CConstaterende datHelmond
Koppel je AI →
Document · PDF

A9 Aanbiedingsbrief ODZOB - jaarstukken 2022 - meerjarenvisie -concept accountantsverslag incl bijlagen

Gemeenteraad 23 mei 2023, gemeente HelmondBij agendapunt: Ter Kennisname31.075 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

•

topfunctionarissen met een bezoldiging van € 1.700 of minder.

Overzicht van de leidinggevende topfunctionaris(sen): De binnen onze organisatie geïdentificeerde leidinggevende topfunctionaris met een dienstbetrekking heeft geen dienstbetrekking bij meerdere WNT-plichtige instelling(en) als leidinggevende topfunctionaris (aangegaan met ingang van 1 januari 2018).

Leidinggevende topfunctionaris(sen) Gegevens 2022 bedragen x € 1

M. van Dort Algemeen Directeur

Functiegegevens Aanvang en einde functievervulling in 2022

1-1 t/m 31-12

Omvang dienstverband (in fte) Dienstbetrekking? Bezoldiging

1,0 Ja

Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen

120.975

Beloningen betaalbaar op termijn Subtotaal

21.807 142.783

Individueel toepasselijke bezoldigingsmaxium

216.000

-/- Onverschuldigd betaald en nog niet terugontvangen bedrag Bezoldiging

0 142.783

Het bedrag van de overschrijding en de reden waarom de overschrijding al dan niet is toegestaan Toelichting op de vordering wegens onverschuldigde betaling

n.v.t. n.v.t.

Gegevens 2021 bedragen x € 1

M. van Dort Algemeen Directeur 1-1 t/m 31-12

Functiegegevens Aanvang en einde functievervulling in 2021 Omvang dienstverband (in fte)

1,0

Dienstbetrekking? Bezoldiging

Ja

Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen

110.419

Beloningen betaalbaar op termijn Subtotaal

20.374 130.793

Individueel toepasselijke bezoldigingsmaxium

209.000

Bezoldiging

130.793

Jaarstukken 2022 48

In de volgende tabel zijn de leden van het AB en DB van de ODZOB opgenomen. Voor allen geldt dat zij deze bestuursfunctie onbezoldigd verrichten. Ook ontvangen zij geen onkostenvergoeding van de ODZOB. Zij vallen hiermee onder de categorie topfunctionarissen met een bezoldiging van € 1.800 of minder.

Topfunctionarissen met een bezoldiging van € 1.800, - of minder (leden AB/DB) Deelnemer Gemeente Asten Gemeente Bergeijk Gemeente Best Gemeente Best Gemeente Bladel Gemeente Bladel Gemeente Cranendonck Gemeente Cranendonck Gemeente Deurne Gemeente Deurne Gemeente Eersel Gemeente Eersel Gemeente Eindhoven Gemeente Geldrop-Mierlo Gemeente Geldrop-Mierlo Gemeente Gemert-Bakel Gemeente Heeze-Leende Gemeente Heeze-Leende Gemeente Helmond Gemeente Helmond Gemeente Laarbeek Gemeente Laarbeek Gemeente Nuenen c.a. Gemeente Nuenen c.a. Gemeente Oirschot Gemeente Reusel-De Mierden Gemeente Someren Gemeente Someren Gemeente Son en Breugel Gemeente Son en Breugel Gemeente Valkenswaard Gemeente Veldhoven Gemeente Veldhoven Gemeente Waalre Gemeente Waalre Provincie Noord-Brabant

Naam de heer J.P.E. Bankers de heer S. Luijten de heer M. van Schuppen de heer H.M.C. Dijkhoff de heer A.P. d'Haens de heer R.P.G. Bosma de heer M. Lemmen de heer K. Boonen de heer H. Verhees de heer M.H. Biemans de heer E. Beex de heer S.J. Kraaijeveld de heer R. Thijs de heer R. van Otterdijk de heer J.C.J. van Bree mevrouw W.S.A. van Zeeland de heer P. van der Stek mevrouw M. van Breugel-Smolder mevrouw G. van den Waardenburg de heer A. Bonte de heer A.J.L. Meulensteen de heer R.A.G. van den Berkmortel mevrouw C.E.P. van Brakel de heer R.M.M. Stultiëns de heer A. van Beek de heer P. van de Noort de heer A.A.H. Swinkels de heer W. van Doorn de heer J.P. Frenken de heer J.D. de Jong de heer T.P.T.H. Geldens de heer J. Rooijakkers mevrouw H.M.M. Giesbertz de heer M. Pieters mevrouw P.J.E van de Loo mevrouw H.I. Roijackers

AB AB DB DB DB DB AB AB AB AB AB AB DB AB AB AB DB DB AB AB DB DB AB AB AB AB AB AB AB AB AB AB AB AB AB DB

*AB = Lid Algemeen Bestuur *DB = Lid Dagelijks Bestuur

Naast de hierboven vermelde topfunctionarissen zijn er geen andere functionarissen met een dienstbetrekking die in 2022 een bezoldiging boven het individueel toepasselijke drempelbedrag hebben ontvangen.

3.6

Gebeurtenissen na balansdatum

Vooralsnog (d.d. 21 maart 2023) zijn er geen relevante gebeurtenissen na balansdatum bekend.

Jaarstukken 2022 49

4

Bijlagen

4.1

Detailoverzichten baten per opdrachtgever

Baten Begrot ing 2022 na wijziging Deelnemer

Programma Dienst verlening Landelijke basist aken

Verzoek t aken

Realisat ie 2021

Realisat ie 2022 Programma Dienst verlening

Tot aal

Programma Collect ieve t aken1)/2)

Tot aal t aken

Landelijke basist aken

Verzoek t aken

Tot aal

Programma Collect ieve t aken1)/2)

Tot aal t aken

Tot aal t aken

Gemeente Asten

386.605

212.202

598.807

55.304

654.111

407.862

317.903

725.765

55.879

781.643

851.243

Gemeente Bergeijk

252.352

72.001

324.353

45.325

369.678

223.568

141.333

364.901

45.796

410.697

441.007

Gemeente Best

248.090

266.863

514.953

52.062

567.015

198.822

506.167

704.989

52.603

757.592

722.745

Gemeente Bladel

273.445

26.418

299.864

57.461

357.325

165.990

122.796

288.786

58.058

346.844

490.731

Gemeente Cranendonk

263.864

130.785

394.649

64.399

459.048

277.608

375.384

652.991

65.068

718.060

681.286

Gemeente Deurne

543.504

618.880

1.162.385

95.844

1.258.229

558.324

668.907

1.227.231

96.840

1.324.071

1.413.263

Gemeente Eersel

209.590

26.536

236.126

66.966

303.092

219.088

57.980

277.067

67.662

344.729

428.110

Gemeente Eindhoven

635.312

651.038

1.286.350

183.265

1.469.615

635.489

919.416

1.554.905

185.169

1.740.074

1.655.962

Gemeente Geldrop-Mierlo

153.684

107.000

260.683

55.309

315.993

175.491

253.543

429.034

55.884

484.918

587.114

Gemeente Gemert-Bakel

513.225

258.099

771.324

101.057

872.381

675.946

597.881

1.273.827

102.107

1.375.934

1.664.528

Gemeente Heeze-Leende

289.177

35.591

324.768

40.037

364.805

194.589

159.905

354.494

40.453

394.947

455.123

Gemeente Helmond

355.511

419.462

774.973

111.966

886.939

546.794

312.316

859.110

113.129

972.240

943.114

Gemeente Laarbeek

348.799

698.874

1.047.672

71.259

1.118.931

377.529

856.106

1.233.635

71.999

1.305.634

1.293.895

Gemeente Nuenen

143.542

123.999

267.540

33.850

301.390

152.407

259.471

411.878

34.202

446.080

419.242

Gemeente Oirschot

267.951

38.997

306.948

54.013

360.961

226.550

137.467

364.017

54.574

418.591

455.859

Gemeente Reusel-de Mierden

187.010

13.040

200.049

36.548

236.597

285.761

63.195

348.955

36.928

385.883

514.816

Gemeente Someren

224.650

268.179

492.828

62.687

555.516

359.158

385.369

744.527

63.339

807.866

734.827

Gemeente Son en Breugel

158.873

142.437

301.310

45.815

347.125

169.742

113.092

282.834

46.291

329.125

389.663

Gemeente Valkenswaard

250.600

99.976

350.577

40.261

390.838

244.925

232.234

477.160

40.679

517.839

535.205

Gemeente Veldhoven

137.916

179.824

317.740

65.415

383.155

211.793

386.891

598.684

66.095

664.779

630.128

Gemeente Waalre

85.753

32.862

118.615

23.524

142.139

105.405

128.665

234.071

23.768

257.839

215.798

Subtotaal deelnemende gemeenten

5.929.451

4.423.063

10.352.514

1.362.369

11.714.883

6.412.840

6.996.022

13.408.862

1.376.525

14.785.387

15.523.660

Provincie Noord-Brabant

1.072.832

5.420.374

6.493.207

502.013

6.995.220

1.691.000

4.826.938

6.517.938

507.229

7.025.167

7.732.916

0

3.194.430

3.194.430

1.198.622

1.111.154

1.883.755

23.009.176

24.367.729

Deelnemers buiten werkprogr.3) Overige klanten Tot aal 1) 2)

0

982.644

982.644

7.002.284

14.020.511

21.022.795

3.194.430 1.864.382

982.644

0

1.198.622

1.198.622

22.887.176

8.103.839

13.021.582

21.125.422

Totaal Programma Collectieve taken is inclusief externe kosten (begroting € 459.700,- en realisatie € 488.328). Op het programma Collectieve taken resteerde in 2021 een budget van € 35.748,-. waarmee het totaalbudget 2022 uitkomt op € 1.900.128,-. De realisatie in 2022 bedraagt € 1.883.755,- waarmee een restant budget overblijft van € 16.373.-. Deze middelen zullen worden overgeheveld naar 2023 en op het programma 2023 worden ingezet. Bovenstaande tabel toont de daadwerkelijke realisatie en niet de bedragen zoals in rekening gebracht bij de deelnemers.

3)

De realisatie deelnemers buiten werkprogramma is in bovenstaande tabel opgenomen in de kolom "Verzoektaken". In onderstaande tabel is ter info de realisatie t.o.v. de begroting weergegeven.

Deelnemers buiten werkprogramma

0

3.194.430

3.194.430

3.194.430

Jaarstukken 2022 50

0

3.236.804

3.236.804

3.236.804

3.988.666

4.2

Overzicht lasten verdeeld naar direct en overhead

Last en

* bedragen x 1€ Begroting 2022 na wijziging

NR

POST

Totaal

Realisatie 2022

Toerekening aan programma's

Overhead

1

PERSONEEL

1.0

Fte

1.1

Salariskosten

1.2 1.4 1.5

Overige personeelskosten

336.000

393.084

1.6

Inhuur

5.171.648

1.109.099

TOTAAL personeel

22.194.648

5.584.411

Totaal

Afwijking t.o.v. begroting Toerekening aan programma's

Overhead

Totaal

Toerekening aan programma's

Overhead

224,9

46,3

178,6

222,9

46,2

176,7

-2,0

-0,1

-1,9

16.207.000

3.830.223

12.376.777

15.895.526

3.929.269

11.966.256

-311.474

99.047

-410.521

Opleidingskosten

220.000

220.000

0

138.745

138.745

0

-81.255

-81.255

0

Reis- en verblijfskosten

260.000

32.005

227.995

225.839

32.945

192.894

-34.161

940

-35.101

-57.084

393.213

350.716

42.497

57.213

-42.368

99.581

4.062.549

4.944.618

966.618

3.978.000

-227.030

-142.481

-84.549

16.610.237

21.597.941

5.418.293

16.179.647

-596.708

-166.117

-430.590

2

UITBESTEDING

2.1

Onderzoeken, advies

190.000

190.000

0

189.057

189.057

0

-943

-943

0

TOTAAL uitbesteding

190.000

190.000

0

189.057

189.057

0

-943

-943

0

85.000

85.000

0

84.094

84.094

0

-906

-906

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

3

KAPITAALLASTEN

3.1

Afschrijving gebouwen

3.2

Afschrijving vervoermiddelen

3.3

Afschrijving machines, apparaten en installaties

149.000

149.000

0

144.171

144.171

0

-4.829

-4.829

0

3.4

Afschrijving overige materiële vaste activa

34.000

34.000

0

32.412

32.412

0

-1.588

-1.588

0

3.6

Rente wegens externe financiering

2.000

2.000

0

-23.532

-23.532

0

-25.532

-25.532

0

270.000

270.000

0

237.145

237.145

0

-32.855

-32.855

0

TOTAAL kapitaallasten 4

ORGANISATIE KOSTEN

4.1

Telefonie (vast / mobiel)

69.000

69.000

0

66.446

66.446

0

-2.554

-2.554

0

4.2

Printen / kopieren

13.000

13.000

0

11.734

11.734

0

-1.266

-1.266

0

4.3

ICT helpdesk / externe support

362.000

362.000

0

342.380

342.380

0

-19.620

-19.620

0

4.4

Automatisering / licenties / onderhoud

1.032.000

773.714

258.286

1.101.529

840.373

261.156

69.529

66.659

2.870

4.5

Kantoor / drukwerk / porto

50.000

50.000

0

50.415

45.171

5.244

415

-4.829

5.244

4.6

Abonnementen / lidmaatschappen

99.000

99.000

0

83.262

68.284

14.979

-15.738

-30.716

14.979

4.7

Verzekeringen

42.000

42.000

0

42.674

42.674

0

674

674

0

4.8

Leaseauto's

46.000

46.000

0

45.361

45.361

0

-639

-639

0

4.10

Huur gebouw

292.000

292.000

0

292.769

292.769

0

769

769

0

4.11

Servicekosten pandgebonden (beheer)

210.000

210.000

0

199.223

199.223

0

-10.777

-10.777

0

4.12

Uitbesteding salaris administratie

1.000

1.000

0

465

465

0

-535

-535

0

4.13

Overige kosten

1.000

1.000

0

499

499

0

-501

-501

0

TOTAAL organisatie kosten

2.217.000

1.958.714

258.286

2.236.758

1.955.379

281.379

19.758

-3.335

23.093

TOTAAL LASTEN (vóór programmakost en)

24.871.648

8.003.125

16.868.523

24.260.901

7.799.874

16.461.027

-610.747

-203.249

-407.495

7

PROGRAMMA KOSTEN

7.1

Externe kosten t.b.v. programma Collectieve taken

459.700

0

459.700

488.328

0

488.328

28.628

0

28.628

7.2

Externe kosten t.b.v. opdrachten

258.351

0

258.351

573.894

0

573.894

315.544

0

573.894

TOTAAL programma kosten TOTAAL LASTEN programma en overhead

718.051

0

718.051

1.062.222

0

1.062.222

344.172

0

602.522

25.589.699

8.003.125

17.586.574

25.323.123

7.799.874

17.523.249

-266.576

-203.249

195.027

0

0

8

Overige last en

8.1

Heffing VPB

0

32

8.2

Bedrag onvoorzien

0

0

TOTAAL overige lasten

0

TOTAAL LASTEN

0

0

32

25.589.699

25.323.155

Jaarstukken 2022 51

32 0 0

0

32 -266.544

4.3

Overzicht van baten en lasten per taakveld

Bat en en last en per t aakveld

* bedragen x 1€ Realisat ie 2022 Bat en

Last en

Saldo

0.

Best uur en onderst euning

0.4

Overhead

0

7.799.874

-7.799.874

0.5

Treasury

0

0

0

0.8

Overige baten en lasten

0

0

0

0.9

Vennootschapsbelasting (VpB)

0

32

-32

0.10

Mutaties reserves

2.253.508

0

2.253.508

0.11

Resultaat van de rekening van baten en lasten

0

0

0

7.

Volksgezondheid en milieu

7.3

Riolering

7.4

Milieubeheer

8.

Volkshuisvest ing, ruimt elijke ordening en st edelijke vernieuwing

8.3

Wonen en bouwen

Saldo van bat en en last en op t aakvelden

592.894

453.785

139.109

18.967.468

14.437.172

4.530.296

3.509.285

2.632.292

876.993

25.323.155

25.323.155

0

Toelichting verdeling taakvelden naar programma’s. De toerekening van baten en lasten aan de taakvelden geschiedt op basis van de producten die aan het betreffende taakveld zijn gekoppeld. De toerekening van de taakvelden aan de programma’s is eenvoudig van opzet. Het programma Collectieve Taken bestaat geheel uit baten en lasten op taakveld 7.4 milieubeheer. De taakvelden 7.3 riolering, 8.3 wonen en bouwen én het restant van het taakveld 7.4 milieubeheer zijn toegerekend aan programma Dienstverlening.

Jaarstukken 2022 52

4.4

Samenvatting geïnventariseerde risico’s ODZOB

Samenvat t ing geïnvent ariseerde risico's ODZOB Classificering Risico

Beheersmaatregel

1) kans

2) effect

3) score

4) verwachtingswaarde

a. St rat egische risico’s

1.1

Bezuinigingen deelnemers die leiden tot een omzetverlaging

Waar nodig een aanpassing in de organisatie doorvoeren. Inhuur waar mogelijk afbouwen. Gedegen communicatie zorgt voor inzicht bij deelnemers over consequenties van dergelijke situaties. Zoveel als mogelijk zoeken naar alternatieve, declarabele werkzaamheden.

15%

€ 500.000

6

€ 75.000

Medewerkers voortdurend atenderen op gevaar. Friendly hackers benaderen voor test. Bewustwordingscampagne: blijvende aandacht! 2023: workshops voor alle medewerkers

15%

€ 600.000

6

€ 90.000

Strakke sturing bij ODZOB en leverancier. Frequente bespreking in ambtelijke stuurgroep.

40%

€ 250.000

6

€ 100.000

40%

€ 400.000

6

€ 160.000

40%

€ 150.000

6

€ 60.000

60%

€ 150.000

8

€ 90.000

40%

€ 500.000

9

€ 200.000

40%

€ 250.000

6

€ 100.000

60%

€ 600.000

12

€ 360.000

40%

€ 150.000

6

€ 60.000

b. Informat ie risico’s 2.5 Ransomware c. Imago/polit ieke risico’s d. Mat eriële risico’s e. Procedure risico’s f. Aansprakelijkheidsrisico’s 6.6 Niet volledige Implementatie VTH-systeem g. Financiële risico’s

7.1 Kosten ontwikkeling ICT voorzieningen

7.2

Niet actuele beheer en investeringsplannen voor apparatuur / faciliteiten en PBM's

7.4 Toename regeldruk vanuit de rijksoverheid

7.5 Personeelskosten te laag begroot

Strategische ICT planning maken voor komende 5 jaar, elk jaar actualiseren en actieplan voor komend jaar opstellen. Aansluiten bij regionale aanbestedingen leidt tot minder 'eigen' keuze- en beheer-mogelijkheden. Meer belangen, waardoor meer afstemming. Beheerfunctie verstevigen. Regie bij Financien, verantwoordelijkheid bij IT en facilitair. Zie ook opmerking nieuwe accountant ML 2022. Ontwikkelingen beoordelen en noodzakelijke gevolgen in uitvoering nemen. Waar nodig verwerken in de begroting. Aandacht voor gedegen governance i.r.t. ministeries en ODNL. Bestuurlijke afspraken make over wijze waarop te verwachten, maar nog niet verwerkte, Cao-effecten verwerkt kunnen worden in herziene begroting 2023 en ontwerpbegroting 2024.

h. Let sel en veiligheidsrisico’s/Arbo en arbeidsrisico’s i. Personeelsrisico’s

10.1 Ziekteverzuim en doorbetaling loonkosten

Niet kunnen beschikken over voldoende en 10.4 gekwalificeerd personeel, zowel vast als inhuur

10.8

Kennisverlies als gevolg van uitstroom van medewerkers / inhuur via flexibele schil

Door betrokkenheid personeel zorgen voor laag ziekteverzuim. Door middel van goede ziekteverzuimbegeleiding (sinds 2023 nieuwe Arbo-dienst) ziekteproces zo mogelijk beperken en re-integratie bevorderen. Strategische personeelsplanning is voorwaarde, uitvoeren van gerichte acties bepalen succes. Gaat bijvoorbeeld om andere manier van werven en benaderen arbeidsmarkt. Middels goed personeelsbeleid mensen binden aan de organisatie. Samen met andere OD's benadrukken meerwaarde werken voor publieke zaak. Middels strategische personeelsplanning zoveel mogelijk vooruitkijken naar natuurlijke uitstroom en opvolgers klaarstomen via persoonlijk ontwikkelplan. Hierdoor verminderen kennis uitstroom. Bij jonge medewerkers is dit moeilijker te voorzien. Middels goed personeelsbeleid mensen binden aan de organisatie.

Totaal risico's categorie 6 t/m 12

€ 3.550.000

€ 1.295.000

Toelichting op de kolommen: Voor elk van de risico’s is een kans bepaald. Hiervoor zijn een viertal categorieën vastgesteld (5, 15, 40 en 60%). Aan deze kansen zijn respectievelijk de volgende wegingsfactoren toegekend: 1, 2, 3 en 4. Voor elk van de risico’s is ingeschat wat het effect in euro’s is wanneer het fenomeen zich daadwerkelijk voordoet. Aan de hand van de omvang van het effect is ook hier een wegingsfactor toegekend: •

< € 100.000

: wegingsfactor 1

•

€ 100.000 - € 500.000

: wegingsfactor 2

•

€ 500.000 - € 1.000.000

: wegingsfactor 3

•

> € 1.000.000

: wegingsfactor 4

Voor elk van de risico’s is door vermenigvuldiging van de wegingsfactor uit 1) en 2) een totaalscore bepaald. Deze totaalscore is een indicatie voor de ernst van het risico; Voor elk van de risico’s is door vermenigvuldiging kans en effect de verwachtingswaarde bepaald. Toelichting bij de rijen: Elke rij bevat een categorie geïdentificeerde risico’s. Wanneer de totaalscore van de betreffende categorie kleiner is dan 6, is het risico niet gepresenteerd. De totale verwachtingswaarde van deze risico’s bedraagt circa € 516.250.

Jaarstukken 2022 53

4.5

SiSa bijlage verantwoordingsinformatie

Juridische grondslag

E93

Ontvanger

Uitkeringscode

IenW

Specifieke uitkering

Verstrekker

SiSa bijlage verantwoordingsinformatie 2022 op grond van artikel 3 van de Regeling informatieverstrekking sisa - d.d. 20-1-2023

Regeling specifieke uitkering Interbestuurlijk programma VTH

Indicator Totale besteding (jaar T)

Aard controle R Indicator: E93/01 € 3.056 Naam activiteit

EZK

F21

Eenmalige specifieke uitkeringen ten behoeve van extra ondersteuning voor toezicht op en handhaving van de energiebesparingsplicht

Indicator Cumulatieve besteding (t/m jaar T)

Indicator Eindverantwoording (Ja/Nee)

Indicator

Indicator

Aard controle n.v.t. Aard controle n.v.t. Indicator: E93/02 Indicator: E93/03 € 3.056 Nee Besteding (jaar T) Cumulatieve besteding (t/m jaar T)

Aard controle n.v.t. Aard controle n.v.t. Aard controle n.v.t. Indicator: E93/04 Indicator: E93/05 Indicator: E93/06 2 Aanleveren van data voor het € 3.056 € 3.056 IPB op verzoek van Omgevingsdienst NL Besteding (jaar T) Cumulatieve besteding (t/m jaar Wordt voldaan aan het bepaalde Wordt voldaan aan het bepaalde Eindverantwoording (ja/nee) T) in artikel 6, tweede lid van de in artikel 6, zesde lid, van de Regeling (ja/nee) Regeling (ja/nee)

Aard controle R Indicator: F21/01 € 45.733

Aard controle n.v.t. Indicator: F21/02 € 45.733

Aard controle R Indicator: F21/03 Ja

Jaarstukken 2022 54

Aard controle D2 Indicator: F21/04 Ja

Aard controle R Indicator: F21/05 Nee

Indicator

4.6

Controleverklaring

Jaarstukken 2022 55

Meerjarenvisie ODZOB 2023-2027

Samen voor een veilige, gezonde en duurzame leefomgeving MENU

Definitief vastgesteld door het AB, d.d. 30 maart 2023

Inhoudsopgave Meerjarenvisie 2023-2027

Voorwoord

3

Infographic

4

1. Waarom een meerjarenvisie?

5

2

3

1.1

Wat is de rol, positie en toegevoegde waarde van de ODZOB?

6

1.2

Wat is de filosofie hierbij?

8

Wat wil de ODZOB als collectief bereiken de komende vier jaar?

14

2.1

Veilig

15

2.2

Gezond

16

2.3

Duurzaam

17

2.4

Omgeving

19

Bijlage: Expertises en werkwijze

MENU

20

Meerjarenvisie 2023-2027 | 2

Voorwoord

Samenwerken en samen leven Het is verleidelijk in een voorwoord

Onze regio floreert als nooit tevoren.

de essentie van het achterliggende

In economische zin zijn we, na Groot

document samen te vatten. Dat ga ik

Amsterdam, de tweede regio van

niet doen. Ik wil het over iets anders

het land en het is volgens analisten

hebben. Over dat wat ons in Zuidoost-

een kwestie van tijd voor we op plek

Brabant bindt.

één staan. Dat is prachtig, maar hoe staat het hier met de brede welvaart,

Iedere Nederlandse gemeente is

de leefbaarheid, de veiligheid en het

wettelijk gehouden aan een aantal

milieu? Staan we dan ook op de

taken. Die hebben we bij diverse

tweede plek, en straks op de eerste?

organisaties ondergebracht, waaronder de Omgevingsdienst Zuidoost-

Dat bepalen wij, de 22 deelnemers,

Brabant, kortweg ODZOB. Dit is onze

in hoofdzaak samen. Onze omgeving

omgevingsdienst, vormgegeven

wordt steeds voller en complexer.

door een gemeenschappelijke

In Brabant zoeken we, als belangen

regeling. De deelnemers aan onze

botsen, de overlap. Het gedeelde

gemeenschappelijke regeling zijn de

belang. En het respect voor elkaar.

provincie Noord-Brabant en de 21

Mijn persoonlijke ambitie? Een

gemeenten in Zuidoost-Brabant.

onbetwiste positie voor de ODZOB. Hoe? Door er met z’n allen achter te staan. De ODZOB is van ons en wij zijn de ODZOB.

Voorwoord

Koers bepalen voor de leefbaarheid van morgen Ons eerste decennium zit erop. Tien jaar

Als het gaat om de fysieke leefomgeving is dat

werken we nu aan de bescherming en

vanzelfsprekend niet anders. Samen kunnen

verbetering van onze mooie leefomgeving in

we meer bereiken, sterker: we kúnnen niet

Zuidoost-Brabant. Dit doen we samen met onze

anders dan samen want het milieu stopt niet

22 deelnemers en vele partners. Een mooi

bij de gemeentegrens.

moment om opnieuw koers te bepalen. Alles wat wij doen is gericht op een gezonde, Voor u ligt onze meerjarenvisie 2023-2027.

veilige en duurzame leefomgeving. Van

Dit document is het resultaat van een proces

de mooie en kostbare regio die ons allen

dat we zijn gestart met een consultatie van

zo na aan het hart ligt. En dat is een grote

al onze deelnemers op een mooie zonnige

verantwoordelijkheid. Het gaat immers om

middag in de inspirerende en toepasselijke

de lucht die we inademen, het water dat we

setting van de Philips Fruittuin. De definitieve

drinken, de bodem waarop en waarvan we

koers is bepaald door ons algemeen bestuur.

leven. Wat wij doen (of laten), bepaalt de

Want in hoeverre de ODZOB zich ontwikkelt én

leefbaarheid van de wereld van ons en onze

in welke richting, dat bepalen we namelijk niet

kinderen.

zelf; dat is aan onze 22 deelnemers, verenigd Jos van Bree, voorzitter algemeen en dagelijks bestuur Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant

MENU

in het algemeen bestuur, als eigenaren van de

Daarom is wat wij doen, belangrijk.

ODZOB.

Daarom is onze koers belangrijk. Voor ons allemaal, voor onze regio.

Samenwerken zit in het DNA van de regio Zuidoost-Brabant en vormt de basis voor onder

Martine van Dort,

meer de succesvolle Brainport Regio Eindhoven.

directeur Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant

Meerjarenvisie 2023-2027 | 3

Meerjarenvisie 2023-2027: Samen voor een veilige, gezonde een duurzame leefomgeving De Meerjarenvisie Waarom?

Wat bereiken we collectief de komende 4 jaar? FOCUS KEUZES RICHTING

Strategisch beleidskader

Rapportage & evaluatie

daar waar urgentie of bestaande afspraken er specifiek om vragen. Dit speelt vooral bij de pijlers gezondheid en duurzaamheid.

250 MEDEWERKERS

REGIONAAL PLATFORM Operationeel beleidskader

Strategische cyclus

Operationele cyclus

MISSIE

VEILIG

Wij werken samen met gemeenten, provincie en samenwerkingspartners aan het beschermen en verbeteren van de fysieke leefomgeving.

GEZOND

EXPERTISE

IN SAMENHANG

Planning & Control

Voorbereiden

Gezamenlijke inzet richt zich op het FUNDAMENT OP ORDE. Alleen aanvullende inzet op IN SAMENHANG en REGIONAAL PLATFORM,

DUURZAAM

Vergunningverlening, toezicht, handhaving en advisering in het fysieke domein (milieu, ruimtelijke ordening en bouw).

OMGEVING

INZET OP FUNDAMENT OP ORDE

Monitoren

GERICHT OP LEEFOMGEVING Denk aan stikstofproblematiek, energietransitie, invoering van de Omgevingswet en verbetering van het VTH-stelsel.

Uitvoeren

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

Missie & Visie

Meerjarenvisie Programma’s en projecten MENU

Meerjarenvisie 2023-2027 | 4

1. Waarom een meerjarenvisie? In deze tijden van grote transities en opgaven

van de ODZOB is voor de lange termijn. De

opgesteld met de meerjarenvisie als

zijn richting, focus en keuzes nodig bij de

meerjarenvisie is voor de middellange termijn.

referentiekader voor de invulling. Eventuele

inzet van de Omgevingsdienst Zuidoost-

Jaarlijks wordt een kadernota opgesteld.

financiële effecten vanuit de meerjarenvisie

Brabant (ODZOB) voor de komende vier jaar.

De meerjarenvisie vervangt als het ware de

worden komende tijd in beeld gebracht en

Denk daarbij aan de stikstofproblematiek,

beleidsmatige c.q. inhoudelijke ontwikkelingen

ter goedkeuring aan het algemeen bestuur

energietransitie, invoering van de Omgevingswet

die in andere jaren onderdeel uitmaakten van

voorgelegd.

en de verbetering van het VTH-stelsel. Deze

de kadernota. Om continuïteit in keuzes te

meerjarenvisie geeft richting hoe de ODZOB

hebben wordt voor vier jaar richting gegeven aan

Leeswijzer:

op operationeel niveau als collectief moet

deze inhoud door éénmalig een kaderbrief en

• Paragraaf 1.1 beschrijft de rol, positie en

bijdragen aan de realisering van de inhoudelijke

een meerjarenvisie vast te stellen. Het dient als

toegevoegde waarde van de samenwerking

(strategische) beleidsopgaven van de deelnemers

kader voor de kortere termijn trajecten, zoals:

binnen de ODZOB.

en wat we daarin willen bereiken.

Het is gekoppeld aan de pijlers van de

• Paragraaf 1.2 beschrijft de filosofie waarlangs • het jaarlijkse programma Collectieve Taken;

de ambitie voor de komende vier jaar

• de vier regionale uitvoeringkaders voor

ontwikkeld wordt. Het is een kapstok en een

missie en visie: veiligheid, gezondheid,

vergunningverlening en toezicht en hun

duurzaamheid en fysieke leefomgeving.

jaarprogramma’s; • en overige (jaarlijkse) programma’s en

De meerjarenvisie heeft een plek in de Planning-en-controlcyclus. De missie en visie

MENU

projecten van de ODZOB.

denkwijze vanuit drie te kiezen niveaus. • Hoofdstuk 2 beschrijft de gekozen richting en focus met een uitwerking langs de lijnen veilig, gezond, duurzaam en omgeving.

In de komende vier jaar worden de kadernota’s

Meerjarenvisie 2023-2027 | 5

1.1 Wat is de rol, positie en toegevoegde waarde van de ODZOB? De ODZOB is een omgevingsdienst op het

Het doel van de ODZOB is samen zorgen

gemeentelijke opgaven (beleid/regelgeving) en

gebied van vergunningverlening, toezicht

voor een veilige, gezonde en duurzame

verwachtingen van het VTH-instrumentarium

en handhaving en advisering in het fysieke

leefomgeving. Er zijn verschillende

gericht op beperken van emissies en risico’s in de

domein (milieu, ruimtelijke ordening en

wetten en regels die het milieu en onze

fysieke leefomgeving.

bouw). Het is een gemeenschappelijke regeling

leefomgeving beschermen. We zijn daarbij

van 21 gemeenten in Zuidoost-Brabant en

complementair aan de andere twee Brabantse

We staan niet alleen in dit speelveld en

provincie Noord-Brabant. De ODZOB wordt

omgevingsdiensten, Veiligheidsregio Brabant-

werken samen met anderen in de regio.

bestuurd door een dagelijks bestuur en een

Zuidoost, GGD Brabant-Zuidoost, Metropoolregio

Daarbij wordt ook de urgentie bepaald

algemeen bestuur. In de bijlage (pag. 20) worden

Eindhoven, Inspectie Leefomgeving & Transport,

door de milieutoestand in de regio. Onder

de expertises en werkwijze verder toegelicht.

Functioneel Parket, waterschappen en werken

andere de Atlas van de fysieke leefomgeving

samen.

of onderzoeken van het Planbureau voor de Leefomgeving geven daar indicatoren voor.

Figuur: deelnemende gemeenten en provincie

MENU

Deze meerjarenvisie gaat uit van deze brede

Ook hebben we rekening te houden met

aanpak gericht op de leefomgeving. We zien

verschillende ambities in de regio, zoals

de fysieke leefomgeving niet als een gekaderd

deze verwoord zijn in de coalitieakkoorden

speelveld, maar als een leefomgeving om in te

of omgevingsplannen. Gerichtheid en focus

wonen, te werken, te leven en te verblijven. De

is daarbij belangrijk, zodat verwachtingen en

ODZOB voert immers VTH- en adviestaken uit die

waarmaken in balans zijn. Zie de afbeelding

gekoppeld zijn aan de landelijke, provinciale en

op de volgende pagina.

Meerjarenvisie 2023-2027 | 6

coalitiakkoord

coalitiakkoord

coalitiakkoord

VERWACHTINGEN REALITEIT

inhoudelijk beleid VTH-beleid

Nederland

Commissie van Aartsen

inhoudelijk beleid VTH-beleid

Provincie Noord-Brabant

MEERJARENVISIE MEERJARENVISIE MEERJARENVISIE

Toestand

IOV

inhoudelijk beleid VTH-beleid

Lokaal

Omgevingsplan

MENU

Meerjarenvisie 2023-2027 | 7

1.2 Wat is de filosofie hierbij?

Strategisch beleidskader

Rapportage & evaluatie

Strategische cyclus

Operationeel beleidskader

De ODZOB wil werken vanuit de big-8 gedachte,

Of is zelfs vorming van c.q. bijdrage aan

waarbij uitvoering en beleidsvorming in

een regionaal platform wenselijk om de

samenhang plaatsvindt.

gezamenlijkheid te versterken bij een urgente opgave?

De onderste cirkel is de operationele cyclus bij

Planning & Control

de omgevingsdienst en de bovenste cirkel is

Kortom: Welk niveau van inzet is nodig in de

de strategische cirkel ingevuld door landelijk,

big-8 bij bepaalde urgente inhoudelijke opgaven

provinciaal en gemeentelijk beleid.

binnen de thema’s veilig, gezond, duurzaam en omgeving?

De werelden ontmoeten elkaar in regionale

Voorbereiden

Operationele cyclus

Uitvoeren

Monitoren

uitvoeringskaders, programma Collectieve Taken

Vanuit deze vraagstellingen is de gerichte

en andersoortige programma’s en projecten.

gezamenlijke inzet concreet uitgewerkt en

Gezien de grote opgaven en transities (de

beschreven in hoofdstuk 2. Het is een mix van

strategische cyclus) is er focus nodig in de

niveaus fundament op orde, in samenhang

operationele cyclus: Is het voldoende om bij

en regionaal platform. Deze drie niveaus

VTH-taken en advisering de basis op orde

vormen de kapstok voor de uitwerking van

te hebben bij bepaalde thema’s, of is ook

ambities op verschillende thema’s in hoofdstuk 2.

versterking van de samenhang tussen beleid en Figuur: Beleidscyclus big-8

MENU

uitvoering nodig?

Meerjarenvisie 2023-2027 | 8

Fundament op orde: inzet op het op orde

• Het opvolgen van de adviezen van de

hebben, onderhouden en verstevigen van

Commissie Van Aartsen ten aanzien

het fundament (operationele cyclus).

van kwaliteit en robuustheid van omgevingsdiensten (zie bijlage pagina 21).

We bedoelen daarmee onder andere:

En deelnemen aan het Interbestuurlijk

• Efficiënt en effectief werken vanuit een

Programma voor de versterking van

meerjarig perspectief. Daarbij is level playing field (alle bedrijven gelijk behandelen),

het VTH-stelsel. • Binnen de gemeenschappelijke regeling

risicogericht-, informatiegestuurd (inzet

goede randvoorwaarden collectief creëren.

plegen daar waar het toe doet op basis

Dit is nodig voor verdere ontwikkeling van

van gegevens) en projectmatig werken

professionele en robuuste dienstverlening.

(helder gepland) van belang. De door het AB

• De governance aanpassen ten gevolge van

vastgestelde regionale uitvoeringskaders voor

nieuwe wetgeving, waaronder het aanpassen

milieuvergunningverlening, milieutoezicht

van de gemeenschappelijke regeling van de

industrieel/agrarisch, bodem/Besluit

ODZOB ingevolge de Wet gemeenschappelijke

Bodemkwaliteit en asbest zijn daarbij

regelingen. Governance betekent de wijze van

essentieel.

besturen van de omgevingsdienst.

• Goede kwaliteit leveren, met daarbij inbegrepen de aanpassing aan wetgeving

• Samenwerken in de keten, sterk gestuurd

Bekijk het voorbeeld op de volgende pagina >

vanuit concrete casussen.

waaronder o.a. de Omgevingswet en implementatie en beheer van het VTH-

Deze inzet kent al verschillende

systeem.

ontwikkelopgaves.

MENU

Meerjarenvisie 2023-2027 | 9

VOORBEELD

FUNDAMENT OP ORDE IN DE PRAKTIJK Dashboard asbest: zicht op heel Brabant

met gezamenlijke kernvragen, en met ‘expert

de situatie te herstellen. Sommige overtredingen

judgement’. ‘Dankzij dit dashboard hebben we

worden strafrechtelijk vervolgd.’

inzicht in de hele provincie. Als een saneerder of een inventariseerder - een onafhankelijk

Lang leek asbest een wondermiddel: stevig,

bedrijf dat beoordeelt of er asbest in het spel

goedkoop, slijtvast en uitstekend bestand tegen

is - in het werkgebied van een andere Brabantse

hoge temperaturen. Toch kwam er in 1993 een

omgevingsdienst structureel in de fout gaat,

verbod op de verkoop en de toepassing van

zien wij dat ook. Dan zijn we extra alert.’

asbest, vanwege de gezondheidsrisico’s. Toezichthouder asbest Jeroen Evers en zijn

Direct in actie

collega’s bij de ODZOB controleren aangemelde

Krijgen Evers en zijn collega’s een melding

asbestverwijderingen risicogericht. Dat wil

van illegale asbestverwijdering (incident),

zeggen dat ze met name saneringen controleren

dan komen ze direct in actie. ‘Soms wordt

die een relatief groot risico vormen voor de

asbest illegaal verwijderd uit onwetendheid,

omgeving, of saneringen door saneringsbedrijven

maar het gebeurt ook gecalculeerd, omdat een

die het niet zo nauw nemen met de regels.

gecertificeerd verwijderingsbedrijf inschakelen

“Dan zijn we extra alert”

veel geld kost. Of en welke sanctie we dan opleggen hangt af van de aangetroffen situatie.’

Sinds een paar jaar beschikken Evers en zijn

Het doel is overtredingen zo snel mogelijk te

collega’s over een digitaal Dashboard asbest,

beëindigen. ‘Daarom kiezen we in eerste instantie

ontwikkeld met de twee andere Brabantse

vaak voor een bestuursrechtelijke opvolging:

omgevingsdiensten. Dit dashboard wordt gevoed

het stilleggen van de activiteiten en het

Jeroen Evers, toezichthouder asbest (ODZOB),

met de outcome van een Brabant-brede checklist

aanschrijven van de verantwoordelijke partij om

bij een asbestsanering

MENU

Meerjarenvisie 2023-2027 | 10

In samenhang (verbinding tussen operationele en strategische cyclus) is het verbinden van uitvoering met beleid en het verbinden tussen verschillende beleidsopgaven in de praktijk.

VOORBEELD Deze inzet gaat een stap verder en betekent: • Ontwikkeling van outputgericht naar meer outcomegericht werken: van louter aantallen (als resultaat van de uitvoering van VTH- en

IN SAMENHANG IN DE PRAKTIJK

adviestaken) naar ook het effect van de uitvoering van VTH- en adviestaken op milieukwaliteit en doelbereik. Dit kan alleen toegespitst zijn op concrete en urgente bestuurlijke thema’s en waarbij concreet naleefgedrag verbonden kan worden aan concrete milieuwinst. Dit betekent ook dat de ontwikkeling van outcomegericht werken alleen

Dashboard Energie zorgt voor gerichte inzet ODZOB-capaciteit

succesvol vormgegeven kan worden in nauwe samenspraak met de

Mede door de Oekraïne-oorlog zijn de energieprijzen fors

deelnemers.

gestegen. Daardoor zijn investeringen in energiebesparende

• Bij outcomegericht werken gaat het om het samenspel tussen de wettelijke basis, het benutten van de reikwijdte van wet- en regelgeving en de bovenwettelijke inzet van VTH-expertise om een bepaald beleidsdoel te kunnen halen. Deze manier van werken heeft een goed

maatregelen vaak al snel terugverdiend. Dat is goed nieuws voor ondernemers én voor het milieu. Bedrijven zijn verplicht alle energiebesparende maatregelen te nemen die een terugverdientijd van vijf jaar of korter

fundament nodig, met daarbij een sterke informatiepositie en andere

hebben. De ODZOB helpt ze daarbij. Johan van den Biggelaar,

inrichting van werkprogramma’s.

beleidsmedewerker duurzaamheid en energie: ‘Sinds een paar

• Samenwerken bevorderen vanuit strategische samenwerkingsallianties

jaar beschikken we over een dashboard energie.

(o.a. met kennisinstellingen) gericht op prioritaire onderwerpen zoals landelijk overleg Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS).

MENU

Meerjarenvisie 2023-2027 | 11

We hebben het ontwikkeld samen met de beide andere Brabantse omgevingsdiensten. Het dashboard wordt gevuld met de rapportages van bedrijven en veel soorten andere relevante data. Met behulp van branche-informatie en data-analyse kunnen we zien of bedrijven zich houden aan de energiebesparingsverplichtingen.’

‘Het dashboard helpt ons bedrijven te kiezen waar waarschijnlijk het nodige kan worden verbeterd.’ Het dashboard selecteert als het ware het laaghangend fruit. ‘Het is ondoenlijk voor ons

Ook het bedrijfsleven profiteert ervan De energiebesparingen zijn volgens Van den Biggelaar niet alleen goed voor het milieu. ‘Ook het bedrijfsleven profiteert ervan. Sectoren zoals de landbouw en de horeca hebben moeilijke tijden achter de rug. Als hun vaste kosten dalen verbetert hun rendement. Ondernemers zijn vaak druk met hun bedrijf en hebben weinig tijd zich te verdiepen in hun energieverbruik. Als wij inzichtelijk maken wat ze kunnen besparen, komen ze maar al te graag in actie.’

om alle bedrijven te inspecteren. Het dashboard helpt ons bedrijven te kiezen waar waarschijnlijk het nodige kan worden verbeterd. Naarmate er meer gegevens in het dashboard zitten neemt de betrouwbaarheid toe omdat we steeds meer vergelijkingsmateriaal krijgen.’

Johan van den Biggelaar, beleidsmedewerker energie en duurzaamheid (ODZOB)

MENU

Meerjarenvisie 2023-2027 | 12

In een regionaal platform (strategische cyclus): het voeden van het provinciale en gemeentelijke beleidskader door de ODZOB, met kennis en ervaring vanuit de uitvoering.

VOORBEELD

REGIONAAL PLATFORM IN DE PRAKTIJK Marco Peeters, secretaris Werkprogramma Agrofood en Leefomgeving (ODZOB)

Deze inzet is een nog verdere ontwikkeling. In dit model

‘We leren van elkaar.’

werkprogramma en we wisselen

Binnen het Werkprogramma

gemeente van de andere gemeente

Zowel de regiogemeenten als de

Agrofood en Leefomgeving (WAL)

wat werkt en wat niet.’

ODZOB hebben positieve ervaringen

pakken gemeenten en provincie in gezamenlijkheid in de regio beleidsopgaven op. Hierbij kan de ODZOB vanuit kennis en expertise ondersteunen en adviseren.

De samenwerking is dan sterk proactief. Dit ambitieniveau is het krachtigst met een goed fundament op orde en

werkt de ODZOB samen met de

met de intensieve samenwerking

21 regiogemeenten. Adviseur Marco

Dankzij het WAL hoort de ODZOB waar

Peeters: ‘Dit werkprogramma verbindt

gemeenten bij de uitvoering van beleid

het beleid met betrekking tot de

tegenaan lopen. ‘Andersom werkt het

‘Het verkleint de afstand tussen de

veehouderij en het landelijk gebied

ook. Wij weten bijvoorbeeld wat er aan

gemeenten en de ODZOB, met de

met de taken van de ODZOB en

nieuwe wetgeving en beleid aan zit te

provincie en het Rijk, maar ook tussen

daarmee de uitvoering VTH.

komen vanuit het Rijk en de provincie.

de gemeenten onderling. We leren

Vijf keer per jaar komen bestuurders

Daar bereiden wij de regiogemeenten

van elkaar. Daarom overwegen we

én ambtenaren bij elkaar.

op voor. Verder benutten wij de kennis

een vergelijkbaar platform te gaan

en de ervaring die we binnen het WAL

opzetten bij de ODZOB voor

We bespreken dan de voortgang

opdoen om invloed uit te oefenen op

het werkveld ‘industrie’.’

en actualiteit van de thema’s uit het

het landelijke en provinciale beleid en

als outcomegericht werken adequaat is ingevoerd.

ervaringen uit. Zo leert de ene

Positieve ervaringen

binnen het WAL.

binnen de VNG.’

MENU

Meerjarenvisie 2023-2027 | 13

2. Wat wil de ODZOB als collectief bereiken de komende vier jaar? De transities en opgaven in de fysieke

In een ambtelijke en bestuurlijke bijeenkomst is de

leefomgeving zijn groot en complex en we kunnen

gerichte gezamenlijke inzet bepaald op basis van

niet alles tegelijkertijd aanpakken en ontwikkelen.

voorgaande filosofie (zie hoofdstuk 1.2).

Er is een gerichte gezamenlijke inzet (als collectief

Gekozen is voor:

van de deelnemers) nodig voor de komende vier jaar. Dit gekoppeld aan de pijlers veilig, gezond,

1. FUNDAMENT OP ORDE.

duurzaam en omgeving van de missie en visie

2. Alleen aanvullende inzet op de niveaus

van de ODZOB. Deze gerichte gezamenlijke inzet

IN SAMENHANG en REGIONAAL PLATFORM

is bepaald op basis van:

daar waar urgentie of bestaande afspraken er specifiek om vragen.

• Opgaven: analyse verzameling van nationaal, provinciaal en lokaal inhoudelijk en VTH-beleid

Dit speelt vooral bij de pijlers gezond en duurzaam.

met uitspraken over inzet en wijze inzet van het VTH-instrumentarium.

Reden is dat ontwikkelingen in wet- en regelgeving

• Ambities: analyse coalitieakkoorden;

de komende vier jaar al de nodige inspanningen

• Urgentie: expertjudgement over de

vereisen bij het fundament op orde. Hiervoor zijn al

milieutoestand in de regio en de belangrijkheid

ontwikkelopgaven ontwikkeld. Dit vormt het kader

van bepaalde thema’s in de regio.

voor de vier regionale uitvoeringskaders, programma

• Instrumenten: mogelijke bijdrage vanuit VTH en advisering door de ODZOB.

MENU

Collectieve Taken en overige programma’s en projecten voor de komende vier jaar.

Meerjarenvisie 2023-2027 | 14

VEILIG

GEZOND

DUURZAAM

OMGEVING

2.1 Veilig Wat bedoelen we met veilig bij de ODZOB?

toezicht erop. De bijdrage aan de (keten)aanpak

Wat wil de ODZOB collectief daarin

Veilig betekent zonder of buiten gevaar zijn

van milieucriminaliteit door de ODZOB is op

betekenen en bereiken?

en het kent verschillende facetten. Voor de

basis van het Dreigingsbeeld uit 2021 op thema’s

Bij de pijler veilig ligt het accent vooral op

ODZOB zijn de volgende facetten relevant:

afval, bodem, mest, broeikasgassen, ZZS en

de inzet op fundament op orde, omdat

omgevingsveiligheid, milieucriminaliteit

gewasbeschermingsmiddelen.

voor een aantal taken met betrekking tot

(oog- en oorfunctie), ondermijning, veilige

milieucriminaliteit en ondermijning de

asbestverwijdering en veilig zwemwater.

Wat is daarbij belangrijk?

bevoegdheden bij andere organisaties liggen dan

De ODZOB voert met betrekking tot

De regio vindt de aanpak van milieucriminaliteit

bij gemeenten of bij de provincie. Met daarbij de

omgevingsveiligheid risicoanalyses uit en vertaalt

en ondermijning belangrijk, samen met de

specifieke aandacht voor het professionaliseren

het naar vergunningvoorschriften en (op verzoek)

andere handhavingspartners in de fysieke

van bestuursrechtelijke en strafrechtelijke

bestemmingsplannen en adviseert richting

leefomgeving. Het in maart 2021 verschenen

handhaving en afstemming en uitwisseling

toezicht en beleidsvorming. Daarnaast houdt

rapport ‘Om de leefomgeving’ van de Commissie

hiertussen. Het versterken van de ketenaanpak

de ODZOB een landelijk risicoregister

Van Aartsen geeft aan dat er een betere

en -toezicht met andere partijen hoort hier

actueel. Verder houdt de ODZOB toezicht op

handhaving van milieuwetgeving nodig is om de

eveneens bij. Aanvullende inzet vanuit urgentie/

asbestverwijdering en zwemwatergelegenheden.

aanpak van ondermijnende milieucriminaliteit te

bestaande afspraken is het verstevigen van het

Ook toetst de ODZOB bouwplannen en houdt

kunnen verbeteren.

regionaal kernteam externe veiligheid.

MENU

Meerjarenvisie 2023-2027 | 15

VEILIG

GEZOND

DUURZAAM

OMGEVING

2.2 Gezond Wat bedoelen we met gezond bij de ODZOB?

gericht is op luchtkwaliteit, geluid en geur.

Gezondheid kent verschillende facetten. Een slechte

veehouderij) of fijnstof (zoals uitstoot en gegevens uit het Regionaal Meetnet). Aan deze projecten kunnen mogelijk

milieukwaliteit beïnvloedt de gezondheid negatief. De

Wat wil de ODZOB collectief daarin betekenen en

ook onderwerpen zoals bijvoorbeeld resultaatgerichte

milieukwaliteit bepaalt waar we kunnen leven en hoe we

bereiken?

emissiewaarden, effectiviteit geurbeleid, effectiviteit BBT

kunnen leven. Daarbij is er qua problematiek verschil

Daarom dat in deze pijler meer dan alleen de inzet op

(Beste beschikbare technieken) worden gekoppeld dan wel

tussen landelijk en stedelijk gebied. Voor de ODZOB zijn

fundament op orde nodig en gewenst is. Bij deze inzet is

maatregelen emissiereductie naar de lucht (mede in relatie

de volgende facetten relevant: luchtkwaliteit, grondwater-

specifieke aandacht voor:

tot het Schone Lucht Akkoord).

en bodemkwaliteit, geur, geluid, trillingen, lichthinder,

• ZZS in vergunningen en scherp vergunnen bij zowel

• Een ZZS-inventarisatie in de regio uit te voeren en zorgen

cumulatie van immissies en eigenschappen van stoffen (Zeer

industriële als agrarische bedrijven, het tijdig inspelen op

voor vertegenwoordiging in overleggen met het Ministerie

Zorgwekkende Stoffen (ZZS)). Daarbij is bescherming van

innovatieve ontwikkelingen en op ontwikkelingen in wet-

van Infrastructuur en Waterstaat, het RIVM en andere

het grondwater voor de drinkwatervoorziening in specifieke

en regelgeving.

omgevingsdiensten.

gebieden belangrijk voor de gezondheid.

• Doorontwikkeling van de MilieuKlachtenCentrale

• Het regionaal schakelpunt bodem ontwikkelen.

(MKC), informatie gestuurd werken (IGW),

Het is een provinciebreed schakelpunt waar de drie

Provincie en gemeenten bepalen – binnen de landelijke

Brabants OmgevingsDatalab (BOD) en geografisch

Brabantse omgevingsdiensten aan meedoen.

kaders – het beleid; de ODZOB is belangrijk voor de

informatiesysteem (GIS) ten behoeve van input

Daarbij in de praktijk een betere verbinding zoeken tussen

uitvoering ervan via vergunningverlening voor, toezicht

voor de beleidscyclus.

thema’s bodem, grondwater en energie.

op, handhaving op en advisering over veelsoortige

• De samenwerking op bestuurlijk en ambtelijk niveau in

milieubelastende activiteiten. De Omgevingswet vereist nog

Bij aanvullende inzet vanuit urgentie en bestaande afspraken

het Regionaal Meetnet Lucht & Geluid is minimaal twee

meer integraal werken, waarbij gezondheid een volwaardige

gaat het om:

jaar verlengd tot 2025 conform de huidige gemaakte

plaats krijgt.

• Het outcomegericht werken samen met de gemeenten

afspraken. Daarna wordt bezien of opnieuw verlenging

ontwikkelen, door bij enkele urgente onderwerpen drie

wenselijk is.

Wat is daarbij belangrijk?

pilotprojecten/experimenten te starten. Bijvoorbeeld: zeer

De pijler gezondheid leeft in de regio sterk op lokaal en

zorgwekkende stoffen (zoals uitstoot door industrie naar

en Leefomgeving (WAL, veehouderij) conform de huidige

regionaal niveau, waarbij de urgentie in de regio vooral

de lucht), geur en stikstof (zoals uitstoot door industrie en

gemaakte afspraken.

MENU

• Voortzetting inbreng in het Werkprogramma Agrofood

Meerjarenvisie 2023-2027 | 16

VEILIG

GEZOND

DUURZAAM

OMGEVING

2.3 Duurzaam Wat bedoelen we met duurzaam bij de

bodemenergiesystemen. Maar de ODZOB

Wat wil de ODZOB collectief daarin

ODZOB?

houdt ook toezicht op afvalinzameling en

betekenen en bereiken?

Duurzame ontwikkeling is een ontwikkeling

-verwerking en het stimuleren van afvalpreventie,

Deze pijler kent daarom een inzet op fundament

die tegemoetkomt aan de levensbehoeften

hergebruik van grondstoffen en materialen.

op orde met een aanvullende inzet vanuit

van de huidige generatie, zonder die van

Verder verleent de ODZOB vanuit provinciaal

urgentie en bestaande afspraken. Bij inzet op

de toekomstige generaties tekort te doen.

strategisch grondstoffenbeheer vergunningen

fundament op orde is met name aandacht voor

Het gaat hierbij om economische, sociale en

en houdt toezicht op ontgrondingen en

de aanpak van de stikstofproblematiek, die nog

leefomgevingsbehoeften. Voor de ODZOB hebben

grondwateronttrekkingen voor de provincie.

volop in ontwikkeling is. De onzekerheden,

vooral de energietransitie, circulaire economie,

Daarnaast kan de ODZOB zijn expertise inzetten

aanpassingen van beleid en regelgeving en

bodem en waterbeheer, erfgoed & welstand

bij de aanpak van de stikstofproblematiek.

rechterlijke uitspraken op dit gebied zullen ook

en stikstofproblematiek betekenis. Zijdelings

de komende jaren nog een grote aandacht en

speelt ook klimaatadaptatie en biodiversiteit.

Wat is daarbij belangrijk?

zorgvuldigheid vereisen bij de uitvoering van

In toenemende mate voert de ODZOB taken

De pijler duurzaam heeft de laatste jaren

de VTH-taken. In de aanvullende inzet vanuit

uit op de betreffende thema’s, gericht op

sterk aan urgentie gewonnen in de regio.

urgentie en bestaande afspraken gaat het om:

bedrijven. Een groot onderdeel daarin is

Beleidsvorming ligt bij de landelijke overheid,

vergunningverlening en toezicht met betrekking

beleidsmatige uitwerkingen bij de lagere

tot de energiebesparings- en informatieplicht.

overheden.

En verleent de ODZOB vergunningen voor

MENU

• Energietransitie/Regionale energiestrategie (RES): Het versterken van outcomegericht werken met een ontwikkelde tool.

Meerjarenvisie 2023-2027 | 17

VEILIG

Ook worden gemeenten collectief

• Kringlooplandbouw en verduurzaming

GEZOND

DUURZAAM

stoppende veehouders.

geadviseerd ten aanzien van effecten van

landbouw: Het faciliteren en adviseren van

duurzame energieprojecten, waaronder

gemeenten en ondernemers over duurzame

platform voor veehouderij (WAL) - de komende

bodemenergiesystemen, op de omgeving en

innovatieve ontwikkelingen in het kader

jaren verkennen of we een nieuw regionaal

de inpassing ervan in omgevingsplannen.

van vergunningverlening. Het gaat hierbij

platform kunnen ontwikkelen voor industrie,

Verder worden de deelnemers geadviseerd

met name om innovaties met betrekking

gericht op kennisdeling en beleidsmatige

met betrekking tot verduurzaming van

tot stalsystemen in de veehouderij en de

afstemming op de vier thema’s (veilig, gezond,

bedrijventerreinen. Daarbij komt het

omgang met mest waaronder mestbewerking.

duurzaam en omgeving).

versterken van de rol van de ODZOB binnen

Daar waar nodig en mogelijk wordt

het RES voor wat betreft de afstemming tussen

meegewerkt aan het voorbereiden van

toezicht en stimulerende activiteiten, en het

innovatievergunningen voor duurzame

leveren van een bijdrage aan databeheer en

stalsystemen (doelvoorschriften, meten).

monitoring.

OMGEVING

• Vergelijkbaar met het regionale agrarische

• Aanpak stikstofproblematiek: het aanleveren

• Circulaire economie: Het mee helpen realiseren

van kennis, informatie en data - vooral

van de provinciale strategie met betrekking tot

op basis van vergunningen en toezicht

circulariteit, o.a. door het Rijk en de provincie

veehouderij - aan gemeenten en provincie ter

te adviseren over aanpassing van regelgeving

ondersteuning van hun rol in het kader van

ten aanzien van innovaties. Tegelijkertijd

de gebiedsgerichte aanpak (NPLG = Nationaal

wordt ook het onderwerp ZZS geagendeerd als

Programma Landelijk Gebied). Gemeenten

risicofactor bij circulaire economie in relatie tot

worden ook ondersteund bij de uitvoering

illegaliteit.

van landelijke beëindigingsregelingen voor

MENU

Meerjarenvisie 2023-2027 | 18

VEILIG

GEZOND

DUURZAAM

OMGEVING

2.4 Omgeving Wat bedoelen we met omgeving bij de

Grote opgaven in zowel het stedelijke als het

belangrijke transities goed door te laten werken

ODZOB?

landelijke gebied worden daarin beleidsmatig

in vergunningverlening en toezicht. Denk daarbij

De fysieke leefomgeving is het domein voor

uitgewerkt en zijn direct richtinggevend voor de

aan de transitie van het landelijk gebied c.q.

de ODZOB. De fysieke leefomgeving staat voor

uitvoering.

de veehouderij en de transitie naar duurzame

datgene wat je ziet, voelt en ruikt. Het gaat om

en innovatieve bedrijventerreinen. Vanuit de

verschillende lagen en waarden zoals bodem

Gezien de adviezen van de Commissie

gewenste samenhang in de regio adviseert de

en ondergrond, water, lucht, archeologische

van Aartsen is het van groot belang dat

ODZOB collectief op RO- en omgevingsbeleid

waarden, natuurwaarden en welstand.

uitvoeringstoetsen plaatsvinden, waarbij

(met speciaal aandacht voor cumulatie van

Omgeving is een integrerend thema. Onder

voorgenomen beleid in omgevingsplannen (o.a.

milieueffecten) door bijvoorbeeld handreikingen/

dit thema vallen onderwerpen als ruimtelijke

omgevingswaarden en normen) wordt getoetst

blauwdrukken, daarbij denkend aan geluid,

ordening (RO), bouwen, omgevingskwaliteit,

op de uitvoerbaarheid en effectiviteit ervan.

milieuaspecten van energie-infrastructurele

omgevingsbeleid en erfgoed & welstand.

projecten, haalbaarheid en verduurzaming van Wat wil de ODZOB collectief daarin

industrieterreinen (vanuit milieu), en het in kaart

Wat is hier belangrijk?

betekenen en bereiken?

brengen van de situatie van het buitengebied

Onze regio verwacht van de ODZOB een

De inzet op fundament op orde bij de pijler

en de veehouderij (in relatie tot het inspelen op

stevig ondersteunende en adviserende rol bij

omgeving is terug te zien bij de deelname aan

nieuwe beleidsontwikkelingen).

omgevingsverordeningen, omgevingsvisies en

omgevingstafels en bij het op peil houden

omgevingsplannen onder de Omgevingswet.

van kennis en kunde bij medewerkers om

MENU

Meerjarenvisie 2023-2027 | 19

3 Bijlage: Expertises en werkwijze Ongeveer 250 medewerkers werken aan dit doel

De basis voor de oprichting van de omgevingsdiensten

door vergunningverlening, toezicht en handhaving

zijn de adviezen van Commissie Mans geweest.

Wet VTH uit conform de vastgestelde Regionale

en advisering. Deels verplicht voortvloeiend uit

De commissie was destijds opgericht vanwege een

uitvoeringskaders en daarnaast voeren wij taken, met

het landelijk basistakenpakket (basistaak), deels

aantal ernstige incidenten. Deze adviezen gingen

vaak een wettelijk karakter, uit op verzoek van de

facultatief (verzoektaak), soms wel en soms niet met

in op onafhankelijkheid en professionaliteit van

gemeenten/provincie. Verzoeken voor nieuwe taken

een wettelijke grondslag. De ODZOB draagt bij aan de

milieutoezicht. De adviezen zijn ook doorvertaald in

of voor voortzetting van taken worden afgewogen op

realisering van beleidsopgaven (landelijk, provinciaal,

wetgeving. De latere Commissie Van Aartsen blikt

basis van het in 2022 vastgestelde afwegingskader.

regiogemeenten) d.m.v. de instrumenten en middelen

terug op het functioneren van het VTH-stelsel en

• We werken vanuit Dienstverleningsovereenkomsten

die de ODZOB ter beschikking heeft. Het werk van de

de omgevingsdiensten. En deze commissie heeft

ODZOB is niet altijd zichtbaar. Als alles goed gaat merk

aangegeven welke verbeteringen er nodig zijn.

je weinig van het werk dat we leveren. Maar achter

De adviezen gaan o.a. in op de robuustheid en de

de schermen werken we dagelijks aan het verlenen

kwaliteit van alle omgevingsdiensten.

van vergunningen, houden we toezicht op risicovolle

• We voeren de verplichte basistaken vanuit de

(DVO’s). • We werken op basis van de Verordeningen Kwaliteitscriteria en landelijke verordeningen VTH. • De gemeente bepaalt in hoeverre de werkzaamheden in mandaat worden uitgevoerd.

situaties bij bedrijven en handhaven we waar nodig.

De ODZOB is een dienst opgericht als een

• We werken vanuit een producten- en

Het lijkt heel gewoon dat de veiligheid, gezondheid

gemeenschappelijke regeling op basis van de Wet

en duurzaamheid gewaarborgd worden. Maar denk

gemeenschappelijke regelingen. De ODZOB plant en

• We werken vanuit een jaarlijkse kadernota en

even terug aan de vuurwerkramp in Enschede of de

voert de werkzaamheden uit, vanuit de volgende

begroting (incl. een collectief programma).

brand in Moerdijk. Deze incidenten vormden de directe

basisprincipes:

dienstencatalogus (PDC).

aanleiding voor de oprichting van omgevingsdiensten.

MENU

Meerjarenvisie 2023-2027 | 20

Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant Wal 28 Postbus 8035 5601 KA Eindhoven

Verslag ODZOB-bijeenkomst 10 mei 2022 Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant

www.odzob.nl Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant Wal 28 Postbus 8035 5601 KA Eindhoven

Op www.odzob.nl vindt u meer informatie over ons dagelijkse werk aan een gezonde, veilige en duurzame leefomgeving in Zuidoost-Brabant. Deze Meerjarenvisie 2023-2027 en andere documenten zijn op de website te downloaden.

Op de pagina www.odzob.nl/waarom vindt u korte filmpjes en een animatie over de ODZOB.

MENU

VERTROUWELIJK Aan het bestuur en de directie van Omgevingsdienst Zuidoost Brabant Postbus 8035 5601 KA Eindhoven

Edelgasstraat 57 2718 SX ZOETERMEER telefoon (079) 362 36 13 e-mail Audit@Flynth.nl

Kenmerk …

Datum ... maart 2023

Behandeld door: drs. R. Buiteman RA

Onderwerp Accountantsverslag 2022 Definitief concept

Geachte leden van het bestuur en de directie, Hierbij ontvangt u ons accountantsverslag over het boekjaar 2022. Dit verslag bevat de belangrijkste uitkomsten van onze werkzaamheden, waarvan wij vinden dat die voor u relevant zijn voor een goed begrip van de jaarrekening 2022, en voor het beoordelen van de financiële positie van Gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst Zuidoost Brabant (hierna: ODZOB). De jaarrekening is opgesteld onder verantwoordelijkheid van de directie en het bestuur. In overeenstemming met uw opdracht hebben wij de jaarrekening 2022 gecontroleerd. Deze rapportage beschrijft op hoofdlijnen onze controleaanpak en de belangrijkste aangelegenheden die wij tijdens onze controle in overweging hebben genomen. Wij zijn van mening dat de reikwijdte van onze werkzaamheden en de resultaten daarvan een deugdelijke basis vormen voor ons oordeel over de jaarrekening van ODZOB. De bevindingen en beschouwingen in dit verslag komen voort uit onze controlewerkzaamheden. Het verslag van bevindingen is, zoals hiervoor reeds verwoord, bedoeld om u te ondersteunen in uw beoordeling van de jaarrekening 2022. Wij wijzen u erop dat uw controlerende taak uiteraard verder gaat dan uitsluitend het financieel getinte perspectief vanuit de accountantscontrole.

Wij bedanken de medewerkers van ODZOB voor de prettige samenwerking en zijn vanzelfsprekend graag bereid een nadere toelichting te verstrekken. Hoogachtend, Astrium Overheidsaccountants Onderdeel van Flynth Audit B.V.

drs. R. Buiteman RA

Flynth Audit B.V. is lid van BKR International. Bankrekeningnummer IBAN NL67 RABO 0106 6642 20 - BIC: RABONL2U. Handelsregister 09063021. www.flynth.nl. Dienstverlening vindt plaats onder algemene voorwaarden, op aanvraag verkrijgbaar en gedeponeerd bij de KvK in Arnhem

Accountantsverslag Omgevingsdienst Zuidoost Brabant – Boekjaar 2022 1

1.

Inleiding

In het kader van de door het bestuur aan ons verstrekte opdracht voor de controle van de jaarrekening 2022 van ODZOB brengen wij u hierbij verslag uit van onze belangrijkste bevindingen naar aanleiding van onze jaareinde controlewerkzaamheden die wij onlangs hebben uitgevoerd. Dit accountantsverslag is bedoeld om u te ondersteunen in uw beoordeling van de jaarrekening 2022. Wij wijzen u erop dat uw controlerende taak uiteraard verder gaat dan uitsluitend het financieel getinte perspectief vanuit de accountantscontrole. Deze rapportage beschrijft op hoofdlijnen onze controleaanpak en de belangrijkste aangelegenheden die wij tijdens onze controle in overweging hebben genomen. Wij zijn van mening dat de reikwijdte van onze werkzaamheden en de resultaten daarvan een deugdelijke basis vormen voor ons oordeel over de jaarrekening van ODZOB. Onze werkzaamheden zijn erop gericht een oordeel te kunnen geven over de jaarrekening 2022 van ODZOB en niet primair op het opsporen van fraudes of onregelmatigheden in uw organisatie. De bevindingen in deze brief zijn daarom beperkt tot de punten die voortvloeien uit de controle van de jaarrekening.

Het accountantsverslag is als volgt opgebouwd: Hoofdstuk 1

Inleiding

Hoofdstuk 2

Kernpunten van onze controle

Hoofdstuk 3

Analyse van financiële resultaten en positie

Hoofdstuk 4

Interne beheersing en automatisering

Hoofdstuk 5

Rechtmatigheid

Hoofdstuk 6

Overige bevindingen (jaarrekeningcontrole 2022)

Bijlagen: A.

Niet-gecorrigeerde controleverschillen

B.

SiSa - Fouten en onzekerheden 2022

C.

Onafhankelijkheidsbevestiging en overige dienstverlening

Wij hebben deze rapportage tijdens de bijeenkomst op 23 maart 2023 met de ambtelijke organisatie besproken en eventuele vragen en opmerkingen uit dat overleg zijn in het definitieve verslag verwerkt.

2

2. Kernpunten van onze controle 3

2.

Kernpunten van de controle

2.1 Controleverklaring

De jaarrekeningcontrole is uitgevoerd zoals overeengekomen in de opdrachtbevestiging zoals onlangs herbevestigd op 3 april 2023. Wij zijn voornemens bij de jaarrekening 2022 een goedkeurende controleverklaring te verstrekken voor zowel de getrouwheid als de rechtmatigheid. Deze controleverklaring zenden wij u, samen met een gewaarmerkte set van de jaarrekening, separaat toe.

2.2 Reikwijdte van de controle

Met de opdrachtbevestiging heeft u ons de opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2022. De reikwijdte van onze controle staat hierin omschreven. Er is gedurende het verloop van de controle over 2022 op geen enkele wijze sprake geweest van een beperking in de reikwijdte van onze controle. Tijdens de uitvoering hebben zich geen wijzigingen van materieel belang in de reikwijdte voorgedaan. Wij achten de reikwijdte van onze controle voor 2022 voldoende voor de doelstelling van onze controle.

2.3 Grondslagen

De accountantscontrole omvat onder meer een onderzoek naar de toepassing van de juistheid van de grondslagen in de jaarrekening. Naar onze mening zijn de door bestuur gekozen grondslagen voor waardering en resultaatbepaling aanvaardbaar, in lijn met wet- en regelgeving en consistent toegepast. In het boekjaar 2022 zijn te opzichte van voorgaande jaren geen wijzigingen doorgevoerd in de keuze of de toepassing van de belangrijkste verslaggevingsgrondslagen uit het BBV.

2.4 Schattingen

Schattingen op basis waarvan een aantal jaarrekeningposten worden bepaald, zijn gebaseerd op inzichten van het management. Wij hebben de belangrijkste gehanteerde factoren en veronderstellingen beoordeeld. Wij hebben vastgesteld dat de schattingen en veronderstellingen aanvaardbaar zijn in het kader van de jaarrekening als geheel.

2.5 Onafhankelijkheid

▪ ▪ ▪

2.6 Goedkeuringsen rapporteringstolerantie

Astrium Overheidsaccountants, onderdeel van Flynth Audit B.V. (hierna: Flynth) is onafhankelijk van ODZOB en voor zover wij weten heeft zich geen inbreuk voorgedaan op de van toepassing zijnde regels en het beleid ten aanzien van onafhankelijkheid. Ons zijn geen relaties bekend tussen Flynth en ODZOB, die naar ons professionele oordeel mogelijk van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid. Bijlage B bevat een nadere uiteenzetting van onze onafhankelijkheid.

De materialiteit bij de planning en uitvoering van de jaarrekeningcontrole 2022 bedraagt € 292.210 gebaseerd op 1% van de totale bedrijfslasten van ODZOB). Deze materialiteit vloeit voort uit de wettelijk voorgeschreven (minimum-) vereisten, zoals opgenomen in de Bado en het door het bestuur vastgestelde controleprotocol voor 2022, en ligt in lijn met het voorgaande boekjaar. Conform het controleprotocol rapporteren wij in dit verslag alle bevindingen met een financiële impact groter dan € 50.000.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12641621/1