zo vertellen we proactief onze boodschap en houden we maximaal de regie. We zorgen ervoor dat de uitnodiging voor de bijeenkomst met stakeholders vóór of rond die tijd de deur uit is.

 

Ongeveer tegelijkertijd met de opiniecommissie plannen we een bijeenkomst met de belangrijkste stakeholders, o.a. OSH, horeca, centrummanagement en wijkraad. Waar we vanuit dit richtinggevend beleid de komende jaren concrete besluiten nemen over maatregelen en ingrepen, communiceren we steeds tijdig met inwoners en andere betrokkenen.

Deze actualisatie is een uitwerking van eerder vastgestelde visies en beleid, onder andere de mobiliteitsvisie en de herijking van het centrumperspectief. Het gesprek dat we voeren met de raad en betrokkenen gaat niet (opnieuw) over deze stip op de horizon, maar over de vraag hoe we daar gaan komen. En hoeveel ruimte er binnen deze route is voor bepaalde keuzes in maatregelen en fasering. De ‘hoe’ vraag dus, en niet de ‘of’ vraag. Vervolgproces Na opiniërende behandeling in de commissie Omgeving wordt overwogen om meegegeven wensen en bedenkingen te implementeren in de Actualisatie Parkeerbeleid. De rapportage wordt ter vaststelling aan het college voorgelegd. Daarna gaat het naar de adviescommissie en tenslotte naar de raad ter vaststelling. Vanwege de relatie tussen deze Actualisatie Parkeerbeleid en de visie op deelmobiliteit is het wenselijk deze besluitvormingstrajecten parallel te laten verlopen.  14 september Adviserende Commissie



28 september 2021 Gemeenteraad

Indien de raad akkoord gaat met deze actualisatie van het parkeerbeleid zal als eerste stap de beleidsregel parkeernormen Helmond aangepast moeten worden. In deze beleidsregel wordt voor nieuwe ontwikkelingen en transformaties het kader beschreven voor het aantal te realiseren parkeerplaatsen voor auto’s, fietsen en

Blz. 4 van 5

deelmobiliteit. Al de omgevingsaanvragen worden hieraan getoetst en wordt een eerste invulling gegeven aan de actualisatie van het parkeerbeleid. Bijlagen 1. Scenario's Actualisatie Parkeerbeleid 2. Rapport Actualisatie Parkeerbeleid Helmond vs 3.1 3. Presentatie Actualisatie Parkeerbeleid – opiniërende commissie

Blz. 5 van 5