antwoorden op technische vragen PvdA raadsvoorstel 55 zonneweide Stiphout

Berg, Bauke van der Aan: CC: Onderwerp: Bijlagen:

Burgercommissieleden; Collegeleden; Raadsleden Mr. Jan Jaspers; Leenders, Paul FW: vragen PvdA Kaart 1.pdf; 20210628 totale tijdlijn zonnevelden 29 juni.docx

Geachte mevrouw, meneer, De fractie PvdA heeft enkele technische vragen gesteld over raadsvoorstel 55 Zonneweide Stiphout. Hieronder vindt u de vragen en de antwoorden hierop van het college, inclusief 2 bijlagen. Met vriendelijke groet,

B.F. (Bauke) van der Berg adjunct raadsgriffier Postbus 950, 5700 AZ Helmond Zuid Koninginnewal 4, 5701 NT Helmond Tel. (0492) 58 71 54 Mob. (06) 10 94 19 14

Vraag 1: T.a.v. strijdigheid met de door onze gemeenteraad vastgestelde “Visie zonnevelden en zonnedaken gemeente Helmond 2020”: Een eenvoudige check met de kaart in die Visie leert ons dat twee forse deelgebieden van het Solarcentury-voorstel (nummers 2 en 9 in de bijlage “Procesverloop” bij het raadsvoorstel) liggen in gebieden die in onze Visie zijn aangegeven als “Zonnevelden uitgesloten”. Deze simpele strijdigheid met onze Visie wordt niet als argument in het raadsvoorstel genoemd. Waarom niet? Is deze strijdigheid ooit met de initiatiefnemers besproken? Als die strijdigheid eerder was opgelost was dit hele moeizame proces wellicht niet nodig geweest. Antwoord: Voor veld 2 geldt inderdaad dat dit gelegen is in een uitgesloten gebied. Veld 9 ligt wel in een afweegbaar gebied maar ligt ingeklemd tussen twee NNB-gebieden. In het raadadvies hebben wij onderbouwd waarom de locaties vanuit integraal landschappelijk en stedenbouwkundig oogpunt beide niet akkoord zijn. De landschappelijke inpassing van veld 9 in relatie tot de verbinding van de twee NNB gebieden is onvoldoende. Dit is de reden voor een negatieve beoordeling op het aspect landschappelijke inpassing. De initiatiefnemer was op de hoogte van onze Visie Zonnevelden en zonnedaken en het daarbij behorende beleid. Hij heeft dus kennis kunnen nemen van de afweegbare locaties in onze gemeente.

Het is zijn eigen verantwoordelijkheid om daar in de aanvraag die hij bij de gemeente indient rekening mee te houden. In september 2020 hebben wij het plan informeel beoordeeld. Aan de aanvrager is medegedeeld dat alleen het rood gemarkeerde deel in aanmerking zou kunnen komen als zonnepark vanuit het aspect draagkracht landschap en inpassing met landschap als basis. Dit gebied is bruto circa 9,5 hectare groot. Oppervlak voor zonnepanelen is circa 6,5 hectare. Er is toen al aangegeven dat nummer 2 en 9 landschappelijk niet passend zijn. De gemeentelijke richtlijnen zijn in oktober 2020 aan de aanvrager toegestuurd. Wij zijn ervan uitgegaan dat deze professionele aanvrager zelf ook de conclusie heeft kunnen trekken dat veld 2 niet in de visie past. Toch heeft hij ervoor gekozen om een aanvraag in te dienen, die niet passend is in deze visie Vraag 2: T.a.v. landschappelijke inpassing: Graag vernemen wij een duidelijk chronologisch overzicht van vooroverleg tussen de initiatiefnemers en de gemeente Helmond (indien en voor zover dat heeft plaatsgevonden) over de ruimtelijke inpasbaarheid. Inclusief de eventueel bij de initiatiefnemer gewekte verwachtingen over naar de mening van de gemeente Helmond mogelijke én ónmogelijke landschappelijke inpassing van een zonnepark nabij Stiphout. Zowel ten aanzien van het geheel, als ten aanzien van onderdelen.

Tenslotte is het voorstel van Solarcentury aangepast (zoals uw bijlage “procesverloop” aangeeft), maar niet in voldoende mate. De nieuwe verkleinde omvang is al sinds november 2020 bij de gemeente bekend. Is ooit met Solarcentury gecommuniceerd dat ook deze omvang nog tot een (gedeeltelijke) negatieve beoordeling op het onderwerp “landschappelijke inpassing” kon rekenen? (zie ook Vraag 2) (gaarne meer uitleg over uw alinea in die bijlage Procesverloop: “Februari 2021: Via de mail is gereageerd op vragen van Solarcentury op de wijzigingen van de landschappelijk inpassing”) Want als daar al veel eerder duidelijkheid over was gekomen was dit hele moeizame proces wellicht niet nodig geweest. Antwoord: In de bijgevoegde tijdlijn ziet u een overzicht van de contacten die er tussen gemeente en initiatiefnemer zijn geweest in de periode september 2020 tot mei 2021. In de loop van deze maanden hebben wij losse vragen beantwoord over de landschappelijke inpassing van de verschillende velden. Dat is iets anders dan een integrale beoordeling van het geheel. Die integrale beoordeling konden wij pas doen nadat de vergunningaanvraag was ingediend en ontvankelijk (lees: compleet) was verklaard. Deze beoordeling heeft begin juni plaatsgevonden en is de basis voor het nu aan uw raad voorliggende voorstel.

In september 2020 is schriftelijk aan de aanvrager aangegeven welk gebied in aanmerking zou komen voor het zonnepark op basis van landschap (zie ook de tijdlijn). De beide ingediende aanvragen (24 sept 2020 en 19 maart 2021) wijken hier van af. Dit is de verantwoordelijkheid van de initiatiefnemer. We mogen gaan ervan uit dat een professionele partij iets doet met de adviezen die we hen geven en zijn plan daar dan op aanpast. In november is gevraagd om aanvullende stukken om de aanvraag omgevingsvergunning integraal te kunnen beoordelen. Aanpassing van de landschappelijke inpassing was hier onderdeel van. De aanvrager heeft hieruit op kunnen maken, dat dit dus nog niet akkoord was.

Vraag 3: T.a.v. Stedenbouw: In uw beoordelingsparagraaf “Stedenbouw” stelt u dat het verschil in schaalniveau van een zonnepark ten opzichte van bestaande woningbouw en bedrijfsbebouwing niet passend is. Bent u zich er van bewust dat een flink gedeelte van de “zoekgebieden” in onze “Visie zonnevelden en zonnedaken gemeente Helmond 2020” op basis van deze deelbeoordeling een negatieve beoordeling zal krijgen? En dus als (onderdelen van) zoekgebieden zullen afvallen? Deze deelbeoordeling heeft een heel algemeen karakter. Indien dit nu uw beoordelingsstandpunt is, was het dan niet beter geweest om dit al – net als andere algemene criteria zoals hoge natuurwaarden – in de Visiekaart te verwerken? Dan was duidelijkheid geboden; zou het hele areaal “zoekgebieden” in de Visie een stuk kleiner zijn geworden, en dan was dit hele moeizame proces wellicht niet nodig geweest.

1

Antwoord: Dit advies gaat over de vergunningaanvraag zoals die door de initiatiefnemer is ingediend. In deze omvang is de aanvraag te groot qua schaal. Een zonnepark van een wat kleinere omvang, zoals eerder door ons is geadviseerd, past prima in dit zoekgebied. Wij kunnen echter alleen formeel beoordelen wat formeel bij ons is ingediend. Wij beoordelen elk plan dat wordt ingediend volgens de richtlijnen uit de visie en het beleid. Per plan wordt een integrale afweging gemaakt. Daarbij wordt rekening gehouden met de omvang van het plan en de gekozen landschappelijke inpassing. Het is onmogelijk om vooraf voor alle afweegbare gebieden een gedetailleerde afweging te maken als er geen concreet plan ligt met een onderbouwde landschappelijke en stedenbouwkundige inpassing. Uw opmerking over het schaalniveau is dan ook niet voor alle afweegbare gebieden gelijk en/of aan de orde. Het eventueel aanscherpen van de kaders op stedenbouwkundig gebied kan wel onderdeel zijn van de evaluatie van de Visie Zonnevelden en zonnedaken die na de zomer gepland staat. Vraag 4: T.a.v. de toepasbaarheid van de Zonneladder: In de door onze raad vastgestelde Visie is een versie van de Zonneladder opgenomen. In bijlage 4 bij onze Visie worden oude vuilstortplaatsen specifiek genoemd als vallende in Trede 1. Zonder prioritering t.o.v. zon-op-dak.

In al hun uitingen heeft Solarcentury steeds op die positie op de Zonneladder gewezen. Wij hebben daarover in onze schriftelijke raadsvragen om verduidelijking gevraagd, maar die steeds niet gekregen. Verder heeft de wethouder in diverse schriftelijke beantwoordingen op raadsvragen en in brieven naar de omwonenden er steeds op gehamerd dat we er met alleen zon-op-daken “nog lang niet zijn”. Hoe valt dit te rijmen met de stelling nu dat de initiatiefnemer beter had moeten onderbouwen dat alle kansen voor zon-op-dak al benut zouden zijn? Zon-op-dak is toch niet voldoende? Als hierover eerder duidelijkheid over was dan was dit hele moeizame proces wellicht niet nodig geweest. Antwoord: Met alleen zon-op-dak gaan we het inderdaad niet redden. Precies om die reden hebben wij lokaal beleid voor zonnevelden vastgesteld. Tegelijkertijd onderschrijven wij ook de zonneladder. We vinden het van belang dat we altijd aan inwoners kunnen uitleggen waarom op een bepaalde locatie voor zon-op-land gekozen wordt. Juist omdat ook wij vinden dat daken vóór gaan op land. Wij staan nog altijd achter de locatie in Stiphout als zoekgebied voor zon-op-land. Juist omdat dit een oude vuilstortplaats is waar weinig andere mogelijkheden zijn.

Echter, in het beleid ook is aangeven dat een initiatiefnemer een inspanningsverplichting heeft om rondom de locatie te onderzoeken of grootschalig zon-op-dak mogelijk is en of hierin een koppeling te vinden is. De door initiatiefnemer gegeven onderbouwing van dit traject beschrijft echter een stand van zaken en er wordt verwezen naar trajecten van derden. Daarbij is alleen gekeken naar trajecten/onderzoeken uit het verleden en geen nieuw initiatief genomen of onderzoek opnieuw gedaan onder de huidige omstandigheden. Daarmee is wat ons betreft de opgave door initiatiefnemer onvoldoende opnieuw in kaart gebracht en onderzocht. Gezien het feit dat uitlegbaar moet zijn dat nu niet gekozen wordt voor zon-op-dak vinden wij dat onvoldoende.

Vraag 5: De beantwoordingen op raadsvragen zijn nagenoeg geheel tekstueel geweest. Kaartmateriaal over de relevante uitgangspunten, regelgeving en het Solarcentury-voorstel staan in verschillende stukken. Onderlinge vergelijking is daardoor moeilijk. Wij verzoeken u daarom vóór de behandeling in de commissievergadering van dinsdag 29 juni een document aan te leveren met overzichtelijk onder elkaar (1 kaart per blad) de volgende kaarten/verbeeldingen (op dezelfde schaal en voorzien van een schaalbalk): •

De bestemmingsplankaart;

•

De kaart met eigendommen van de gemeente Helmond;

•

Een kaart met van toepassing zijnde natuurbepalingen/gebieden;

• De kaart uit de “Visie zonnevelden en zonnedaken gemeente Helmond 2020”, met de zoekgebieden en de uitgesloten gebieden; •

De kaart waarop de voormalige vuilstortlocatie(s) staat aangegeven;

•

Indien nog van toepassing: overige locatiekaarten die van belang zouden kunnen zijn.

•

De plankaart van het Solarcentury-voorstel;

Zie bijlage Kaarten

2

TIJDLIJN ZONNEVELD STIPHOUT SEPT 2020- JUNI 2021 Op het eerste plan (zie hieronder) is op 23 september 2020 informeel gereageerd vanuit landschappelijk oogpunt. Formeel omdat er op dat moment nog geen aanvraag lag en er nog geen richtlijnen waren uitgewerkt. In onze reactie hebben we toen aangegeven dat alleen het middengebied vanuit landschappelijk oogpunt akkoord zou zijn als ze het zo zouden indienen.

SEPTEMBER 2020: Beoordeling zonnepark Stiphout vanuit het oogpunt landschap (mail aan Solarcentury)

Na toelichting en uitleg over het planinitiatief Zonnepark Stiphout door de initiatiefnemer en betrokken adviseur is het plan informeel beoordeeld op basis van het recent door de gemeenteraad vastgestelde beleid t.a.v. zonneparken. Landschap: Het plangebied is goed geanalyseerd en omschreven in het document ‘Landschappelijke inpassing zonnepark Venstraat, Stiphout’. Het is een coulissenlandschap op Brabantse zandgrond met authentieke landschapselementen als bomenlanen, houtsingels, struweel, landschappelijke hagen en bloemrijke akkerranden. Het is ontstaan door kleinschalig grondgebruik. In het terrein zijn steilranden en hoogteverschillen aanwezig als restanten van vergravingen in het verleden. Het is een halfopen landschap, waarbij men al wandelend door het landschap landschapselementen achter de ‘coulissen’ (houtwallen, heggen, bebouwing) ziet verdwijnen en even later weer verschijnen. Dit zijn de overwegingen landschappelijke inpassing zonnepark Stiphout, die aan de : -

-

-

Het middendeel is voorzien van een doordachte landschappelijke inpassing. Met de verlaagde opstelling wordt een ven gesuggereerd. Ook is hier op perceelsniveau een doordachte landschappelijke inpassing voorzien met een redelijke bruto-netto verhouding van het ruimtebeslag voor zonnepanelen en landschappelijke inpassing. Het halfopen karakter van het landschap wordt gerespecteerd door de verlaagde opstelling, waardoor het zicht op de bomenlanen, bloemrijke akkerranden en struwelen gehandhaafd wordt. Het middendeel is landschappelijk inpasbaar in de landschappelijke structuur, een duidelijk ruimtelijk afgebakend geheel passend binnen de oorspronkelijke kleinschalige kamerstructuur van het landschap De andere percelen zijn minder doordacht en sluiten qua ruimtelijke samenhang niet aan op het geheel. Het zijn nu ‘resthoeken’ als onderdeel van het voorheen kleinschalig grondgebruik en worden nu meegenomen in een grootschalig, monofunctioneel grondgebruik van het zonnepark. Dit geldt ook voor de zuidelijke percelen. De positionering van zonnepanelen op maaiveld belemmeren het zicht in hoge mate. Het voorstel om inpassing te realiseren door toevoeging van extra landschappelijke hagen staat niet in verhouding tot het grootschalige, monofunctionele grondgebruik en maakt dat het halfopen karakter van het landschap verminderd.

Het oostelijk deel wordt ruimtelijk verbonden met het bestaande zonnepark, hierdoor zou er ruimtelijk visueel een groot zonnepark bijkomen. Ook ligt dit deels binnen het NNB waar het niet gewenst is

Concluderend: Alleen het rood gemarkeerde deel zou in aanmerking kunnen komen als zonnepark vanuit het aspect draagkracht landschap en inpassing met landschap als basis. Dit gebied is bruto circa 9,5 hectare groot. Oppervlak voor zonnepanelen is circa 6,5 hectare. 23-09-2020: mail van Solarcentury aan projectleider. Hij is erg verbaasd over het advies om het plan extreem te verkleinen en hij geeft aan dat dit afwijkt van eerdere adviezen. Voorstel voor overleg. 24-09-2020 : Aanvraag vergunning door Solarcentury ingediend. Deze is groter, dan het “rood”omrande gebied

OKTOBER 2020: 13-10-2020: De gemeentelijke richtlijnen als uitwerking van de visie zonnevelden en zonnedaken aan Solarcentury toegezonden. 16-10-2020 :Mail van projectleider aan Solarcentury dat aanvraag niet compleet is en dat aanvrager daar een mail over krijgt. 24 november ligt er geen onherroepelijke vergunning in het kader van de subsidie.

NOVEMBER 2020: 3-11-2020 : Solarcentury heeft het oorspronkelijke plan aangepast op basis van de richtlijnen. Twee zonnevelden aan de noordzijde zijn uit het plan gehaald en het zonneveld aan de oostzijde is gehalveerd. Tegelijkertijd is het aandeel groen vergroot. De landschappelijke inpassing is robuuster gemaakt. 09-11-2020: om aanvullende gegevens gevraagd: -

-

Document over aantoning dat bestaande daken onvoldoende mogelijkheden bieden; Aanpassing van de ruimtelijke onderbouwing; Aanpassing van de landschappelijke inpassing; Aanpassing van de termijn van 30 naar 25 jaar; Document met vormgeving/toelichting op participatietraject; Document met de maatschappelijke meerwaarde voor de omgeving; Document over deelname omwonenden; Ingevuld BIBOB formulier door toekomstig eigenaar;

11-11-2020 : beleid gemeente Helmond gepubliceerd. Daarmee is het plan vanaf die tijd toetsbaar. 17-11-202: Via de mail is op vragen van Solarcentury gereageerd op de wijzigingen van de landschappelijk inpassing , die in dit kader nog gedaan moeten worden. Dat is sec op de inpassing van de zonnevelden 18-11-202: Solarcentury is geadviseerd om de aanvraag om te zetten naar concept aanvraag en eerst draagvlak te creëren en daarna het plan inhoudelijk uit te werken. 30-11-2020: Solarcentury heeft de aanvraag ingetrokken en omgezet naar de status vooroverleg. Dit vooroverleg wordt niet afgerond en op 19 maart beëindigt door een nieuwe aanvraag.

DECEMBER 2020: 10-12-2020: Mail van Solarcentury aan gemeente over planning in relatie tot vergunning en subsidie (gaat over de eerste aangevraagde vergunning van 24-09-2020) 11-12-2020: reactie van projectleider over koop gronden. Over de landschappelijke inpassing hebben in januari 2021een aantal gesprekken plaatsgevonden met Solarcentury. In deze gesprekken is vooral gesproken over het vormgeven van de landschappelijke inpasbaarheid in relatie tot het toepassen van de beleidsregels.

JANUARI 2021: 26-01-2021: plan is aangehouden in welstand: De commissie is van mening dat voor een afgewogen beoordeling van de ruimtelijke implicaties van het plan, uitwisseling en afstemming van deskundigheid nodig is. Alleen op basis van gebundelde expertise op het gebied van stedenbouw en architectuur, landschap en ecologie kan een samenhangend en integraal advies worden geformuleerd.

FEBRUARI 2021: via de mail is op vragen van Solarcentury gereageerd op de wijzigingen van de landschappelijk inpassing. Dat is sec op de inpassing van de zonnevelden. Daarnaast is aangegeven dat in het plan rekening dient te worden gehouden met de inpassing/aansluiting op de NNB-gebieden. 12-02-2021: Mail van Solarcentuty aan projectleider en landschapsontwerper: nav ons overleg zijn de dwarsprofielen aangepast. Er wordt een 3D uitgewerkt om een goed beeld van de beleving van het gebied weer te geven.

MAART 2021: 19-03-2021: OFFICIELE AANVRAAG IS INGEDIEND, ZONDER AMBTELIJK OVERLEG 19-03-2021: mail van Solarcentury BIBOB kan in gang gezet worden. Vragen over enquête. Vraag om planning af te stemmen tot september. Hij ziet kansen om het groenplan uit te breiden, zodat het plan aan de landschappelijke kwaliteit kan voldoen. 23-03-2021: planning geschetst door projectleider: • • • •

4 weken: verwerken opmerkingen gemeente 6 weken: vooroverleg provincie/waterschap 2 weken: eventuele aanpassingen n.a.v. het vooroverleg Parallel aan bovenstaande perioden toetsing constructie

•

22 juni Raad: verklaring van geen bedenkingen

• •

6 weken: (2 juli – 13 aug) ter visie legging zienswijzen. 20 augustus alle zienswijzen binnen 2 weken: zienswijzen beantwoorden (13 aug – 27 aug)

•

24 sept Raad: definitieve verklaring van geen bedenkingen

• •

6 weken: (1 okt – 5 nov) ter visie legging beroep. 12 november laatste beroepen binnen. Hoe het hierna gaat is sterk afhankelijk welke beroepen er binnen komen.

APRIL 2021: mailwisseling over analyse participatie en communicatieplan (bouwplancoördinator, Solarcentury en projectleider) 19-4-2021: Mail van projectleider dat onderbouwing van de maatschappelijke bijdrage, de onderbouwing/motivatie waarom zonnepanelen niet op daken kunnen worden gelegd ontbreekt, de onderbouwing/motivatie van de 50% deelname of de inspanningen om tot de 50% deelname ontbreekt, zijn alle landschappelijke aanpassingen in één tekening/DO verwerkt? 30-4-2021: mail vanuit projectleider, dat men indiening het formele traject is gestart (integrale beoordeling)

MEI 2021: 07-05-2021 Aanvraag is niet-ontvankelijk bevonden en er zijn aanvullende stukken opgevraagd om het plan inhoudelijk te kunnen toetsen. Deze stukken zijn begin juni aangeleverd en bij de integrale beoordeling is geconstateerd dat het nog steeds te grootschalig is qua opzet. Het oordeel is nu, dat naast nr 1 en 3 ook nr 2 en (de verkleinde) nr 9 eruit moeten.

JUNI 2021: 3-06-2021: Mail van Solarcentury dat alle ontbrekende stukken ingediend zijn.

Kaart 1: luchtfoto

Kaart 2: bestemmingsplankaart (lichtgroen agrarisch, donkergroen natuur)

Kaart 3: eigendommenkaart (geel is eigendom gemeente Helmond)

Kaart 4: kaart met zoekgebieden (blauw = afweegbaar derden, paars = afweegbaar gemeente)

Kaart 5: kaart met voormalig stortlocaties

Kaart 6: plankaart Solar Century (aanvraag d.d. 22-03-2021)