Beantwoording aanvullende vragen Hoogspanningslijnen VVD (def)

Op basis van de adviescommissie van dinsdag en ter voorbereiding op de besluitvorming in de raadsvergadering van volgende week zijn onderstaande technische vragen nog gesteld door VVD fractie.

Vragen: 1. In de adviescommissie is eergisteren 5 juli 2022 aangegeven dat: De woningen die in Brandevoort (recentelijk) zijn gebouwd op een afstand van 45 meter van de hoogspanningsmasten vallen binnen de magneetveldzone volgens RIVM 4.1.. De magneetveldzone is op dit moment namelijk 50 meter. Weten àlle omwonenden dat ze op dit moment in de magneetveldzone wonen met alle risico’s (kinderkanker, leukemie) volgens RIVM 4.1? Is dit ook zo letterlijk gecommuniceerd? Antwoord: We doen onze uiterste best om daarvoor te zorgen en werken er steeds aan om via onze communicatie zoveel mogelijk inwoners te bereiken. (Nieuwe) inwoners zijn steeds geïnformeerd op basis van wat op dat moment bekend was. Bij de gronduitgifte is verwezen naar de website en de contactpersoon bij de gemeente om meer informatie te kunnen ontvangen. In de halfjaarlijkse nieuwsbrieven en op de website van de gemeente Helmond is altijd transparant gecommuniceerd over de mogelijke risico’s en de onderzoeken die daarin zijn verricht. We hebben in de communicatie ook altijd aangegeven dat het voorzorgbeleid betreft. Ter aanvulling op de vraag: tijdens de commissie is aangegeven dat de kavels op meer dan 45 meter zijn gelegen (tuinen) en de gevels van de woningen op minimaal 49 meter en meer. 2.

In 2019 heeft de raad verzocht om een meting en volgende week ligt hiertoe een raadsvoorstel voor beschikbaar stellen budget. Waarom heeft dit zo lang geduurd? Antwoord: In Nederland is nog geen voorbeeld van een meerjarig meetsysteem. In eerste instantie was het daarom heel lastig om een meetmethode te vinden die voldeed aan onze wensen: meerdere jaren stabiel meten zonder vervuiling van andere bronnen die ook magnetische straling hebben (zoals tv, telefoon etc), de mogelijkheid tot eenvoudige terugkoppeling onder andere via de webpagina, goed passend in de woonomgeving en niet gevoelig voor vernieling. Naast deze afwegingen waren er ook nog veel onzekerheden over het in ontwikkeling zijnde nieuwe landelijk voorzorgbeleid en de discussies die hierin spelen over het voortzetten van de RIVM rekenmethodiek en de 0,4 microtesla of het instellen van vaste afstanden. Aanzet tot het nieuwe voorzorgbeleid is het rapport van Co Verdaas. De heer Verdaas trekt de conclusie dat voorzorgbeleid niet noodzakelijk maar wel nuttig is, vooral om maatschappelijke onrust en disproportionele maatregelen te voorkomen. De minister van Economische Zaken en Klimaat (EZK) heeft op 1 oktober 2019 het advies ‘Voorzorgbeleid Hoogspanning en Gezondheid’ aan de Tweede Kamer gestuurd.

Hij deed dat mede namens de staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat (IenW), de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties (BZK) en de minister voor Medische Zorg en Sport (VWS).

Als lid van het Platform Hoogspanningen nemen we deel aan de praktijksessies die zijn geïnitieerd door het Ministerie van Economische Zaken en uitgevoerd door adviesbureau Witteveen + Bos. Helaas laat verdere uitwerking lang op zich wachten en willen we nu echt gaan meten. Tevens hebben we bij een deskundig bureau aangedrongen om toch een meetmethode specifiek voor ons te ontwikkelen. Daarom betreft het ook een pilot.

3. Wanneer wordt de meting daadwerkelijk uitgevoerd? Antwoord: Als de opdracht is verstrekt gaan we met WSP Adviseurs de verdere invulling bespreken. Ze hebben ruimte gereserveerd om direct aan de slag te gaan. De verwachting is dat aankomend najaar met de eerste metingen begonnen kan worden en dat begin volgend jaar de eerste metingen gedeeld kunnen worden. Het is belangrijk om eerst over een langere periode te meten om ook een beeld te kunnen geven van de gemiddelde waarden naast de pieken en dalen.

4. In de periode 2023- 2026 wordt een krediet gevormd voor het ondergronds brengen van de 150KV. Wanneer is dit geheel gerealiseerd? Antwoord: De realisatie daarvan is afhankelijk van wanneer TenneT kan starten met het project. Daarnaast bestaat het project uit verschillende fasen (zie daarvoor de bijlage). Na elke fase hebben we een moment om met elkaar te bepalen naar aanleiding van de resultaten of we doorgaan of stoppen met het project of dat bijstelling nodig is. Die stappen en keuzemomenten zullen ook steeds met de gemeenteraad worden gedeeld. Voor Helmond is al een Haalbaarheidsstudie opgesteld, zodat direct met het Basisontwerp gestart kan worden.

5. De capaciteit van de 380 kV hoogspanningslijnen door Helmond wordt vergroot van 3000 naar 4000 ampère maximaal. Uitvoering is gepland in 2024/2025. Hiermee gaat de magneetveldzone van 50 meter naar 75 meter. Kan hiermee worden gewacht tot na het ondergronds brengen van 150KV? Antwoord: Het programma Beter Benutten doorloopt een apart traject en we hebben daarover geen zeggenschap. We gaan wel in gesprek met Tennet of het mogelijk is om beide projecten op elkaar af te stemmen.

6. Op 9 juni 2015 is het bestemmingsplan vastgesteld met 45 meter. De nieuwe richtlijn van het RIVM 4.1. voor 75 meter is van toepassing sinds 26 oktober 2015. Waarom is enkele maanden vooraf het bestemmingsplan goedgekeurd en waarom is hierin geen rekening gehouden met RIVM 4.1.? Antwoord:

Op 9 juni 2015 is er geen bestemmingsplan vastgesteld, maar een uitwerkingsplan. Dit betekent dat de regels van het moederplan, Brandevoort II, van toepassing waren. Dus ook de regels daar over de hoogspanningslijn, die alleen een zakelijk rechtzone regelden. Zoals ook de Raad van State destijds heeft geoordeeld, was wat de hoogspanningsleiding betreft geen bevoegdheid toegekend om een wijziging in de dubbelbestemming aan te brengen en diende bij het bestemmingsplan "Brandevoort II" te worden aangesloten. Gelet hierop bestond niet de bevoegdheid om de ruimtelijke aanvaardbaarheid van de hoogspanningsleiding opnieuw te beoordelen. Alleen voor nieuwe situaties moet een bestemmingsplan worden gemaakt, waar dan opnieuw alle (milieu) aspecten onderzocht moeten worden. Dat was hier dus niet het geval.

7. Waarom is in de jaren daarna door de wethouder er niet voor gekozen om de woningen op een veilige afstand van 75 meter te realiseren? Antwoord: Na het moment dat de RIVM versie 4.1 als handreiking bekend heeft gemaakt voor nieuwe plannen (sinds 26 oktober 2016) zijn alle lopende woningbouwontwikkelingen in beeld gebracht, welke lagen tussen de 45 en 75 meterlijn. De feitelijke situatie was, dat de gemeente inmiddels alle beschikbare gronden in deze zone voor woningbouw al had aangeboden aan derden. Dit betrof aangeboden gronden op basis van de Heads of Agreement (overeenkomst met ontwikkelaars HuAd en Wocom) en via loting aan particuliere bouwers. Het tegenhouden van de plannen waarvoor ook reeds vergunningaanvragen liepen en passend waren binnen het door de gemeenteraad vastgesteld bestemmingsplan, zou strijdig zijn met wettelijke kaders. Op basis daarvan is ook contact geweest met de mensen die hier een huis gingen bouwen en ontwikkelaars. Tevens is en wordt nog altijd gewerkt aan maatregelen om de magneetveldzone te verkleinen.

Afhankelijk van de beantwoording zou ik toch een voorbehoud willen maken (m.a.w. spreektijd aanvragen) voor de raadsvergadering.

Met vriendelijke groet, Joyce Willems-Kardol