B5 GGD Aanbiedingsbrief Programmabegroting 2024 en Ontwerp Programma begroting 2025
Tekst van het document
Per e-mail
Aan de Colleges van B&W en gemeenteraden van gemeenten verbonden aan de GGD Brabant-Zuidoost
Ons kenmerk:
2024/ab
:Je kenmerk: :Onderwerp:
Behandeld door: :Doorkiesnummer:
Pim Lamers
Datum:
088 0031 201
:
15 maart 2024
Eerste wijziging Programmabegroting 2024: en Ontwerp Programmabegroting 2025
Geacht College en Raad, Hierbij bieden wij u de eerste wijziging van de Programmabegroting 2024 en de Ontwerp Programmabegroting 2025 aan van de GGD Brabant-Zuidoost. Eerste wijziging Programmabegroting 2024 Deze eerste wijziging heeft betrekking op de uitbreiding van het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) met het vaccin tegen de Maternale Kinkhoest. Uw gemeente ontvangt voor deze uitbreiding van het RVP middelen van het Rijk via het gemeentefonds. Ontwerp Programmabegroting 2025 In bijgaande Ontwerp Programmabegroting 2025 zijn de volgende ontwikkelingen verwerkt:
•
Een raming van de algemene index in 2025 voor loonkosten en materiele kosten van 5,9% en een correctie op de index 2024 (1,38%) a.g.v. de CAO/SGO 2024. De algemene index waarvan nu in de ontwerpbegroting is uitgegaan, is conform de afgesproken regelingen met de 4 GR’en gebaseerd op de MEV/CPB-index. Het is niet uitgesloten dat de werkelijke index lager zal uitvallen, waarbij een belangrijk aspect de nog vast te stellen CAO afspraken voor het jaar 2025 zullen zijn. Op het moment dat het onderhandelingsresultaat van de CAO 2025 bekend is, zal de algemene index opnieuw berekend worden en zal een begrotingswijziging via het GGD-bestuur aan gemeenten worden aangeboden indien de nieuwe berekening een voldoende materieel verschil laat zien.
•
De basisinfrastructuur voor Covid-19 bestrijding (SPUK Rijk): deze is doorgetrokken na 2024, maar een definitief landelijk besluit is er (nog) niet. 1
Postadres
Bezoekadres
ggdbzo.nl
GGD Brabant-Zuidoost
Gebouw de Witte Dame
088 0031 100
Postbus 8684
Clausplein 10
5605 KR Eindhoven
5611 XP Eindhoven
Kvk nr. 50451154
•
Een raming van het volume contracttaken Publieke Gezondheid voor gemeenten in de ordegrootte van ca. € 8 mln.
De ontwerpbegroting die nu voorligt resulteert in een inwonersbijdrage in 2025 van € 22,81 per inwoner voor de gemeenschappelijke taken, een kindbijdrage van € 512,95 per kind voor het basisaanbod JGZ 0-4 en een totale bijdrage van € 850.408,- voor het Pubercontactmoment (JGZ). In het overzicht in paragraaf 8.2 van de ontwerpbegroting kunt u zien wat dit betekent voor de hoogte van de bijdrage per gemeente. Verder verwachten we dat het RVP vanaf 2025 verder uitgebreid zal worden (zie brief staatsecretaris aan Tweede Kamer d.d. 5 februari 2024). De (financiële) kaders zijn echter te onzeker om daarvoor nu al bedragen op te nemen in de ontwerpbegroting. Zodra hier duidelijkheid over komt, zal dit middels een begrotingswijziging voorgelegd worden.
Tot slot willen wij u volledigheidshalve nog meedelen dat de GGD een correctie op de algemene loon- en prijsindex in 2024 van 1,38% (die voor het programma Publieke Gezondheid ca € 445.000,- bedraagt) voor het huidige jaar zelf opvangt binnen haar begroting en wij hiervoor in 2024 geen verhoging van de inwonersbijdrage vragen. Wij verzoeken u om uw raad in de gelegenheid te stellen een zienswijze op bovenstaande documenten voor 8 juni a.s. kenbaar te maken aan het Algemeen Bestuur van de GGD zodat het Algemeen Bestuur hierover op 3 juli a.s. een besluit kan nemen. Mocht u nog vragen hebben n.a.v. deze begrotingswijziging dan kunt u die richten tot Pim Lamers, directie- en bestuurssecretaris.
Hoogachtend, Namens het Algemeen Bestuur
Voorzitter
Bijlagen:
Secretaris
Eerste wijziging Programmabegroting 2024 en Ontwerp Programmabegroting 2025
2 Postadres
Bezoekadres
ggdbzo.nl
GGD Brabant-Zuidoost
Gebouw de Witte Dame
088 0031 100
Postbus 8684
Clausplein 10
5605 KR Eindhoven
5611 XP Eindhoven
Kvk nr. 50451154
1e BEGROTINGSWIJZIGING 2024: Uitbreiding RVP
Toelichting: De inhoud van het RVP wordt regelmatig aangepast, cq (structureel) uitgebreid. Gebruikelijk vindt dan het eerste jaar financiering plaats via het RIVM, waarbij financiële ervaringsgegevens worden verzameld voor de vaststelling van het juiste tarief. Dit tarief is dan de basis voor de structurele ophoging van de vergoeding voor gemeenten in het gemeentefonds. Met ingang van 2024 is nu de Maternale Kinkhoest Vaccinatie (MKV) structureel opgenomen in het RVP en de vergoeding voor gemeenten in het gemeentefonds. In bijlage 4 is weergegeven welk bedrag elke gemeente daarvoor volgens de decembercirculaire 2023 in 2024 ontvangt. Het totaalbedrag dat daaruit voortvloeit wordt vervolgens verdeeld over het aantal inwoners dat voor de GGDbegroting 2024 is gehanteerd; dit gemiddelde wordt gehanteerd voor aanpassing van de inwonerbijdrage; 0,247/inwoner. De kleine herverdeeleffecten die hierbij ontstaan zijn omwille van administratieve eenvoud en solidariteit als algemeen geaccepteerd te beschouwen. In bijlage 1 wordt de herziene begroting 2024 weergegeven, afgezet tegen de primaire begroting 2024. Hierbij zijn overigens alleen mutaties als gevolg van deze wijziging verwerkt en nog geen andere algehele actualisatie. De blauw gearceerde kolommen daarin zijn gelijk aan onderstaande wijziging. In bijlage 2 wordt het gewijzigde overzicht van de bijdragen per gemeente weergegeven.
In bijlage 3 wordt de gewijzigde berekening van de inwoner- en kindbijdragen weergegeven.
UITGAVEN
INKOMSTEN
Codering Omschrijving van de post Programma Publieke Gezondheid
Bedrag
VerhogingVerlaging 0
Codering Omschrijving van de post 0
Verhoging
Bedrag
Verlaging
Programma Publieke Gezondheid
200.000
1.4.2 Gem. inwonerbijdrage
200.000
7.4.1 Baten Rijk
Saldo uitgaven
0
Saldo inkomsten
Aldus vastgesteld in de vergadering van het Algemeen Bestuur van de GGD Brabant Zuidoost dd 3 juli 2024.
Voorzitter: Mevr. C Dortmans
Secretaris: Mevr. V. Zeeman
1
200.000
200.000
0
Bijlage 1 Gewijzigde begroting 2024 PUBLIEKE GEZONDHEID Begroting
1e wijz.
2024 Volgnr. Cat. Omschrijving
AMBULANCEZORG
Begroting
Begr. 2024 uitbreiding RVP
Begroting 1e wijziging Begroting 24
TOTAAL GGD
Begroting
Begroting
1e wijz.
Begroting
2024
2024
Begr. 2024 uitbreiding RVP
2024
2024
2024
na 1e wijz.
primair
na 1e wijz.
primair
35.110.000
35.110.000
21.450.000
21.450.000
56.560.000
56.560.000
primair
na 1e wijz.
Lasten 4
1.0 Personele kosten
6
2.0 Rente en afschrijvingen
835.000
835.000
1.480.000
1.480.000
2.315.000
2.315.000
8
3.0 Inhuur personeel van derden
700.000
700.000
500.000
500.000
1.200.000
1.200.000
10
3.1 Energie
140.000
140.000
725.000
725.000
865.000
865.000
12
3.3 Duurzame goederen
75.000
75.000
0
0
75.000
75.000
14
3.4 Overige goederen en diensten
10.825.000
10.825.000
5.900.000
5.900.000
16.725.000
16.725.000
16
6.0 Toevoeging reserves/voorz.
105.000
105.000
255.000
255.000
360.000
360.000
18
4.2 Vermogensoverdrachten
570.000
570.000
0
0
570.000
570.000
20
0 Verrekening overhead
-2.070.000
-2.070.000
2.070.000
2.070.000
0
0
785.000
785.000
0
0
785.000
785.000
32.380.000
79.455.000
0
79.455.000
200.000
17.865.000
Wendbaarheid-/ontwikkelingsbudget Totaal lasten
47.075.000
0
47.075.000
32.380.000
0
200.000
17.865.000
0
0
17.665.000
Baten 1
4.2 Gem. inwonerbijdrage
17.665.000
1a
4.2 JGZ 0-4 bijdrage basispakket
14.390.000
14.390.000
0
0
14.390.000
14.390.000
3
4.2 Bijdragen gemeenten
180.000
180.000
5.000
5.000
185.000
185.000
5
3.4 Contracttaken gemeenten
6.600.000
6.600.000
15.000
15.000
6.615.000
6.615.000
5a
3.4 Idem Mantelzorgcompliment
570.000
570.000
0
0
570.000
570.000
7
4.1 Baten Rijk
3.570.000
880.000
880.000
4.650.000
9
3.4 Baten Zorgverzekeraars
190.000
190.000
31.400.000
31.400.000
31.590.000
31.590.000
11
3.4 Baten instell/bedrijven
1.980.000
1.980.000
80.000
80.000
2.060.000
2.060.000
13
3.4 Baten particulieren
1.535.000
1.535.000
0
0
1.535.000
1.535.000
17
3.4 Diverse baten
0
0
0
0
0
0
19
6.0 Onttrekking reserves
195.000
195.000
0
0
195.000
195.000
47.075.000
32.380.000
0
32.380.000
79.455.000
0
79.455.000
0
0
0
0
0
0
0
Totaal baten Saldo
3.770.000
-200.000
47.075.000
0
0
0 1
-200.000
4.450.000
Bijlage 2 Gewijzigd Overzicht inwonerbijdrage en overige bijdragen per gemeente 2024
Gemeente
Asten Bergeijk Best Bladel Cranendonck Deurne Eersel Eindhoven Geldrop-Mierlo Gemert-Bakel Heeze-Leende Helmond Laarbeek Nuenen, Gerwen en Nederwetten Oirschot Reusel-De Mierden Someren Son en Breugel Valkenswaard Veldhoven Waalre
# Inwoners per 1-1-2023
# kinderen 0-4 per 1-1-2023
Inwoner bijdrage per inwoner 21,007
Uitbreid RVP aanpassing inw bijdr 0,247
Inwoner bijdrage puber cm cf VWS
Inwoner bijdrage p/kind 0-4 477,80
Inwoner bijdrage TOTAAL (incl wijz)
17.253 19.088 30.893 21.010 20.881 32.982 20.007 243.710 40.463 31.380 16.635 94.898 23.250 24.009 19.220 13.549 20.068 18.016 31.546 46.415 17.973
658 684 1214 750 689 1209 749 8876 1552 1277 591 3694 932 927 660 591 878 744 1090 1666 690
362.439 400.987 648.978 441.363 438.653 692.862 420.293 5.119.684 850.018 659.208 349.456 1.993.549 488.419 504.364 403.760 284.628 421.574 378.467 662.696 975.053 377.564
4.261 4.715 7.631 5.189 5.158 8.147 4.942 60.196 9.994 7.751 4.109 23.440 5.743 5.930 4.747 3.347 4.957 4.450 7.792 11.465 4.439
16.558 18.024 31.793 19.652 19.527 32.266 17.298 243.432 41.011 29.609 14.760 109.685 21.901 21.690 17.890 12.013 17.731 17.125 29.151 43.524 17.490
314.393 326.816 580.050 358.350 329.205 577.661 357.873 4.240.958 741.547 610.151 282.380 1.764.995 445.310 442.921 315.348 282.380 419.509 355.484 520.803 796.016 329.682
697.651 750.541 1.268.451 824.555 792.542 1.310.936 800.405 9.664.271 1.642.569 1.306.720 650.706 3.891.669 961.373 974.905 741.746 582.368 863.771 755.525 1.220.441 1.826.057 729.176
803.246
30.121 ***)
16.874.013
198.402
792.132 14.391.832
32.256.379
Bijdrage Bijdrage onderzoek uitloop locaties schalen JGZ
57.500
95.000
28.908
86.408 **)
95.000 *)
Totaal
(incl wijz) 697.651 750.541 1.268.451 824.555 792.542 1.310.936 800.405 9.816.771 1.642.569 1.306.720 650.706 3.920.577 961.373 974.905 741.746 582.368 863.771 755.525 1.220.441 1.826.057 729.176 32.437.787
*) Deze bijdrage wordt achteraf afgerekend obv de werkelijke kosten. **) Behoudens de genormeerde bijdragen van Helmond en Eindhoven voor het gebruik van onderzoekslocaties in de beide hoofdgebouwen, geldt dat in alle gemeenten de JGZ-locatie 4-18 door de gemeente geregeld en integraal betaald wordt, zodat de vergoeding daarvoor niet in een algemene bijdragesfeer valt. ***) Deze bijdrage wordt tzt achteraf definitief vastgesteld op basis van het werkelijke aantal kinderen 0-4 per 1-1-2024;
1
Bijlage 3 Berekening gewijzigde inwonerbijdrage 2024
Bijdrage per inwoner gemeensch takenpakket Prim. Begroting 2024 1e begr.wijz. '24 uitbreiding RVP
€ 21,007 € 0,247
Bijdrage per inwoner 2024 gemeensch takenpakket
€ 21,254
Bijdragen Pubercontactmoment Prim. Begroting 2024
€ 792.132
Totaal Bijdragen 2024 pubercontactmoment
Geen wijziging
Bijdrage JGZ 0 -4 per kind Prim. Begroting 2024
€ 792.132
€ 477,80
Bijdrage per kind 2024 JGZ 0-4
Geen wijziging
1
€ 477,80
Bijlage 4 Tabel mutatie gemeentefonds 2024 vlgs decembercirculaire 2023 mbt RVP/Maternale Kinkhoest
Gemeente
Bedrag
743 Asten 1724 Bergeijk 753 Best 1728 Bladel 1706 Cranendonck 762 Deurne 770 Eersel 772 Eindhoven 1771 Geldrop-Mierlo 1652 Gemert-Bakel 1658 Heeze-Leende 794 Helmond 1659 Laarbeek 820 Nuenen 823 Oirschot 1667 Reusel-De Mierden 847 Someren 848 Son en Breugel 858 Valkenswaard 861 Veldhoven 866 Waalre
3.381,03 3.427,93 6.706,90 3.849,65 3.920,66 6.770,43 3.682,73 80.944,69 8.514,91 5.985,87 2.949,05 25.498,70 4.135,59 4.702,22 3.453,24 2.443,46 3.764,56 3.403,96 6.900,91 10.625,28 3.452,57 198.514,31
TOTAAL
# inwoners Begr. 2024 17.253 19.088 30.893 21.010 20.881 32.982 20.007 243.710 40.463 31.380 16.635 94.898 23.250 24.009 19.220 13.549 20.068 18.016 31.546 46.415 17.973
803.246
1
p / inw: 0,247
PROGRAMMABEGROTING 2025
Datum
14 februari 2024
Auteur:
Pim Lamers/Erwin Verhoeven
Functie:
Ambtelijk Bestuurssecretaris/management Financien en Control
Aantal pagina's:
50
Status:
Concept
Versie:
1.0
Ontwerp Programmabegroting 2025 GGD Brabant-Zuidoost
Vastgesteld door het Algemeen Bestuur in zijn openbare vergadering van 3 juli 2024
Voorzitter: ………………………………………………….
Secretaris: …………………………………………….
C. Dortmans
V. Zeeman
Programmabegroting 2025 - Pim Lamers/Erwin Verhoeven
2
Ontwerp Programmabegroting 2025
Inhoudsopgave 1.
Inleiding ......................................................................................................................................................................... 6
2.
Bestuur en werkgebied ................................................................................................................................................. 7
3.
Kerngegevens ................................................................................................................................................................ 8
4.
Context en samenvatting .............................................................................................................................................. 9
5.
Programmabegroting .................................................................................................................................................. 19 5.1.
Pijler Onderzoek, gezondheidsbevordering en beleidsondersteuning gemeenten ......................................... 19
5.2.
Pijler Gezondheid beschermende taken ............................................................................................................ 20
5.3.
Pijler toezichttaken ............................................................................................................................................. 21
5.4.
Pijler Crisisplan en crisistaken (wettelijke taak, inwonersbijdrage) ................................................................. 21
5.5.
Pijler Jeugdgezondheidszorg voor 0 tot 18-jarigen (wettelijke taak, kindbijdrage JGZ 0-4, ........................... 22 inwonersbijdrage JGZ 4-18) ............................................................................................................................... 22
6.
7.
5.6.
Pijler Ambulancezorg ......................................................................................................................................... 22
5.7.
Overige taken Publieke Gezondheid (overwegend contracttaken) .................................................................. 23
Financiële paragrafen ................................................................................................................................................. 26 6.1.
Weerstandsvermogen en risicobeheersing ....................................................................................................... 26
6.2.
Financiële kengetallen ........................................................................................................................................ 27
6.3.
Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................................................................. 28
6.4.
Financiering ........................................................................................................................................................ 29
6.5.
Geprognosticeerde balans ................................................................................................................................. 30
6.6.
EMU-saldo ........................................................................................................................................................... 30
6.7.
Verbonden partijen ............................................................................................................................................. 31
Financiële begroting .................................................................................................................................................... 33 7.1.
Overzicht van baten en lasten ............................................................................................................................ 33
7.2.
Toelichting op baten en lasten ........................................................................................................................... 34
7.3.
Specificatie directe kosten en overhead ........................................................................................................... 36
7.4.
Staat van financieringen ..................................................................................................................................... 37
Programmabegroting 2025 - Pim Lamers/Erwin Verhoeven
4
8.
7.5.
Staat van investeringen ...................................................................................................................................... 38
7.6.
Staat van reserves .............................................................................................................................................. 39
7.7.
Staat van voorzieningen ..................................................................................................................................... 40
7.8.
Meerjarenramingen baten en lasten .................................................................................................................. 41
Bijlagen ........................................................................................................................................................................ 43 8.1.
Berekening inwonerbijdrage 2025 ..................................................................................................................... 43
8.2.
Overzicht inwonerbijdrage en overige bijdragen per gemeente 2025 .............................................................. 44
8.3.
Overzichten indicatieve ontwikkeling gemeentelijke bijdragen t/m 2028 ....................................................... 45
8.4.
Overzicht GGD taken .......................................................................................................................................... 47
8.5.
Lijst van Afkortingen........................................................................................................................................... 49
Programmabegroting 2025 - Pim Lamers/Erwin Verhoeven
5
1. Inleiding Deze ontwerp programmabegroting is opgesteld met inachtneming van de relevante voorschriften zoals opgenomen in het "Besluit begroting en verantwoording Provincies en gemeenten” (BBV). Dit besluit schrijft voor dat bij de financiële verantwoording de kosten van de overhead in een apart programma getoond worden. De kosten van de primaire uitvoerende taken dienen dan exclusief overheadkosten getoond te worden. Daarnaast dienen de eventuele heffing VPB, rente, algemene dekkingsmiddelen en de post onvoorzien apart verantwoord te worden. De uitwerking hiervan wordt weergegeven in hoofdstuk 4 van deze begroting en middels afzonderlijke bijlagen. Met ingang van deze begroting is er een wijziging doorgevoerd in de verantwoording van de overhead als gevolg van een wijziging in de BBV. De kosten van managers en secretariaten van de uitvoerende teams dienen voortaan onder de directe programmakosten te worden verantwoord en niet meer als overhead. Verder schrijft het BBV (gemeentelijke) taakvelden en beleidsindicatoren voor; in de GGD-begroting wordt onderscheid gemaakt in 2 programma’s Publieke Gezondheid en Ambulancezorg. Gemeentelijke beleidsindicatoren zijn niet van toepassing omdat die niet integraal door de GGD worden uitgevoerd.
Het algemeen bestuur van de GGD heeft in 2018 aan de directeur van de GGD een bestuursopdracht gegeven om te komen tot een stabiele en wendbare organisatie. Eind 2023 is deze bestuursopdracht afgerond en geëvalueerd en middels een separate verantwoording met onze gemeenten gedeeld. Deze opdracht heeft mooie resultaten opgeleverd. De eenmalige middelen die gemeenten hiervoor beschikbaar hebben gesteld zullen eind 2024 besteed zijn. Derhalve heeft de bestuursopdracht in deze ontwerpbegroting geen plek meer gekregen. De Coronacrisis ligt inmiddels achter ons. Covid-19 blijft weliswaar als ziekte onder ons maar is op het niveau van een gewone infectieziekte gekomen. Mogelijk dat de GGD in 2025 nog een taak krijgt bij het vaccineren van de bevolking tegen Covid-19. De kaders hiervoor zijn momenteel onbekend en te onzeker om reeds in deze ontwerpbegroting te verwerken. Wel zijn extra rijksmiddelen (SPUK) en kosten opgenomen in deze ontwerpbegroting voor versterking van infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid die vanaf 2023 aan de GGD beschikbaar worden gesteld. We veronderstellen hierbij dat deze Rijksmiddelen ook na 2024 beschikbaar zullen zijn. Verder zijn we in deze ontwerpbegroting uitgegaan van een vergelijkbare groei van de inwonersaantallen als in voorgaande jaren (een groei van ca.
0,5% per jaar) en hebben we vooralsnog geen rekening gehouden met eventuele schaalsprongeffecten. Deze begroting bestaat uit: 1.
Een algemeen deel met algemene ontwikkelingen, kerndata en een inleiding met samenvatting.
2.
Een beleidsdeel met daarin de beschrijving van de taakvelden per pijler en de verplichte paragrafen.
3.
Een financiële begroting met daarin een overzicht van baten en lasten, een meerjarenraming en de staten van vaste activa, reserves, voorzieningen en financieringen.
De programmabegroting wordt onderverdeeld in 2 programma's, nl.: a.
Publieke Gezondheid
b.
Ambulancezorg
De GGD-taken zijn onderverdeeld naar 7 pijlers. Binnen die pijlers zijn de taakvelden samenvattend beschreven in hoofdstuk 5.
Programmabegroting 2025 - Pim Lamers/Erwin Verhoeven
6
2. Bestuur en werkgebied Gemeenschappelijke Regeling Eind 2005 hebben alle gemeenten besloten tot de instelling van de Gemeenschappelijke Regeling GGD BrabantZuidoost. Algemeen Bestuur
21 leden
Vertegenwoordigende wethouders van alle gemeenten Dagelijks Bestuur
Portefeuille
Cathalijne Dortmans
Voorzitter
Eric Beex
Vicevoorzitter/Portefeuille personeel
Veronique Zeeman
Secretaris
Hennie Driessen
Portefeuille financiën
Samir Toub
Lid
Mathil Sanders
Lid
Monika Slaets
Lid
Overzichtskaart werkgebied
Programmabegroting 2025 - Pim Lamers/Erwin Verhoeven
7
3. Kerngegevens Inwoners (per 1 januari 2024) Aantal deelnemende gemeenten
21
Totaal aantal inwoners in het werkgebied
809.180
Aantal kinderen in zorg 4–18
112.826
Aantal kinderen in zorg 0–4
30.161
Ramingen 2025 Personeel Formatie in fte's
675
Formatie in personen
890
Financiën Programma Publieke Gezondheid Totaal exploitatie
€ 54.700.000
Programma Ambulancezorg Totaal exploitatie
Programmabegroting 2025 - Pim Lamers/Erwin Verhoeven
€ 36.125.000
8
4. Context en samenvatting Deze ontwerp programmabegroting kan niet los gezien worden van de context waarbinnen de GGD opereert. In dit hoofdstuk schetsen we de missie en visie van de GGD en een aantal ontwikkelingen die effect (kunnen) hebben op de begroting. Daar waar dat kan hebben we de financiële gevolgen expliciet aangegeven. Missie De GGD Brabant-Zuidoost streeft – onder regie van de gemeenten – door middel van preventie naar gezondheidswinst van alle inwoners, om zo een bijdrage te leveren aan de kwaliteit van hun leven en zelfredzaamheid te vergroten. Wij zijn een proactieve, innovatieve en resultaatgerichte organisatie. Onze dienstverlening betreft gezondheid, preventie en snelle interventie, is professioneel en betrouwbaar en komt tot stand vanuit de wens van de klant en in dialoog met onze opdrachtgevers en samenwerkingspartners. Vanuit de Wet Publieke Gezondheid geven wij vorm en inhoud aan onze collectieve preventie en gezondheidswinst. Visie De GGD Brabant-Zuidoost wil een wendbare organisatie worden, die werkt vanuit klantwaarden en het maatschappelijke belang. We zijn er altijd voor iedereen, beschermen en bewaken de gezondheid en willen de verbinder van preventie zijn. We zijn paraat bij grote en kleine crises en verzorgen 24/7 de ambulancezorg in onze regio.
Hierbij gaan we uit van een brede definitie van gezondheid: gezondheid wordt niet meer gezien als de afwezigheid van ziekte, maar als het vermogen van mensen om met de fysieke, emotionele en sociale levensuitdagingen om te gaan en zoveel mogelijk eigen regie te voeren. In deze visie is gezondheid niet langer meer strikt het domein van de zorgprofessionals, maar van ons allemaal. Het gaat immers om het vermogen om met veranderende omstandigheden om te kunnen gaan. Het Meerjarig Beleidsplan 2022-2026 Het GGD-bestuur heeft in 2022 een nieuw Meerjarig Beleidsplan voor de periode 2022 – 2026 vastgesteld. Dat plan is tot stand gekomen in overleg met gemeenten en ketenpartners. De GGD ziet voor de komende jaren de volgende maatschappelijke uitdagingen: •
Effecten van Covid-19 op de volksgezondheid
•
Het verkleinen van gezondheidsverschillen
•
Bevorderen van een gezonde leefstijl in een gezonde leefomgeving
•
Bevorderen van een mentaal gezonde samenleving
•
Een signalerende regionale functie in de openbare geestelijke gezondheidszorg
•
De juiste ambulancezorg als onderdeel van de acute zorgketen.
Diverse thema’s uit het Meerjarig Beleidsplan hebben inmiddels een plek gekregen binnen de lokale en regionale plannen in het kader van IZA en GALA (zie ook volgende paragraaf).
Programmabegroting 2025 - Pim Lamers/Erwin Verhoeven
9
Zorgakkoorden en een regionale preventie infrastructuur In het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond & Actief Leven Akkoord (GALA) maken gemeenten en verschillende partijen in het zorgdomein en het sociale domein afspraken over te bereiken gezondheidsdoelen voor de komende jaren. Om de gezondheidszorg in de toekomst betaalbaar en toegankelijk te houden zal zwaarder op preventie ingezet moeten worden. Beide akkoorden hangen nauw met elkaar samen en passen in een beweging van “zorg bij ziekte” en naar “zorg voor gezondheid"' die door veel gemeenten al is ingezet. De ambities en thema's die in GALA en IZA centraal staan, komen sterk overeen met de ambities in het MJB-plan van de GGD. Met instemming van het Algemeen Bestuur van de GGD is dan ook besloten om de thema's en ambities van het MJB-plan op te nemen in de regionale en lokale plannen in het kader van GALA en IZA. De GGD zal als kernpartner van onze gemeenten een rol spelen bij het ontwikkelen van een regionale preventie infrastructuur en kennisinfrastructuur op het terrein van de publieke gezondheid en bij de regionale ontwikkeling en lokale implementatie van de ketenaanpakken op het terrein van gezonde leefstijl en preventie.
Ook ondersteunt de GGD onze gemeenten en andere ketenpartners bij het leren en ontwikkelen (zoals het delen van best practices, evalueren van interventies ed.) en leveren we gezondheidsdata op maat zodat goede keuzes gemaakt kunnen worden en waar nodig programma's bijgestuurd kunnen worden. Zorg coördinatie bij spoedeisende hulp (waaronder Ambulancezorg) Met zorg coördinatie bedoelen we dat alle ketenpartners binnen de regio werken vanuit 1 zorgloket binnen het verzorgingsgebied. Het gaat er hierbij om dat triagisten vanuit verschillende disciplines meer samenwerken. De inwoner met een zorgvraag kan bij dit loket terecht en het loket bepaalt uiteindelijk welke zorg nodig is. Zodoende krijgt de inwoner direct de zorg die hij of zij nodig heeft, zonder eerst (onnodig) de gang naar de Spoedeisende Hulp te maken. Landelijk zijn hierin de eerste stappen gezet. Binnen het verzorgingsgebied BrabantZuidoost zullen we de zorgcoördinatie met de regionale partners verder uitwerken binnen de kaders van het Integraal Zorgakkoord (IZA). Vernieuwing van de Jeugdgezondheidszorg Vanaf 1.1.2021 is de Jeugdgezondheidszorg (JGZ) voor 0 tot 4-jarigen bij de GGD ondergebracht, zodat er sprake is van een doorlopende lijn JGZ voor 0 tot 18-jarigen. In samenwerking met de 21 gemeenten werken we aan een huisvestings- en onderhoudsplan voor de JGZ-locaties (momenteel zijn er ca.
50 JGZ-locaties waarvan 32 consultatiebureaus verspreid over de regio). Hierbij willen we de consultatiebureaus transformeren naar lokale werk- en ontmoetingslocaties voor de JGZ 0–18 jaar. We denken hiermee efficiencywinst te kunnen behalen. We werken vanuit een eigentijdse toekomstvisie op JGZ waarin ieder kind heeft het recht op te groeien in een veilige en stimulerende omgeving die het mogelijk maakt dat het kind zich optimaal ontwikkelt. Onze missie is het bevorderen van ontwikkelingskansen en het verkleinen van gezondheidsverschillen, zodat alle kinderen veilig en gezond kunnen opgroeien. Hierbij geven we extra aandacht aan gezinnen waarvoor dat niet vanzelfsprekend is. Het nieuwe landelijk professioneel kader voor de JGZ dat per augustus 2022 in werking is getreden biedt meer ruimte aan professionals.
Programmabegroting 2025 - Pim Lamers/Erwin Verhoeven
10
De JGZ staat voor grote maatschappelijke opgaven en ziet drie belangrijke uitdagingen die het noodzakelijk maken om de dienstverlening te herzien: Veranderende behoeftes van onze klanten JGZ is alleen effectief als het aanbod aansluit bij de behoefte van de ouders en jongeren. Veranderende behoeftes van gezinnen vragen om aanpassingen van onze dienstverlening en de wijze van aanbieden, zodat we blijven aansluiten bij gezinnen van nu. Doen we dat niet, dan verliezen we de vanzelfsprekendheid waarmee ouders met hun pasgeborene naar het consultatiebureau gaan en raken we ons hoge bereik kwijt. Voor het optimaal inzetten van de expertise van de JGZ-professionals is samenwerking met zowel ouders en jongeren als met ketenpartners essentieel. Meer en meer rusten we ouders en jongeren toe om waar dat kan zelf regie hebben over de samenwerking met JGZ. Krapte op de arbeidsmarkt De krapte in de arbeidsmarkt, met name voor jeugdartsen, dwingt ons tot het maken van slimmere keuzes om zo toch alle gezinnen te kunnen blijven ondersteunen. Bijvoorbeeld meer gebruik maken van online en collectieve dienstverlening en door data gedreven werken. Toename van het aantal en de complexiteit van de onderzoeken op indicatie In bijna de hele regio zien we een toename van het aantal en de complexiteit van de onderzoeken op indicatie.
De druk op en personeelstekorten bij de eerste en tweedelijns zorg en bij de kinderopvang maakt dat er vaker een beroep wordt gedaan op de JGZ. Tijdens de corona periode zijn er minder kinderen gezien. Nu zien we meer kinderen, signaleren we ook toegenomen problematiek wat vervolgens leidt tot meer doorverwijzingen. Er is een flinke toename van expats/nieuwkomers. Het merendeel van de landen van herkomst heeft geen preventief aanbod zoals in dat in Nederland is georganiseerd. Afgezien van de taalbarrières, vergt enkel het primair in beeld krijgen en houden van deze kinderen en het vervolgens hierbinnen normaliseren, signaleren en verwijzen al veel maatwerk. Sommige kinderen staan op de wachtlijst voor hulp. Voor sommige vormen van hulp zijn lange wachttijden, waardoor de JGZ het welzijn van het kind blijft volgen en ondersteuning blijft bieden. De uitdagingen zoals hierboven geschetst betekenen dat we de JGZ grondig moeten herzien. Hiervoor is in 2023 een meerjarig vernieuwingsprogramma gestart onder de naam Generatie Gezond. Samen met verschillende andere organisaties en in co-creatie met onze klanten werken we een nieuwe dienstverlening uit die beter aansluit bij de behoefte van ouders en jongeren. Vanuit een basis waarbij iedereen toegang blijft houden tot de JGZ maar waarbij er ruimte is om kinderen die wat extra’s nodig hebben dat ook te geven.
Gemeenten (ambtenaren en wethouders) zijn bij het vernieuwingsprogramma betrokken. Het Algemeen Bestuur van de GGD erkent het belang van bovenstaande vernieuwing van JGZ en de noodzaak om ruimte voor vernieuwing te maken en heeft het besluit genomen om met ingang van 2023 tot en met 2026 jaarlijks ca.€800.000,- uit het wendbaarheidsbudget van de GGD te bestemmen voor deze vernieuwing.
Programmabegroting 2025 - Pim Lamers/Erwin Verhoeven
11
We streven met Generatie Gezond het volgende na: •
Nog meer dienstverlening op maat
•
Naast (en deels in plaats van) persoonlijk direct contact meer online contact en collectieve dienstverlening
•
Extra ruimte voor kwetsbare gezinnen
•
Meer aanwezig zijn op scholen en in de kinderopvang
•
Meer en betere inzet op beleidsadvisering, o.a. op basis van data-analyses
•
Laagdrempelige bereikbaarheid voor samenwerkingspartners
Versterking Infectieziektebestrijding en Pandemische Paraatheid (VIPP) Het kabinet werkt aan de versterking van de publieke gezondheidszorg en infectieziektebestrijding in het kader van pandemische paraatheid. Met als doel een slagvaardig, wendbaar en opschaalbaar stelsel van infectieziektebestrijding dat is toegerust op een grootschalige uitbraak van een A-infectieziekte met landelijke impact. Om die versterking te realiseren is in 2023 een aantal trajecten gestart waarmee eerste stappen zijn gezet. Na deze eerste, belangrijke stappen in de versterking van de publieke gezondheid zet het kabinet in op structurele versterking en samenwerking bínnen het stelsel van infectieziektebestrijding. Met als doel de publieke gezondheid blijvend te versterken én op- en afschaling in tijden van en na een pandemie mogelijk te maken. We versterken onze pandemische paraatheid en onze capaciteit bij Infectieziekte bestrijding (IZB). Het Rijk stelt hiervoor extra middelen ter beschikking (SPUK) en de GGD zet dat om in extra formatie. Het gaat hierbij om extra formatie voor IZB-artsen en –verpleegkundigen, epidemiologen/datascientists, gedragswetenschappers en communicatiefuncties. Het doel is om beter voorbereid te zijn op een volgende pandemie. De huidige SPUK reikt t/m 2024, we zijn ervan uitgegaan dat deze na 2024 gecontinueerd wordt.
Eind 2023 is een landelijk onderzoek afgerond naar de herijking van de formatienormering bij infectieziekte bestrijding door GGD’en. Op basis van dit onderzoek heeft adviesbureau Berenschot berekend dat onze GGD de formatie bij IZB verder dient uit te breiden van 9,3 fte naar 30 fte om de zeven wettelijke kerntaken van infectieziektebestrijding goed te kunnen uitvoeren (Eindrapportage Formatienormering IZB, Berenschot, 20-10-2023). Het gaat hierbij om de reguliere taken (excl. Pandemische paraatheid). De totale kosten van deze uitbreiding zijn geraamd op ca. 2,6 miljoen euro. Onduidelijk is nog waar de financiering voor deze uitbreiding vandaan moet komen Vooralsnog is deze uitbreiding niet in deze ontwerpbegroting verwerkt. Seksuele gezondheid De (toenmalige) minister en staatssecretaris van VWS hebben op 5 oktober 2022 hun beleidsvisie op seksuele gezondheid in de Tweede Kamer gepresenteerd middels een brief aan de Tweede Kamer. Daarin stellen zij dat gemeenten een belangrijke verantwoordelijkheid voor dit thema dragen. Het betreft dan met name de inzet op collectieve preventie gericht op de algehele bevolking of specifieke groepen die zich in een kwetsbare positie bevinden. VWS pleit voor een integraal beleid op het thema seksuele gezondheid en roept gemeenten en GGD’en op dit te doen door eigen beleid te vormen vanuit een integrale visie.
De GGD wil deze handschoen samen met onze gemeenten oppakken.
Programmabegroting 2025 - Pim Lamers/Erwin Verhoeven
12
Een onderdeel van de seksuele gezondheid is het voorkomen van verspreiding van SOA's. Hiervoor ontvangt de GGD financiële middelen vanuit de Rijksregeling Aanvullende Seksuele Gezondheidszorg (ASG). Er loopt momenteel landelijk een verkenning naar de positie van deze regeling waarbij wordt gekeken of deze regeling nog passend is bij de uitdagingen van deze tijd. De uitkomst van deze verkenning wordt begin 2024 verwacht. Tevens wordt seksuele gezondheid waarschijnlijk verankerd in de Wet Publieke Gezondheid. Het is de wens van de GGD om de zelftesten waarmee SOA's opgespoord kunnen worden te continueren (deze worden sinds medio 2022 tijdelijk tot medio 2024 extra gefinancierd door de gemeente Eindhoven). Daarnaast wil de GGD de collectieve preventie en het outreachende werken gericht op kwetsbare groepen (personen met een lage sociaaleconomische status, sekswerkers, expats, vluchtelingen) mogelijk maken. Hiervoor is binnen de huidige ASGregeling geen ruimte en deze doelgroepen bereiken we met het huidige aanbod (spreekuren) te weinig. Een voorstel met financiële gevolgen (begrotingswijziging) zal in 2024 aan het GGD-bestuur worden voorgelegd zodra de resultaten van de landelijke verkenning bekend zijn. De kosten van de SOA zelftesten (ca. 1200 per jaar) bedragen ca.
€ 125.000,- en de kosten van de collectieve preventie/outreachende activiteiten voor kwetsbare groepen worden geraamd op ca. € 300.000,- . Deze kosten zijn niet verwerkt in deze ontwerpbegroting. Rijksvaccinatieprogramma De Maternale Kinkhoest-vaccinatie (de zgn. 22 weken prik bij zwangere vrouwen die al in 2020 is ingevoerd) zal vanaf 2024 via het gemeentefonds verlopen (decentralisatie van de financiering). Verder wordt er landelijk gewerkt aan de implementatie van vier wijzigingen binnen het RVP-schema per 1 januari 2025. Het implementeren van de wijziging gebeurt over een periode van 5 jaar en bevat ook diverse inhaalcampagnes. Per 2030 zal het nieuwe RVP-schema volledig in werking zijn getreden. Ook verwachten we dat de uitvoering van de jaarlijkse vaccinaties van 60-plussers en risicogroepen tegen griep en Covid-19 vanaf 2025 bij de GGD’en belegd gaan worden. In deze ontwerpbegroting 2025 zijn alleen de kosten en baten m.b.t. maternale kinkhoest vaccinatie verwerkt (ca. € 200.000,- op jaarbasis). Van de overige ontwikkelingen zijn de budgettaire kaders nog onvoldoende bekend. Zodra die bekend worden zullen ze worden verwerkt in begrotingswijzigingen en worden deze voorgelegd aan het GGD-bestuur en onze gemeenten (dit laatste indien het gevolgen heeft voor de hoogte van de inwonersbijdrage).
Informatieveiligheid/privacy, verbetering van de informatiehuishouding en risicomanagement. De maatschappij en wetgeving stelt steeds hogere eisen aan informatieveiligheid. De GGD moet bij de ambulancezorg kunnen voldoen aan de NEN 7510 norm. Onze inzet is om hieraan in 2024 GGD-breed te voldoen (ook bij Publieke Gezondheid). Elke GGD-klant mag ervan uitgaan dat zijn/haar gegevens bij de GGD in veilige handen zijn. De kans op datalekken is toegenomen (cybercrime). De GGD heeft hiermee bij de Coronabestrijding te maken gehad en heeft haar niveau van informatieveiligheid opgehoogd, maar is nog niet op het gewenste niveau. In 2023 zijn goede stappen voorwaarts gezet en hebben gemeenten de GGD gefaciliteerd met extra middelen hiervoor. Drie cruciale sleutelfuncties m.b.t. informatieveiligheid en privacy t.w. de Functionaris Gegevensbescherming (inhuur), de Privacy Officer en de Security Officer zijn inmiddels ingevuld. De provincie heeft als toezichthouder op het archiefbeheer door gemeenschappelijke regelingen het huidige niveau van archiefbeheer bij de GGD als onvoldoende gekwalificeerd en een verbeterplan geëist.
Programmabegroting 2025 - Pim Lamers/Erwin Verhoeven
13
Het verbeterplan is door het GGD-bestuur vastgesteld en met de provincie gedeeld en wordt ook de komende jaren uitgevoerd. De formatie en het budget voor het archiefbeheer zijn inmiddels op het vereiste niveau gebracht. Forensische geneeskunde In Nederland is er een tekort aan forensische artsen. Ook de GGD BZO heeft hiermee te kampen. Dat heeft er mede toe geleid dat een deel van het werk (met name de arrestantenzorg en enkele forensisch-medische onderzoeken ten behoeve van de politie) is overgenomen door forensisch verpleegkundigen. Dit laat onverlet dat er extra forensische artsen moeten worden opgeleid om aan de huidige en toekomstige behoeften te kunnen voldoen. Het Rijk heeft extra middelen beschikbaar gesteld voor de versterking van de positie van forensische geneeskunde waaronder de opleiding van nieuwe artsen en bijscholing van zittende medewerkers. Forensische artsen worden ingezet ten behoeve van lijkschouwingen en euthanasie (gefinancierd door gemeenten) en artsen en verpleegkundigen ten behoeve van arrestantenzorg en forensisch medisch onderzoek (bloedonderzoek, DNA-afname, ed.) voor de politie. We zien de laatste jaren een toename in het aantal lijkschouwingen en euthanasieverklaringen. Op het terrein van forensische geneeskunde werkt de GGD BZO intensief samen met de GGD Hart voor Brabant.
In de praktijk is er sprake van 1 gezamenlijk forensische team, 1 werkwijze, 1 contract met de politie, 1 registratiesysteem ed. Vanaf 1 januari 2024 is de centrumfunctie belegd bij de GGDBZO zodat deze GGD het werkgeverschap heeft voor het forensisch team en de afspraken met de politie en de financiële stromen lopen via de centrum GGD. Deze centrumfunctie geldt voor de gehele politieregio Oost-Brabant. De politie is in het najaar 2023 gestart met de aanbesteding van de medische arrestantenzorg (het lopende contract met onze GGD loopt eind 2024 af). De GGD heeft het voornemen om hierop in te tekenen, maar mocht dit werk ons niet gegund worden dan verliezen we een groot deel van onze inkomsten, zal overcapaciteit afgebouwd moeten worden en zullen bepaalde kosten volledig ten laste komen van gemeenten (denk aan piketkosten, kosten voor bijscholing of de kosten van het registratiesysteem; deze kosten worden nu naar rato verdeeld over politie en gemeenten). In deze ontwerpbegroting zijn we ervan uitgegaan dat de medische arrestantenzorg voor de politie ook na 2024 gecontinueerd wordt. Nieuwkomers in onze regio Onze regio heeft de afgelopen decennia te maken gehad met een groeiende instroom van nieuwkomers/immigranten. Het gaat dan met name om asielzoekers, statushouders, arbeidsmigranten, expats en vluchtelingen uit de Oekraïne.
Het is moeilijk te voorspellen in hoeverre deze groei zich doorzet. Nieuwkomers brengen extra inspanningen voor de GGD met zich mee. Deels tellen nieuwkomers mee bij de inwonersen kindbijdrage aan de GGD (indien zij zijn opgenomen in de GBA), al ijlt dat een jaar na omdat 1 januari als peildatum voor de inwoners- en kindbijdrage geldt en de nieuwe instroom gedurende een jaar niet in de inwonersbijdrage meetelt terwijl de GGD aan deze mensen wel zorg moet leveren (vooral JGZ). Deels werden/worden die inspanningen aanvullend vergoed zoals de opvang van Oekraïense vluchtelingen en de opvang van asielzoekers in de crisisnoodopvang. De vergoeding van JGZ-activiteiten voor Oekraïense kinderen loopt via het gemeentefonds.
Programmabegroting 2025 - Pim Lamers/Erwin Verhoeven
14
We houden er rekening mee dat de instroom van nieuwkomers de komende jaren zal aanhouden of doorgroeien, gelet ook op de groeiambitie van onze regio en de oorlogen/rampen in de wereld (vluchtelingen) en dat deze doelgroepen van de GGD nog extra inspanningen zullen vragen. Ook verwachten we dat crisisnoodopvang van asielzoekers in de toekomst nog nodig zal zijn. Onder deze nieuwkomers bevinden zich ook kinderen en zodra deze kinderen een verblijfstatus hebben gekregen en in de gemeentelijk basisadministratie zijn opgenomen ontvangen deze kinderen reguliere Jeugdgezondheidszorg. De reguliere instroom van asielzoekers komt via Ter Apel terecht in de COA-locaties in onze regio. De diensten die de GGD voor deze groep uitvoert worden door het COA bij de GGD ingekocht (kosten en baten meegenomen bij contracttaken). Momenteel zijn er 7 reguliere COA-opvanglocaties in onze regio met een capaciteit van ruim 2.100 bedden, waarvan het AZC in Budel (1.500 bedden) verreweg het grootst is. De nieuwe spreidingswet zal ook gevolgen hebben voor het aantal en de spreiding van opvangplekken in onze regio. Omgevingswet De omgevingswet is per 1 januari 2024 van kracht. De GGD ondersteunt onze 21 gemeenten bij de implementatie en adviseert gemeenten bij het opstellen van omgevingsvisies, -plannen en bij het beoordelen van complexe omgevingsvergunningen.
We participeren in de Regionale Samenwerking Omgevingswet samen met onze 21 gemeenten, de Veiligheidsregio Zuidoost-Brabant, de Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant en de waterschappen. De 3 GGD’en in Brabant hebben in 2023 een online tool Omgevingsadvies ontwikkeld. Deze tool helpt gemeenten inzicht te geven wanneer advies van de GGD gewenst is vanwege de impact van een initiatief op de publieke gezondheid. We willen gezondheidsaspecten borgen in elk ruimtelijk initiatief, zowel het beschermen van de gezondheid als het bevorderen van een gezonde leefomgeving. De inspanningen van de GGD voor gemeenten in het kader van de omgevingswet vinden vooralsnog op contractbasis plaats. De Programmabegroting 2025 op hoofdlijnen In deze Programmabegroting wordt weergegeven welke doelstellingen de GGD in 2025 met de uitvoering van welke activiteiten en tegen welke kosten en baten verwacht te realiseren. Daartoe worden o.a. kerngegevens en kengetallen opgenomen, aan de hand waarvan bij de tussentijdse rapportages en de jaarrapportage (jaarrekening) bezien kan worden of gestelde doelen zijn gerealiseerd. Het programmadeel (hoofdstuk 5) is voorlopig gebaseerd op de productenraming 2024, die uiteraard in de loop van 2024 nog geactualiseerd wordt. Reeds bekende ontwikkelingen zijn uiteraard wel verwerkt. De indeling van het programmadeel is volgens bovengenoemde pijlers.
Financieel gezien is de begroting 2025 een actualisering van de begroting 2024 met een verwerking van (onderstaande) majeure ontwikkelingen en het vastgestelde percentage voor algemene kostenstijgingen voor 2025. Mocht later het takenpakket nog substantieel anderszins wijzigen, dan zal, voor zover van toepassing, een begrotingswijziging worden aangeboden. Voor de GGD zijn de afspraken die gemaakt zijn tussen de vier grote gemeenschappelijke regelingen (4 GR’en) en onze gemeenten wat betreft planning en control kader stellend. Het Algemeen Bestuur heeft deze, per 2023 nog geactualiseerde, uitgangspunten bekrachtigd. Die uitgangspunten zijn in deze begroting verwerkt. Conform de Wet Gemeenschappelijke Regelingen stelt de GGD BZO voorafgaand aan deze begroting ook een kadernota ten behoeve van de aangesloten gemeenten op.
Programmabegroting 2025 - Pim Lamers/Erwin Verhoeven
15
In deze nota worden de verwachte belangwekkende ontwikkelingen voor het komende en eventueel volgende jaren beschreven. De ontwikkelingen zijn ook opgenomen in hoofdstuk 4 van deze begroting. In deze begroting zijn die ontwikkelingen uiteraard, voor zover van toepassing, verwerkt. In dit kader is het volgende hierbij van belang nog aanvullend te benoemen: •
De bovengenoemde afspraak tussen de 4 GR’en en gemeenten over standaardisering van de wijze van indexering
•
De eerdere doelstelling om de omzet in contracttaken te vergroten om daarmee meer financiële armslag te krijgen lijkt (structureel) gerealiseerd te worden; het gaat dan om extra inzet van de GGD bij de voorbereiding en invoering van de omgevingswet, de WVGGZ, de Wijk GGD’er en de lokale preventie akkoorden. Dit is in deze begroting verwerkt.
•
De GGD BZO fungeert vanaf 1.1.2024 als centrum GGD voor de Forensische Geneeskunde voor de politieregio Oost-Brabant. Hiervoor is een overeenkomst aangegaan met de GGD Hart voor Brabant. Het gaat hier om de lijkschouwingen en de euthanasieverklaringen die wij in opdracht van gemeenten uitvoeren en de medische arrestantenzorg en de inzet van forensisch medische expertise voor de politie. Alle forensische artsen en verpleegkundigen zijn in dienst bij de centrum GGD en alle kosten en baten lopen via de centrum GGD waardoor de kosten en baten in vergelijking tot voorgaande jaren zijn gestegen. Uitgangspunt blijft dat de Forensische Geneeskunde kostendekkend is. Het centrummodel heeft geen gevolgen voor de hoogte van de inwonersbijdrage.
•
VWS heeft de GGD voor 2024 opdracht (en financiering) gegeven voor het in stand houden van een basisinfrastructuur voor Covidvaccinatie. In deze begroting is ervan uitgegaan dat dit voortaan een structureel onderdeel van de taken van de GGD zal blijven. We gaan er echter vooralsnog wel van uit dat de uitvoering hiervan met tijdelijk/ingehuurd personeel zal plaats vinden.
•
De politie is in het najaar 2023 gestart met de aanbesteding van de medische arrestantenzorg. De GGD heeft het voornemen om hierop in te tekenen, maar mocht dit werk ons niet gegund worden dan verliezen we een deel van onze inkomsten, zal overcapaciteit afgebouwd moeten worden en zullen bepaalde kosten volledig ten laste komen van gemeenten (denk aan piketkosten, kosten voor bijscholing of de kosten van het registratiesysteem; deze kosten worden nu naar rato verdeeld over politie en gemeenten). In deze ontwerpbegroting zijn we ervan uitgegaan dat de medische arrestantenzorg voor de politie ook na 2024 gecontinueerd wordt.
De omvang van de algemene reserve/het weerstandsvermogen van de GGD BZO neemt de laatste jaren weer langzaam toe. De risico-inventarisatie van begin 2024 resulteerde in een benodigde weerstandscapaciteit van ca. € 2.600.000,- voor het Programma Publieke Gezondheid en ca. € 2.800.000,- voor het Programma Ambulancezorg. Eerder is besloten dat, gegeven de financieringsstructuur, voor de beide programma’s afzonderlijke algemene reserves worden aangehouden. Het bestuur heeft eerder vastgesteld dat het weerstandsvermogen niet direct tot dat bedrag hoeft te worden aangevuld, en dat de kaders en staffels zoals vastgesteld in de beleidsnotitie Kaders P&Cdocumenten 4GR hiervoor leidend zijn. Gegeven de verwachte omzet 2025 is voor PG is een bandbreedte van toepassing van € 2.000.000 tot € 2.400.000 en voor AZ van € 1.500.000,- tot € 2.000.000,-. In de 4GR-notitie is ook vastgesteld dat dit een kaderstellende bandbreedte is.
Programmabegroting 2025 - Pim Lamers/Erwin Verhoeven
16
Dit betekent dat het aan het Algemeen Bestuur van de Verbonden Partij overgelaten wordt of die bandbreedte ook volledig wordt ingevuld, aangezien dit organisatie-specifiek is en wordt bepaald door de aard van de baten en lasten. Een lager weerstandsvermogen betekent wel dat financiële tegenvallers van hogere omvang niet uit die algemene reserve kunnen worden opgevangen. De reserves zijn ultimo 2023 respectievelijk ca. € 1.700.000,- en € 1.350.000,- voor PG en AZ. Voor de bepaling van de gemeentelijke bijdragen voor het gezamenlijke takenpakket wordt in principe voor een meerjarige periode een afspraak over de omvang van het takenpakket gemaakt, naast bovengenoemde afspraak over de wijze van indexering. Hiervoor is gekozen opdat hiervoor niet jaarlijks voorstellen, berekeningen en afrekeningen hoeven te worden gemaakt. Dit alles vanuit de gedachte dat de omvang van het gezamenlijke takenpakket gelijk blijft (behoudens specifieke besluiten) en dat de methodiek van indexering ervoor zorgt dat gemiddeld genomen de GGD de bijdrage ontvangt die daarvoor noodzakelijk is. Aangenomen wordt dat het langjarig gemiddelde van deze systematiek, gebaseerd op een objectieve, door een externe autoriteit vastgestelde norm, een aanvaardbaar financieringsniveau oplevert. Dat levert de GGD een budget op dat gemiddeld genomen moet voldoen om de gestegen kosten op te vangen.
Voor de indexering wordt de Macro Economisch Verkenning van het Centraal Plan Bureau van september gehanteerd. Voor 2025 betekent dit voor de GGD dat gerekend wordt met de volgende indexering: Loon 75% * 6,7% = 5,025% Prijs 25% * 3,5% = 0,875% Totaal index 2025: 5,90%
Programmabegroting 2025 - Pim Lamers/Erwin Verhoeven
17
Kosten en Financiering per pijler:
Inwoner bijdragen gemeenten Pijlers
Pubercontactmoment
Gezamenlijk takenpakket
JGZ 0-4
Contract Overige bijdragen Contract bijdragen Contract bijdragen Contract bijdragen bijdragen derden gemeenten gemeenten rijk zorgverzekeraars / overig
1 Monitoren, signaleren en adviseren
2,33
1.885.000
10.000
445.000
2 Uitvoerende taken gezondheidsbescherming
3,05
2.470.000
20.000
100.000
3 PG bij incidenten, rampen en crises
0,64
515.000
4 Toezicht houden
0,12
95.000
5 Jeugdgezondheidszorg 0-18
11,21
9.070.000
3.535.000
85.000
905.000
3.245.000
1.910.000
8.120.000
20.000
535.000
1.425.000 12.495.000
1.520.000
20.000
1.875.000
570.000
75.000
15.000
24.120.000 665.000
5.000
5.000
850.000
33.010.000
65.000
33.935.000
2.595.000
300.000
1.340.000
4.670.000
665.000
PuberContactMoment JGZ
0
6 Ambulancezorg
TOTAAL
7 Aanvullende taken PG
0,54
435.000
Overhead PG
4,93
3.990.000
185.000
2.975.000
120.000
1.915.000
1.195.000
40.000 2.170.000
1.405.000 20.000
11.825.000 2.190.000
22,814
18.460.000
850.000
15.470.000
175.000
8.360.000
6.450.000
35.380.000
5.680.000
90.825.000
Overhead AZ totaal
5. Programmabegroting In dit hoofdstuk zijn de zeven GGD-pijlers en daarbinnen de taakvelden op hoofdlijnen beschreven. In het dienstenoverzicht van de GGD zijn deze verder uitgewerkt. Dat overzicht bevat ook schattingen van aantallen (beoogde resultaten of kengetallen). 5.1.
Pijler Onderzoek, gezondheidsbevordering en beleidsondersteuning gemeenten
Onderzoek (inwonerbijdrage, desgewenst aanvullende contracttaak) De GGD voert in een cyclus van 4 jaar gezondheidsmonitors uit bij 0 tot 11-jarigen (via ouders), jongeren (12 tot 18-jarigen), volwassenen en ouderen. In 2024 worden de reguliere volwassenen- en ouderenmonitor en de extra monitor Jong Volwassenen uitgevoerd en de resultaten van deze monitors komen in 2025 beschikbaar. In het najaar 2025 wordt de monitor 0 tot 11-jarigen uitgevoerd. Daarnaast kunnen gemeenten specifieke (kleine) onderzoeksvragen aan het kenniscentrum onderzoek van de GGD stellen (binnen het basispakket) of kunnen zij op contractbasis aanvullende maatwerkonderzoeken door de GGD laten uitvoeren. Gezondheidsbevordering en ondersteuning lokaal gezondheidsbeleid (inwonerbijdrage, desgewenst aanvullende contracttaak) De GGD ondersteunt gemeenten bij het opstellen, uitvoeren en evalueren van lokale plannen voor gezondheidsbevordering. Het gaat om leefstijl thema’s (roken, gezond gewicht en alcohol/drugs), mentale gezondheid (incl. eenzaamheid) en bevorderen van een gezonde leefomgeving. Enkele voorbeelden van concrete uitvoeringstaken zijn: de week van de Lentekriebels (ca. 75 scholen) en het programma De gezonde school (per jaar ondersteunen we ca. 25 scholen).
In 2024 ondersteunt de GGD onze gemeenten bij de ontwikkelingen in het kader van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en de bijbehorende brede SPUK- regeling (in relatie tot het Integraal Zorg Akkoord). Het gaat om een noodzakelijke verandering van focus: meer gericht op gezondheidsbevordering, vroeg signalering en preventie. Doel is om te komen tot lokale integrale plannen en een regionaal integraal plan. En daarmee te bouwen aan een robuuste lokale en regionale preventie infrastructuur. In dit proces worden drie thema’s uit het Meerjarig Beleidsplan van de GGD meegenomen: verkleinen van gezondheidsverschillen, bevorderen van mentale gezondheid en een gezonde leefstijl in een gezonde leefomgeving. En wordt er een verbinding gelegd met de beweging De Stap naar Gezonder.
5.2.
Pijler Gezondheid beschermende taken
Infectieziektebestrijding en hygiënezorg. Algemene infectieziektebestrijding (inwonerbijdrage). De GGD neemt de meldingen van infectieziekten aan en neemt de nodige stappen en maatregelen om verspreiding te voorkomen (broncontactonderzoek, voorlichting, vaccinaties, advies). We voeren ook enkele preventieprojecten uit en implementeren de pandemische paraatheid waarvoor vanaf 2023 extra middelen vanuit het Rijk komen. In het kader van hygiënezorg bezoeken we risicolocaties en geven we adviezen m.b.t. evenementen. We beantwoorden hygiëne gerelateerde vragen van burgers, organisaties en gemeenten. TBC-bestrijding(inwonerbijdrage) In het kader van Tuberculosebestrijding screenen we risicogroepen (röntgenfoto’s), voeren we testen uit (Mantoux/IGRA) en zetten we BCG-vaccinaties. De personen bij wie TBC is aangetroffen worden door GGD-artsen en -verpleegkundigen behandeld en begeleid. In het AZC in Budel screenen we de nieuwe instroom van asielzoekers. In onze regio heeft TBC-bestrijding een relatief grote omvang vanwege de aanwezigheid van het aanmeldcentrum voor asielzoekers in Budel, grote aantallen internationale studenten aan de TU/e en Fontys, de expats die werken bij de Tech bedrijven en de Oost-Europese arbeidsmigranten.
Seksuele Gezondheid (subsidie rijk) De GGD screent risicogroepen op Seksueel Overdraagbare Aandoeningen (SOA's) en we behandelen personen bij wie een SOA is gevonden. We geven voorlichting over veilige seks. Aan jongeren tot 25 jaar verstrekken we daarnaast gratis thuistesten en bieden we jongerentestdag aan. We leveren PrEP zorg aan personen die een extra risico lopen op HIV-besmetting. We ondersteunen personen die slachtoffer zijn van seksueel geweld en leiden hen door naar professionele hulp (de GGD participeert in het Centrum Seksueel Geweld). Vaccinatie Expertise Centrum en het Rijksvaccinatieprogramma (inwonerbijdrage en contracttaak) In 2022 is gestart met het opzetten en inrichten van een Vaccinatie Expertise Centrum (VEC) bij GGD BrabantZuidoost. De plek waar burgers voor allerlei soorten vaccinaties terecht kunnen. Het VEC voert het RVP voor 4 tot 18-jarigen uit, de consulten en vaccinatie voor reizigers en beroepsgroepen en vaccinaties op maat. Naar verwachting gaat de GGD per 2025 ook de griepvaccinatie voor volwassen uitvoeren (dit maakt ook deel uit van het RVP). De minister neemt daarover in 2024 een definitief besluit. Het RVP voor zuigelingen, peuters, kleuters, schoolgaande kinderen en adolescenten bestaat uit vaccinaties tegen 12 infectieziektes. Deze vaccinaties worden gezet i.c.m. de reguliere contactmomenten JGZ voor 0 tot 4-jarigen.
Mogelijk dat daaraan in 2024 een vaccinatie tegen het Rotavirus (zuigelingen) wordt gevoegd. In deze ontwerpbegroting is de uitvoering van de griepvaccinatie voor volwassenen en de vaccinatie tegen het Rotavirus vooralsnog niet opgenomen.
Programmabegroting 2025 - Pim Lamers/Erwin Verhoeven
20
Medisch-milieukundige zorg (inwonerbijdrage) Team Gezondheid, Milieu en Veiligheid GMV, een samenwerkingsverband van de 3 Brabantse GGD’en, beantwoordt vragen van bewoners, bedrijven en instellingen op het grensvlak van milieu en gezondheid. De vragen betreffen zowel het binnenmilieu (woningen en scholen) als het buitenmilieu (asbest, bodem, chemische stoffen, fijn stof, geluid, houtrook, lucht, geur, bestrijdingsmiddelen). Daarnaast adviseert Team GMV gevraagd en ongevraagd aan gemeenten (waaronder ook beleidsadvisering) en levert het een bijdrage aan voorlichtingsbijeenkomsten in onze regio. Team GMV neemt deel aan regionale werkgroepen/projecten zoals het Regionaal meetnet Lucht en Geluid, de werkgroep LEO Vliegveld Eindhoven en het project metingen sensoren en beleving agrarische omgeving. Bij acute incidenten geeft de Geneeskundig Adviseur Gevaarlijke Stoffen (GAGS) advies. Advisering in kader van de Omgevingswet (contracttaak) De Omgevingswet wordt per 1 januari 2024 van kracht. De GGD adviseert gemeenten bij omgevingsvisies, omgevingsplannen en omgevingsvergunningen. De diensten zijn apart beschreven in een dienstencatalogus (Regionale Catalogus › Introductie (google.com). Bij onze advisering zetten we Brabantse Omgevings Scan, de landelijke handreiking planregels en de landelijk ontwikkelde kernwaarden gezondheid in.
We hebben in 2023 een portaal ontwikkeld waar gemeenten hun maatwerk adviesaanvragen bij de GGD kunnen indienen. 5.3.
Pijler toezichttaken
Toezicht op kinderopvang (wettelijke taak op contractbasis) In het kader van toezicht op de kinderopvang voeren wij in opdracht van gemeenten jaarlijks inspecties uit bij gastouders (steekproef van 50 %) en bij alle kinderdagverblijven, buitenschoolse opvang en gastouderbureaus die in onze regio gevestigd zijn. Toezicht op tattoo- & piercingshops (wettelijke taak op contractbasis) GGD ziet bij tattoo & piercingshops toe op wettelijke gezondheid- en veiligheidsregels en verleent in opdracht van VWS/VWA vergunningen (ca 100 inspecties/vergunningen per jaar). 5.4.
Pijler Crisisplan en crisistaken (wettelijke taak, inwonersbijdrage)
De GGD heeft de plicht om voorbereid te zijn op een crisis en snel te kunnen opschalen bij een crisis (bijv. bij een grote uitbraak van een infectieziekte of een milieuramp). De GGD beschikt over een Crisisteam (met piketfuncties) en een Crisisplan dat bij crises worden geactiveerd. Het Crisisteam oefent elk jaar enkele keren en het crisisplan wordt regelmatig geactualiseerd. Verder levert de GGD diverse piketfunctionarissen voor de GHOR. Daarnaast heeft de GGD een team dat psychosociale ondersteuning coördineert bij ingrijpende gebeurtenissen zoals zedenzaken, suïcides of ongelukken.
Programmabegroting 2025 - Pim Lamers/Erwin Verhoeven
21
5.5.
Pijler Jeugdgezondheidszorg voor 0 tot 18-jarigen (wettelijke taak, kindbijdrage JGZ 0-4, inwonersbijdrage JGZ 4-18, deels contracttaken)
De Jeugdgezondheidszorg (JGZ) is een preventieve basisvoorziening die aan alle kinderen en hun opvoeders wordt aangeboden. Haar primaire taak is preventie, vroeg signaleren en doorverwijzen. JGZ kijkt naar wat kinderen nodig hebben om gezond op te groeien, zich aan te passen, zelfredzaam te zijn en deel te nemen aan de maatschappij en naar wat ouders nodig hebben om hun kind goed te verzorgen en gezond op te voeden. De behoefte en de eigen kracht en mogelijkheden van kinderen en de ouders en hun omgeving zijn hierbij het uitgangspunt. De JGZ werkt hierbij samen met onderwijs (deelname aan zorg adviesteams), lokale (wijk)teams, huisartsen en medisch specialisten. Tot het basispakket van de JGZ behoren: •