A3 VRBZO jaarverslag 2022

Jaaroverzicht 2022

1 | Voorwoord Zorg voor veiligheid

2 | Samen voor veilig

3 | Toekomstbestendige

4 | Weerbare

Crash Recovery Systeem

organisatie

samenleving

Safety en security campus

Jorritsma draagt

Bevolkingszorg

voorzittershamer over aan

Beleidsplan

optimaliseren

Dijsselbloem

Omgevingswet

Arbo en veiligheid

Nederland krijgt tweede

Wet Open Overheid

handcrew

Nieuw grootschalig

Cijfers brandweer

watertransportsysteem

Zorgrisicoprofiel GHOR

Beter zicht op risico’s

Samenwerking Peelland

Interregionaal alarmeren

interventieteam verlengd

Training waarnemen en

Themadag

beoordelen

evenementenveiligheid

Arbeidsmarktcommunicatie Werving vrijwilligers

risicocommunicatie Brandveilig leven Cijfers brandveiligheid

5 | Crises 2022 Crisisnoodopvang Opvang Oekraïners Corona Cijfers grip

World Police & Fire Games

2022

2021

2020

Voorwoord Om een trend te kunnen ontdekken moet je eigenlijk zicht hebben op een reeks van jaren. Toch lijkt de constatering gerechtvaardigd dat 2022 een trendbreuk laat zien. In het verleden werden jaren met af en toe een grote crisis of calamiteit afgewisseld door jaren van relatieve rust. Die tijd lijkt nu echt voorbij. Crises lijken eerder regel dan uitzondering. Zoals we eerder ook in onze visie schreven; we weten dat er crises op ons pad gaan komen, de vraag is alleen welke dat zijn en wat de impact ervan is op de samenleving.

In het voorjaar van 2022 werden de coronamaatregelen opgeheven. Dat betekende niet dat de organisatie de kans kreeg op adem te komen. Al snel na het uitbreken van de Oekraïne-oorlog streken veel gevluchte Oekraïners in Nederland neer, ook in onze regio. Dat betekende mensen registreren, veilige huisvesting regelen, de juiste zorg organiseren enzovoorts. Vervolgens bleek dat het asielzoekerscentrum voor vluchtelingen in Ter Apel de toestroom niet aan kon. Elke veiligheidsregio moest daarom een steentje bijdragen aan de crisisnoodopvang. Ook Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost. Er volgden maanden van intensieve samenwerking en overleg met het land, gemeenten in de regio en het COA; een zoektocht naar geschikte locaties en het organiseren van de bemensing ervan. De werkdruk was hoog. Het jaar 2022 was turbulent maar ook leerzaam, waardoor onze expertise is verbreed en verdiept. Een jaar ook waarin we nauw samenwerkten met partners en ons netwerk fors uitbreidden. We toonden opnieuw aan dat een robuuste, goed uitgeruste en flexibel inzetbare veiligheidsregio een groot goed is. Wordt 2023 rustiger? De kans daarop lijkt klein. Het heeft er immers alle schijn van dat crises elkaar steeds vaker opvolgen. Maar ook in het nieuwe jaar staan wij weer voor een veilige samenleving.

Petra de Kam, directeur VRBZO

Samen voor veilig Crash recovery systeem Cijfers

SSC

Zorgrisicoprofiel

Bevolkingszorg

Omgevingswet

Peelland interventieteam

Brandweer

Nederland krijgt tweede handcrew

Themadag

Crash Recovery Systeem De ontwikkelingen in de automotive-branche gaan snel.

Daarom kregen al onze tankautospuiten in 2022 het Crash

Veiligheidsvoorzieningen in voertuigen, zoals airbags en

Recovery Systeem (CRS). Op basis van het kenteken of het model

gordelspanners, verkleinen het risico op verwondingen voor

van een voertuig kunnen we met het CRS precies zien waar we bij

inzittenden. Alternatieve voertuigaandrijfsystemen (elektrisch,

een voertuig op moeten letten. Dit kunnen verschillende dingen

waterstof, LNG, CNG, enzovoorts) verkleinen de uitstoot van

zijn, zoals airbagpatronen, de accu en de brandstoftank.

schadelijke stoffen. Het nadeel van deze ontwikkelingen is dat dit het werk voor hulpverleners moeilijker en gevaarlijker maakt. Eenvoudige ongevallen leiden, door al deze technologieën, regelmatig tot een moeilijke en gevaarlijke inzet.

Safety & Security Campus Sinds mei 2021 is VRBZO betrokken bij de Safety & Security

Bij deze projecten werken de verschillende diensten samen met de

Campus (SSC). Binnen dit initiatief werken we samen met politie,

studenten. Maar er wordt ook samenwerking gezocht met

douane, defensie, GGD en Brainport Eindhoven aan innovatieve

bedrijven uit de Brainportregio. Daarnaast organiseerden we in

oplossingen, die ons werk eenvoudiger en vooral veiliger kunnen

2022 de eerste bootcamp. Zo’n 60 deelnemers werkten 4 dagen

maken. De wereld om ons heen verandert snel en de vragen over

lang aan ideeën voor slimmer en veiliger werken in het

veiligheid worden ingewikkelder. Tegelijk zien we technologische

veiligheidsdomein. De bootcamp was een groot succes en wordt in

ontwikkelingen die ons werk eenvoudiger en veiliger kunnen

2023 opnieuw georganiseerd.

maken. Maar dit zijn vaak kostbare trajecten die lang kunnen duren. Reden genoeg om niet zelf iets uit te vinden, maar samen te werken. En dat is precies waarom de SSC is opgericht.

De campus bestaat nog niet zo lang. Toch werden er in 2022 al belangrijke stappen gezet. De SSC kreeg een eigen gezicht en logo. Ook startten studenten van onder andere Avans, Saxion en Fontys verschillende projecten op. Ze werken bijvoorbeeld aan een robot (de robothond Spot), die volledig autonoom een onbekende locatie kan verkennen én in kaart kan brengen. Of een follow-me functie waarbij een robot een mens zelfstandig kan volgen.

Meer weten over de SSC? Kijk op www.safetysecuritycampus.com

Foto: Megin Zondervan Fotografie

Bevolkingszorg optimaliseren De samenleving verandert snel en daardoor ook de crises waarmee we te maken krijgen. Om ook in de toekomst van waarde te kunnen zijn, moeten we Bevolkingszorg anders organiseren. Zowel de voorbereiding op crises (dat gebeurt vanuit Bureau Bevolkingszorg), als tijdens een crisis (is verantwoordelijkheid van de crisisorganisatie Bevolkingszorg). We verwachten dat het aantal ‘ongekende’ crises toeneemt. Deze crises zijn anders dan de klassieke rampen. Ze duren meestal lang en er zijn veel verschillende netwerkpartners bij betrokken. De crisisorganisatie zoals we die nu kennen, is niet altijd meer de meest geschikte vorm om in te werken. Daarom gaan we dat anders doen.

We hebben eerst ‘de voorbereiding op crises’ aangepakt. Bureau Bevolkingszorg is daar verantwoordelijk voor, namens het Algemeen Bestuur van VRBZO. Het bureau is 1 van de partijen die in actie komen bij rampenbestrijding en crisisbeheersing. Deelnemen aan het netwerk van deze partijen en een bijdrage leveren aan de multidisciplinaire voorbereiding, zijn belangrijke onderdelen van het werk. We hebben extra mensen ingezet om informatiemanagement en crisiscommunicatie te verbeteren.. Daarnaast stuurde de coördinerend gemeentesecretaris het bureau nadrukkelijker aan om de binding met de gemeenten te vergroten. Hiervoor is een besluit genomen in het Algemeen Bestuur om de Coördinerend Gemeentesecretaris meer bevoegdheden te geven. Want de kracht van Bevolkingszorg zit in de goede samenwerking tussen de 21 gemeenten binnen onze regio. Samen vormen zij (de crisisorganisatie) Bevolkingszorg.

Omgevingswet Ook al is de Omgevingswet opnieuw uitgesteld, we merkten in 2022 dat gemeenten toch een Omgevingsvisie, Omgevingsplan, Omgevingstafels en programma’s externe veiligheid ontwikkelen. In het verleden hebben we 7 kernwaarden opgesteld. Deze kernwaarden vormen input voor de omgevingskwaliteit ‘veilige fysieke leefomgeving’. Het zijn (ontwerp)principes of de kaders waarmee de fysieke leefomgeving zo veilig mogelijk kan worden ingericht. De 7 kernwaarden hebben veel gemeenten al overgenomen in hun Omgevingsvisie. Dat is mooi. Deze kernwaarden helpen gemeenten om de leefomgeving zo veilig mogelijk in te richten. Als inwoners met initiatieven komen, schuiven alle partijen die daarbij betrokken zijn aan de ‘Omgevingstafel’ aan. De kernwaarden zijn de kaders waarmee ze rekening kunnen houden. Voordat we aan de Omgevingstafel aansluiten, hebben wij intern met verschillende afdelingen afgestemd.

Wanneer gemeenten de kernwaarden opnemen in hun Omgevingsvisie, kunnen zij deze doorvertalen naar het Omgevingsplan. Want hiermee kunnen ze zorgen voor veiligheid bij nieuwe ontwikkelingen. In onze handreiking staan planregels om de kernwaarden terug te laten komen bij de inrichting van de fysiek (veilige) leefomgeving.

Omgevingsveiligheid als breed begrip in de Omgevingswet In 2022 gingen we nog verder om Zuidoost-Brabant veiliger te maken. Zo besteedden we bijvoorbeeld aandacht aan thema’s als energietransitie en klimaatverandering. Hoe kun je bijvoorbeeld het natuurbrandrisico beperken? Dat kan op verschillende manieren. In ons nieuwe filmpje over de kernwaarde bouwwerken en leefomgeving, leggen we uit hoe je hier al vroeg bij de ontwikkeling van nieuwe plannen, rekening mee houdt. Alle informatie over de Omgevingswet staat op onze site. Hier vind je ook filmpjes van onze uitleg over veiligheid in de Omgevingsvisie, het Omgevingsplan én de kernwaarden.

Kernwaarde 3 Bouwwerken en omgeving bieden bescherming.

Nederland krijgt tweede handcrew In 2022 begon VRBZO, samen met de andere 5 zuidelijke veiligheidsregio’s, met het oprichten van de Handcrew Zuid-Nederland. Elke regio leidde 20 tot 25 brandweermannen en –vrouwen op voor het te voet en met handgereedschap bestrijden van grote natuurbranden. De hoofdtaak van de handcrew is het weghalen van brandstof op plaatsen waar blusvoertuigen niet kunnen komen. Het team beschikt over speciale kleding die licht is, beter ademt, meer vocht opneemt en afgeeft en dus minder snel voor hittestuwing zorgt. Het pak is geel van kleur, zodat de brandweermensen in het veld goed opvallen. 2022 stond in het teken van opleiden, in de eerste helft van 2023 gaan de handcrews daadwerkelijk van start. De eerste handcrew van Nederland, Handcrew Overijssel, is al een paar jaar actief. Door de oprichting van een tweede handcrew is de brandweer voorbereid op meerdere gelijktijdige natuurbranden.

Cijfers inzetten brandweer

2765

545

2324

Branden

Ongevallen

Overige

Zorgrisicoprofiel GHOR Deze zomer startte het GHOR-bureau met het nieuwe regionale

Voortgang

zorgrisicoprofiel (ZRP). Het ZRP geeft een overzicht van de

In augustus organiseerden we een 1e informatiebijeenkomst met

belangrijkste crises voor de acute en publieke geneeskundige zorg. Het profiel laat per crisistype de knelpunten in de zorgketen zien, die de continuïteit van zorg begrenzen en onder druk zetten. Wanneer er geen balans is tussen vraag en aanbod, tijdens rampen en crises, helpt het ZRP de zorgpartners in de regio om besluiten te nemen. Daarnaast geeft het ZRP veiligheidspartners, de ketenpartners en het bestuur van VRBZO inzicht in de risico’s

een aantal zorgpartners uit de regio. Ondertussen hebben we tijdens bijeenkomsten samen besloten welke incidenttypen we verder willen uitwerken in dit project. We werken nu een aantal incidenttypen uit, om te kijken wat de gevolgen zijn voor onze zorgpartners. Eind kwartaal 1 van 2023 verwachten we het definitieve zorgrisicoprofiel op te leveren.

en problemen die de zorgketen bedreigen. GHOR Brabant-Zuidoost nam het initiatief voor een ZRP en is verantwoordelijk voor het hele proces: incidenttypen selecteren, incidentbeschrijvingen opstellen, data analyseren en het document ZRP schrijven. Onze zorgpartners ondersteunen ons om incidenttypen te bevestigen en prioriteiten te stellen. Zij schatten de belasting op het primaire proces voor hun eigen organisaties in en de afhankelijkheid van de keten.

Samenwerken met Peelland interventieteam verlengd In iedere gemeente zijn wel locaties of staan panden, waarvan een

Het afgelopen jaar keken we terug op de samenwerking in

of meer van onze partners vermoeden dat er sprake is van

Peelland interventieteam, het convenant liep namelijk ten einde.

misstanden. Om die panden te controleren, zijn er in onze regio een aantal interventieteams. In een interventieteam werkt de

In de eerste 5 jaar dat het team actief was, zijn 155 acties

gemeente samen met verschillende partners, zoals wijzelf, politie,

uitgevoerd. In het filmpje zie je meer informatie over waar de

Belastingdienst, Omgevingsdienst en de Inspectie Sociale Zaken

acties waren en wat ze hebben opgeleverd.

en Werkgelegenheid. De teams bezoeken de locaties, controleren op verschillende wettelijke onderdelen en handhaven als dat

Omdat alle partijen tevreden waren, is besloten om ook de

nodig is. VRBZO draagt hieraan bij door de brandveiligheid te

komende 4 jaar de samenwerking voort te zetten.

controleren en we beoordelen of een deskundig brandweeradvies nodig is. Het eerste team in de regio was het Peelland Interventieteam (PIT), dat 5 jaar geleden werd opgericht. Verder kennen we nog het Bestuurlijk Interventieteam Eindhoven (BITE), het Kempen Interventieteam (KIT) en het Dommelstroom Interventieteam (DIT).

Themadag evenementenveiligheid Samen zorgen voor veilige evenementen in Brabant. Daar staan en

VRBZO organiseerde samen met de Veiligheidsregio’s Midden- en

gaan we voor. Ruim 250 collega’s van Brabantse overheden en

West-Brabant en Brabant-Noord deze 3e themadag om antwoord

partners uit de evenementensector kwamen op 5 oktober 2022 in

te krijgen op vragen als: Wat leren we van de ervaringen van het

het Provinciehuis in ‘s-Hertogenbosch bij elkaar voor de

afgelopen evenementenseizoen en de coronacrisis?

Themadag evenementenveiligheid. Een netwerkdag voor alle betrokken collega’s vanuit de gemeenten, hulpdiensten,

Hoe delen we kennis over evenementveiligheid voor de toekomst?

organisatoren van evenementen en toeleveranciers.

Het programma stond vol interessante lezingen, discussies en verdiepingssessies.

2022

2021

2020

Toekomstbestendige organisatie Nieuwe voorzitter

Arbo en veiligheid

Interregionaal alarmeren

Training

Wet open overheid

Watertransportsysteem

Arbeidsmarktcommunicatie

Werving

Zicht op risico's

WPFG

Jorritsma draagt voorzittershamer over aan Dijsselbloem De rol van voorzitter van ons Algemeen Bestuur is voorbehouden aan de burgemeester van onze grootste gemeente, Eindhoven. Dat wil zeggen dat wij, met het afscheid van de heer Jorritsma als burgemeester van Eindhoven, ook afscheid van hem namen in zijn rol als voorzitter van VRBZO. Wij kijken terug op een fijne samenwerking in de afgelopen jaren. Een periode waarin duidelijk was dat de heer Jorritsma VRBZO een warm hart toedroeg en dat hij stond voor ‘Zorg voor veiligheid’ in Zuidoost-Brabant. We hebben de heer Dijsselbloem in september verwelkomd als nieuwe voorzitter en kijken uit naar de verdere samenwerking.

Arbo en veiligheid In 2022 organiseerden we verschillende activiteiten om onze arbeidsomstandigheden te verbeteren. We gingen aan de slag met een Risico Inventarisatie en Evaluatie (RI&E). De RI&E is een middel voor werkgevers om de gezondheid en veiligheid van de medewerkers te bevorderen. Ieder bedrijf of organisatie met personeel is verplicht een actuele RI&E, inclusief plan van aanpak, te hebben.

Gesprekken met medewerkers over risico’s Voor enkele risico’s is al aandacht gevraagd in de organisatie, zoals de uitlaatgassen van dieselmotoren (dieselmotoremissie), het gevaar van een legionellabesmetting en de risico’s van thuiswerken. We hebben veel gesprekken gehad met medewerkers over risico’s, om input op te halen. Daarnaast zijn al onze locaties bezocht om risico’s te inventariseren.

Toename arbomeldingen Arbo is steeds vaker onderwerp van gesprekken, zoals bij het Mangementteam, binnen de Ondernemingsraad, bij sectoroverleggen en tijdens afdelings- en bevelvoerdersoverleggen. Door meer aandacht te besteden aan arbeidsomstandigheden, is er een toename van het aantal arbomeldingen. Er gebeurt niet meer dan eerst, wel wordt meer gemeld. Daar zijn we blij mee, want hierdoor wordt meer zichtbaar. We willen geen pleisters plakken en alleen maar op basis van incidenten maatregelen nemen. Hoe meer informatie, hoe beter we rode draden kunnen herleiden en hoe beter we structurele maatregelen kunnen kiezen. In 2022 waren er in totaal 121 arbo-meldingen. 40% van deze meldingen ging over fysiek letsel, 32% over een gevaarlijke situatie, 26% over een bijna ongeval, 2% van de meldingen had te maken met agressie en geweld.

Wet open overheid Ieder jaar krijgt VRBZO meerdere verzoeken om documenten

Niet alleen journalisten, maar iedereen kan informatie vragen.

openbaar te maken. Bijvoorbeeld incidentrapporten, foto’s,

Informatie is voor iedereen openbaar, tenzij de Woo onderbouwt

opnamen, adviezen, e-mails, brieven en besluiten. De wet- en

waarom bepaalde informatie niet openbaar mag worden.

regelgeving was de Wob (Wet openbaarheid bestuur). Vanaf 1 mei 2022 is de Wob vervangen door de Woo: de Wet open overheid.

Stap voor stap

Het uitgangspunt is dat publieke informatie voor iedereen

De Woo schrijft ook voor dat we bepaalde informatie actief

toegankelijk moet zijn. Dat is ook het doel van de Woo: informatie

openbaar moeten maken. Dat moeten we op een landelijk

van de overheid zo toegankelijk en transparant mogelijk maken.

platform gaan doen. Deze verplichting is nieuw en voeren we

Informatie moet makkelijk te vinden zijn.

komende jaren stap voor stap in, per categorie documenten. De planning is nog niet bekend en bepaalt de overheid later. We verwachten dat deze verplichting eerst gaat gelden voor organisatiegegevens (taken, bevoegdheden, bereikbaarheid, enzovoorts), vergaderstukken van het bestuur, convenanten en Woo-verzoeken. Pas later volgen andere documenten, zoals bijvoorbeeld jaarplannen, jaarverslagen en klachten. VRBZO paste in 2022 de Woo toe als we verzoeken afhandelden om documenten openbaar te maken. Een projectgroep bereidde onze organisatie voor op de plicht om informatie actief openbaar te maken.

Nieuw grootschalig watertransportsysteem operationeel Sinds 2022 beschikt de brandweer over een volledig nieuw

Samenwerking Veiligheidsregio

grootschalig watertransportsysteem. Hiermee kunnen we grote

Limburg-Noord

hoeveelheden bluswater vanaf open water aan een incidentlocatie leveren.

Volgens de landelijke prestatie-eis moeten we binnen 60 minuten na alarmering tenminste 8000 liter/min kunnen transporteren

Soms voldoen de openbare bluswatervoorzieningen (bv.

over een afstand van 1500m en tenminste 4000 liter/min over een

brandkranen) niet aan de behoefte aan bluswater bij een brand. Dan zetten we watertransportsystemen in om extra bluswater op de incidentlocatie te krijgen. Als er erg veel extra water nodig is óf als de afstand tot de waterwinning te groot is, dan zetten we het grootschalig watertransportsysteem in.

afstand van 3000m. Om hieraan te kunnen voldoen heb je een peloton grootschalige watervoorziening nodig. Een peloton bestaat uit 3 systemen WTS 1500. Omdat het financieel niet haalbaar was om als regio zelfstandig aan deze eis te voldoen werken we samen met Veiligheidsregio

We noemen dit een WTS 1500. Deze bestaat uit een pomp die

Limburg-Noord. Hierdoor komen we tot acceptabele operationele

8000 liter/minuut kan verpompen en een slang van 1500 meter.

prestaties. De 2 WTS 1500 zijn aangekocht via een landelijke aanbesteding. Deze nieuwe systemen vind je op de brandweerposten Mierlo en Eindhoven-Woensel.

De nieuwe WTS 1500. De pompunit en slangenbak staan beide op één haakarm platform. Links het zijaanzicht van de pompunit (die wordt afgezet bij het waterwinpunt). Rechts het zijaanzicht van de slangenbak (die blijft op het chassis staan). De slangen worden rijdend af- en opgerold.

Beter zicht op risico’s Wekelijks veiligheidsbeeld

Planningsstaf

Informatiegestuurde veiligheid is een term die je steeds vaker

Ook richtten we een kernteam ‘monitoring en signalering’ op,

hoort. Hieronder vallen allerlei activiteiten die we ondernemen

waarin vertegenwoordigers van de afdelingen crisisbeheersing

om meer zicht te krijgen op risico’s. In 2022 hebben we hier een

van VRBN (Veiligheidsregio Brabant-Noord) en VRBZO de

aantal belangrijke stappen in gezet. Zo maken we een

mogelijke dreigingen en risico’s bespreken. Dit doen zij samen

‘veiligheidsbeeld’ dat door de calamiteitencoördinatoren (CaCo’s)

met de CaCo die dienst heeft. Ze bespreken welke dreigingen ze

op de meldkamer steeds wordt bijgehouden. We presenteren dit

zien en welke informatie ze eventueel van partners (bijvoorbeeld

veiligheidsbeeld iedere maandag in een korte digitale

politie, gemeente of waterschap) hebben ontvangen. Vervolgens

bijeenkomst aan de crisisfunctionarissen die dienst hebben die

stellen ze een dreigingsanalyse op. Als uit de dreigingsanalyse

week. Hierdoor weten zij welke dreigingen er die week zijn en

blijkt dat verdere acties nodig zijn (bijvoorbeeld het samenstellen

kunnen ze beter voorbereid hun piketweek starten.

van een planningsstaf), dan worden deze meteen opgepakt. Een (multi-) planningsstaf is een team van vertegenwoordigers uit verschillende afdelingen en organisaties die samen een beeld vormen van de dreiging. Ze bespreken ook welke voorbereiding hierop mogelijk en wenselijk is. Dit zorgt ervoor dat wanneer een dreiging toch uitmondt in een crisis, de crisisorganisatie een soepele start heeft omdat er al veel voorwerk is gedaan.

Interregionaal alarmeren Welke brandweereenheid kan het snelste bij een incident zijn,

Enkele jaren geleden kreeg een projectgroep de opdracht om de

zodat we mensen het snelste kunnen helpen? Volgens dit principe

interregionale alarmeringen verder uit te werken en te

richt onze regio de brandweerzorg in. Dat betekent dat we geen

implementeren in de 3 veiligheidsregio’s in Brabant. De

rekening houden met de grenzen van gemeenten, maar met

projectgroep bestond uit medewerkers van de veiligheidsregio’s

‘operationele grenzen’. Wat daarbij opviel is dat de samenwerking

Midden- en West-Brabant, Brabant-Noord en Brabant-Zuidoost.

leek op te houden bij de grenzen met de andere veiligheidsregio’s.

Het doel van het project was om interregionaal samen te werken

Terwijl we steeds meer de behoefte hebben om uit te rukken over

in het basis brandweeroptreden. Mensen die hulp nodig hebben,

de grenzen van de regio. Dit komt bijvoorbeeld door de integratie

moeten die hulp zo snel mogelijk krijgen. Het moet niets uitmaken

van brandweermeldkamers en (grote) incidenten die op

waar die persoon zich bevindt en bij welke meldkamer de melding

regiogrenzen plaatsvonden.

binnenkomt. Het was een uitdaging om dit tussen de meldkamers verder in te

Een andere aanleiding is een aantal uitgangspunten die een aantal

vullen. De projectgroep moest niet alleen de alarmeringen op

jaar geleden zijn vastgesteld door alle veiligheidsregio's in het

elkaar afstemmen, maar ook het materieel en alle operationele

land.

informatie. Het resultaat was dat halverwege 2022 de operationele grenzen voor de brandweervoertuigen (tankautospuiten, redvoertuigen en hulpverleningsvoertuigen) tot over de grenzen van de regio konden worden verschoven.

Operationele informatievoorziening van Een voorbeeld van het interregionaal alarmeren aan het Zwartwater in de gemeente

Brabant-Noord gevisualiseerd in het

Venray, regio Limburg-Noord. Op deze locatie wordt als eerste een eenheid van post De

Mobiel Operationeel Informatiesysteem

Rips gealarmeerd en vervolgens, als het nodig is, een eenheid van post Venray.

van Brabant-Zuidoost.

Vervolgens kregen we ook de opdracht om de interregionale alarmering met Limburg-Noord te regelen. Omdat Limburg-Noord aan 3 veiligheidsregio’s grenst en te maken heeft met 3 meldkamers, hebben we ook bij dit project voor een uitgebreide aanpak gekozen. In september 2022 gingen we van start met het interregionaal alarmeren van de tankautospuiten, redvoertuigen en hulpverleningsvoertuigen. Op hetzelfde moment breidden we de alarmering met de 4 omliggende regio’s verder uit. We alarmeren nu ook de WTH’s, (waterhaakarmbakken, dat zijn containers met water) interregionaal.

Training waarnemen en beoordelen Onze collega’s van Bevolkingszorg, waaronder de collega’s van crisiscommunicatie, volgden in 2022 de training waarnemen & beoordelen. Het doel van deze training was het effectief feedback geven in leersituaties. Binnen onze organisatie zijn we natuurlijk allemaal bekend met opleiden, trainen en oefenen. Goede feedback maakt leersituaties waardevoller en versnelt het leerproces. Het was een interactieve training met praktische en soms grappige oefeningen. We leerden dat we vaak oordelen over de persoon in plaats van over het gedrag. Het is bij waarnemen en beoordelen tijdens crisisoefeningen belangrijk om geen advies te geven, maar alleen te vertellen wat je ziet en hoort.

Arbeidsmarktcommunicatie Ook VRBZO heeft moeite om vacatures in te vullen op dit

Midden november ontvingen al onze medewerkers een enquête.

moment. Om op te vallen op de arbeidsmarkt moeten we ons

Door een goede respons gaf dit een mooi eerste beeld van hoe

beter presenteren als werkgever. Daarom voerden we in 2022 een

medewerkers VRBZO zien en ervaren als werkgever. Het beeld is

intern onderzoek uit dat ons gaat helpen bij onze

nog divers, dus in 2023 krijgt het onderzoek een vervolg. Daarna

arbeidsmarktcommunicatie. De uitkomsten van het onderzoek

maken we een plan om beter bekend te worden bij mogelijke

moeten leiden tot een beschrijving van het werkgeversmerk

nieuwe medewerkers en om nieuwe medewerkers vervolgens

VRBZO. Zie het als een belofte aan sollicitanten. Wat kun je

goed in de organisatie te laten starten.

verwachten als je bij VRBZO komt werken en wat niet. Het doel is dat het aantal geschikte kandidaten voor vacatures toeneemt en zij tijdens de selectieprocedure een goed en realistisch beeld krijgen van onze organisatie.

Werving vrijwilligers 57 nieuwe collega’s aangenomen De 4e regionale wervingsactie sinds 2019 heeft 57 kandidaten opgeleverd. Daarvan hebben 3 personen de opleiding tot manschap al afgerond. 54 personen begonnen in september 2022 met de opleiding.

Reacties/interesse

175

Bezoekers voorlichtingsbijeenkomst

97

Aanmeldingen/sollicitaties

69

Bezoekers selectiedag

69

Aantal gesprekken

69

Deelnemers aan de proefperiode op 1 juni

57

Aantal dat start met de opleiding in september

54

Helaas waren er ook 4 posten waar geen sollicitanten op af kwamen: Asten, Hapert, Heeze en Vessem. Het totaal aantal nieuwe vrijwilligers valt sowieso wat tegen. We hadden namelijk het doel om 90 nieuwe vrijwilligers te werven. We gaan dus door met werven, maar wel met wat aanpassingen in de wervingscampagne.

Er kwam meer ruimte voor lokale inbreng. Op jouwbrandweer.nl kregen alle posten een eigen pagina, zodat iedereen kan zien hoe leuk het is om juist daar vrijwilliger te worden.

Bekijk hier de postpagina van Bakel

World Police & Fire Games Nederland was dit jaar voor de eerste keer in de geschiedenis

Vanuit alle continenten waren landen vertegenwoordigd. Met

gastland voor de World Police & Fire Games (WPFG). Een

maar liefst 70 deelnemende landen en met een recordaantal van

atletiekevenement dat elke 2 jaar wordt georganiseerd voor

10.000 atleten voor 63 verschillende sporten.

actieve en gepensioneerde politie-, brandweer-, douane- en gevangenismedewerkers uit de hele wereld. In 2019 werden de

VRBZO heeft speciaal 2 collega’s aangewezen als Chef de Mission

spelen in China gehouden. Van 22 tot en met 31 juli verzorgde

voor onze regio. Zij organiseerden voor de sporters van onze regio

Rotterdam dit geweldige sportfestijn.

een kick-off in de businessclub van het PSV-stadion, waar de deelnemers konden kennismaken met elkaar en met de staf. In totaal namen onze sporters tijdens de WPFG 6 medailles mee naar huis.

De meest complete groepsfoto van onze delegatie. Staand van links naar rechts. Jos van den Akker, Lonneke Schepens, Wilfred Clermonts, Andri Bastiaanssen, Eric van den Heuvel, Rob Buis, John Bullens, Françoise Vereggen en Ger Sanders. Op de hurken: Mart Schipperen, Mathijs Paaps en Jeroen Oevering. Op de foto ontbreken Arno Horssen, Michel Mariën, Herko van Veen, Aart van der Wulp, Kim Snoeijen, Teun Faes, Thomas Nijssen en Michiel Zewald.

2022

2021

2020

Weerbare samenleving Beleidsplan risicocommunicatie

Brandveilig leven

Cijfers brandveiligheid

Beleidsplan risicocommunicatie VRBZO wil dat mensen zichzelf in veiligheid kunnen brengen, bij een noodsituatie. En dat ze ook anderen helpen die dat niet zelf kunnen. Dit betekent dat mensen zich bewust moeten zijn van de fysieke risico's in hun leefomgeving. En dat ze zich moeten voorbereiden, voordat er een noodsituatie is. Als die noodsituatie dan ook echt komt, bijvoorbeeld een situatie met extreem geweld of een natuurbrand, kunnen zij zelf de risico’s afwegen en in actie komen.

Om dit voor elkaar te krijgen stelde het Algemeen Bestuur het Beleidsplan risicocommunicatie in 2022 vast. We kiezen ervoor om met Risicocommunicatie de algemene weerbaarheid te verbeteren. Daarbij hebben we vooral aandacht voor 5 risico’s, die het belangrijkste bleken voor inwoners en professionals: 1. extreem geweld en terrorisme (hele regio) 2. aantasting cybersecurity en cyberdreigingen (hele regio) 3. verstoring telecom en ICT (hele regio) 4. storm en windhozen (hele regio) 5. natuurbranden (beperkte doelgroep rondom natuurgebieden)

Gedragswetenschappelijke inzichten Wanneer we met onze inwoners communiceren, willen we onze boodschap zo vormgeven dat deze zo veel mogelijk effect heeft. Daarom maken we gebruik van inzichten van

Zij adviseerden ons om te kiezen voor een integrale strategie: het inzetten van een algemene overkoepelende campagne, in combinatie met specifieke campagnes per risico. Daarnaast onderzochten we van wie onze inwoners informatie verwachten.

gedragswetenschappers.

Want het effect van onze boodschap wordt ook bepaald door de afzender. Samen met gemeenten bespraken we de resultaten van dat onderzoek. We weten dat bij goede communicatie niet alleen aandacht moet zijn voor het gevaar, maar ook voor oplossingen of hoe je omgaat met het gevaar. Als de dreiging in onze communicatie te sterk is, terwijl mensen inschatten dat ze niet in staat zijn om met het gevaar om te gaan, gaan mensen het gevaar bijvoorbeeld ontkennen, afzwakken of negeren.

Blijf uit de rook Rook is schadelijk en gevaarlijk. We communiceren dat op verschillende manieren en momenten. Bijvoorbeeld elk jaar bij de eerste droge periode, wanneer de kans op natuurbranden groot is. Informatie over de achtergrond en werkwijze is beschikbaar op onze website. Daarnaast zetten we de campagne Blijf uit de rook regelmatig in na een woning- of industriebrand. In 2022 vroegen we extra aandacht voor de gevaren van rook, na een brand in de buurt. Via Facebook en Instagram kregen inwoners, die zich in een bepaalde straal van de locatie van de brand bevonden, een bericht in hun tijdlijn. Vanaf 1 januari tot en met 1 oktober bereikten we zo 136.740 inwoners online.

Brandveilig leven In 2022 voerden we niet alleen het bestaande programma Brandveilig Leven uit. We investeerden ook in de ontwikkeling van nieuwe producten. Voorbeelden hiervan zijn Maatwerkadvies (brand)veilig leven gemeenten en Ik laad accuraat.

Maatwerkadvies voor gemeenten We willen graag weten waar we in een gemeente een bepaalde

Binnen de risicogebieden is de kans groter dat er een

interventie, product of campagne het beste kunnen toepassen.

woningbrand ontstaat, waarbij mogelijk ook slachtoffers vallen.

Daarom ontwikkelden we (met behulp van beschikbare, anoniem

Om dit risico te verkleinen, kunnen we de best passende

gemaakte data) een Brandveilig Leven kaartlaag. Door

producten van brandveilig leven inzetten.

verschillende indicatoren te combineren, kunnen we

In 2022 vonden er pilots plaats in de gemeenten Son & Breugel,

risicogebieden herkennen. Die indicatoren zijn bijvoorbeeld type

Nuenen, Deurne en Geldrop-Mierlo om met behulp van de

woning, demografische gegevens, branden uit het verleden en de

kaartlagen plannen van aanpak te maken. In 2023 voeren we deze

aanrijtijden van de brandweer.

plannen uit.

Ik laad accuraat Samen met Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland, BOVAG (Bond Van Automobielhandelaren en Garagehouders) en RAI

Volgend jaar breiden we de middelen verder uit met een fysieke campagne met bijbehorend promotiemateriaal.

(beurs- en congresorganisatie in Amsterdam) pakten we het thema ‘veilig laden van (fiets)accu’s’ op. Met steeds meer elektrische fietsen, verwachten we dat het aantal accubranden in woningen zal toenemen. Om mensen bewuster te maken van dit risico en ze te stimuleren veilig om te gaan met hun accu, is de website www.iklaadaccuraat.nl aangepast. Het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV) en Brandweer Nederland ondersteunen de website, die daarom door kan groeien naar een centraal landelijk platform rondom dit thema. Dit jaar startte een online campagne in de regio’s Noord- en Oost-Gelderland en Zuidoost-Brabant.

Cijfers adviezen brandveiligheid

410

1569

879

Adviezen evenementen

Adviezen omgeving en objecten

Controles brandveiligheid

2022

2021

2020

Crises 2022 Crisisnoodopvang

Bedankkaarten

Opvang Oekraïners

Corona

Cijfers GRIP

Crisisnoodopvang De druk op de asielketen in Nederland was in 2022 erg groot. Om te voorkomen dat mensen buiten moesten slapen, kreeg elke veiligheidsregio van het Rijk de vraag om voor een periode van 2 weken, 150 mensen op te vangen in locaties voor noodopvang. Vrij snel werd de periode van 2 weken verlengd tot een langere termijn en werd ook de vraag verdubbeld naar 450 opvangplekken. In onze regio stelden diverse gemeenten locaties beschikbaar om een aantal weken vluchtelingen op te vangen. Samen met de betrokken gemeenten, het Rode Kruis en andere partners boden we mensen een veilige en rustige plek waar ze kunnen verblijven.

Vóórdat iedere nieuwe opvanglocatie in gebruik werd genomen, communiceerden we samen met de gemeente met de inwoners en richtten we samen de locatie in. Tijdens de opvangperiode organiseerde en faciliteerde de veiligheidsregio de dagelijkse gang van zaken. Dat betekent: zorgen voor een veilige leefomgeving; zorgen voor eten en drinken; organiseren van medische noodzorg en schoonmaak en zorgen voor een nuttige dagbesteding om verveling tegen te gaan.

Op een locatie van de crisisnoodopvang zijn dagelijks medewerkers van VRBZO, vrijwilligers van het Rode Kruis en welzijnsinstellingen actief. Zij beheren de locatie, ondersteunen bij klussen en helpen bewoners waar mogelijk. Daarnaast moesten er ook andere dingen gebeuren op het gebied van I&A, het maken van planningen, communicatie en financiën. Dit heeft erg veel impact gehad op ons reguliere werk. Het betekent onder andere dat we onze plannen niet in het tempo konden afhandelen, zoals we graag zouden willen. We moesten regelmatig prioriteit geven aan deze crisis ten koste van reguliere taken. De jeugd krijgt een voetbaltraining.

Bedankkaarten De bewoners van de crisisnoodopvang laten ons regelmatig weten dat ze het werk dat we doen waarderen. Zo krijgen we tekeningen, maar ook af en toe een brief waarin ze hun dank uitspreken. Onderstaand enkele voorbeelden.

Opvang Oekraïners Begin 2022 brak de oorlog uit in Oekraïne. Deze oorlog heeft veel gevolgen, waaronder een vluchtelingenstroom van miljoenen mensen. Vanaf begin maart arriveerden de eerste vluchtelingen in onze regio. Gemeenten boden deze vluchtelingen zo snel mogelijk een veilige plek.

Locaties in orde brengen De voorzitters van de veiligheidsregio’s kregen van het Rijk het

Landelijk knooppunt coördinatie en informatie Oekraïne (KCIO)

dringende verzoek de opvang van deze vluchtelingen te

Dit knooppunt is in maart 2022 gestart en kijkt naar de landelijke

coördineren in hun regio. In onze regio werd die taak bij

effecten van de oorlog in Oekraïne. Ze brengen in beeld hoeveel

Bevolkingszorg gelegd. Het uitgangspunt voor de locaties was

ruimte er is voor opvang en ondersteunen bij de spreiding van

humane en veilige opvang. Alle 21 gemeenten kregen het

Oekraïnse vluchtelingen tussen regio’s. Dit knooppunt werd

dringende verzoek hiervoor locaties in orde te brengen. Een

bemenst door verschillende veiligheidsregio’s, het NIPV

regionaal projectteam hielp de gemeenten daarbij. We vormden

(Nederlands Instituut Publieke Veiligheid) en andere partners.

een team, die we makelaars noemen, om de vluchtelingen goed te

Ook vanuit onze regio zijn meerdere collega’s lange tijd actief

kunnen plaatsen op de opvanglocaties. De gemeenten worden zo

geweest voor KCIO. Overigens kreeg het knooppunt in de loop

ontlast.

van 2022 een extra taak erbij. Ook voor de crisisnoodopvang verzorgen ze een landelijk beeld van locaties en aantallen

Inmiddels ontvingen we meer dan 2000 vluchtelingen in

opvangplekken.

gemeentelijke opvanglocaties. Ook wonen er vluchtelingen bij particulieren. Onze regio heeft de opdracht van het Rijk om 3090 vluchtelingen in gemeentelijke opvanglocaties te plaatsen. Dat is een hele opgave. Gemeenten moeten zich blijven inspannen om deze plekken te realiseren. Vooral nu de Europese Commissie de Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB) heeft verlengd tot maart 2024.

Corona In januari 2022 zagen we een piek in het aantal coronabesmettingen. Het ging om een mildere variant van het virus, waardoor de impact kleiner was. De publiekscampagne van de boostervaccinatie was op dat moment ook in volle gang, waardoor de groepsimmuniteit groter werd.

Multi Covid Team Het Multi Covid Team (MCT) was op dat moment volop bezig. Dit team werkte mogelijke scenario’s uit: hoe kan het virus zich ontwikkelen en wat zijn dan de gevolgen? Belangrijke thema’s waren de zorg voor andere patiënten dan coronapatiënten, openbare orde & veiligheid en verstoring continuïteit vitale sectoren. Hiermee konden we bepalen of we moesten opschalen binnen VRBZO, of niet. In de loop van 2022 daalde het aantal besmettingen en kwamen er versoepelingen in de coronamaatregelen. Toen verdween ook de noodzaak en de behoefte om de ontwikkelingen rondom corona nog verder uit te werken in het MCT. Het MCT is daarom niet meer actief, totdat die noodzaak en behoefte er wel weer is.

Cijfers GRIP Afgelopen jaar werd er 7 keer GRIP afgekondigd. Dat betekent dat er een crisis was waarbij de Gecoördineerde Regionale IncidentbestrijdingsProcedure (GRIP) in gang werd gezet.

7

0

0

0

GRIP 1

GRIP 2

GRIP 3

GRIP 4

2022

2021

2020