Document · PDF

B6 GGD Ontwerp programmabegroting 2024

Gemeenteraad 11 april 2023, gemeente HelmondBij agendapunt: Voor advies naar college16.821 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

PER E-MAIL

Aan de colleges en raden van de gemeenten verbonden aan de GGD Brabant-Zuidoost.

Ons kenmerk:

Behandeld door: Pim Lamers

Datum: 23 maart 2023

:Uw kenmerk:

:Doorkiesnummer: 088 0031 201

:Onderwerp:

Ontwerp programmabegroting 2024 :

Geacht College en geachte Raad, Namens het GGD bestuur bieden wij u hierbij de ontwerp Programmabegroting 2024 aan van de GGD Brabant-Zuidoost. Financieel gezien is deze concept programmabegroting een actualisering van de begroting 2023 inclusief de doorwerking van structurele kosten die in eerste begrotingswijziging 2023 zijn genoemd en die tegelijkertijd met de ontwerpbegroting 2024 aan u wordt aangeboden. Tevens is een geraamde kostenindexering in 2024 van 3,95 % verwerkt. Wij verwachtingen dat zich daarnaast nog ontwikkelingen zullen voordoen die een mogelijk effect kunnen hebben op de gemeentelijke bijdrage (inwonerbijdrage en/of kindbijdrage) maar waarvan we nu dat effect nog niet concreet kunnen aangeven: -

De Omgevingswet treedt waarschijnlijk per 1 januari in werking. Het beschermen en bevorderen van gezondheid is in deze wet geborgd. De GGD verwacht dat onze gemeenten de GGD gaan betrekken bij omgevingsvisies, -plannen en -vergunningen. Eventuele financiële gevolgen zijn nu niet in de ontwerpbegroting 2024 opgenomen.

Versterking kennisfunctie GGD: in de landelijke GALA/SPUK-regeling zijn middelen opgenomen versterking van de kennisfunctie van de GGD (in onze regio ca. € 111.000,-). Deze middelen zijn nog niet opgenomen in de ontwerpbegroting. In het regionale plan m.b.t. GALA, dat de komende maanden opgesteld wordt, zal de versterking van de kennisfunctie van de GGD worden meegenomen.

Postadres

Bezoekadres

info@ggdbzo.nl

Postbus 8684

Clausplein 10

www.ggdbzo.nl

5605 KR Eindhoven

5611 XP Eindhoven

Telefoon 088 0031 100 Fax 088 0031 199

KvK nr. 50451154

Er is een reële kans dat het RVP uitgebreid wordt met een vaccin tegen het Rotavirus (zuigelingen) en met de griepvaccinatie voor volwassenen en dat de GGD ook dit laatste vanaf 2024 gaat uitvoeren. Het kabinet moet hierover nog een besluit nemen, derhalve is dit nog niet verwerkt in deze begroting. Het is momenteel niet duidelijk of de financiering van deze inspanningen via het gemeentefonds zullen lopen.

Zodra over bovengenoemde ontwikkelingen meer duidelijk is zullen wij met een begrotingswijziging komen. In de ontwerpbegroting zijn geen kosten/baten i.v.m. Covid-19 bestrijding opgenomen omdat er nu geen aanwijzingen zijn dat in 2024 sprake zal zijn van meerkosten a.g.v. Covid-bestrijding. Deze kosten werden eerder door het Rijk vergoed. In 2018 is aan de GGD de bestuursopdracht gegeven om de GGD wendbaarder en financieel gezonder te maken. Gemeenten hebben hiervoor een eenmalige impuls gegeven van € 750.000,- (en tevens is vanaf 2021 de inwoner met € 0,20 per inwoner structureel verlaagd). We verwachten de bestuursopdracht eind 2023 af te ronden op basis van een eindevaluatie en dus hebben we hiervoor geen middelen meer in de ontwerpbegroting 2024 opgenomen. Later ontvangt u de eindevaluatie van de bestuursopdracht. Op 12 juli a.s. gaat het GGD bestuur de Programmabegroting 2024 van de GGD definitief vaststellen en daarbij zullen de ingekomen zienswijzen van onze gemeenten worden meegewogen. Volledigheidshalve wijzen wij u erop dat er op 13 en 19 april speciale digitale raadsinformatiebijeenkomsten worden georganiseerd over de concept programmabegrotingen 2024 van de vier grote gemeenschappelijke regelingen in onze regio. Uw zienswijze op de ontwerp Programmabegroting 2024 zien wij graag uiterlijk 8 juni tegemoet. Hoogachtend, Namens het Algemeen Bestuur,

C. Dortmans

V. Zeeman

Voorzitter

Secretaris

Programmabegroting 2024

Programmabegroting 2024 GGD Brabant-Zuidoost

Vastgesteld door het Algemeen Bestuur in zijn openbare vergadering van 12 juli 2023

Voorzitter: ………………………………………………….

Secretaris: …………………………………………….

Inhoudsopgave Inhoudsopgave ......................................................................................................................3 1

Leeswijzer/inleiding .....................................................................................................5

Bestuur, werkgebied en organogram ............................................................................6 Overzichtskaart werkgebied .............................................................................................. 6 Organogram GGD ....................................................... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.

Kerngegevens ...............................................................................................................8

Context en samenvatting ..............................................................................................9

Programmabegroting ..................................................................................................20 5.1

Pijler Onderzoek, gezondheidsbevordering en beleidsondersteuning gemeenten ............ 20

5.2

Pijler Gezondheid beschermende taken .................................................................... 21

5.3

Pijler toezichttaken ................................................................................................ 22

5.4

Pijler Crisisplan en crisistaken ................................................................................. 22

5.5

Pijler Jeugdgezondheidszorg 0–18 jaar .................................................................... 23

5.6

Pijler Ambulancezorg ............................................................................................. 23

5.7

Overige taken Publieke Gezondheid (overwegend contracttaken) ................................ 24

Financiele paragrafen .................................................................................................27

Financiële begroting ...................................................................................................34

7.1

Overzicht van baten en lasten................................................................................. 34

7.2

Toelichting op baten en lasten ................................................................................ 35

7.3

Specificatie directe kosten en overhead ................................................................... 36

7.4

Staat van financieringen ........................................................................................ 37

7.5

Staat van investeringen ......................................................................................... 38

7.6

Staat van reserves ................................................................................................ 39

7.7

Staat van voorzieningen ........................................................................................ 40

7.8

Meerjarenraming baten en lasten ............................................................................ 41

Bijlagen ......................................................................................................................43 8.1

Berekening inwonerbijdrage ................................................................................... 43 3

8.2

Overzicht inwonerbijdrage en overige bijdragen per gemeente ................................... 44

8.3

Overzicht indicatieve ontwikkeling gemeentelijke bijdragen t/m 2027 .......................... 45

8.4

Overzicht GGD taken. ............................................................................................ 47

8.5

Lijst van Afkortingen ............................................................................................. 49

Leeswijzer/inleiding

Deze programmabegroting is opgesteld met inachtneming van de relevante voorschriften zoals opgenomen in het "Besluit begroting en verantwoording Provincies en gemeenten (BBV). Dit besluit schrijft voor dat bij de financiële verantwoording de kosten van de overhead in een apart programma getoond worden. De kosten van de primaire uitvoerende taken dienen dan exclusief overheadkosten getoond te worden. Daarnaast dienen de eventuele heffing VPB, rente, algemene dekkingsmiddelen en de post onvoorzien apart verantwoord te worden. De uitwerking hiervan wordt weergegeven op bladzijde 14 van deze begroting en middels afzonderlijke bijlagen. De 2 laatstgenoemde items komen bij de GGD overigens niet voor. Verder schrijft het BBV (gemeentelijke) taakvelden en beleidsindicatoren voor; in de GGD-begroting wordt onderscheid gemaakt in 2 programma’s Publieke Gezondheid en Ambulancezorg. Gemeentelijke beleidsindicatoren zijn niet van toepassing omdat die niet integraal door de GGD worden uitgevoerd. Het algemeen bestuur van de GGD heeft in 2018 aan de directeur van de GGD een bestuursopdracht gegeven om te komen tot een stabiele en wendbare organisatie. Eind 2023 wordt deze bestuursopdracht afgerond en geëvalueerd. We verwachten dat de eenmalige middelen die gemeenten hiervoor beschikbaar hebben gesteld eind 2023 besteed zullen zijn.

Derhalve heeft de bestuursopdracht in deze ontwerpbegroting geen plek meer gekregen. Een eventueel effect van de doorwerking van de Coronacrisis is niet meegenomen in deze begroting. De Coronacrisis ligt inmiddels achter ons. Covid-19 blijft weliswaar als ziekte onder ons maar is op het niveau van een gewone infectieziekte gekomen. Wel zijn in deze ontwerpbegroting extra rijksmiddelen en kosten opgenomen voor versterking van infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid die vanaf 2023 aan de GGD beschikbaar worden gesteld (zie blz. 10/11). Deze begroting bestaat uit: 1. Een algemeen deel met algemene ontwikkelingen, kerndata en een inleiding met samenvatting. 2. Een beleidsdeel met daarin de beschrijving van de taakvelden per pijler en de verplichte paragrafen. 3. Een financiële begroting met daarin een overzicht van baten en lasten, een meerjarenraming en de staten van vaste activa, reserves, voorzieningen en financieringen. De Programmabegroting wordt onderverdeeld in 2 programma's, nl.: a.

Publieke Gezondheid

Ambulancezorg

De GGD-taken zijn onderverdeeld naar 7 pijlers. Binnen die pijlers zijn de taakvelden samenvattend beschreven in hoofdstuk 5.

Bestuur, werkgebied en organogram

Gemeenschappelijke Regeling Eind 2005 hebben alle gemeenten besloten tot de instelling van de Gemeenschappelijke Regeling GGD Brabant-Zuidoost. Algemeen Bestuur

21 leden Vertegenwoordigende wethouders van alle gemeenten

Dagelijks Bestuur

Portefeuille

Cathalijne Dortmans

Voorzitter

Eric Beex

Vicevoorzitter / portefeuille personeel

Veronique Zeeman

Secretaris

Hennie Driessen

Portefeuille financiën

Samir Toub

Lid

Mathil Sanders

Lid

Monika Slaets

Lid

Overzichtskaart werkgebied

Kerngegevens

Inwoners (per 1 januari 2023) Aantal deelnemende gemeenten

Totaal aantal inwoners in het werkgebied

803.246

Aantal kinderen in zorg 4 – 18

112.400

Aantal kinderen in zorg 0 – 4

30.256

Ramingen 2024 Personeel Formatie in fte's

650

Formatie in personen

850

Financiën Programma Publieke Gezondheid Totaal exploitatie

€ 47.075.000

Programma Ambulancezorg Totaal exploitatie

€ 32.380.000

Context en samenvatting

De programmabegroting 2024 kan niet los gezien worden van de context waarbinnen de GGD opereert. In dit hoofdstuk schetsen we de missie en visie van de GGD en een aantal ontwikkelingen die effect (kunnen) hebben op de begroting. Daar waar dat kan hebben we de financiële gevolgen expliciet aangegeven. Missie De GGD Brabant-Zuidoost streeft – onder regie van de gemeenten – door middel van preventie naar gezondheidswinst van alle inwoners, om zo een bijdrage te leveren aan de kwaliteit van hun leven en zelfredzaamheid te vergroten. Wij zijn een proactieve, innovatieve en resultaatgerichte organisatie. Onze dienstverlening betreft gezondheid, preventie en snelle interventie, is professioneel en betrouwbaar en komt tot stand vanuit de wens van de klant en in dialoog met onze opdrachtgevers en samenwerkingspartners. Vanuit de Wet Publieke Gezondheid geven wij vorm en inhoud aan onze collectieve preventie en gezondheidswinst. Visie De GGD Brabant-Zuidoost wil een wendbare organisatie worden, die werkt vanuit klantwaarden en het maatschappelijke belang. We zijn er altijd voor iedereen, beschermen en bewaken de gezondheid en willen de verbinder van preventie zijn. We zijn paraat bij grote en kleine crises en verzorgen 24/7 de ambulancezorg in onze regio.

Hierbij gaan we uit van een brede definitie van gezondheid: gezondheid wordt niet meer gezien als de afwezigheid van ziekte, maar als het vermogen van mensen om met de fysieke, emotionele en sociale levensuitdagingen om te gaan en zoveel mogelijk eigen regie te voeren. In deze visie is gezondheid niet langer meer strikt het domein van de zorgprofessionals, maar van ons allemaal. Het gaat immers om het vermogen om met veranderende omstandigheden om te kunnen gaan. Majeure ontwikkelingen Het Meerjarig Beleidsplan 2022 - 2026 Het GGD-bestuur heeft in 2022 een nieuw Meerjarig Beleidsplan voor de periode 2022–2026 vastgesteld. Dat plan is tot stand gekomen in overleg met gemeenten en ketenpartners. De GGD ziet voor de komende jaren de volgende maatschappelijke uitdagingen: -

Effecten van Covid-19 op de volksgezondheid

Het verkleinen van gezondheidsverschillen

Bevorderen van een gezonde leefstijl in een gezonde leefomgeving

Bevorderen van een mentaal gezonde samenleving

Een signalerende regionale functie in de openbare geestelijke gezondheidszorg

De juiste ambulancezorg als onderdeel van de acute zorgketen.

Dit MJB-plan is tot stand gekomen in dialoog met gemeenten en ketenpartners van de GGD. Het is onze ambitie om via regionale samenwerking tussen GGD, gemeenten en ketenpartners meer maatschappelijke impact te genereren op bovenstaande maatschappelijke uitdagingen en deze waar mogelijk meetbaar te maken. Het Meerjarig Beleidsplan plan wordt momenteel uitgewerkt in uitvoeringsprogramma's inclusief een financieel meerjarig perspectief.

Zorg coördinatie bij spoedeisende hulp (waaronder Ambulancezorg) Met zorg coördinatie bedoelen we dat alle ketenpartners binnen de regio werken vanuit 1 zorgloket. De inwoner met een zorgvraag kan bij dit loket terecht en het loket bepaalt uiteindelijk welke zorg nodig is. Zodoende krijgt de inwoner direct de zorg die hij of zij nodig heeft, zonder eerst (onnodig) de gang naar de Spoedeisende Hulp te maken. Landelijk worden hier al de eerste stappen in gezet. GGD BrabantZuidoost zal dit regionaal verder oppakken en uitwerken. In deze fase is het nog te vroeg om de financiële gevolgen van deze zorg coördinatie in te schatten. Financiering zal naar verwachting van de zorgverzekeraars komen. E.e.a. kan gevolgen hebben voor de meldkamer ambulancezorg. Vernieuwing van de Jeugdgezondheidszorg Vanaf 1.1.2021 is de Jeugdgezondheidszorg (JGZ) voor 0–4 jarigen bij de GGD ondergebracht, zodat er sprake is van een doorlopende lijn JGZ voor 0–18 jarigen. We werken vanuit een eigentijdse toekomstvisie op JGZ waarin ieder kind heeft het recht op te groeien in een veilige en stimulerende omgeving die het mogelijk maakt dat het kind zich optimaal ontwikkelt. Onze missie is het bevorderen van ontwikkelingskansen en het verkleinen van gezondheidsverschillen, zodat alle kinderen veilig en gezond kunnen opgroeien. Hierbij geven we extra aandacht aan gezinnen waarvoor dat niet vanzelfsprekend is.

Het nieuwe landelijk professioneel kader voor de JGZ dat per augustus 2022 in werking is getreden biedt meer ruimte aan professionals. De JGZ staat voor grote maatschappelijke opgaven en ziet twee belangrijke uitdagingen die het noodzakelijk maken om de dienstverlening te herzien: Veranderende behoeftes van onze klanten JGZ is alleen effectief als het aanbod aansluit bij de behoefte van de ouders en jongeren. Veranderende behoeftes van gezinnen vragen om aanpassingen van onze dienstverlening en de wijze van aanbieden, zodat we blijven aansluiten bij gezinnen van nu. Doen we dat niet, dan verliezen we de vanzelfsprekendheid waarmee ouders met hun pasgeborene naar het consultatiebureau gaan en raken we ons hoge bereik kwijt. Voor het optimaal inzetten van de expertise van de JGZ-professionals is samenwerking met zowel ouders en jongeren als met ketenpartners essentieel. Meer en meer rusten we ouders en jongeren toe om waar dat kan zelf regie hebben over de samenwerking met JGZ.

Krapte op de arbeidsmarkt De krapte in de arbeidsmarkt, met name voor jeugdartsen, dwingt ons tot het maken van slimmere keuzes om zo toch alle gezinnen te kunnen blijven ondersteunen. De uitdagingen zoals hierboven geschetst betekenen dat we de JGZ grondig moeten herzien. Hiervoor is in 2022 een programma gestart: Samen Verder Groeien. We streven hierbij het volgende na: -

Nog meer dienstverlening op maat

Minder standaard individueel en fysiek voor alle kinderen

Online en collectieve dienstverlening

Extra ruimte voor kwetsbare gezinnen

Meer aanwezig op scholen en in de kinderopvang

Inzet op beleidsadvisering, o.a. op basis van data-analyses

Laagdrempelig bereikbaar voor samenwerkingspartners

Het Algemeen Bestuur van de GGD erkent het belang van bovenstaande vernieuwing van JGZ en de noodzaak om ruimte voor vernieuwing te maken en heeft in december 2022 het besluit genomen om de komende 4 jaren het wendbaarheidsbudget van de GGD te bestemmen voor deze vernieuwing. Nu Niet Zwanger Het eerder landelijk in gang gezette programma Nu Niet Zwanger krijgt de komende jaren zijn vervolg. Nu Niet Zwanger (NNZ) maakt de kinderwens bespreekbaar bij kwetsbare vrouwen én mannen met een opeenstapeling van complexe problemen en beperkingen. NNZ ondersteunt hen bij het nemen van de regie over hun kinderwens. En NNZ ondersteunt bij het realiseren van adequate anticonceptie als er geen kinderwens is. Doel is het voorkómen van onbedoelde zwangerschappen bij vrouwen en mannen die op dat moment geen kinderwens hebben maar die door hun vele complexe problemen niet in staat zijn adequate anticonceptie te regelen en te gebruiken. In 2020 is in Helmond gestart met een pilot en deze is positief geëvalueerd. Inmiddels is besloten dit programma binnen onze regio uit te rollen. In 2023 haken veertien gemeenten aan en in 2024 volgen de overige zes gemeenten. De GGD levert de projectleiding en twee inhoudelijke coördinatoren. Het opleiden en begeleiden van aandacht functionarissen bij diverse organisaties (onderwijs, jeugdzorg, jongerenwerk enz.) is een belangrijk onderdeel van het programma.

De kosten/baten van het programma NNZ zijn verwerkt in deze ontwerpbegroting bij de contracttaken voor gemeenten. Het programma wordt in 2025 geëvalueerd en dan kan desgewenst worden besloten om NNZ op te nemen in het basispakket van de GGD.

Versterking Infectieziektebestrijding en Pandemische Paraatheid (VIPP) Landelijk komen in 2023 en 2024 extra middelen beschikbaar om de infectieziektebestrijding en de pandemische paraatheid van de GGD’en te versterken. Dit betekent dat de GGD Brabant Zuidoost haar capaciteit bij infectieziektebestrijding en voor de pandemische paraatheid kan gaan uitbreiden. Het gaat daarbij niet alleen om extra formatie voor IZB-artsen en –verpleegkundigen, maar ook voor epidemiologie/datascience, gedragswetenschappen en communicatie. Het bureau AEF heeft onlangs een rapport gepubliceerd waarin de capaciteit voor infectieziektebestrijding bij GGD’en in beeld is gebracht. Op basis daarvan wordt landelijk een capaciteitsnormering bepaald voor de kerntaken op dit werkterrein. Er komt een Landelijke Functionaliteit Infectieziektebestrijding (LFI) dat voorbereidingen treft voor een pandemie en bij een pandemie of grote infectieziektenuitbraak in Nederland kan worden opgeschaald. Bij pandemische paraatheid landelijk gaat het overigens niet alleen om het flexibel kunnen op- en afschalen van de GGD (traceren, testen, vaccineren, informeren) maar ook om het flexibel kunnen op- en afschalen van de hele zorgketen (huisartsen, ziekenhuizen, verpleeghuizen, verzorgingshuizen, ambulancezorg ed) en het versterken van de leveringszekerheid van medische producten.

In deze begroting is een raming opgenomen van ca. € 1.000.000 voor versterking van pandemische paraatheid, vergoeding door het Rijk. Voor de versterking van infectieziektebestrijding is een voorzichtige raming opgenomen. Rijksvaccinatieprogramma Momenteel wordt landelijk onderzocht of de uitvoering van het rijksvaccinatieprogramma (RVP) voor volwassenen bij de GGD’en kan worden ondergebracht. Het kabinet heeft deze intentie reeds uitgesproken en er wordt momenteel een uitvoeringstoets uitgevoerd. De resultaten van deze toets zijn medio 2023 beschikbaar. Naar verwachting gaat de GGD vanaf 2024 de griepvaccinatie voor volwassenen uitvoeren. Aan het RVP voor zuigelingen wordt waarschijnlijk de vaccinatie tegen het Rotavirus toegevoegd. De Gezondheidsraad heeft dat geadviseerd en het Kabinet moet daarover nog een besluit nemen. De kans is aanwezig dat er m.b.t. het Rotavirus ook inhaalcampagnes zullen volgen. In 2022 en 2023 zijn stappen gezet om alle zwangere vrouwen in de 22e week van de zwangerschap een vaccinatie tegen kinkhoest aan te bieden. De GGD brengt alle vaccinaties (kinderen, volwassenen) onder in een Vaccinatie Expertise Centrum. De (mogelijke) uitbreiding van het RVP is (m.u.v. de 22 wekenprik) in deze ontwerpbegroting nog niet verwerkt, zodra daarover meer bekend is zullen de financiële gevolgen via een begrotingswijziging worden aangeboden.

Mogelijk loopt de financiering van de uitbreidingen in de eerste jaren via het Rijk zoals dat in het recente verleden bij andere uitbreidingen ook is gebeurd. De voorlichting over het RVP zal de komende jaren extra aandacht vragen om de gewenste vaccinatiegraad op peil te houden. Momenteel onderzoeken we welke doelgroepen om extra aandacht vragen. Zo is bekend dat de bereidheid onder Turkse en Marokkaanse meisjes en jongens en hun ouders om zich te laten vaccineren tegen HPV laag is.

Een deel van de middelen voor het RVP zullen we inzetten

voor extra voorlichting. Een subsidieaanvraag bij het KWF loopt.

Zorgakkoorden en een regionale preventie infrastructuur In het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond & Actief Leven Akkoord (GALA) maken gemeenten en verschillende zorgpartijen afspraken over te bereiken gezondheidsdoelen voor de komende jaren. Beide akkoorden hangen nauw met elkaar samen. Beide akkoorden passen in een beweging van ‘zorg naar gezondheid’ die door veel gemeenten al is ingezet. De thema's die in GALA centraal staan, komen sterk overeen met de thema's die opgenomen zijn in het Meerjarig Beleidsplan van de GGD Brabant Zuidoost. Gemeenten krijgen van het Rijk vanaf 2023 middelen om een regionale preventie infrastructuur te ontwikkelen. Om de zorg toegankelijk en betaalbaar te houden zet de rijksoverheid de komende jaren meer in op preventie waarbij breed gekeken wordt naar gezondheid. Het Rijk ziet hierbij een belangrijke rol weggelegd voor gemeenten. De GGD wil als kernpartner van onze gemeenten in gezondheidspreventie meewerken aan het opbouwen van een regionale preventie infrastructuur en is bereid een procesrol te nemen bij het verder uitwerken en implementeren van GALA. Gemeenten ontvangen per 2023 een brede specifieke uitkering (SPUK) via het gemeentefonds voor programma's op het terrein van gezondheid. GALA en SPUK omvatten 15 programma's waarop gemeenten kunnen inzetten.

In die uitkering is ook een bedrag voorzien om de advies- en kennisfunctie van de GGD te versterken. In deze fase zijn de financiële gevolgen voor de GGD nog niet te overzien. Later zullen begrotingswijzigingen worden aangeboden. Informatieveiligheid/privacy, verbetering van de informatiehuishouding en risicomanagement. De maatschappij en wetgeving stelt steeds hogere eisen aan informatieveiligheid. Elke GGD-klant mag ervan uitgaan dat zijn/haar gegevens bij de GGD in veilige handen zijn. De kans op datalekken is toegenomen en de impact kan groot zijn (cybercrime). De GGD heeft hiermee bij de Coronabestrijding te maken gehad en heeft haar niveau van informatieveiligheid opgehoogd (naar E3), maar is nog niet op het gewenste niveau (E5). De GGD moet als zorginstelling kunnen voldoen aan de NEN 7510 norm. Verder zijn drie cruciale sleutelfunctie m.b.t. informatieveiligheid en privacy t.w. de Functionaris Gegevensbescherming (FG), de Privacy-officer (PO) en de Security Officer (SO) die ten dele ingevuld zijn binnen de GGD (en deels via inhuur derden). De Wet Open Overheid (WOO), waaraan de GGD ook gehouden is, stelt hoger eisen aan de (digitale) informatiehuishouding (voorheen archiefbeheer) en het actief en passief openbaar maken van informatie. Verder zien we in de praktijk dat het aantal WOO-verzoeken (voorheen WOB-verzoeken) dat bij de GGD binnenkomt flink is gestegen.

Gemeenten krijgen van de Rijksoverheid extra middelen om de WOO te implementeren en daarin is ook financiering voor gemeenschappelijke regelingen opgenomen. De provincie heeft als toezichthouder op het archiefbeheer door gemeenschappelijke regelingen het huidige niveau van archiefbeheer bij de GGD als onvoldoende gekwalificeerd en een verbeterplan geëist. Het verbeterplan is eind 2022 door het GGD-bestuur vastgesteld en wordt de komende jaren uitgevoerd. Een onderdeel van het plan is het op orde brengen van de formatie en het budget voor de informatiehuishouding/ het archiefbeheer. De GGD heeft de financiële gevolgen van het op orde brengen van informatieveiligheid, informatiehuishouding en risicomanagement in beeld gebracht en verwerkt in deze ontwerpbegroting.

We onderzoeken de mogelijkheden, synergievoordelen en meerwaarde van samenwerking met de andere Brabantse GGD’en op bovengenoemde thema's. Het niet voldoen aan de gestelde eisen brengt de volgende risico's met zich mee: -

In gevaar komen van de zorg continuïteit van de GGD a.g.v. Cybercrime of ICT-storingen;

Imagoschade;

Juridische of financiële claims van eventuele gedupeerden van datalekken/ cybercrime;

Scherper toezicht en/of boetes door toezichthouders (Provincie en/of Autoriteit Persoonsgegevens) a.g.v. het niet nakomen van wettelijke verplichtingen (AVG, Archiefwet of Wet Open Overheid).

Het Algemeen Bestuur van de GGD erkent de noodzaak om informatieveiligheid, de informatiehuishouding en het risicomanagement bij de GGD op orde te brengen. De financiële gevolgen zijn in deze ontwerpbegroting 2024 verwerkt. Forensische geneeskunde De GGD werkt bij Forensische Geneeskunde in toenemende mate samen met de GGD Hart voor Brabant. Het feit dat de politie-eenheid Oost-Brabant als opdrachtgever fungeert voor arrestantenzorg en forensisch medisch onderzoek, speelt hierbij een rol. Ook de schaarste aan personeel speelt hierbij een rol (schaalsprong noodzakelijk). Deze samenwerking is in de praktijk jaren geleden al ingezet en wordt in 2023 doorontwikkeld en geformaliseerd in een samenwerkingsovereenkomst waarbij de GGD BrabantZuidoost wil gaan fungeren als centrum-GGD voor Forensische Geneeskunde in Oost-Brabant. De forensisch artsen en verpleegkundigen komen bij een dergelijke constructie in dienst bij de GGD BZO en werken als team voor de hele politieregio Brabant-Oost. De GGD Brabant-Zuidoost zal de ondersteuning bieden voor het hele team (HR, ICT, enz.).

De financiële gevolgen hiervan zijn nog niet verwerkt in de

ontwerpbegroting 2024. Nieuwkomers in onze regio Onze regio heeft de afgelopen jaren te maken met een groeiende instroom van nieuwkomers/immigranten. Het gaat dan met name om: -

Asielzoekers

Statushouders

Arbeidsmigranten

Expats

Vluchtelingen vanuit de Oekraïne

Zuidoost-NoordBrabant (CR)

Bevolking aan het begin van de periode Levend geboren kinderen Overledenen Vestiging in de gemeente Totale vestiging Vestiging vanuit een andere gemeente Immigratie Vertrek uit de gemeente Totaal vertrek (incl. adm. correcties) Vertrek naar andere gemeente Emigratie inclusief adm. correcties Overige correcties Bevolkingsgroei Bevolkingsgroei Bevolkingsgroei, relatief Bevolkingsgroei sinds 1 januari Bevolkingsgroei sinds 1 januari, rela... Bevolking aan het einde van de periode

jaar

2020

2021

2022

aantal

780 611

784 390

791 075

aantal

7 150

7 799

7 212

aantal

7 834

7 560

7 502

aantal

48 528

52 214

60 194

aantal

34 587

35 249

33 974

aantal

13 941

16 965

26 220

aantal

44 053

45 770

47 733

aantal

37 014

38 662

39 427

aantal

7 039

7 108

8 306

aantal

-12

aantal

3 779

6 685

12 171

0,48

0,85

1,54

aantal

3 779

6 685

12 171

0,48

0,85

1,54

784 390

791 075

803 246

aantal

Immigranten brengen extra inspanningen voor de GGD met zich mee. Deels tellen deze nieuwkomers mee bij de inwoners- en kindbijdrage aan de GGD (indien zij zijn opgenomen in de GBA), al ijlt dat een jaar na omdat 1 januari als peildatum voor de inwoners- en kindbijdrage geldt en de nieuwe instroom gedurende een jaar niet in de inwonersbijdrage meetelt terwijl de GGD aan deze mensen wel zorg moet leveren (vooral JGZ). Deels werden die inspanningen vergoed door het Rijk via een meerkostenregelingen zoals de opvang van Oekraïense vluchtelingen en de opvang van asielzoekers in de crisisnoodopvang. De JGZ voor Oekraïense kinderen loopt via het gemeentefonds. Het deel dat niet meetelt in de inwoners- of kindbijdrage gaat knellen. We verwachten dat de instroom van nieuwkomers de komende jaren, gelet ook op de groeiambitie van onze regio, zal aanhouden en doorgroeien en dat ook de vluchtelingen uit de Oekraïne in 2024 nog extra aandacht zullen vragen (een deel zal blijven, een deel gaat terug). In hoeverre crisisnoodopvang in 2024 nog nodig zal zijn, valt nu niet te overzien. Onder de nieuwkomers bevinden zich ook kinderen (schatting: 15

40 %) en zodra deze kinderen een verblijfstatus hebben gekregen en in de gemeentelijk basisadministratie zijn opgenomen ontvangen deze kinderen reguliere Jeugdgezondheidszorg. We analyseren momenteel de impact van de groeiende instroom van nieuwkomers op de GGD en komen zo nodig met een financieringsvoorstel. De reguliere instroom van asielzoekers komt via Ter Apel terecht in een COA-locatie in onze regio. De diensten die de GGD voor deze groep uitvoert worden door het COA bij de GGD ingekocht (kosten en baten meegenomen bij contracttaken). Momenteel zijn er 5 COA-opvanglocaties in onze regio waarvan het AZC in Budel verreweg het grootst is. De gemeenteraad van Cranendonck heeft aangegeven het AZC in Budel in 2024 te willen beëindigen. Als dit gebeurt dan heeft dat effect op de GGD-begroting (financieel risico). Omgevingswet De Omgevingswet treedt per 1 januari 2024 in werking. De GGD bereidt zich samen met gemeenten, Veiligheidsregio, Omgevingsdienst en Waterschappen voor op deze wet. Zo is er onder verantwoordelijkheid van het vorige GGD-bestuur een regionale paragraaf ‘Ruimte voor gezondheid” ontwikkeld en heeft het voormalige GGD-bestuur de GGD diensten- en productencatalogus omgevingswet vastgesteld: Regionale Catalogus › Introductie (google.com).

Samen met de andere Brabantse GGD’en is een Brabantse Omgevingsscan (Bros) ontwikkeld (Brabantse Omgevings Scan), is een lijst gemaakt wanneer de GGD te betrekken bij omgevingsvergunningen en wordt momenteel gewerkt aan een digitaal portaal waar standaard GGD-adviezen te vinden zullen zijn en waar gemeenten adviesaanvragen op maat kunnen indienen. De GGD stelt de gezondheid van burgers centraal bij het inrichten van de ruimte.

In de omgevingswet is

het belang van gezondheid goed verankerd. In artikel 1 van de wet is bepaald dat de wet gericht is op een veilige en gezonde leefomgeving te vervulling van maatschappelijke behoeften en dat bij het toedelen van functies aan locaties rekening moet worden gehouden met het belang van het beschermen van gezondheid. En in artikel 3 is bepaald dat er bij de omgevingsvisie rekening gehouden moet worden met het voorzorgbeginsel en het preventiebeginsel. In de huidige Wet Publieke Gezondheid is bepaald (art. 2) dat het college van B&W bij bestuurlijke beslissingen gezondheidsaspecten moet bewaken en dat, voordat er besluiten worden genomen die belangrijke gevolgen kunnen hebben voor de publieke gezondheid, het college advies vraagt aan de GGD. Voor de GGD zitten er twee belangrijke aspecten aan de leefomgeving: deze moet de gezondheid beschermen en gezond gedrag bevorderen. De 25 GGD’en in Nederland hebben drie kernwaarden bepaald en uitgewerkt: een gezonde leefomgeving, gezonde gebouwen en gezonde mobiliteit (fietsen en wandelen boven autoverkeer). In de Kadernota 2024 heeft de GGD reeds aangekondigd dat de Omgevingswet een taakuitbreiding voor de GGD met zich meebrengt. De GGD verwacht door gemeenten betrokken te worden bij omgevingsvisies, omgevingsplannen en omgevingsvergunningen.

Later in 2023 zullen we de taakuitbreiding en de financiele gevolgen ervan inzichtelijk maken en verwerken in de begroting 2024.

De Programmabegroting 2024 op hoofdlijnen In deze Programmabegroting wordt weergegeven welke doelstellingen de GGD in 2024 met de uitvoering van welke activiteiten en tegen welke kosten en baten verwacht te realiseren. Daartoe worden o.a. kerngegevens en kengetallen opgenomen, aan de hand waarvan bij de tussentijdse rapportages en de jaarrapportage (jaarrekening) bezien kan worden of gestelde doelen zijn gerealiseerd. Het programmadeel (hoofdstuk 5) is voorlopig gebaseerd op de productenraming 2023, die uiteraard in de loop van 2023 nog geactualiseerd wordt en ook in 2024 nog aangepast kan worden; reeds bekende ontwikkelingen zijn uiteraard wel verwerkt. De indeling van het programmadeel is volgens bovengenoemde pijlers. Financieel gezien is de begroting 2024 een actualisering van de begroting 2023 met een verwerking van (onderstaande) majeure ontwikkelingen en het vastgestelde percentage voor algemene kostenstijgingen voor 2024. Mocht later het takenpakket nog substantieel anderszins wijzigen, dan zal, voor zover van toepassing, een begrotingswijziging worden aangeboden. In deze begroting is de doorwerking van de correctie op de indexering 2023 verwerkt.

Vanwege de hoge inflatie in 2022 en 2023 en de aanzienlijke stijging van de loonkosten in 2023 (geraamd adhv het principe CAO-akkoord over 2023) is de eerder geraamde indexering over 2023 verre van voldoende om de gestegen kosten te dekken. Voor deze correctie is een voorstel begrotingswijziging 2023 opgesteld, welke nu ook doorgerekend is naar 2024. Voor de GGD zijn verder de afspraken die gemaakt zijn tussen de vier grote gemeenschappelijke regelingen (4 GR’en) en onze gemeenten wat betreft planning en control kader stellend. Het Algemeen Bestuur heeft deze, per 2023 nog geactualiseerde, uitgangspunten bekrachtigd. Die uitgangspunten zijn in deze begroting verwerkt. Conform de Wet Gemeenschappelijke Regelingen stelt de GGD BZO voorafgaand aan deze begroting ook een kadernota ten behoeve van de aangesloten gemeenten op. In deze nota worden de verwachte belangwekkende ontwikkelingen voor het komende en eventueel volgende jaren beschreven. De ontwikkelingen zijn ook opgenomen in hoofdstuk 4 van deze begroting. In deze begroting zijn die ontwikkelingen uiteraard, voor zover van toepassing, verwerkt. In dit kader is het volgende hierbij van belang nog aanvullend te benoemen: -

De bovengenoemde afspraak tussen de 4 GR’en en gemeenten over standaardisering van de wijze van indexering.

De GGD wil haar omzet in contracttaken vergroten om meer financiële armslag te hebben. We verwachten dat onze gemeenten extra inzet bij de GGD inbesteden bijv. bij de voorbereiding en invoering van de omgevingswet, de WVGGZ, de Wijk GGD’er en de lokale preventie akkoorden. Het effect hiervan op de omzet in contracttaken laat zich momenteel moeilijk inschatten. In de begroting is een voorzichtige raming hiervan opgenomen.

Door de Coronacrisis is de markt voor buitenlandse reizen fors ingezakt. Dit heeft effect op de omzet bij Reizigerszorg. In 2022 is deze markt gedeeltelijk hersteld en we verwachten dat dit herstel in 2023 en 2024 doorzet en we in 2024 qua volume weer bijna op het niveau van 2019 zullen zitten.

De omvang van de algemene reserve/weerstandsvermogen van de GGD BZO neemt de laatste jaren weer langzaam toe, maar is gezien de omvang van de risico’s en exploitatie-omvang nog vrij beperkt. De risicoinventarisatie van begin 2022 resulteerde in een benodigde weerstandscapaciteit van ca. € 2.400.000,voor het Programma Publieke Gezondheid en ca. € 2.500.000,- voor het Programma Ambulancezorg. Eerder is besloten dat, gegeven de financieringsstructuur, voor de beide programma’s afzonderlijke algemene reserves worden aangehouden. Het bestuur heeft eerder vastgesteld dat het weerstandsvermogen niet direct tot dat bedrag hoeft te worden aangevuld, en dat de kaders en staffels zoals vastgesteld in de beleidsnotitie Kaders P&C-documenten 4GR hiervoor leidend zijn. Gegeven de verwachte omzet 2024 is voor beide programma’s inmiddels een hogere trede in de staffel van toepassing; voor PG is een bandbreedte van toepassing van € 2.000.000 tot € 2.400.000 en voor AZ van € 1.500.000,- tot € 2.000.000,-. In de 4GR-notitie is ook vastgesteld dat dit een kaderstellende bandbreedte is. Dit betekent dat het aan het Algemeen Bestuur van de Verbonden Partij overgelaten wordt of die bandbreedte ook volledig wordt ingevuld, aangezien dit organisatie-specifiek is en wordt bepaald door de aard van de baten en lasten.

Een lager weerstandsvermogen betekent wel dat financiële tegenvallers van hogere omvang niet uit die algemene reserve kunnen worden opgevangen. Na de voorgestelde bestemming van het verwachte resultaat 2022 bedraagt de Algemene Reserve PG ca. € 1.700.000 en de Algemene Reserve AZ ca. € 1.350.000,-. Voor de bepaling van de gemeentelijke bijdragen voor het gezamenlijke takenpakket wordt in principe voor een meerjarige periode een afspraak over de omvang van het takenpakket gemaakt, naast bovengenoemde afspraak over de wijze van indexering. Hiervoor is gekozen opdat hiervoor niet jaarlijks voorstellen, berekeningen en afrekeningen hoeven te worden gemaakt. Dit alles vanuit de gedachte dat de omvang van het gezamenlijke takenpakket gelijk blijft (behoudens specifieke besluiten) en dat de methodiek van indexering ervoor zorgt dat gemiddeld genomen de GGD de bijdrage ontvangt die daarvoor noodzakelijk is. Aangenomen wordt dat het langjarig gemiddelde van deze systematiek, gebaseerd op een objectieve, door een externe autoriteit vastgestelde norm, een aanvaardbaar financieringsniveau oplevert. Dat levert de GGD een budget op dat gemiddeld genomen moet voldoen om de gestegen kosten op te vangen. Voor de indexering wordt de Macro Economisch Verkenning van het Centraal Plan Bureau van september gehanteerd.

Voor 2024 betekent dit voor de GGD dat gerekend wordt met de volgende indexering: Loon 75% * 3,3% = 2,475% Prijs 25% * 5,9% = 1,475% Totaal index 2024:

3,95%

Kosten en Financiering per pijler: Kosten en Financiering per pijler Inwoner bijdragen gemeenten

Pijlers

Pubercontactmoment

Gezamenlijk takenpakket

JGZ 0-4

Overige bijdragen gemeenten

1 Monitoren, signaleren en adviseren

1,94

1.560.000

10.000

2 Uitvoerende taken gezondheidsbescherming

2,55

2.045.000

20.000

3 PG bij incidenten, rampen en crises

0,53

430.000

4 Toezicht houden

0,10

75.000

5 Jeugdgezondheidszorg 0-18

9,18

7.380.000

Contract bijdragen gemeenten

Contract bijdragen Contract bijdragen rijk zorgverzekeraars

Contract bijdragen derden / overig

TOTAAL

1.570.000 55.000

2.115.000

70.000

1.670.000

5.975.000

20.000

450.000

1.310.000 11.185.000

1.385.000

100.000

1.295.000

700.000

60.000

40.000

20.760.000 555.000

5.000

10.000

880.000

26.310.000

55.000

27.260.000

2.625.000

85.000

915.000

3.985.000

555.000

PuberContactMoment JGZ

6 Ambulancezorg

0,00

7 Aanvullende taken PG

0,45

360.000

Overhead PG

6,27

5.025.000

235.000

3.205.000

50.000

1.885.000 5.000

870.000

60.000 5.090.000

1.065.000 25.000

12.395.000 5.120.000

21,007

16.875.000

790.000

14.390.000

185.000

7.185.000

4.650.000

31.590.000

3.790.000

79.455.000

Overhead AZ

totaal

Voor nadere toelichting en specificatie zie paragraaf 6.1 t/m 6.4

Programmabegroting

In dit hoofdstuk zijn de zeven GGD-pijlers en daarbinnen de taakvelden op hoofdlijnen beschreven. In het productenboek zijn deze verder uitgewerkt. Het productenboek bevat ook schattingen van aantallen (beoogde resultaten en kengetallen).

Pijler Onderzoek, gezondheidsbevordering en beleidsondersteuning gemeenten Onderzoek (inwonerbijdrage, desgewenst aanvullend contracttaak) De GGD voert in een cyclus van 4 jaar gezondheidsmonitors uit bij 0-11jarigen (ouders), jongeren (12 – 18jarigen), volwassenen en ouderen. In 2024 wordt de volwassenen- en ouderenmonitor uitgevoerd en komen de resultaten van de in 2023 uitgevoerde jongerenmonitor (12-19 jarigen) beschikbaar. Verder wordt in 2023 en 2024 de Regionale volksgezondheid toekomstverkenning uitgevoerd en komen er regionale en lokale factsheets beschikbaar per gezondheidsthema. De gezondheidsthema's worden gekoppeld aan de thema's van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Daarnaast kunnen gemeenten specifieke onderzoeksvragen aan het kenniscentrum onderzoek van de GGD stellen (binnen het basispakket) en kunnen op contractbasis aanvullende maatwerkonderzoeken worden uitgevoerd. Gezondheidsbevordering en ondersteuning lokaal gezondheidsbeleid (inwonerbijdrage, desgewenst aanvullend contracttaak) De GGD ondersteunt gemeenten bij het opstellen, uitvoeren en evalueren van lokale plannen voor gezondheidsbevordering. Het gaat om leefstijl thema’s (roken, gezond gewicht en alcohol/drugs), mentale gezondheid (incl. eenzaamheid) en bevorderen van een gezonde leefomgeving.

Enkele voorbeelden concrete uitvoeringstaken zijn: de week van de Lentekriebels (ca 75 scholen) en het programma De gezonde school (per jaar ondersteunen we ca 25 scholen). In 2024 ondersteunt de GGD onze gemeenten bij de ontwikkelingen in het kader van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en de bijbehorende brede SPUK- regeling (in relatie tot het Integraal Zorg Akkoord). Het gaat om een noodzakelijke verandering van focus: meer gericht op gezondheidsbevordering, vroeg signalering en preventie. Doel is om te komen tot lokale integrale plannen en een regionaal integraal plan. En daarmee te bouwen aan een robuuste lokale en regionale preventie infrastructuur. In dit proces worden drie thema’s uit het Meerjarig Beleidsplan van de GGD meegenomen: verkleinen van gezondheidsverschillen, bevorderen van mentale gezondheid en een gezonde leefstijl in een gezonde leefomgeving. En wordt er een verbinding gelegd met de bovengenoemde beweging De Stap naar Gezonder.

Pijler Gezondheid beschermende taken Infectieziektebestrijding en hygiënezorg. Algemene infectieziektebestrijding (inwonerbijdrage). De GGD neemt de meldingen van infectieziekten aan en neemt de nodige stappen en maatregelen om verspreiding te voorkomen (broncontactonderzoek, voorlichting, vaccinaties, advies). We voeren ook enkele preventieprojecten uit en implementeren de pandemische paraatheid waarvoor vanaf 2023 extra middelen vanuit het Rijk komen. In het kader van hygiënezorg bezoeken we risicolocaties en geven we adviezen m.b.t. evenementen. We beantwoorden hygiëne gerelateerde vragen van burgers, organisaties en gemeenten. TBC-bestrijding(inwonerbijdrage) In het kader van Tuberculosebestrijding screenen we risicogroepen (röntgenfoto’s), voeren we testen uit (Mantoux/IGRA) en zetten we BCG-vaccinaties. De personen bij wie TBC is aangetroffen worden door GGD-artsen en -verpleegkundigen behandeld en begeleid. In het AZC in Budel screenen we de nieuwe instroom van asielzoekers. In onze regio heeft TBC-bestrijding een relatief grote omvang vanwege de aanwezigheid van het aanmeldcentrum voor asielzoekers in Budel, grote aantallen internationale studenten aan de TU/e en Fontys, de expats die werken bij de Tech bedrijven en de Oost-Europese arbeidsmigranten.

Seksuele Gezondheid (subsidie rijk) De GGD screent risicogroepen op Seksueel Overdraagbare Aandoeningen (SOA's) en we behandelen personen bij wie een SOA is gevonden. We geven voorlichting over veilige seks. Aan jongeren tot 25 jaar verstrekken we daarnaast gratis thuistesten en bieden we jongerentestdag aan. We leveren PrEP zorg aan personen die een extra risico lopen op HIV-besmetting. We ondersteunen personen die slachtoffer zijn van seksueel geweld en leiden hen door naar professionele hulp (de GGD participeert in het Centrum Seksueel Geweld). Vaccinatie Expertise Centrum en het Rijksvaccinatieprogramma (inwonerbijdrage en contracttaak) In 2022 is gestart met het opzetten en inrichten van een Vaccinatie Expertise Centrum (VEC) bij GGD Brabant Zuidoost. De plek waar burgers voor allerlei soorten vaccinaties terecht kunnen. Het VEC voert het RVP uit, de consulten en vaccinatie voor reizigers en beroepsgroepen en vaccinaties op maat. Naar verwachting gaat de GGD per 2024 ook de griepvaccinatie voor volwassen uitvoeren (dit maakt ook deel uit van het RVP). De minister neemt daarover in 2023 een definitief besluit. Het RVP voor zuigelingen, peuters, kleuters, schoolgaande kinderen en adolescenten bestaat uit vaccinaties tegen 12 infectieziektes. Mogelijk dat daaraan in 2024 een vaccinatie tegen het Rotavirus (zuigelingen) wordt gevoegd.

Medisch-milieukundige zorg (inwonerbijdrage) Team Gezondheid, Milieu en Veiligheid GMV, een samenwerkingsverband van de 3 Brabantse GGD’en, beantwoordt vragen van bewoners, bedrijven en instellingen op het grensvlak milieu en gezondheid. De vragen betreffen zowel het binnenmilieu (woningen en scholen) als het buitenmilieu (asbest, bodem, chemische stoffen, fijn stof, geluid, houtrook, lucht, geur, bestrijdingsmiddelen). Daarnaast adviseert Team GMV gevraagd en ongevraagd aan gemeenten (waaronder ook beleidsadvisering) en levert het een bijdrage aan voorlichtingsbijeenkomsten in onze regio. Team GMV neemt deel aan regionale werkgroepen/projecten zoals het Regionaal meetnet Lucht en Geluid, de werkgroep LEO Vliegveld Eindhoven en het project metingen sensoren en beleving agrarische omgeving. Bij acute incidenten geeft de Geneeskundig Adviseur Gevaarlijke Stoffen (GAGS) advies. Omgevingswet (inwonerbijdrage en/of contracttaak) De Omgevingswet wordt per 1 januari 2024 van kracht. De GGD adviseert gemeenten bij omgevingsvisies, omgevingsplannen en omgevingsvergunningen. De diensten zijn apart beschreven in een dienstencatalogus (Regionale Catalogus › Introductie (google.com).

Bij onze advisering zetten we

Brabantse Omgevings Scan, de landelijke handreiking planregels en de landelijk ontwikkelde kernwaarden gezondheid in. We ontwikkelen in 2023 een portaal waar gemeenten hun maatwerk adviesaanvragen bij de GGD kunnen indienen.

Pijler toezichttaken Toezicht op kinderopvang (wettelijke taak) In het kader van toezicht op de kinderopvang voeren wij jaarlijks inspecties uit bij gastouders (steekproef van 50 %) en bij alle kinderdagverblijven, buitenschoolse opvang en gastouderbureaus die in onze regio gevestigd zijn. Toezicht op tattoo- & piercingshops GGD ziet bij tattoo & piercingshops toe op wettelijke gezondheid- en veiligheidsregels en verleent in opdracht van VWS/VWA vergunningen (ca 100 inspecties/vergunningen per jaar).

Pijler Crisisplan en crisistaken De GGD heeft de plicht om voorbereid te zijn op een crisis en snel te kunnen opschalen bij een crisis (bijv. bij een grote uitbraak van een infectieziekte of een milieuramp). De GGD beschikt over een Crisisteam (met piketfuncties) en een Crisisplan dat bij crises worden geactiveerd. Het Crisisteam oefent elk jaar enkele keren en het crisisplan wordt regelmatig geactualiseerd. Verder levert de GGD diverse piketfunctionarissen voor de GHOR. Daarnaast heeft de GGD een team dat psychosociale ondersteuning coördineert bij ingrijpende gebeurtenissen zoals zedenzaken, suïcides of ongelukken.

Pijler Jeugdgezondheidszorg 0–18 jaar De Jeugdgezondheidszorg (JGZ) is een preventieve basisvoorziening die aan alle kinderen en hun opvoeders wordt aangeboden. Haar primaire taak is preventie, vroeg signaleren en doorverwijzen. JGZ kijkt naar wat kinderen nodig hebben om gezond op te groeien, zich aan te passen, zelfredzaam te zijn en deel te nemen aan de maatschappij en naar wat ouders nodig hebben om hun kind goed te verzorgen en gezond op te voeden. De behoefte en de eigen kracht en mogelijkheden van kinderen en de ouders en hun omgeving zijn hierbij het uitgangspunt. De JGZ werkt hierbij samen met onderwijs (deelname aan zorg adviesteams), lokale (wijk)teams, huisartsen en medisch specialisten. Tot het basispakket van de JGZ behoren: -

De prenatale huisbezoeken

Neonatale gehoorscreening

Uitvoeren van het RVP (voor 0 – 4 jarigen is dit gekoppeld aan de standaard contactmomenten)

De preventieve gezondheid screeningen op vastgestelde leeftijdsmomenten (de standaard contactmomenten van 0 – 18 jaar)

Onderzoeken op indicatie

Beleidsadvisering

Voor bovenstaande basistaken geldt het landelijk professioneel kader.

Pijler Ambulancezorg De minister heeft de GGD in 2021 aangewezen als de (enige) houder van de ambulancezorg in onze regio (voorheen lag de vergunning voor de ambulancezorg bij de Veiligheidsregio). De GGD voert de volgende taken uit: -

Meldkamer ambulancezorg

Ritten met een spoedeisend karakter (de zgn A1 en A3 ritten)

Besteld vervoer (door ALS-ambulance en door een zorgambulance).

Een ambulance heeft in het geval van een hoog spoedeisend karakter (A1 inzet) gemiddeld een kleine 10 minuten nodig om bij het slachtoffer te komen. De norm is dat gemiddeld 95 % van de A1-inzetten binnen 15 minuten is uitgevoerd (inclusief aanname en uitgifte door de meldkamer). De norm voor de A-ritten is gemiddeld 95 % binnen de rijtijdnorm van 30 minuten. In 2023 wordt een nieuw spreidingsplan gemaakt voor de ambulanceposten in onze regio. Na besluitvorming zal implementatie plaatsvinden die ook in 2024 zal doorlopen. Tevens neemt GGD Brabant-Zuidoost deel aan de landelijke pilot voor Physician Assistent (PA) en Verpleegkundig Specialisten (VS) solo op de wagen. Dit houdt in dat er wordt gekeken of de PA en VS efficiënt kunnen worden ingezet bij meer zorg op locatie. Hiermee wordt vervoer naar een ziekenhuis of andere zorginstelling voorkomen waardoor er minder druk is op de SEH's of de andere spoedposten. Deze pilot sluit naadloos aan op de ambitie van Ambulancezorg Nederland voor de juiste zorg, op de juiste plek, op het juiste moment. De pilot wordt medio 2023 afgerond.

Overige taken Publieke Gezondheid (overwegend contracttaken) Bijzondere zorg Sinds 2020 heeft de GGD er twee nieuwe (contract)taken bijgekregen: het uitvoeren van taken vanuit de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) en de inzet van de Wijk GGD’er. . In 2023 nemen 14 gemeenten de taken in het kader van de Wet verplichte GGZ

bij de GGD af.

verwachten dat dit gecontinueerd wordt en hopen dat nog meer gemeenten gaan aanhaken. Zowel professionals als inwoners kunnen hun zorgen en overlast melden bij het meldpunt niet acute zorg. Het gaat dan om mensen die (tijdelijk) de grip op hun leven (dreigen te) verliezen. Bijvoorbeeld mensen met zorgwekkend en/of onbegrepen gedrag die zorgmijdend zijn maar waarvan men vermoed dat ze wel hulp nodig hebben. Dit meldpunt vormt een laagdrempelig loket. De melder kan advies krijgen wat diegene zelf kan doen of de melding wordt door het meldpunt opgepakt en indien nodig toegeleid worden naar de juiste zorg en ondersteuning. De GGD voert in bepaalde situaties Verkennende Onderzoeken in het kader van een verzoekschrift voor een Zorgmachtiging. De wijk-GGD’ers zijn in 2023 actief in 5 gemeenten. We verwachten dat dit gecontinueerd wordt en dat meer gemeenten gebruik gaan maken van de diensten van de Wijk-GGD'er. Publieke gezondheidszorg voor asielzoekers en vluchtelingen COA-locaties (contracttaak) Voor de asielzoekers die in de COA-locaties verblijven voert de GGD in opdracht van het COA taken uit de terreinen van Jeugdgezondheidszorg, Hygienezorg en Gezondheidsbevordering (groepsvoorlichtingen). In het COL (aanmeldcentrum) in Budel worden TBC-screeningen uitgevoerd bij de nieuwe instroom van asielzoekers.

Gemeentelijke opvang (contracttaak) Het valt moeilijk te voorspellen in hoeverre er in 2024 nog gemeentelijke opvanglocaties zullen zijn voor vluchtelingen (tijdelijke noodopvang of crisisnoodopvang). Indien die opvang er is dan zal de GGD taken uitvoeren op de terreinen Jeugdgezondheidszorg, Hygienezorg en Gezondheidsbevordering. Hetzij op contractbasis voor gemeenten dan wel via de meerkostenregeling van het Rijk. Forensische geneeskunde (wettelijke taak en contracttaak) Het forensische team met artsen en verpleegkundige werkt voor de politieregio Oost-Brabant. Het team werkt in opdracht van de politie en gemeenten. Voor gemeenten voert het team de lijkschouwingen uit, de toetsing op euthanasie en uitstel van begraven. Voor de politie wordt de medische arrestantenzorg uitgevoerd en de medisch-forensische onderzoeken zoals bloedproeven, letselbeschrijving en zedenonderzoek. Verder leveren we Forensische-Medische Expertise Kinderen (FMEK) voor het Letselcentrum BO, waarin diverse ketenpartners samenwerken.

GGD Academy (contracttaak) De GGD Academy geeft trainingen/workshops aan professionals (tegen betaling) op thema's die betrekking hebben op publieke gezondheid. Het gaat bijvoorbeeld om onderwerpen als eenzaamheid, suïcide preventie, alcohol en drugs in het voortgezet onderwijs, positieve gezondheid en gezonde seksuele ontwikkeling bij kinderen en seksueel grensoverschrijdend gedrag.

Kansrijke Start (contracttaak) De eerste 1000 dagen van een kind (van -10 maanden tot 2 jaar) zijn cruciaal voor een goede start. De gezondheid van een kind voor, tijdens en na de geboorte blijkt een belangrijke voorspeller te zijn van problemen – zowel fysiek als mentaal – op latere leeftijd. In Nederland heeft 14% van de kinderen een valse start bij de geboorte. Het ministerie van VWS heeft alle gemeenten en alle professionals in het sociale en medische domein opgeroepen om hun bijdrage te leveren en een coalitie te formeren. Een coalitie is een samenwerkingsverband tussen de professionals die werken met (a.s.) ouders en hun kinderen in de periode van de eerste 1000 dagen. De coalitie wordt zoveel mogelijk gebouwd vanuit bestaande lokale netwerken. De deelnemers aan een coalitie kunnen per gemeente variëren; dit is afhankelijk van de lokale situatie. In 2023 is een groot deel van de gemeenten de regio van GGD Brabant actief aan de slag met Kansrijke Start. We verwachten dat in het kader van GALA/Spuk Kansrijke Start in 2024 e.v. wordt gecontinueerd en uitgebreid naar andere gemeenten. De GGD biedt hierbij ondersteuning (procesbegeleiding en/of advies) en maakt met JGZ onderdeel uit van het netwerk. Nu Niet Zwanger (contracttaak) Nu Niet Zwanger (NNZ) maakt de kinderwens bespreekbaar bij kwetsbare vrouwen én mannen met een opeenstapeling van complexe problemen en beperkingen.

NNZ ondersteunt hen bij het nemen van de regie over hun kinderwens. En NNZ ondersteunt bij het realiseren van adequate anticonceptie als er geen kinderwens is. Doel is het voorkómen van onbedoelde zwangerschappen bij vrouwen en mannen die op dat moment geen kinderwens hebben maar die door hun vele complexe problemen niet in staat zijn adequate anticonceptie te regelen en te gebruiken. In 2020 is in Helmond gestart met een pilot en deze is positief geëvalueerd. In 2022 is besloten dit programma binnen onze regio uit te rollen. In 2023 haken veertien gemeenten aan en in 2024 volgen de overige zes gemeenten. De GGD levert de projectleiding en twee inhoudelijke coördinatoren. Het opleiden en begeleiden van aandacht functionarissen bij diverse organisaties (onderwijs, jeugdzorg, jongerenwerk enz.) is een belangrijk onderdeel van het programma. Het programma wordt in 2025 geëvalueerd en dan kan desgewenst worden besloten om NNZ op te nemen in het basispakket van de GGD (vanaf 2026).

Steunpunt Mantelzorg (contracttaak) Het Steunpunt Mantelzorg Verlicht werkt op contractbasis voor de gemeenten Eindhoven en Valkenswaard en houdt zich bezig met het ontwikkelen van deskundigheid over mantelzorgondersteuning en het inzetten van deze deskundigheid t.b.v. mantelzorgers, hulpverleners, hulpvragers en belangstellenden. De ondersteuning bestaat uit directe ondersteuning van mantelzorgers en indirecte ondersteuning door het informeren en toerusten van beroepskrachten en vrijwilligers. Het steunpunt biedt zowel individuele als collectieve ondersteuning aan mantelzorgers. Alle individuele ondersteuning kent als uitgangspunt de ondersteuningsvraag van een mantelzorger. Mantelzorgers nemen rechtstreeks contact op met het steunpunt voor informatie, advies en begeleiding. De ondersteuning is voor burgers gratis en er is geen indicatie nodig.

Financiële paragrafen

Zowel in begroting als in de jaarrekening worden, cf. artikel 9 van het BBV, in afzonderlijke paragrafen de beleidslijnen vastgelegd met betrekking tot relevante beheersmatige aspecten. De voorgeschreven paragrafen zijn niet allen van toepassing op de GGD. De volgende paragrafen worden beschreven: -

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Onderhoud kapitaalgoederen

Financiering

Bedrijfsvoering

Verbonden partijen

Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het weerstandsvermogen kan worden omschreven als de mate waarin de organisatie in staat is om niet structurele financiële tegenvallers op te vangen zonder dat dit gevolgen heeft voor het bestaande takenpakket. Jaarlijks wordt bij de begrotingsbehandeling een actuele financiële risico-inventarisatie opgesteld. De omvang van de algemene reserve/weerstandsvermogen van de GGD BZO neemt

de laatste jaren weer langzaam toe, maar is gezien de omvang van de risico’s en exploitatieomvang nog vrij beperkt. De risico-inventarisatie van begin 2022 resulteerde in een benodigde weerstandscapaciteit van ca. € 2.400.000,- voor het Programma Publieke Gezondheid en ca. € 2.500.000,- voor het Programma Ambulancezorg. Eerder is besloten dat, gegeven de financieringsstructuur, voor de beide programma’s afzonderlijke algemene reserves worden aangehouden. Het bestuur heeft eerder vastgesteld dat het weerstandsvermogen niet direct tot dat bedrag hoeft te worden aangevuld, en dat de kaders en staffels zoals vastgesteld in de beleidsnotitie Kaders P&C-documenten 4GR hiervoor leidend zijn. Gegeven de verwachte omzet 2024 is voor beide programma’s inmiddels een hogere trede in de staffel van toepassing; voor PG is een bandbreedte van toepassing van € 2.000.000 tot € 2.400.000 en voor AZ van € 1.500.000,- tot € 2.000.000,-. In de 4GR-notitie is ook vastgesteld dat dit een kaderstellende bandbreedte is. Dit betekent dat het aan het Algemeen Bestuur van de Verbonden Partij overgelaten wordt of die bandbreedte ook volledig wordt ingevuld, aangezien dit organisatie-

specifiek is en wordt bepaald door de aard van de baten en lasten. Een lager weerstandsvermogen betekent wel dat financiële tegenvallers van hogere omvang niet uit die algemene reserve kunnen worden opgevangen. Na de voorgestelde bestemming van het verwachte resultaat 2022 bedraagt de Algemene Reserve PG ca. € 1.700.000 en de Algemene Reserve AZ ca. € 1.350.000,-. De verwachting is dat Algemene Reserves in de komende jaren vanuit reguliere exploitatiesaldi op het gewenste minimum niveau kunnen worden gebracht.

Om risico's te beheersen wordt, naast activiteiten zoals beschreven in deze en volgende paragrafen, door de GGD BZO actief risicomanagement ontwikkeld. Elk trimester staat het management in de marap-gesprekken nadrukkelijk stil bij de ontwikkeling en ontstaan van relevante risico's, en welke maatregelen genomen moeten worden om deze risico's te beperken. In de jaarrekening worden telkens alle geïnventariseerde risico’s uitgebreid beschreven, als belangrijkste nieuwe of toegenomen risico’s worden nu geïdentificeerd: -

Toenemende arbeidsmarktkrapte bij specifieke functies betekent dat vaker tijdelijk een andere invulling van de taakuitvoering moet worden georganiseerd (bv duurder personeel van derden / ZZP inhuren) om de noodzakelijke dienstverlening op peil te houden.

Het risico dat er zich beveiligingsproblemen voordoen. Hierbij te denken aan risico's van stroomuitval, cybercrime en andere situaties waarin systemen uitvallen en/of gegevens (tijdelijk) niet beschikbaar zijn of dat er schade ontstaat vanwege misbruik. Vanwege toegenomen (inzicht in de) externe dreiging en ervaringen (o.a. datalek covid), de geconstateerde achterstand in informatiebeveiliging in combinatie met de grote hoeveelheid persoonsgegevens die de GGD zowel bij PG als AZ beheert, wordt de omvang van dit risico hoger ingeschat.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12552512/1